Reis naar de oorsprong van de Vecht (1)

Harry Woertink

De Gemienschop van Oll Ommer maakte op 19 mei 1954 een reisje naar de bronnen van de Vecht in Duitsland. In Schöppingen vloeit het water van de Vecht onder het altaar van de oude Romaanse kerk. De mensen zagen het water hier uit de muur stromen.

1954. De eerste brug over de Vecht in Duitsland: een houten stellage met een vloertje van misschien 1 meter breed. Veel meer dan een slootje is de mooie Vecht van Ommen hier nog niet.
Foto: OudOmmen
Zie archiefnummer WB0004 voor vergroting met namen van personen.

De geboorteplaats van de mooie Vecht genoot grote belangstelling bij de bezoekers. Onder hen ook Herman Wigbels die voor het Ommer Nieuwsblad verslag deed van de tocht. Dit is deel 1 van zijn verslag voor het Ommer Nieuwsblad.

Ontdekking
Tussen half 9 op de morgen van de 19e mei (1954) en half 9 ’s avonds van dezelfde dag ligt de “ontdekking” van de bronnen der Vecht door 130 Ommer, die met groeiende belangstelling kennis maakten met de dorpjes en stadjes, de natuur en de mensen van het idyllische Westfaalse land, waar doorheen een kleine en bescheiden Vecht voort kronkelt naar het niet minder schone Sallandse land, waar de volle trotse schoonheid van de rivier een stempel op het landschap en op de mensen heeft gedrukt.

In Schöppingen en Eggerode moge men platduuts spreken en hier Ommers; daar moge de streek doordrenkt zijn met katholieke vroomheid en hier met een evenwel sprekende Protestantse zin en geest; één ding hebben de bewoners van deze plaatsen gemeen: hun liefde voor het volkseigene, voor de streek, voor de Vecht vooral. Dezelfde warme begeestering voor deze lieftallige Vechtstroom was te beluisteren in de woorden van de voorzitter van Oll Ommer, de heer Hurink, en in de woorden van Amtdirektor Kröger, Pfarrer Krasbutter en de ongekroonde burgemeester Scholten Berend van Eggerode.

Band gegroeid
In die 12 uren gevuld met een wederzijdse spontane hartelijkheid, gevuld met prachtige vergezichten in het Westfaalse land, met bezoeken van de schoonste burchten van het Munsterland en korte verblijven in de ring van stadjes en dorpjes, in die korte tijd is er ineens een band gegroeid die mogelijk voert tot een ander en nauwer contact tussen de streek waar de Vecht begint en de streek waar haar grootste schoonheid bereikt wordt. Dat vooral is de geestelijke winst van deze dag, zo vol van de mooiste indrukken.

Vol verwachting klopt ons hart. In dat zinnetje ligt opgesloten hetgeen 130 deelnemers aan de tocht naar de oorsprong van de Vecht gevoelden, toe zij woensdagmorgen in alle vroegte door het Sallandse en Twentse landschap reden. Door de majesteitgelijke schoonheid van de meimorgen zoefden 3 bussen (1 van Lambers touringcarbedrijf en 2 van Meinderink Beerzerveld) en de 2 luxe auto’s (in een ervan burgemeester Van Reeuwijk) voort naar de Duitse grens. In Hellendoorn werd Johanna van Buren, de dialectdichteres en in Wierden de Westfaalse bard Hulsbekke aan boord genomen. Lees verder Reis naar de oorsprong van de Vecht (1) →

Veel bezoekers en unieke fietsen voor Historisch Rijwielmuseum Ommen

Harry Woertink, Musea

OMMEN – De vakantiedrukte in Ommen zorgt ook voor veel drukte in het Historisch Rijwielmuseum in Ommen. Direct na elke openstelling is het komen en gaan van belangstellenden die graag een kijkje willen nemen in het museum aan de Brugstraat waar eerder de Hema was gevestigd.

V.l.n.r.: Arie Broekmaat, Johan Overweg en Maarten Waarlé bij de hoge bi uit 1885 waar het museum erg blij mee is.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “2021 – Fietsmuseum Ommen”

Zo werd deze week op zo maar een zomerse dag maar liefst 159 bezoekers geteld. “Het museum is een schot in de roos. Het is elke dag raak. We zitten in bijna twee maanden aan bijna tweeduizend bezoekers”, zegt Arie Broekmaat van het museum. “De bezoekers vinden het allemaal heel interessant. Vaak ook komt een mooi gesprek op gang met de mensen over de fietsen van vroeger”.

Nieuwe aanwinsten
De interesse voor het museum is ook de aandacht van verzamelaars van oude fietsen niet ontgaan. Opnieuw kon het museum aan de Brugstraat “nieuwe” aanwinsten in ontvangst nemen van mensen die hun historische fietsen graag aan een breed publiek laten zien. Zo kreeg het museum zaterdag een hoge bi, een fiets met een heel groot voorwiel en een heel klein achterwiel uit 1885. Verder een replica van houten loopfiets (Draisine, Duitslands) uit 1817 en een handbike uit Antwerpen, die met de hand te bedienen is en als invalidenbakfiets dienst heeft gedaan

Oudste fiets van het museum
De hoge bi is afkomstig van Maarten Waarlé uit Waalre, verzamelaar en kenner van historische fietsen die zijn vélocipède persoonlijk in Ommen kwam afleveren. Het is ook de oudste fiets die in het museum te zien is. Het museum is dan ook heel blij met deze fiets. De houten fiets is een exact nagebouwd exemplaar van de in 1817 door Karl Freiherr von Drais in Duitsland uitgevonden loopfiets. Hoewel loopfietsen al langer bestonden, was de draisine de eerste met een stuurmechanisme. De houten fiets is gemaakt door een groepje enthousiastelingen uit Den Ham die daar ook bij het jaarlijkse Historisch Schouwspel zijn betrokken. De handbike komt uit Antwerpen en is gerestaureerd door Arie Broekmaat, de techneut van het museum. De activiteiten van het fietsmuseum zijn ondergebracht in de stichting Historisch Rijwielmuseum Ommen. Meer dan 120 historische fietsen staan er uitgestald. Bijzonder is ook de collectie van verzamelaar Johan Overweg uit Ommen. In het museum zijn looproutes aangebracht en moet de anderhalve meter in acht genomen worden.

De openingstijden van het Historisch Rijwielmuseum Ommen zijn: dinsdag van 11 uur tot 17 uur; woensdag tot en met vrijdag van 13 uur tot 17 uur; zaterdag van 11 uur tot 17 uur. Website: http://www.fietsmuseumommen.nl

Bron: Harry Woertink – 24 juli 2021

Krijgt gevelsteen met het alliantiewapen Friesendorp-Walraven weer een eigen plek?

Gebouwen, Harry Woertink

Keert de zandstenen gevelsteen van Friesendorp-Walraven weer terug zodat een stukje geschiedenis voor de komende generaties bewaard blijft?

Met deze vraag zitten niet alleen enkele Ommenaren onder aanvoering van molenaar Anton Wolters, maar ook nazaten van de familie Friesendorp. Zij hebben zich daarom tot het gemeentebestuur van Ommen gewend. Hun wens is om de bijna drie eeuwenoude gevelsteen met de alliantiewapens van Friesendorp en Walraven terug te plaatsen in de buurt waar het ooit heeft gestaan. Gedacht wordt aan de plek van de oude HEMA-locatie.

Afbeelding van “een oud huis te Ommen”, vóór de restauratie in 1938, in het jaarverslag 1939 van Het Oversticht.
Zie ook het album “Gevelsteen met alliantiewapen Friesendorp-Walraven”

Wijken voor aanleg weg
Het door de familie Friesendorp gebouwd pand in de Brugstraat in Ommen moest in 1969 wijken voor de aanleg van een autoweg over de Markt en de aanleg van een nieuwe brug over de Vecht. Gelukkig zijn bij de sloop de gevelstenen bewaard gebleven. Met financiële steun van de provincie is toen de gevelsteen verworden tot een rustieke zitbank op het terrein van het Streekmuseum. Daarmee bleef een stuk cultuurhistorisch erfgoed bewaard. Echter, de gevelsteen ligt nu in opslag omdat er door de nieuwbouw van het museum geen plek meer is voor deze tastbare herinnering aan vervlogen tijden en mensen. De Friesendorp ’s hebben een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van Ommen. Maar liefst vier van hen waren burgemeester van Ommen. Daarom is het goed dat de gedachte aan de Friesendorp’s met het behoud van de gevelsteen levendig wordt gehouden.

Friesendorp
Het pand aan de Brugstaat (vroeger nummers 3 en 4) is in 1694 gebouwd door Hendrik Friesendorp die in 1680 schepen was en in 1694 burgemeester. Na zijn overlijden kwam het in het bezit van zijn zoon Gerrit en later door vererving werd kleinzoon Egbert Friesendorp (1718-1784) eigenaar. Laatstgenoemde was commies ter recherche der konvooien en licenten, later koopman, importeur van wol, schepen en burgemeester van Ommen (1748-1784). Toen Egbert trouwde met Anna Lucretia Walraven werd de alliantie van het echtpaar vereeuwigd met het plaatsen van een wapen in de gevel van hun huis. Het ging om drie Bentheimer zandstenen: de grote met het alliantiewapen en twee kleinere hoekstenen. Ze zijn als grove blokken over de Vecht aangevoerd en wellicht gemaakt op de bouwplek door een Duits rondtrekkende steenhouwer.

Weer zichtbaar
In 1898 werd het pand gekocht door bakker Gerhard Stevens voor een winkel-woonhuis. De oorspronkelijk oude gevel was reeds door vroegere verbouwing geschonden. Maar gelukkig vond in 1939 een restauratie plaats met behoud van de topgevel toen bakker Gerrit Jan Stevens het pand had overgenomen van zijn vader. Bij de verbouwing liet de gemeente zich bijstaan door de schoonheidscommissie van “Het Oversticht”. De grote zandstenen gevelstukken werden toen voor het eerst weer zichtbaar. Het bleek dat ze behoorlijk waren aantast door de tand des tijds.

Lees verder Krijgt gevelsteen met het alliantiewapen Friesendorp-Walraven weer een eigen plek? →

De burgemeesters van Ommen

Bekende personen, Harry Woertink

Tot vóór 1811 werd Ommen bestuurd door ‘burgemeesteren’ en ‘gemeentslieden’. De burgemeesteren bestond uit vier schepenen en vier raden. Het aantal gemeentslieden was acht.

Foto uit 2013 van 6 oud burgemeesters, met van links naar rechts: Ter Avest, Elfers, Knoppers, Ahne, Kobes en Kok (periode 1974 – 2015).
Zie ook de albums “Burgemeesters” en “Familiewapens Ommer burgemeesters”.

De gemeentslieden bezaten hun ambt levenslang, zoals ook de secretaris. Jaarlijks werden de burgemeesteren verkozen. Tijdens de Franse republiek (1795 – 1813) werd een nieuwe bestuursorganisatie ingevoerd. Door Keizer Napoleon werd in 1811 voor de stad en kerspel Ommen aangesteld Johannes Amama Chevallerau. Naast hem waren er twee wethouders. Deze bestuursvorm bleef bestaan tot 1818. Toen werd de maire Ommen gesplitst in de gemeenten Avereest, Stad-Ommen en Ambt-Ommen met aanstelling van ieder een eigen burgemeester. Vanaf 1848 was er één burgemeester voor zowel Stad- als Ambt-Ommen. Op 23 mei 1923 werden Stad-Ommen en Ambt Ommen samengevoegd tot de gemeente Ommen.

De burgemeesters op rij
Stad- en Ambt-Ommen:
1811 – 1818: Johannes Amama Chevallerau.

In 1818 werd de gemeente Ommen gesplitst in de gemeenten Avereest, Stad-Ommen en Ambt-Ommen.
Stad-Ommen:
1818 – 1829: mr. Willem Arnold van Laer;
1829 – 1843: Hendrik Jansen Smit;
1844 – 1845: Jhr. Albert Sandberg;
1845 – 1848: mr. Gijsbert Lucas Geerlig Baron van Fridagh.

Ambt-Ommen: 1818 – 1832:
Johannes Amama Chevallerau;
1833 – 1838: mr. J.H.Dikkers;
1838 – 1848: Jhr. Albert Sandberg. Lees verder De burgemeesters van Ommen →

Canon van de Ommer: Cornelis Edzard Warmold Nering Bögel (15)

Canon van de Ommer, Oude gebruiken & tradities

In deze canon aandacht voor Cornelis Edzard Warmold Nering Bögel (1887-1964). De heer Nering Bögel werd in 1916 benoemd tot burgemeester van zowel Stad-Ommen als Ambt-Ommen.

Cornelis Edzard Warmold Nering Bögel in de reeks ‘Canon van de Ommer’.
Afbeelding: OudOmmen
Zie ook het album “15. Cornelis Edzard Warmold Nering Bögel”, de verzamelplek voor alles over Cornelis Edzard Warmold Nering Bögel.

Op 1 mei 1923 werden de gemeenten Stad- en Ambt-Ommen tot één gemeente verenigd en werd de heer Nering Bögel benoemd tot burgemeester van de gemeente Ommen en vervulde deze functie tot 1952. Nering Bögel was dus in Ommen maar liefst 36 jaar burgemeester. Als eerbetoon is een straat naar hem vernoemd evenals een fraaie zitbank op landgoed Het Laar. Op 12 april 1917 trouwde de nieuwbakken burgemeester met Henriette Catherina Barones van Zuylen van Nyevelt. Tijdens leven van het echtpaar hebben zij gewoond in de als “Houtvesterswoning” omschreven witte villa aan de Stationsweg 14 in Ommen. Deze villa is omstreeks 1915 in opdracht van baron van Pallandt gebouwd als woning voor de houtvester van het Landgoed Eerde en Het Laar.

Natuurliefhebber
Burgemeester Cornelis Nering Bögel was een unieke man maar ook een echte aristocraat die weinig tegenspraak duldde. Toch heeft hij veel voor Ommen betekend. Als groot natuurliefhebber heeft Nering Bögel immer op de bres gestaan voor het behoud van natuur. Dankzij hem kwam de gemeente Ommen in het bezit van het landgoed Het Laar, waardoor dit voor slopershanden werd bewaard en een prachtig stuk natuurschoon werd behouden. Op zijn initiatief besloot de gemeenteraad tot aankoop van een groot complex heidegrond in Stegeren en Varsen, samen 160 hectare, bestemd voor werkverruiming, welke gronden vervolgens werden bebost. Onder zijn leiding werd het gemeente bezit het Ommerbos, groot 80 hectare belangrijk verbeterd. Groot voorstander was Nering Bögel van de bevordering van het esthetisch schoon van gebouwen en heeft na vele jaren van voorbereiding gedaan weten te krijgen dat de raad een uitbreidingsplan vaststelde voor de gehele gemeente. Tijdens zijn ambtsperiode verkreeg de gemeente van wijlen F. E. Baron Mulert bij testamentaire beschikking de eigendom van het landhuis “Piet Hein”, met kapitaal, dat toen als rusthuis werd geëxploiteerd.

Als burgemeester zorgde hij ook voor een eigen opwekkingsbedrijf voor elektrische stroom, naderhand omgezet in een distributiebedrijf en aangesloten bij de N.V. IJsselcentrale, verbouw en nieuwbouw van zeven openbare scholen, aanleg van harde wegen door de buurtschappen Dalmsholte en Vinkenbuurt, aanleg van de rondweg Julianastraat en bouw van een nieuwe Vechtbrug, verbouw van het gemeentehuis, verbouw perceel Kruisstraat voor kantoor van de gemeenteontvanger en het GEB en lokaliteit voor de vaktekenschool, bouw van een eierhal (tevens gymnastieklokaal), aanleg van rijwielpaden en verbetering van zandwegen. Voorts werden straten in de kom gemoderniseerd en verdwenen de zogeheten kinderhoofdjes in de straten, terwijl nagenoeg de gehele kom van een riolering werd voorzien. Verder zorgde hij voor de modernisering van de brandweer. Ook gedurende de oorlogsjaren bleef Nering Bögel in functie, jaren die voor de burgemeester niet gemakkelijk waren. Naast zijn burgemeesterschap heeft hij nog in velerlei opzichten de gemeenschap kunnen dienen. Als consul van de ANWB heeft hij de belangen der wandel- en ruitersport steeds behartigd. Verder was de burgemeester erelid van de Gemienschop van Oll Ommer.

Ridder
In 1952 nam Cornelis Nering Bögel na een bijna 36-jarige ambtsperiode op feestelijke wijze afscheid als burgemeester van de gemeente Ommen. In de toneelzaal van De Zon had zich iedereen verzameld die op enige wijze bij het werk van de gemeente betrokken waren. Een volkomen verrassing was de komst van de Commissaris der Koningin die Nering Bögel kon meedelen dat de scheidende burgemeester was benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau en hem deze onderscheiding persoonlijk op de borst spelde. Leden van de Ommer verenigingen namen met een indrukwekkend défilé afscheid van Nering Bögel. Na zijn pensionering was Nering Bogel was de eerste voorzitter van de in 1952 opgerichte Stichting Oudheidkamer Ommen. Lees verder Canon van de Ommer: Cornelis Edzard Warmold Nering Bögel (15) →

De Ommer Bissingh, jaarmarkt met historie – enorme drukte op jaarmarkt in 1952

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

“De Ommer Bissingh is een jaarmarkt met historie”, kopt het Overijsselsch Dagblad op 28 juni 1952. De krant maakt melding dat de eeuwenoude Ommer jaarmarkt op de tweede dinsdag van juli in aantocht is.

De Ommer Bissingh
Foto: OudOmmen
Zie voor meer foto’s en informatie het album “Ommer Bissingh”.

De krant heeft onderzoek gedaan naar de oorsprong en weet ook te melden dat de jaarmarkt veel voor Ommen betekend. “De laatste weken kan men in Ommen weer geregeld het woord „Bissingh” opvangen, de naam van de grootste jaarmarkt in Overijssel die sinds eeuwen op de tweede Dinsdag van Juli in het oude stadje Ommen gehouden wordt. Hoe oud deze markt precies is kan niet met zekerheid gezegd worden, maar in 1557 maakt het boek der Stadswillekeuren er al melding van”.

Voorrecht van de Bisschop
De krant vervolgt: “Voor de naam Bissingh worden verschillende verklaringen gegeven. De meest aannemelijke is, dat deze markt als een voorrecht van de Bisschop van Utrecht ontstaan is en aanvankelijk „bisschopsdag” werd genoemd. Deze naam zou later verbasterd zijn tot Bissingh of bissinge, zoals de Ommenaren zeggen. Deze naam heeft niet alleen in Ommen, maar ook ver daarbuiten weerklank gevonden. Eerder duurde deze jaarmarkt drie dagen en begon zij reeds ’s Zondagsavonds na kerktijd. Maandagsmorgens om 11 uur werd zij ingeluid, waarna de verloting der standplaatsen een aanvang nam. Op die Maandag werd de speciale linnenmarkt gehouden. De Dinsdag was bestemd voor het jongvolk en ’s Woensdag werd de veemarkt gehouden. Het aantal vermakelijkheden was groot; zelfs het paardenspul ontbrak niet. Een bijzondere attractie vormde Peter Poes, die gedwongen was om jenever te verkopen, omdat zijn vrouw was gaan lopen. Het vermoeden is, dat zij juist daarom is gaan lopen. De toeloop naar de Bissingh was al in die dagen zo groot, dat men particuliere huizen moest inrichten als herbergen”.

Lees verder De Ommer Bissingh, jaarmarkt met historie – enorme drukte op jaarmarkt in 1952 →

Museum Palthehof opent op zaterdag 3 juli haar deuren voor bezoekers.

Ni’jluusn van vrogger

voorkantpalthehofb6.jpgDe tentoonstelling 75+1 jaar Vrijheid, Vreugde en Verdriet is dan eindelijk te zien.

Veel aandacht voor de Indiëgangers, hun verhalen en foto’s, en het verhaal van de Wederopbouwboerderijen, Koningin Wilhelmina, een vitrine met burgemeester Backx, de burgemeester van Nieuwleusen van 1916 tot 1950, ondergedoken tijdens een deel van WOII.

De Ambachtenvleugel is veel ruimtelijker heringericht. De openingstijden zijn als vanouds woensdag tm zaterdag van 13.30 tot 17 uur. Tijdens de WAK en Kunst om Dalfsen zijn we extra open op zaterdag 18 en zondag 19 september van 10 tot 17 uur.

Pieter Zandvliet exposeert en geeft op woensdag 15 september van 13.30 tot 16.30 een workshop Ontwerp je eigen schoen, Janny Stegerman exposeert met glazen sieraden en geeft op het zelfde tijdstip eveneens een workshop Ontwerp en maak je eigen ring, of boekenlegger met versiering van glas.

Donderdagavond 16 september van 20 tot 22 uur houdt Out of the Blue een Open Repetitie bij het museum. Zin om te luisteren en/ of mee te zingen: gratis en gezellig! Meer info over de workshops tijdens de WAK vind je op de website http://www.wakdalfsen.nl.

Bron: Historische Vereniging Ni’jluusn van vrogger – 30 juni 2021

Officiële eindoplevering herstelwerkzaamheden kasteel Eerde

Harry Woertink, Kastelen & Havezates, Landgoederen

EERDE – Met de onthulling van een nieuwe 3D-maquette zijn donderdagmiddag 24 juni de restauratiewerkzaamheden officieel afgerond op landgoed Eerde bij Ommen. De afgelopen tien jaar heeft het landgoed een ware facelift ondergaan.

De 90-jarige Erin Oudshoorn baronesse van Palland onthult de 3D maquette van Landgoed Eerde.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “2021 – Onthulling 3D-maquette”

Niet alleen zijn kasteel en een deel van het interieur gerestaureerd, ook in het parkbos en op het omliggende landgoed is de oude allure weer te zien en te beleven. Natuurmonumenten heeft dankzij de Nationale Postcode Loterij, Provincie Overijssel en Gemeente Ommen een impuls kunnen geven aan cultuur- én natuurwaarden op dit 18e-eeuwse landgoed.

3D-maquette
De nieuw in gebruik genomen 3D-maquette staat voor de ingang van het kasteel. De maquette is ook voelbaar is voor blinden en slechtzienden en geeft een bovenaanzicht van het symmetrische parkbos en kasteel. Via een QR-code horen geïnteresseerden het verhaal over de symmetrie op Eerde. Daarnaast is voor de ziende bezoekers een kort filmpje te bekijken van de gerestaureerde bel-etage in het kasteel. Gebiedsmanager Dirk Rota van Natuurmonumenten, wethouder Bart Jaspers Faijer van de gemeente Ommen en de 90-jarige Erin Oudshoorn baronesse van Pallandt hadden de eer om de maquette te onthullend door het weghalen van de vlag van Natuurmonumenten.

Paradijs op Eerde
Ter gelegenheid van de afronding van de restauratiewerkzaamheden heeft Natuurmonumenten bovendien een boekje met de titel “Paradijs op Eerde” uitgeven. De eerste exemplaren waren voor wethouder Jaspers Faijer en baronesse Oudshoorn. Dit boekje geeft een overzicht van al het werk dat in 10 jaar tijd is verricht en hoe de allure van weleer is teruggebracht. “Paradijs op Eerde” vertelt over de bijzondere symmetrische aanleg van kasteel en parkbos in de 18e eeuw. Verder hoe landgoed Eerde generaties lang in bezit van de familie Van Pallandt is geweest en uiteindelijk in bezit van Natuurmonumenten kwam. Lees verder Officiële eindoplevering herstelwerkzaamheden kasteel Eerde →

Op landgoed Eerde begint oude glorie te herleven (2)

Harry Woertink, Kastelen & Havezates, Landgoederen

Kasteel Eerde stond ruim drie jaar in de steigers, zowel binnen als buiten. Uitgangspunt voor de hele restauratie was: kasteel Eerde moet geen museum worden maar een plek waar allerlei activiteiten plaatsvinden, nu en in de toekomst.

Kasteel Eerde stond ruim drie jaar in de steigers
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “2021 – Landgoed Eerde”

Natuurmonumenten handelt daarbij in de geest van baron van Pallandt en wil het fraaie landgoed en bijzondere kasteel graag delen met anderen. Het kasteel is cultuurhistorisch van belang vanwege onder meer de symmetrische indeling, de parketvloeren en marmeren vloerdelen, het beslag van deuren, de Vlaamse wandkleden en de schilderijen. Allemaal zaken die het verdienden gerestaureerd te worden en behouden te blijven, zo blijkt uit het onderzoeksrapport ‘Cultuurhistorische analyse en waardestelling Parkaanleg Kasteel’. Dit rapport is een van de belangrijkste onderzoeken voor Eerde 2020 en vormt het uitgangspunt voor het herstel van de directe omgeving van het kasteel: de tuinen en het parkbos. Het kasteel weer in oude glorie herstellen was geen eenvoudige klus. Bij een onderzoek bleek dat de conditie van de cultuurhistorisch waardevolle schilderijen veel te wensen overliet. Dit resulteerde in een grondige restauratie van ruim drie jaar waarin zowel de schilderijen als de lijsten werden gerestaureerd. Nu zijn er weer tweeëntwintig originele schilderijen te vinden in Kasteel Eerde.

Facelift interieur
Naast het herstel van de schilderijen kreeg het hele interieur een facelift. Wandbekleding, vensters en plafonds: alles werd gestript en weer opgebouwd. Het vele houtwerk en de parketvloeren zijn zorgvuldig gerestaureerd, en er is gewerkt aan de vaste inrichting zoals tafels, stoelen en vloerkleden. Ook de kleinere details werden onder handen genomen: al het 18e-eeuwse hang- en sluitwerk is weer op orde, er hangen weer prachtige koorden aan de gordijnen, oud servies staat te schitteren in de pronkkast. Een bijzondere aanvulling in het ‘nieuwe’ interieur van Kasteel Eerde is het door de kleindochter van de laatste baron van Pallandt fraai beschilderde kabinet. Wolkenpartijen sieren het plafond en de wanden zijn beschilderd met vogels in een landschap.

Nieuwbouw school
Medio jaren 70 moest de internationale school, wegens ruimtegebrek in het kasteel, noodlokalen bouwen in de voormalige oostelijke moestuin. Op die plek is in 2011 de nieuwbouw gerealiseerd. Het ontwerp is zo gemaakt dat je van bovenaf niets van het gebouw ziet. Het gebouw is als het ware uit de grond gerezen met de grasmat er nog op. De hele symmetrie van de tuinaanleg is op het dak doorgetrokken. In de perken met planten zie je de vroegere moestuin terug. Lees verder Op landgoed Eerde begint oude glorie te herleven (2) →

Op landgoed Eerde begint oude glorie te herleven (1)

Kastelen & Havezates, Landgoederen

Landgoed Eerde is met haar kasteel, parkbos en coulissenlandschap een lust voor het oog. Maar de cultuurhistorische en landschappelijke rijkdom van veeleer vertoonde 10 jaar geleden slijtage: in de statige lanen vielen gaten, de oorspronkelijke lijnen in het landschap waren vervaagd en de natuur kon wel wat hulp gebruiken.

Boerderij De Brakel is een van de boerderijen van landgoed Eerde. De boerderij staat op een net iets hoger en droger deel van het Eerder Broek, dat vroeger een uitgestrekte natte heide was. De luiken zijn geschilderd in de kleuren van het landgoed, gele zandlopers op een zwarte ondergrond. Dit zijn de kleuren van de familie Van Pallandt die vanaf 1708 eeuwenlang het kasteel en landgoed Eerde bezat.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “2021 – Landgoed Eerde”

Om te zorgen dat Eerde haar bijzondere uitstraling behoudt, was er flink werk aan de winkel. Daarom maakte Natuurmonumenten als eigenaar van het landgoed een goed doortimmerd 10-jarenplan om de oude grandeur van het landgoed te herstellen: Eerde 2020. In het herstelprogramma Eerde 2020 is de afgelopen jaren hard gewerkt aan ruim vijftig verschillende projecten. We zoomen in op de historie, de strakke maatvoering en laten aan de hand van vier thema’s zien wat er de afgelopen jaren op de verschillende plekken op het landgoed is gebeurd. In dit deel het Eerder Achterbroek.

Eerder Achterbroek
Het Eerder Achterbroek staat bekend als het best bewaarde kampenlandschap van Europa. Natuurmonumenten werkt samen met de pachters aan een duurzame combinatie van landbouw en natuur. De Meulenhorst is hier een prachtig voorbeeld van. De Meulenhorst is een biologische boerderij. De boerderij is eigendom van Natuurmonumenten en wordt verpacht aan een biologisch melkveebedrijf met een ijsmakerij en een boerderijwinkel. Het is een rustpunt voor wandelaars en fietsers en ook voor kinderen is er veel te beleven. Jaarlijks komen er ongeveer 10.000 bezoekers. Op het erf is ook Zorgboerderij de Meulenhorst gevestigd. Een ingrijpende verbouwing van erf en werkschuren zorgde voor een definitief onderkomen van de zorgboerderij. Ook kwamen er een multifunctionele ruimte en een bierbrouwerij bij. De Meulenhorst is een mooi voorbeeld van de samenwerking tussen Natuurmonumenten en de pachters.

Het Eerder Achterbroek kent een dichtheid van maar liefst driehonderd landschapselementen. Maar vele verkeren in een eindfase: bomen zijn oud en veel landschapselementen zijn dunner, holler en transparanter geworden. Na een gefundeerde analyse van dit meest gave kampenlandschap van Nederland pakt Natuurmonumenten in een tijdsbestek van achttien jaar alle landschapselementen aan. Eerde 2020 bracht het herstel in een stroomversnelling. Van veel houtwallen en andere landschapselementen is het achterstallig onderhoud weggewerkt. De bijbehorende flora en fauna profiteert natuurlijk mee. Lees verder Op landgoed Eerde begint oude glorie te herleven (1) →