De zuidkant van Ommen onderscheidt zich door de ruimere opzet van de huizen op royale kavels en de aanwezigheid van veel groen van de andere woonwijken van Ommen.

De Stoomzagerij / Houthandel aan de Hammerweg.

Bargsigt
Er is een variatie aan bouwstijlen, deels afhankelijk van het tijdstip waarop de woningen werden gebouwd, zoals bungalows, landhuizen en moderne villa’s. Na de aanleg van het spoor in 1903 komt de bouw van woningen op gang. Op bezoek in Ommen is Selina Andrée Wiltens (1882-1965) zo geraakt door het uitzicht op de kronkelende Regge met daarachter de contouren van de Lemeler- en Archemerberg dat ze in 1924 besluit de locatie te kopen om aan de Hammerweg 44 een landhuis met de naam Hoeve Bargsigt te bouwen. Ze trouwde naderhand met de bankier Henri Daniël Pierson. Burgemeester baron Bentinck bouwde in 1906 aan Hammerweg 40 Huize Henan, terwijl Huize Hei en Dennen op nummer 14 er al sinds 1903 staat. M. Steen bouwde in 1908 de woning op nummer 16. Direct over het spoor is het Zwarte Paard hotelhouder H.J. Gerrits die aan de Hammerweg nummers 2 en 4 in 1932 een dubbelwoonhuis laat bouwen en een jaar later eveneens: de nummers 8 en 10. Er tussen, op nummer 6 wordt door dezelfde opdrachtgever in 1933 ook een vrijstaande woning gebouwd. In 1925 bouwde bakker Ronhaar op Hammerweg 12 zijn woonhuis met bakkerij. De marechausseekazerne op de nummers 20 t/m 24 wordt in 1925 gebouwd in opdracht van het Ministerie van Oorlog. Op nummer 28 bouwde in 1927 de onderwijzer Tiemen Hendriks zijn woning en op nummer 30 J. Troost uit Coevorden. Deze woning, de Heuvel genaamd, is van de hand van architect Willem van Straten.

Op nummer 32 dateert de woning uit 1928 van L. Schotkamp uit Dedemsvaart als opdrachtgever. Douairière Falkenburg liet in 1922 een woning op nummer 36 bouwen. Aan de overkant op Hammerweg 5 liet garagehouder G.J. Spaai in 1935 een woning bouwen onder architectuur van genoemde Willem van Straten. A. van Eerten geeft opdracht in 1927 voor de bouw van een dubbelwoonhuis aan de Hammerweg nummer 9 en 11, ontworpen door architect R. Eggengoor van de Nieuwebrug. In 1923 worden woningen gebouwd voor Chr. de Graaf op nummer 13 en voor pensionhouder H. Zwart op nummer 15, bekend als Boschlust en in 1922 verrijst op nummer 17 de woning voor notarisklerk B.H.G. Lubbers. Lees verder Zuidkant van Ommen: wonen en werken (3) →

Ommen moet tot 1903 wachten als het met de stoomtrein vanuit Zwolle bereikbaar wordt. De eerste trein is nog niet in Ommen gearriveerd of ondernemend Ommen ziet al handel.

1903. Het station te Ommen bij de openstelling van de spoorlijn naar Zwolle. De trein werd getrokken door een stoomlocomotief.

Immers, de treinreizigers moeten gevoed en gelaafd worden. En waar kan dat beter dan in een café. Mr. G.W. graaf van Rechteren van Appeltern uit Archem richt zich op 27 augustus 1890 tot het gemeentebestuur van Ommen met het verzoek zijn dochter S.G.A. gravin van Rechteren van Appeltern een vergunning te verlenen voor een stations-koffiehuis in de omgeving van het dan nog te bouwen station van de lokale spoorweg. De dochter is in het bezit van de woning, kadastraal bekend sectie H nummer 2920, in huur bij de arbeider Kerkdijk, aan de Hellendoornschen grindweg, onder “Het Laar”. Als argumenten worden aangevoerd: “1. dat het dan van belang zal zijn aldaar eene uitspanning te hebben, met het oog op den handel in de gemeente en de levering van koopwaren en beesten op den spoortrein; 2. dat eene vergunning aldaar verstrekt uit haren aard geen aanleiding geeft tot ongeregelde drinkgelaten, maar meer de natuur krijgt van een station-koffiehuis; 3. dat hij daarom de eer heeft b. en w. uit te nodigen voor het voornoemd gebouw, thans in het bezit zijner dochter de eerste vergunning te verschaffen die na afloop van de verlagingsjaren beschikbaar zal zijn hetwelk dan, naar de eischen der omstandigheid zal worden ingericht en vergroot indien dat noodig mocht blijken.”

Vervolgens blijft het stil tot er 3 (stations-) koffiehuizen in de omgeving van het station worden gebouwd. In 1903 laat Hendrik Plasman eerst aan de zuidkant van het spoor een (stations-)koffiehuis bouwen. In 1908 vervolgens aan de noordkant van het spoor met H. Guichelaar als uitbater. Er naast vestigt zich het stations-koffiehuis van G.J. van Aalderen. In 1911 verkoopt Plasman zijn beide panden. Guichelaar switcht dan naar de Hammerweg en Steven Kuijt neemt het station koffiehuis aan de Stationsweg over. In 1923 neemt de uit Dedemsvaart afkomstige Regnerus Ignatius (Reinier) Paping het café van Guichelaar aan de Hammerweg over. Het is van korte duur want expansiedrift doet Paping verhuizen naar de noordkant van het spoor, waar hij in 1925 café van Van Aalderen overneemt en verder gaat onder eigen naam. Het is de start van het huidige hotel-restaurant Paping aan de Stationsweg. Lees verder Zuidkant van Ommen: station en koffiehuizen (2) →

Hei en dennen en verder niks. Zo ongeveer kan het gebied omschreven worden aan de zuidkant van Ommen in de periode tot 1900.

1905. Burgemeester jhr J.L. van Nahuijs (rechts) en in het midden zijn echtgenote H.J. van Nahuijs-Ampt voor villa Hei en Dennen aan de grindweg naar Hellendoorn in Besthmen; tegenwoordig Hammerweg 14, Ommen.
Zie voor meer afbeeldingen het album “Hei en Dennen”.

Toen ook werd de omgeving voorbij Landgoed Het Laar aangeduid als Besthmen. Van bebouwing was nog weinig sprake. Die kwam pas opgang toen de spoorlijn werd geopend. De eerste grote villa die er verrees kreeg de toepasselijk naam “Hei en Dennen”. Vanaf de brug in Ommen lag een grindweg, met de naam grindweg naar Hellendoorn. Eerder ging het om de weg naar Raalte, een zandweg die via de Nieuwebrug over de Regge liep en onderlangs de Archemerberg naar Raalte. Na de komst van het spoorstation kreeg het eerste gedeelte van de weg de naam Stationsweg en de weg over het spoor Hammerweg.

Spoorlijn
Het is een hele gebeurtenis als Ommen bereikbaar wordt met de trein. Op 15 januari 1903 wordt het baanvak Zwolle – Ommen geopend en op 1 februari 1905 Ommen – Mariënberg. Als station en spoorlijn zijn geopend door de Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij maakt een verslaggever een ritje met de stoomlocomotief: “Vlug gaat hij niet, die locaaltrein, doch voor den reiziger als geknipt om van uit zijn coupé het landschap kalmpjes te kunnen opnemen. De malsche weiden om Zwolle worden afgewisseld door uitgestrekte bosschen, waar ge den houthakker aan den arbeid ziet of hem toeknikt, terwijl hij van zijn dagwerk even opkijkt naar den voorbijrollenden trein. Plotseling verandert dan weer het landschap en stort de trein u uit het donker woud in een open zandvlakte waar de wind het mulle zand van tijd tot tijd doet verstuiven. Dan weer nadert ge de Vecht, aan wier boorden op een smalle maar vruchtbare kleilaag goede weilanden worden aangetroffen, gewoonlijk met boomen beplant of omzoomd. De talrijke hazen zijn hier aan den trein reeds gewoon. De langooren, die op of aan den spoorweg zitten, huppelen wel eenige meters het land in, doch laten dan kalm den trein voorbijglijden. Lees verder Zuidkant van Ommen: Hei en dennen (1) →