Wegwijs worden gemaakt in de provincie. In dit reisboek wordt Ommen 75 jaar terug omschreven als volgt:

Hotel De Zon aan de Voorbrug, met verderop (rechtsachter) de Vechtbrug en naar links de Zwolseweg. Links fotohandel Terra en groenteboer Ophof. Zichtbaar achter is het Kantongerecht aan de Markt.

V.V.V. INLICHTINGEN-ADRES: D. Oppedijk, Vrijthof 9, tel. 44. Inlichtingen-bureau: Voorbrug 15 Juni-15 Sept. geopend 9-12 en 2—5. Zaterdag 9-12.

LIGGING: Gemeente gelegen aan de rivier de Vecht in het Oude Salland, 25 km ten Oosten van Zwolle.

SAMENSTELLING: De gemeente bestaat uit de Stad Ommen en 2 dorpen, n.l. Lemelerveld en Lemele, 22 buurtschappen, t.w., Vilsteren, Beerzerveld, Vinkenbuurt, Giethmen, Archem, Arriën, Varsen, Besthmen, Eerde, Ommerschans, Ommerveld, Junne, Zeesse, Witharen, Emsland, Stegeren, Ommerbos en Rotbrink, Laarakkers en Dante, Arriërveld, Stegerveld en Dalmsholte.

GESCHIEDENIS: De oorsprong van de naam is niet juist na te gaan. De uitgang „men” wijst op Saksische oorsprong, vroeger waarschijnlijk Omheim of Omhen naar de heim of heem, dat de Utrechtse bisschoppen hier bezaten. De aanwezigheid van een bisschopshof bij de Veerstal aan de Vecht of de hereweg van Salland uit naar Drente, wijst hier mogelijk op de oorsprong van de plaats. Aan deze belangrijke rivierovergang werd een kerkje gebouwd (vast staat vóór 1200), waarna de hof werd gesticht. Stadsrechten werden verleend door de bisschop van Utrecht in 1248.

BEVOLKING: Aantal inwoners per 1 Jan. 1950: mannen 5731, vrouwen 5384, totaal 11.115 waarvan pl.m. 6000 Ned. Herv., 3200 Gereform., 1100 R.K. en de rest andere of geen gezindte.

BESTAANSBRONNEN: Landbouw, veeteelt, veenderij, kleinindustrie en vreemdelingenverkeer. Handel: bloeiende markt.

VERBINDINGEN: Trein: Richting Zwolle, Emmen en Almelo via Mariënberg. Bus N.V. Salland: Richting Zwolle en Deventer. Bus D.A.8.0.: Richting Hoogeveen. Bus E.D.S.: Richting Hardenberg. Bus: Winkel: Richting Almelo.

ENIGE INSTELLINGEN: Gemeentehuis: Brugstr. 1. Geopend 9-12, tel. 2; met gem.archief. Politiebureau (Kazerne Rijkspolitie), Hammerweg 25, tel 8.
P.T.T. te Ommen. Geopend dagel. 8.30-12.30 en 14-19 u., Zaterdags 8.30-13 u. Hulpkantoren te Lemele en Lemelerveld. Bibliotheken: Nutsbibliotheek, Voorbrug. Boekenparadijs, Brugstraat 15. Onderwijs: Openb. en Prot. Chr. Ulo, 8 Openb. en 11 Bijz. 1.0.- scholen, Quakerschool Eerde met voorbereidend l.o..; voor het l.o. een dependance van de Quakerschool in Huize Vilsteren, Chr. Lagere landbouwschool, Lagere nijverheidsschool, Ned. Herv. Kleuterschool, Nutskleuterschool „Edith”.

KERKEN: Ned. Herv. kerken 15), resp. te Ommen, Lemele, Lemelerveld, Beerzerveld en Vinkenbuurt. Geref. kerken (2), resp. te Ommen en Lemelerveld; Geref. kerken (art. 31 K.0.) (2), te Ommen en Lemelerveld; R.K. kerken (2) te Ommen en Vilsteren.

BEZIENSWAARDIGHEDEN: Kasteel Eerde aan de weg Ommen—Almelo, ongeveer 5 km van Ommen. Van 1706 af in het bezit van het geslacht Van Pallandt. Het landgoed bezit prachtige oude boomgroepen en krentenbomen (bloei omstreeks Pasen). Toegang tot het inwendige van ’t kasteel wordt niet toegestaan.
Landgoederen: Beerze, Archem, Junne, Het Laar (gemeentelijk), Vilsteren, Park 1813, Lemelerberg, Archemerberg, Steile oever, Besthmerberg. Uitgezonderd voor Eerde en Vilsteren, zijn wandelkaarten vereist. Deze zijn o.a. verkrijgbaar in ’t V.V.V.- bureau.

AMUSEMENT EN SPORT: Concertzaal: Hotel De Zon.

Hengelsport: De Vecht, De Regge en Ommerkanaal. Vrij, behoudens toestemming grondeigenaren. Kamperen: Beerze, Junne, Zeesse, Nieuwebrug, alle met onderdak. Hoogengraven, landgoed Beerze, landgoed Archem, zonder onderdak. (Kamperen zonder vergunning van B. en W. zowel in tenten als in boerderijen is verboden. Vergunningen te verkrijgen ter gemeentesecretarie). Kampeerterrein van de Ned. Jeugdgemeenschap op de Besthmerberg met openluchttheater, waar ’s zomers openluchtspelen worden opgevoerd. Paardensport: inlichtingen bij hotel Stegeman en Ruiterconsul A.N.W.8., C. E. W. Nering Bijogel. Tennis: Quakerschool „Eerde” te Eerde. Voetbal: Sportterreinen Het Laar, Lemelerveld, Vilsteren, Eerde en Beerze. Watersport: De Vecht en Regge. Inl. Hotel de Zon.

Zwemmen: baden resp. te Ommen (Zeesserstrand), Lemelerveld, Beerze, Eerde, Vilsteren en Junne.

FOLKLORE: Viering Palm-Pasen. Trouwen in kleedwagens. Ommerbissing 2e Dinsdag in Juli. Op het platteland en buurtschappen: Overijsselse klederdracht. Wekelijkse marktdag: ledere Dinsdag.

WANDELINGEN: 1. Ommen—Het Laar door het Laar naar Meertje-Dikke Den— Reggemarsdijk— IJskelder-hotel Paping terug Ommen (1 1/2 u.). Wandelkaarten in hotels en gemeentehuis. 2. Ommen—Stationsweg—Spoorwegovergang— Wolfskuilstraat, Wolskuil-huize Bargsigt terug Ommen (1 uur). 3. Ommen—Zeesserweg tot 2e spoorwegovergang—over de spoorlijn door Eerder bossen—Meertjes—weg Ommen —den Ham terug Ommen (2 uur). 4. Bondswandeling A.N.W.B. route Vilsteren—Ommen—Lemelerberg—Lemele terug Ommen (4 uur).

FIETSTOCHTEN: 1. Ommen—Zeesserweg—le rijwielpad links—Junne— via Stuw over de Vecht—Stegeren—Hoogengraven— terug Ommen (1 uur). 2. Ommen—Stationsweg—spoorwegovergang— voor zuivelfabr. linksaf-Bergweg—Besthmen—Steile Oever—Nieuwebrugterug Ommen (1 uur). 3. Ommen—Zwolseweg—Laarbrug—over deze brug linksaf—via spoorwegovergangen—Giethoren—via Giethemervoetbrugterug Ommen (1 1/2 uur). 4. Ommen—Stationsweg—Nieuwebrug—via oude Raalterweg naar Lemelerveld-zuidelijk plm. 300 m langs kanaal, le zandweg linksaf, Zonnebloem—Lemele—café Bergsicht—terug Ommen (2 uur). Uitvoeriger gegevens in Gids Ommen.

HOTELS EN RESTAURANTS: „De Zon” (C), Voorbrug 1, tel. 10. „Het Zwarte Paard”, Kruisstraat 8, tel. 26.
„Stegeman” (C), Voorbrug 11, tel. 28. „Paping” (C), Stationsweg 29, tel. 11. „Park 1813″ (C), tel. Lemele 213. „De Wiltzangh” (B).

GARAGES: K. Hurink, Markt 1, tel. 112
D. Luttekes, Stationsw. 24, tel. 71 (b.g.g. 105) A. J. Steen, Julianastr. 22, tel. 192.
G. J. Spaai, Hammerweg 14, tel. 75.

BANKINSTELLINGEN: A. Eshuis Gzn., Zeesserweg 8, tel. 177. Ned. Handel Mij. N.V., Voorbrug 10, tel. 70. Incasso-Bank N.V., Zeesserweg 5, tel. 49. Coop. Boerenleenbank Ommen, Bouwstr. 24, tel. 155.

LITERATUUR: Beschrijving van Ommen tot 1831: C. E. W. Nering Bögel (verkrijgbaar bij de burgemeester). – Ommen 1831-1940: Dr. M. Vente. Geschiedenis van Ommen: G. Steen en W. Veldsink.
VVV gids Ommen.

Tekst: Harry Woertink – Foto: OudOmmen.nl

Om handelswaar in een zo’n korte mogelijke tijd te kunnen vervoeren werd vroeger gebruik gemaakt van zogeheten hessenrijders.

Als herinnering aan de Hessense kooplieden een gevelsteen ‘Hessenwaagen’, aan de muur van een voormalige Hessenherberg in de Thomas a Kempisstraat in Zwolle.

Graafschap Hessen
Vol beladen wagens getrokken door paarden met als eindbestemming Zwolle of via de Achterhoek over de Veluwe naar Amersfoort, Utrecht of Amsterdam. Vanuit het Duitse Hessen voer ook een Hessenweg langs Ommen. De Hessenweg is een eeuwenoude handelsroute, die zijn naam heeft te danken aan de kooplieden uit de Duitse graafschap Hessen. Ze stonden bekend als hardwerkende betrouwbare voerlui. Zij vervoerden met enorme wagens waardevolle goederen door heel Europa. Het moeten sterke kerels zijn geweest. De Hessenmannen moesten de wagens laden en lossen, de grote krachtige paarden in het gareel houden en de wagens uit modder of rul zand kunnen duwen. Om zich te behoeden voor struikrovers werd vaak in konvooien gereden.

Een bus vol met belangstellenden maakte vrijdag een rondritje door de Ommer buurtschap Stegeren.

De bus geparkeerd op het erf van de familie Spoelman.

Wolfshof
Op het erf van de boerderij van de Maatschap Spoelman werd een stop gemaakt en was er gelegenheid onder het genot van koffie en koek de boerderij te bezichtigen. Dit in het kader van de jaarlijkse Vechtdaldag georganiseerd door ‘Ruimte voor de Vecht’.
In de veestal vertelde de 20-jarige boer in opleiding Gerjan Spoelman over het melkveebedrijf van zijn ouders. De boerderij met de naam “Wolfshof” aan de Coevorderweg is ontstaan in 1950 en in de loop van de jaren uitgebreid naar een boerderij met 125 melkkoeien en 72 stuks jongvee. In 2011 werd de stal uitgebreid en ook een melkrobot aangeschaft.

Ten zuiden van de stad Ommen behoort Nieuwebrug tot een van de vijf Ommer buurtschappen die gelegen zijn aan de rivier de Regge.

1906. De ophaalbrug over de Regge.

Ophaalbrug
Voor de buurtschap Nieuwebrug gaat het om enkele huizen, een school, een herberg en een brug. Bij de ophaalbrug was de herberg Nieuwebrug gelegen. De oude ophaalbrug is zonder twijfel talloze keren geopend om de Reggeschippers in hun zompen doorgang te verlenen. Sinds 1387 ligt hier een brug over de Regge. Deze wordt dan al ‘Nye Brugghe’ genoemd. Eerder zijn tussen Eerde en Archem – een eindje stroomopwaarts van de huidige brug – de zware houten funderingen gevonden van een brug, die daar al vóór 1387 heeft gelegen. Bij de bevrijding van Ommen in 1945 is de brug gebombardeerd. Toen ook werd de aan de noordkant van de brug gelegen boerderij getroffen. De ophaalbrug werd vervangen door een betonnen vaste oeververbinding.