Basisschool CNS Ommerkanaal 90 jaar jong

Harry Woertink, Jubilea

De Christelijke Nationale School (CNS) Ommerkanaal viert dit jaar het 90-jarig bestaan.

Schoolfoto van de Christelijke-school Ommerkanaal in 1948 of 1949.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Basisschool CNS Ommerkanaal”

De CNS is een zelfstandige kleinschalige christelijke basisschool aan het Ommerkanaal tussen Ommen en Dedemvaart in het Arriërveld en werd vroeger ook met deze laatste naam aangeduid. Nadat er in 1931 een paar wijze mannen uit het Arriërveld hun koppen bij elkaar hadden gestoken, werd besloten tot het bouwen van een nieuwe christelijke school aan het Ommerkanaal.

Begin jaren
Aangezien het Ommerkanaal al een openbare lagere school had, was de komst van een school voor christelijk onderwijs niet vanzelfsprekend. Maar de aanvragers konden aan het gemeentebestuur van Ommen een lijst met 55 namen overleggen van leerlingen die de nieuw te bouwen christelijke school zouden bezoeken. Van de op de bijgevoegde lijsten vermelde leerlingen kwamen er 3 uit Avereest. Verder 13 leerlingen uit de kom van Ommen die daar op school zaten, maar binnen een afstand van 4 kilometer afstand van de school zouden komen te wonen. Bij de behandeling van het voorstel eind oktober 1930 in de gemeenteraad was er nog enige twijfel of de openbare school wel genoeg leerlingen zou overhouden. Echter, de burgemeester wist dat er voor de openbare school aan het Ommerkanaal nog 36 leerlingen behouden zouden blijven. Voor de gemeenteraad voldoende aanleiding om de benodigde 15.000 guldens voor de nieuwbouw beschikbaar te stellen.
Korte tijd daarop kon het gemeentebestuur samen met het bestuur van de schoolvereniging via een advertentie een oproep doen om een offerte uit te brengen voor het bouwen van een school met 2 lokalen en het bouwen van een hoofdonderwijzerswoning op een vrij terrein in het Arriërveld.

Officiële opening
Toen de nieuwe school op 1 augustus 1931 geopend werd was M. Korff reeds benoemd als hoofdonderwijzer, na eerst als onderwijzer aan de hervormde school met den bijbel in Kamerik verbonden te zijn geweest. Juffrouw Berghorst uit Oldebroek was de eerste onderwijzeres aan de Christelijke Nationale School Ommerkanaal. De krant maakte destijds het volgende verslag van de officiële opening: “Zaterdag 1 Augustus 1931 werd de nieuwgebouwde school te Ommerkanaal, gem. Ommen, uitgaande van de Chr. Nat. Schoolvereeniging aldaar, officieel in gebruik genomen. Behalve de ouders der kinderen waren vele afgevaardigden van andere scholen in de omgeving aanwezig, alsmede B. en W, de Secretaris en de Opzichter der gemeente Ommen. Lees verder Basisschool CNS Ommerkanaal 90 jaar jong →

Scheuer-orgel zorgt al 200 jaar lang voor muziek in de Hervormde kerk in Ommen

Harry Woertink

Het is dit jaar 200 jaar geleden dat de orgelbouwer Johann Christoff Scheuer in de Hervormde kerk in Ommen het huidige orgel plaatste voor de begeleiding van de samenzang.

Vanaf de oost galerij zicht op het interieur van de kerk met op de achtergrond het 200 jaar oude Scheuer-orgel.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Interieur NH-Kerk”

Het orgel is dan ook beter bekend als “Scheuer-orgel”. Het orgel is in de loop van de jaren diverse malen uitgebreid en gemoderniseerd en is nog steeds een waardevol monument in een prachtige eeuwenoude kerk. In 1821 kreeg de in Coevorden wonende Duitse orgelbouwer Scheuer opdracht om in de veel oudere kerk op het Kerkplein een orgel te bouwen. Johann Christoff Scheuer (1776-1854) was één van de bekendste orgelbouwers in die tijd. De kerk had eerder wel een orgel, maar die was in verval geraakt en is daarom in 1719 opgeruimd en verkocht. Meer dan een eeuw heeft de kerk het toen dus zonder orgel moeten doen.

Veelbewogen geschiedenis
Het Scheuer-orgel heeft een veelbewogen geschiedenis. Het had eerst één klavier en geen zelfstandige pedaal. In de loop van de jaren onderging het orgel diverse restauraties en uitbreidingen. In 1850 werd het orgel schoongemaakt door de broers Jan Eise Scheuer en Georg Ernst August Scheuer. In 1856 werd de orgelkast afgebroken om het dak in de kerk te verlagen. Een jaar later, augustus 1857 werd het orgel herbouwd door dezelfde gebroeders Scheuer uit Zwolle.

Een brand in de toren als gevolg van blikseminslag in 1871 heeft flinke schade aangericht, waardoor ook een aantal orgelpijpen gesmolten zijn. In 1874 is het orgel gerepareerd door de Zuthpense orgelmaker Poestkooke en in 1907 werd het orgel door de firma Dekker uit Goes gemoderniseerd. In 1923 opnieuw. Het was voorheen versierd met twee in gips uitgevoerde bazuin blazende engelen, die bij de verbouwing in 1933 spoorloos zijn verdwenen. In 1952 was het de firma Sanders die het orgel moderniseerde. Het kreeg een elektrische luchtaandrijving, het klavier werd naar voren geplaatst en er kwam een tweede klavier. De organist werd afgeschermd door een gordijn. In de kerk was er een opstelling van banken aan de zijkant met midden in het looppad een mooi zich op het orgel.

Lees verder Scheuer-orgel zorgt al 200 jaar lang voor muziek in de Hervormde kerk in Ommen →

“In steppe, die onze cultuur schept, blijft Eerde bij Ommen een groene oase”

Harry Woertink, Landgoederen

Een krantenkop uit het Algemeen Handelsblad van 1949 over landgoed Eerde en zijn bewoner(s).

Eerder Achterbroek, met de mooie houtwallen van hoog opgaand loofhout, is door de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten aangekocht van baron van Pallandt van Eerde. De foto is anno 2021 gemaakt op de Eerder Achterbroekweg.
Foto: Harry Woertink

Kasteel Eerde, landgoed Eerde en Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde waren geliefde onderwerpen in de Nederlandse bladen. “Baron van Pallandt zocht en vond een bestemming voor zijn landgoed zonder dat het in karakterloze brokken uiteenviel” en “Oord van mooie bomen” kopt de krant verder. De roemrijke geschiedenis van Eerde wordt als volgt beschreven.

“Stormen zijn over Eerde heengegaan. Tweemaal kleurden kasteelbranden de lucht boven de bossen heiden rood. In 1377 brandde het kasteel volgens de overlevering een achtereen. In 1500 ging het kasteel in vlammen op. Het zag zijn feodale bezitters gaan en komen. In 1705 kwam het in bezit van een Van Pallandt en in 1715 werd het nieuwe kasteel gebouwd, dat niet langer een martiaal karakter droeg. Kostbare gobelins sierden de kamers, uit de grote ruiten zag men op tuinen, gazons en waterpartijen. Maar wellicht is er nooit méér geschiedenis geschreven in en rondom Eerde als in de afgelopen dertig, veertig jaar.

Een van de mooiste landgoederen in het oosten van het land
Het begon omstreeks 37 jaar geleden. De jeugdige Philip D. baron van Pallandt uit Wassenaar logeerde bij zijn neef op kasteel Eerde, daar midden tussen het hoog opgaande loofhout en de twee eeuwen oude coniferen. De neef vatte een grote bewondering op voor de jongeman, die een volleerd schutter was. De neef zelf trouwens wist ook het geweer te hanteren. Zo had hij in 1908 het wereldkampioenschap duivenschieten behaald. In 1913 overleed de neef plotseling, 43 jaar oud. Toen het testament werd geopend, bleek dat het enige weken tevoren was gewijzigd. De jeugdige Philip van Pallandt kwam in het bezit van een van de mooiste landgoederen in het oosten des lands, een bezit van niet minder dan 1700 hectare, de driehoek tussen Regge en Vecht beslaand ten zuiden van Ommen. Hij werd de bewoner van Eerde, een huls, dat beroemd was om zijn hangende trap — de enige die thans nog in Nederland bestaat. Op de bezittingen van Eerde was een prachtige wildstand. De reeën droegen er zwaardere geweien dan elders, en baron Van Pallandt heeft er prijzen mee kunnen behalen. Maar na 1919 heeft hij geen schot meer gelost, het jagen louter om het genot van het doden van wild boezemde hem weerzin in. Wanneer hij dat nu vertelt, in de kleine woning met een open haard, naar Zweeds voorbeeld in de hoek, die hij voor zich liet bouwen op het landgoed, voegt hij eraan toe, dat hij geen bezwaar heeft de konijnen te vervolgen. Er waren er 5000 op het landgoed, zoveel, dat ze alles bij de boeren opaten, zodat sommigen hunner van de pacht moesten worden vrijgesteld. Gevolg van verstoord evenwicht. Vos, das, bunzing, hermelijn en wezel zijn òf zeldzaam geworden, òf — zoals bij de dassen het geval is, — geheel verdwenen. Lees verder “In steppe, die onze cultuur schept, blijft Eerde bij Ommen een groene oase” →

Verhalenwagon Paltehof spoor van verleden en heden – 30 oktober officiële ingebruikname

Dalfsen, Harry Woertink, Musea

Museum Palthehof in Nieuwleusen neemt op zaterdag 30 oktober 2021 officieel een gerestaureerde tramwagon in gebruik.

Goederenwagon uit 1907 van de vroegere Dedemsvaartse Stoomtramweg Maatschappij (DSM)
Foto’s: Museum Palthehof

Het gaat om een goederenwagon uit 1907 van de vroegere Dedemsvaartse Stoomtramweg Maatschappij (DSM) van het type E en het nummer 33 die nu op het museumterrein staat opgesteld en dienst gaat doen als “Verhalenwagon”. De wagon bij het museum staat symbool voor het verleden en het heden. Op 12 oktober 1886 reed de eerste tram van de “N.V. Dedemsvaartsche Stoomtramweg Maatschappij” van Dedemsvaart-dorp langs het kanaal de Dedemsvaart en langs het dorp Den Hulst naar het station Dedemsvaart-Staatsspoor. Dat station lag daar waar nu de weg N377 met een viaduct de spoorlijn Zwolle-Meppel passeert. Wat volgde was ‘de vermeerdering van bloei en welvaart’. De laatste stoomtram reed op 31 maart 1947.

Uit de tuin getakeld
Op 13 mei 2017 werd een oude vermolmde en verroeste goederenwagon uit een tuin aan de Backxlaan getakeld. Deze werd geschonken aan de vereniging. De restauratiewerkgroep heeft deze wagon weer helemaal in de oorspronkelijke staat hersteld. Velen zijn bij deze restauraties betrokken geweest en hebben daar een bijdrage aan geleverd. De E33 staat nu te pronken op de rails! In de wagon kunnen nu de verhalen van toen worden gedeeld. Een subsidie van de gemeente Dalfsen uit het project DNA was een belangrijke stimulans en vrijwilligers hebben talloze uren vrije tijd erin gestoken om dit project te kunnen realiseren. Zij werden gesteund door velen: bedrijven en particulieren uit Nieuwleusen, maar ook van elders.

Rollecate van Dedem
Behalve de officiële ingebruikname van de wagon wordt ook de gerestaureerde “Kaart Rollecate van Dedem” onthuld. De plattegrond van het landgoed Rollecate, zoals het er omstreeks 1850 uitzag, hing vele jaren ingelijst in de gang van het gemeentehuis van Nieuwleusen. Op een gegeven moment is ter bescherming van deze tekening plakfolie over deze unieke en kwetsbare papieren plattegrond geplakt. In de loop van de tijd ging dat de tekening aantasten en verkleuringen veroorzaken. KOP Papierrestauraties te Elst heeft deze tekening gerestaureerd dankzij de opbrengst van de actie RaboClubSupport , een ruime DNA-subsidie van de gemeente Dalfsen en een eigen bijdrage uit de reserve van de vereniging. In het museum Palthehof loopt nog de thematentoonstelling over Indiëgangers uit Nieuwleusen. Ook de unieke Union-collectie is zeker de moeite waard. Achter het museum vindt op dit moment de bouw van de uitbreiding plaats in de vorm van een hooiberg. Deze komt in een rechtstreekse verbinding met het museum te staan en zal onder andere een vergader- en expositieruimte worden van de historische vereniging “Ni’jluusn van vrogger”.

Bron: Harry Woertink – 7 oktober 2021

Raad van Ommen besluit tot behoud Landgoed Het Laar

Harry Woertink, Kastelen & Havezates, Landgoederen

Wordt Huize Het Laar verkocht of blijft de gemeente eigenaar?

Huize Het Laar in 2003
Foto: OudOmmen

Deze vraag heeft de gemeenteraad voorgelegd aan de Ommer bevolking, die ook gevraagd is met ideeën voor het monumentale gebouw te komen. De raad van Ommen nam bijna 90 jaar geleden het besluit om landgoed Het Laar, aan te kopen. Eigenaar Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde had het landgoed via een publieke veiling in de verkoop gezet. Destijds voor de toenmalige burgemeester C.E.W. Nering Bögel aanleiding om het landgoed door de gemeente Ommen aan te laten kopen om zo het landgoed als één geheel voor Ommen te behouden. Baron van Pallandt werkte graag aan mee toen hij wist dat de gemeente het goed met Het Laar voor had en niet in handen kwam van speculanten.

Raad besluit tot aankoop
De Provinciale Overijsselse en Zwolse courant van toen maakte melding van de betreffende raadsvergadering: “Gisteren, 28 juli 1932, kwam de raad van Ommen in spoedeisende vergadering bijeen. Alle leden bleken tegenwoordig te zijn. Na opening der vergadering op de gebruikelijke wijze worden zonder op- of aanmerkingen de notulen der laatst gehouden vergadering vastgesteld. Op voorstel van burgemeester en wethouders wordt besloten over te gaan tot aankoop van het landgoed “Het Laar” met uitzondering van de zate „Koeksenbelt” en „Laarmanshoek”, terwijl de percelen 1, 2, en 3, gelegen tussen de boerderij van de padvinders en de weg door ’t Laar, eveneens buiten de aankoop blijven. De gezamenlijke grootte van de aangekochte gronden bedraagt plm. 54 hectare; de totale prijs f 62.000. Bij de stemming verklaren de heren Wicherson, Rovers en Klomp zich tegen aankoop, terwijl de heer Schuurman zich van stemmen onthoudt. De voorzitter spreekt de wens uit dat de uitkomst zal leren dat de raad heden een wijs besluit nam. Het doet spreker genoegen dat een grote meerderheid het voorstel van B&W hebben ondersteund. En dat de sombere gedachten van hen, die hebben tegengestemd, moge blijken niet juist te zijn geweest. Hij hoopt, dat de bloei van Ommen door dit besluit mag worden bevorderd. Spreker richt een woord van erkentelijkheid aan de Vereeniging het Oversticht, die alles heeft gedaan om deze aankoop te doen gelukken en uit zijn gevoelens van dankbaarheid aan de eigenaar baron van Pallandt voor de buitengewone wijze waarop hij heeft willen medewerken. Een aangeboden begrotingswijziging dienst 1931 wordt goedgekeurd en vastgesteld. Op voorstel van B&W wordt besloten aan H. Zandbergen te Ommen voor den tijd van drie jaren te verhuren de gemeentewoning in de Kruisstraat tegen een som van f 400 per jaar. De voorzitter brengt ter sprake enige maatregelen te nemen bij een eventuele verhuring van het Laar en zegt toe een excursie met de leden te zullen ondernemen op het aangekochte landgoed. Niets meer aan de orde zijnde, sluit de voorzitter de vergadering.”, aldus de krant van 29 juli 1932. Lees verder Raad van Ommen besluit tot behoud Landgoed Het Laar →

Toekomst Huize Het Laar in handen inwoners

Harry Woertink, Landgoederen

De gemeenteraad van Ommen is op zoek naar een nieuwe bestemming voor Huize Het Laar. De inwoners van Ommen worden gevraagd over de toekomst van het monumentale pand mee te denken.

Huize Het Laar
Foto: Harry Woertink

Huize Het Laar op het gelijknamige landgoed Het Laar is eigendom van de gemeente Ommen. Het pand wordt verhuurd aan een ondernemer, die er trouwerijen en andere feestjes organiseert. De huurovereenkomst loopt binnenkort ten einde. Er zit hoognodig een forse renovatie aan te komen, waarvan de kosten ongeveer 1 miljoen euro zullen bedragen. En dus staat gemeente Ommen voor een belangrijke keuze: huize Het Laar verkopen aan een persoon of aan een organisatie, die er een mooie bestemming voor weet en ook de renovatiekosten voor zijn rekening wil nemen. Of dat de gemeente zelf de rekening voor de renovatie betaalt. Maar ook dan is de gemeente op zoek naar een goede bestemming.

Selectie
Zowel inwoners als ondernemers mogen hun plannen indienen bij de gemeente Ommen. Uiteindelijk zal de gemeenteraad een selectie maken van de beste plannen. Ideeën kunnen tot 1 november 2021 worden ingeleverd via de website http://www.ommenaanzet.nl. In december 2021 wordt de uitkomst en eventuele vervolgstappen bekend gemaakt. Uiteindelijk zullen alle inwoners van de gemeente van 12 jaar en ouder mogen stemmen op het plan, dat hun voorkeur heeft.

Meer over de geschiedenis van landgoed Het Laar, zie artikel: Laarbos mooier dan ooit te voren

Bron: Harry Woertink – 25 september 2021

Vilsterse molen in de steigers

Harry Woertink, Molens

De Vilsterse molen staat op dit moment in de steigers. Een molenmaker is op een hoogte van twaalf meter bezig met het vernieuwen van de stellingplanken rondom de molen.

Vilsterse molen in de steigers
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Vilsterse molen”

Bovendien wordt de stelling met veertig centimeter verbreed. Voor het bedienen van de wieken was de ruimte op de stelling (omloop) eigenlijk te krap dat met name moeilijkheden opleverde met het opzeilen. Ook het hekwerk rondom de stelling wordt hoger en daardoor veiliger. De nieuwe stellingplanken zijn voorzien van een antislip laag. Het gevlucht van de molen (de diameter van het wiekenkruis) komt op 24 meter. De totale hoogte komt daarmee op 26 meter.

Beschermd dorpsgezicht Vilsteren
De achtkantige stellingmolen uit 1858 staat midden in het dorp Vilsteren en is onlosmakelijk verbonden met het beschermd dorpsgezicht. De molen is eigendom van Landgoed Vilsteren. Voor het behoud en maalvaardig maken van de molen is de Stichting Vrienden van de Vilsterse Molen actief. De stichting stelt zich tevens tot doel om financiële middelen aan te boren voor onderhoud en daarmee de instandhouding van deze historische molen. De molenstichting kon financieel een bijdrage leveren in de restauratiekosten evenals Landgoed Vilsteren en andere subsidiebronnen.
Bron: Harry Woertink – 23 september 2021

Nieuws van de boswachter – Extra stoelen voor NMF Kamermuziekfestival bij Natuurmonumenten

Kastelen & Havezates

Op 8, 9 en 10 oktober 2021 zijn extra kaarten beschikbaar voor het NMF Kamermuziekfestival bij Natuurmonumenten!

Kabinetje in kasteel Eerde.
Foto: Cor Bouwstra

Dankzij de versoepelde coronamaatregelen vanaf 25 september kunnen we op Kasteel Eerde meer mensen laten genieten van de kamermuziekconcerten. Bestel snel kaarten, want er is veel belangstelling.

Gerestaureerde bel-etage
Kasteel Eerde stond ruim drie jaar in de steigers. De bel-etage van het kasteel is volledig gerestaureerd en biedt dit najaar een bijzonder passend decor voor de concerten tijdens het NMF Kamermuziekfestival. Bezoekers van het Kamermuziekfestival kunnen de fraaie bel-etage op eigen gelegenheid bewonderen.

Kaarten bestellen
Ga naar de site http://www.natuurmonumenten.nl voor meer informatie over de concerten en het bestellen van kaarten.

Coronabeleid
Ons toegangsbeleid volgt de huidige regels voor evenementen en concerten. Dat betekent dat wij bij aankomst vragen om uw coronatoegangsbewijs. Dat mag een vaccinatiebewijs zijn, een negatieve testuitslag of het bewijs dat u hersteld bent van corona. U kunt daarvoor de mobiele app CoronaCheck gebruiken.

Bron: Olga de Lange – 16 september 2021

Erkenning voor Molukkers

Harry Woertink

Burgemeester Hans Vroomen van Ommen roept demissionair minister-president Rutte op om bij de landelijke herdenking “70 jaar Molukkers in Nederland” in Rotterdam erkenning uit te spreken voor het leed dat deze oud-militairen en hun gezinnen is aangedaan.

Onthulling monument kamp Eerde op 12 september 2015. Johannes Balubun bij het zojuist onthuld monument.
Foto: Harry Woertink

In zijn brief refereert de burgemeester aan de wijze waarop de eerste gerepatrieerde KNIL-militairen en hun gezinnen, afkomstig van de Zuid-Molukken, in Nederland is ontvangen. “De wijze waarop zij in Nederland hun weg hebben moeten vinden, heeft velen van hen veel pijn gedaan. Een pijn die ook nu nog wordt gevoeld.”

Molukkers in Ommen
Circa 350 Molukkers vonden in Ommen een plek om te wonen en te leven. Onder veelal primitieve omstandigheden werden ze gehuisvest in de woonoorden Laarbrug en Eerde. In Ommen staan twee monumenten die hieraan herinneren. Op het kunstwerk, dat in 2015 in Eerde is onthuld, staat: “De herinnering is het enige paradijs waaruit we niet verdreven kunnen worden.” Vroomen: “In het licht van ervaringen die deze groep bij hun overkomst naar Nederland hebben opgedaan, is dit een veelzeggende tekst. Het zou mooi zijn geweest als zij zich bij hun aankomst en de jaren daarna welkom zouden hebben gevoeld in ons land. Als de herinnering zou hebben bestaan uit een warm welkom in Nederland. Helaas is de realiteit anders.”

Bouwen aan een gezamenlijke toekomst
Een recent artikel in het Ommer historisch tijdschrift de “Darde Klokke” staat een citaat van een oud woonoord-bewoner: “We voelden ons warm ontvangen in Ommen. Burgemeester Van Reeuwijk heeft veel voor ons gedaan en zei: jullie zijn ook mijn burgers”. Dit citaat schept verplichtingen vindt Vroomen. “In de voetsporen van mijn ambtsvoorganger, roep ik demissionair minister-president Rutte dan ook op om 7 oktober in Rotterdam erkenning uit te spreken voor leed dat deze oud-militairen en hun gezinnen is aangedaan. Deze erkenning geeft ruimte bij het bouwen aan een gezamenlijke toekomst.”

Bron: Harry Woertink – 15 september 2021

Canon van de Ommer – Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde (17)

Canon van de Ommer, Harry Woertink

Dit is aflevering 17 van de reeks ‘Canon van de Ommer’, waarin Ommer en Ommenaren centraal staan. Het gaat om personen die op een of andere wijze veel hebben betekend voor de Ommer samenleving.

Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde in de reeks ‘Canon van de Ommer’.
Zie ook het album “17. Philip Dirk baron van Pallandt”, de verzamelplek voor alles over Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde.

Philip Dirk (Philip) baron van Pallandt (1889-1979) stamde uit een voorname, gefortuneerde, adellijke Haagse familie. Het geslacht Van Pallandt is wijdvertakt en oud; de stamreeks begint in de veertiende eeuw. In zijn jeugd woonde hij met zijn ouders en jongere zuster Connie een deel van het jaar op de ‘buitenplaats’ Duinrell in Wassenaar. In de wintermaanden woonde de familie Van Pallandt in Den Haag aan de Korte Vijverberg 6. Na vanaf 1912 al enkele malen op de uitgestrekte landgoederen in Eerde te hebben verbleven van de achterneef van zijn vader Dirk, te weten Rudolf Theodorus van Pallandt van Eerde (1868-1913) blijkt dat laatstgenoemde door zijn overlijden Philip tot universeel erfgenaam heeft benoemd.

Landgoed Eerde
Op zijn 23ste werd Philip eigenaar van landgoed Eerde bestaande uit circa 1700 hectare en het gelijknamige kasteel vol zilver, antieke meubels en wandtapijten. De complete erfenis was nog veel groter en bestond vooral uit onroerende goederen als bos, heide, vennen en zandverstuivingen, maar liefst 23 boerderijen, landgoedbuitenplaats Het Laar in Ommen, een boswachters-, tuimans- en jachthuis en een ijs- en grafkelder.

Vanaf het begin stond bij van Pallandt vast om zijn geërfd landgoed een andere bestemming te geven. De padvindersbeweging schonk Philip alle mogelijke gastvrijheid op zijn landgoed. Op Eerde kwamen kampeerterreinen en een trainingscentrum voor Scouting Nederland, genaamd Gilwelll Ada’s Hoeve aan de Zwolseweg en kreeg ook de beweging onder de Nederlandsche jongeren bekend als de Practische Idealisten Associatie de uitnodiging haar jaarlijkse kampen op zijn bezittingen op te slaan.

Krishnamurti
In 1920 ontmoet Philip Dirk baron van Pallandt in Londen de charismatische Indiër Jiddu Krishnamurti. Het was een spirituele liefde op het eerste gezicht. Vier jaar na de eerste ontmoeting met Krishnamurti geeft Philip al zijn bezittingen in Ommen weg aan de ‘Eerder Stichting’ met Krishnamurti als voorzitter. Kasteel Eerde wordt het hoofdkwartier van de Theosofische Vereniging. Vanaf dan worden ook op de Besthmenerberg jaarlijks zogenaamde sterkampen gehouden. De wereldleraar van de Orde van de ster in het Oosten heeft duizenden volgelingen die vanuit de hele wereld naar Ommen afreizen om hem te horen spreken. Alleen de verschijning van Krishnamurti was voldoende om menigten tot stilte te brengen in afwachting van de wijze woorden die hij zou gaan spreken. Dankzij Philip stond Ommen in de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw dan ook volop in de belangstelling. De contacten van Philip met de Theosofische Vereniging leidde tot de oprichting van een Pythagorasschool in Huize Henan aan de Hammerweg en een gedeelte in Huize Het Laar.

Edith-Hof
De Orde van de Ster deed ook andere dingen. Daarbij werd samengewerkt met de Edith-stichting, genoemd naar Van Pallandt’s moeder. De stichting richtte zich op projecten voor de bevolking in Ommen. Als eerste was dat de oprichting van een kleuterschool de Edithschool aan de Koesteeg. Met de bouw van tien rietgedekte woningen aan het Edith-Hof, toen bestemd voor gezinnen met lage inkomens zorgde Van Pallandt voor de eerste sociale woningbouw in Ommen.

In 1928 treedt Philip in het huwelijk met Willie Voorwijk. Ze krijgen twee dochters. Voor zijn gezin bouwt Philip een modernistisch landhuis op Eerde, de Eerder Esch. Als Krishnamurti in 1929 breekt met de Theosofische Vereniging is Philip bereid om zijn vroegere landgoed terug te nemen en weet het landgoed als een geheel te behouden. Hij vergoedde de verbouwingen die op het kasteel waren doorgevoerd. Al snel had Van Pallandt een nieuwe bestemming voor het kasteel. Hij verhuurde het kasteel aan het Internationaal Genootschap der Vrienden, de Quakers.

Lees verder Canon van de Ommer – Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde (17) →