Evert Dijk (1914-1995) was voor Ommen wat voor Nederland de “Dichter des vaderlands” is. Talloze gedichten verschenen er van zijn hand.

Evert Dijk in de reeks ‘Canon van de Ommer’.
Afbeelding: OudOmmen
Zie ook het album “6. Evert Dijk”, de verzamelplek voor alles over Evert Dijk.

Onder de naam Evert “Diek” schreef hij gedichten voor allerlei soorten gelegenheden en deed dit dan vaak in het Sallands dialect. Als amateurhistoricus was Dijk bezig met het graven in de geschiedenis van zijn geliefde Ommen. Verhalen en onderzoeken van hem werden gepubliceerd in diverse kranten, tijdschriften en verenigingsbladen. Dijk heeft veel betekend voor de historie van Ommen. Na zeven jaar lager onderwijs en zondagsschool had Evert Dijk graag willen doorleren, maar zijn ouders vonden het beter dat hij een betrekking aannam als boerenknecht.

Buitenmens
Evert Dijk is zijn leven lang een buitenmens geweest. Hij groeide op in de Vinkenbuurt onder Ommen. Na boerenknecht geweest te zijn in de streek en zijn huwelijk met Hendrika Johanna Hamberg begon Dijk voor zichzelf in Ommen als zaadverkoper voor Turkenburg naast zijn boerderijtje aan de Rotbrinksweg. Later werd dat een hoveniersbedrijf.

Verzamelen
Hovenier Evert Dijk was een markante en vriendelijke man. Al op jonge leeftijd begon hij van alles te verzamelen wat maar met Ommen te maken had. In zijn werkvertrek waren de kasten gevuld met honderden historische boeken, tijdschriften en documenten. In de loop van der jaren had hij dan ook een groot archief opgebouwd. Van elke gebeurtenis werd een verhaal gemaakt. Waar de meeste geschiedenisboeken bepaalde situaties slechts summier omschrijven ging Dijk er dieper op in.

Gereformeerd
Vanuit Gereformeerd huize maakte Dijk zich in zijn jongensjaren sterk voor het vertonen van christelijke films in Ommen. Zijn kwaliteiten als schrijver en geschiedkundig onderzoeker kwamen al snel boven tafel. Dijk wist vanuit zijn eigen geheugen verhalen aan het papier toe te vertrouwen waarin hij de lezer als het ware aan de hand meeneemt, hoe hij is opgegroeid en hoe hij als boerenknecht heeft gewerkt. Vooral de buurtschap Vinkenbuurt werd duidelijk op de kaart gezet. Na zijn pensionering ploos de oud-hovenier nauwgezet de geschiedenis van Ommen uit. Van zichzelf zei hij: “Als je op latere leeftijd komt is het goed dat je wat om handen hebt en het scherpt je geest mirakels best”.

“As de dag van gisteren”
Het was de toenmalige archivaris van de Historische Kring Ommen, Gerrit Volkerink, die na het overlijden van Dijk de verhalen en gedichten onder ogen kreeg en het initiatief nam om die verhalen te bundelen in een boekwerk. Met de titel “As de dag van gisteren. Verhalen uit het leven van Evert Dijk” kwam dat boek er. Daardoor bleven niet alleen de gedichten en verhalen bewaard maar kwamen ook beschikbaar voor een breed publiek. Het eerste exemplaar van het fraaie boek werd op 23 maart 2004 officieel aangeboden aan burgemeester Arend ten Oever en de kinderen van Evert Dijk. Het boek is vooral een stuk levensgeschiedenis met een historisch beeld van de verschillende gebruiken in die jaren. De teksten zijn omgezet in goed leesbaar dialect. De verhalen grijpen terug op de periode 1920-1931. In het eerste deel wordt zijn jeugdperiode van 1920-1927 in de Vinkenbuurt en Balkbrug beschreven. Het tweede deel gaat over zijn ervaringen als boerenknecht gedurende de periode 1927-1931 waar hij schreef onder het pseudoniem “Derk van der Wal”. Lees verder Canon van de Ommer: Evert Dijk (6) →

Iemand die dicht bij de mensen stond, sociaal met een goed hart. Zo kan barones Jeanne Wilhelmina Bentinck tot Buckhorst – Speelman (Leersum 14 februari 1889 – Zwolle 29 juni 1938) worden omschreven.

Jeanne Wilhelmina Bentinck tot Buckhorst-Speelman in de reeks ‘Canon van de Ommer’.
Afbeelding: OudOmmen
Zie ook het album “5. Jeanne Wilhelmina Speelman”, de verzamelplek voor alles over Jeanne Wilhelmina Speelman.

Jeanne Wilhelmina Speelman werd in 1889 geboren als jonkvrouw op kasteel de Wittenburg bij Wassenaar. In 1912 trouwde zij met Maximiliaan Robert baron Bentinck tot Buckhorst. Vanaf 1923 woonden ze samen in Beerze, vanaf 1925 op het nieuwgebouwde Huis Beerze. Als barones was ze erg geliefd bij de plaatselijke bewoners. Barones Bentinck-Speelman nam destijds het initiatief tot het bouwen van een Groene Kruis wijkgebouw met verpleegsterswoning, nu de woningen Beerzerweg 7 en 8, gelegen op de grens van Junne en Beerze. Ook zorgde zij dat de boerderijen voor de pachters sterk verbeterd werden.

Mevrouw Bentinck-Speelman was een verdienstelijk amateur tekenaar en schilder van portretten en landschappen. In de periode dat ze in Beerze woonde was het iemand die dicht bij de mensen stond. Ze werd dan ook door de buurtbewoners omschreven als een sociaalvoelend mens met een goed hart en een luisterend oor voor de noden van de bewoners van Beerze en Junne. Gul was ze ook, want wanneer bijvoorbeeld een zoon of dochter van een pachter trouwde, kreeg het stel tien gulden van de barones als huwelijkscadeau. Dat was voor die tijd een flink bedrag.

Verder regelde ze met grondruilingen dat beter geboerd kon worden. Helaas was haar goedhartigheid van korte duur. Nog maar 49 jaar jong verongelukte barones Bentinck tot Buckhorst-Speelman op 29 juni 1938 op de bij het landhuis gelegen onbeveiligde overweg van de spoorlijn Ommen-Mariënberg. Zwaargewond werd ze overgebracht naar een ziekenhuis in Zwolle, maar overleefde het ongeval niet. “Haar groot verstand, haar warme hart, haar groote artistieke gaven, haar geestkracht, stelden haar in staat scheppend te werken en dat heeft ze gedaan. Ze was een vrouw van de daad”, aldus een in memoriam die voor haar overlijden werd geschreven. “Haar liefde voor de natuur en het mooie van de oude behuizingen van het Overijsselsch landschap werkte opbouwend. Met welk een enthousiasme kon zij voor het behoud hiervan pleiten. Heldhaftig, zonder klacht, steeds aan anderen denkend is zij heengegaan”, aldus de in memoriam”.

Bescherming natuur
Ook de echtgenoot van barones Bentinck-Speelman, baron M.R. Bentinck tot Buckhorst, was in zijn omgeving een geziene figuur. Toen het echtpaar via Wassenaar en Wezep in Beerze kwam wonen zetten beiden zich in voor bescherming van de natuur. Omstreeks 1931 kocht baron Bentinck tot Buckhorst – die dus al in Beerze woonde – landgoed Junne van de familie Lüps, oorspronkelijk wonende Orsay bij Wesel, later op het landgoed te Velp. Deze aankoop deed hij om versnippering van het 1200 hectare grote landgoed te voorkomen. Landgoed Junne bestond toen uit verscheidene hectaren bos en ongeveer 16 boerderijen (voor het merendeel keuterbedrijfjes).

Toen baronesse mevrouw Bentinck-Speelman door het treinongeluk kwam te overlijden heeft baron Bentinck landgoed Junne verkocht aan de Levensverzekeringsmaatschappij Amstleven, voor de toen kapitale som van driehonderdduizend gulden. Na het overlijden van mevrouw Bentinck-Speelman hertrouwde de baron met barones Mary Schimmelpenninck van der Oye. Op 23 oktober 1959 werd baron Bentinck wederom weduwnaar en in 1961 overleed hij kinderloos. Barones Bentinck-Speelman ligt begraven op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg in Ommen, terwijl barones Bentinck-Schimmelpenninck van der Oye en baron M.R. Bentinck zijn bijgezet in de familiegrafkelder op het landgoed achter Huis Beerze.

Bron: Harry Woertink – 9 september 2020