In Nederland herdenken we op 4 mei de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien.

Overzicht van gevangenkamp Erika.
Foto: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “2e Wereldoorlog”.

Op 5 mei vieren wij de Bevrijding en dat we sindsdien in vrijheid leven. In samenwerking met het 4 mei comité Ommen en het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke publiceren wij de komende weken persoonlijke verhalen van Ommenaren over de Tweede Wereldoorlog (1940-1945).

“Kom vanavond met verhalen, hoe de oorlog is verdwenen,
en herhaal ze honderd malen: alle malen zal ik wenen”.

Dien van Dorland-Kampman
“Toen de oorlog uitbrak was ik begin 20 en woonde met mijn familie aan de Hamsgoren in Ommen. Ik had toen al verkering met Rien van Dorland waar ik kort na de oorlog mee trouwde. Wat me heel veel pijn heeft gedaan was het wegvoeren van de joodse families in Ommen. Ik zie het nog zo voor me. De oude mevrouw De Levie. Zij en andere Joden werden in een veewagen gestopt en Ommen uitgevoerd om nooit meer terug te komen. Twee kinderen van familie De Haas – waaronder Martha – konden onderduiken bij de familie Van Aalderen niet ver van ons huis. Toen de oorlog voorbij was kon Martha door het weinig bewegen bijna niet meer lopen. Ze werd zittend op een fiets vervoerd.

Rien is opgepakt om in Duitsland voor de moffen te werken. Eerst in Oberhausen en later op het eiland Borkum. Een angstige periode vooral ook omdat we niets van hem hoorden. Wat was ik blij toen hij aan het eind van de oorlog weer thuis in Ommen kwam en ik hem weer kon zien. Hij liep er bij als een landloper. In plaats van schoenen liep hij op katoenen lappen. Zijn kleding zat onder het ongedierte. Maar gelukkig heeft hij niets blijvends aan die periode overgehouden. Lees verder De oorlog dichtbij (1) →

In Kampen worden van 15 tot en met 18 juni de Internationale Hanzedagen gehouden. De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden.

Haven en handel gaan samen in de Hanze.
Afb.: Harry Woertink

De website http://www.OudOmmen.nl zal als het programma meer vorm krijgt daar melding van maken en ingaan op het Hanzeverbond. Geen Hanzedagen zonder een Hanzemarkt, daarom is er in Kampen ook een Hanzemarkt waar de Burgwal het hart van de Hanzedagen vormt. Zo’n honderd Hanzesteden zijn present op de internationale Hanzedagen. Het aantal deelnemende steden is aanzienlijk meer dan vorig jaar in het Noorse Bergen. Ongeveer 55 Duitse Hanzesteden hebben zich aangemeld. Nederland is met 15 steden vertegenwoordigd. Het Internationale Hanzeverbond, in 1980 opgericht in Zwolle, telt 187 steden in 16 landen.

Stokvis
Al in de twaalfde eeuw sloten groepjes handelaren in het noordwestelijke deel van Europa tijdelijke samenwerkingsverbanden om zout en haring te verkopen in de landen rondom de Oostzee en van het verdiende geld daar hout en graan in te kopen, en om in het Noorse Bergen stokvis te halen. Hansen noemden ze zichzelf, wat zoiets als ‘groepen’ of ‘scharen’ betekent. Als het werk was geklaard, hieven de handelaren hun Hanze weer op en konden ze een nieuwe beginnen, met dezelfde of andere mannen. Het waren voorlopers van wat later bekend kwam te staan als dé Hanze, het verbond van Hanzesteden.

Eigen organisatie
Toen in de dertiende eeuw de macht van de Duitse keizer van het Heilige Roomse Rijk, waartoe onder meer de Lage Landen, Duitsland, België, Zwitserland, Oostenrijk en delen van Frankrijk en Polen behoorden, afnam, en die van individuele graven, hertogen en bisschoppen toenam, omstond er onder grote groepen kooplieden in het latere Nederland en Duitsland behoefte aan een eigen organisatie die voor hun belangen en rechten zou opkomen. Die kooplieden traden steeds vaker toe tot het stadsbestuur. Ze werden burgemeester of schepen – een soort wethouder – en konden wetten aannemen en regels vaststellen ter bevordering van de handel. Ze sloten verbonden met andere steden zodat ze beter voor de belangen van kooplieden konden opkomen. Steden langs de rivieren de Rijn en de IJssel, en langs de kusten van de Zuiderzee, Noordzee en Oostzee – in totaal ongeveer 200 steden in het Nederlands taalgebied.

Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (3) →

OMMEN – Na een bezetting van vijf jaar door de Duitsers wordt Ommen 11 april 1945 bevrijd. De bevrijdingstocht door het Canadese leger komt uit zuidelijke richting.

De Bevrijding van Ommen op 11 april 1945.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Bevrijding van Ommen” en diverse albums onder “2e Wereldoorlog”.

Al eerder zijn Vriezenveen en Nijverdal bevrijd. Op 6 april 1945 passeren de soldaten van de Manitoba Dragoons de grens tussen Den Ham en Ommen bij de Groene Jager. De brug over de Regge in de buurtschap Nieuwebrug is opgeblazen en Eerde wordt bereikt via de brug over de Regge in Archem, die door de Duitsers vergeten is. Terwijl de bevrijding voor Ommen in zicht is sneuvelen twee Canadese soldaten. Op 6 april 1945 worden luitenant George Thomas Wilson en trooper Gerald Wilfred Soanes door een vijandelijke Panzerfaust dodelijk getroffen terwijl ze met hun Staghound – een gepantserde verkenningswagen – op de Stationsweg in Ommen polshoogte komen nemen. Beiden maken deel uit van de XII Manitoba Dragoons. Dit Canadese Cavalerie Verkennings Regiment, was in velen delen van het vasteland van Europa zeer actief.

Om de Duitsers verder te verjagen wordt op 10 april 1945 tussen Lemele en Archem het geschut van het Canadese leger op Ommen gericht. Een batterijgeschut van de artillerie zorgt voor een oorverdovend lawaai en enorme beschieting. Verzet is er niet meer want het Duitse leger is al op de vlucht geslagen. Vervolgens trekt de hoofdmacht van het Canadese leger de “Black Watch” richting Ommen. Een bulldozer en tanks trekken mee op. De eerste om opgeblazen bomen op te ruimen en de tanks om zonodig vuursteun te geven. Door de geringe schade aan de Vechtbrug kost het vervolgens de Canadese patrouille weinig moeite om Ommen binnen te komen. Het is nog vroeg in de morgen als op 11 april 1945 als eerste de stad Ommen veilig en vrij van de vijand wordt verklaard. De andere compagnieën trekken ook meteen de brug over en slaan links af om de linker flank van de opmars naar het noorden te dekken en nemen positie in de buurtschap Varsen. Na vijf jaar onderdrukking wordt door de Ommenaren voor het eerst weer de Nederlandse driekleur voor de dag gehaald en wapperen op het gemeentehuis en bij andere gebouwen: Ommen is bevrijd! Lees verder 11 april Bevrijdingsdag van Ommen – Documentaire geschiedenis kamp Erika →

OMMEN – Met nieuwe informatieborden is de geschiedenis van de Ommer molens voortaan duidelijk zichtbaar.

De onthulling van het informatiebord bij de Besthmenermolen, v.l.n.r. Harry Woertink, Ben Wösten, Luuk Vogelzang, Piet Oldeman, Johan Otten en Herman van Elburg.
Foto: Harry Woertink

Initiatiefnemer is de Stichting Ommer Molens, die de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg, de Besthmenermolen aan de Hammerweg en de molen aan Den Oordt heeft voorzien van informatiepanelen. Aan de hand van oude foto’s en tekeningen uit archieven is een compleet historisch overzicht gemaakt per molen. Ook de functies van de molens zijn niet vergeten. Een overgebleven banksaldo van de in 2015 opgeheven Natuurinformaticentrum Ommen (NICO) heeft de aanschaf van de informatieborden mogelijk gemaakt, waarbij molenaar Luuk Vogelzang voor de lay-out heeft gezorgd. De onthulling van de borden vond plaats door een delegatie van het bestuur van de Molenstichting en vertegenwoordigers van het voormalige NICO.

Nationale Molendag
De Stichting Ommer Molens gaat weer een druk nieuw seizoen tegemoet. Behalve de gebruikelijke openstelling van de molens staat er voor zaterdag 13 mei deelname aan de Nationale Molendag op de agenda en zaterdag 5 augustus de organisatie van de Ommer Molendag. Voor molenliefhebbers de uitgelezen kans om een molen van binnen te bekijken. Bij voldoende belangstelling wil de Molenstichting een (gratis) cursus starten voor molengids. Het hele reilen en zeilen van de oude monumentale windmolens die tegenwoordig een aantrekkelijke toeristische attractie zijn geworden komt aan bod. Voorts is het bestuur van de Stichting Ommer Molens op zoek naar belangstellenden die de opleiding tot vrijwillig molenaar willen volgen. Informatie over de cursus en het molenaarswerk zijn te krijgen bij het stichtingsbestuur van de Ommer Molens. Lees verder Historie Ommer Molens zichtbaar gemaakt →

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen houdt op dinsdag 11 april een lezing over Joods Ommen.

De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Joodse families”.

Gerko Warner van de Stichting Herdenking Joods Ommen vertelt over de geschiedenis van de Joodse inwoners. In Ommen was ooit sprake van een kleine Joodse gemeenschap. Dit heeft geduurd tot in de Tweede Wereldoorlog.

In de eerste helft van de achttiende eeuw vestigden zich de eerste Joden in Ommen. Vanaf ongeveer 1813 hielden ze hun eigen sabbatsvieringen. Naarmate het aantal Joodse inwoners toenam, groeide ook de behoefte naar een synagoge. Hoewel er nog geen sjoel was volgde in 1853 de constituering van de Joodse gemeente in Ommen. In dat jaar werd Ommen erkend als ‘Bijkerk’ van de te Zwolle gevestigde Hoofdsynagoge. Kort daarop, toen het aantal Joodse inwoners inmiddels was gestegen tot boven de vijftig, kon in 1855 een sjoel (synagoge) in Ommen worden geopend. Warner verteld hoe de Joden in Ommen leefden en werkten en gaat in op hun rituelen rondom leven en sterven. Uiteraard komen ook de zwarte bladzijdes van de geschiedenis tijdens oorlog aan bod.

De lezing begint om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is vier euro persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 30 maart 2017

In Kampen worden van 15 t/m 18 juni de Internationale Hanzedagen gehouden. De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden.

Het vervoer over de Vecht en Regge gebeurde met zompen.
Afb.: Harry Woertink

Deze website zal als het programma meer vorm krijgt daar melding van maken en ingaan op het Hanzeverbond. Geen Hanzedagen zonder een Hanzemarkt, daarom is er in Kampen ook een Hanzemarkt waar de Burgwal het hart van de Hanzedagen vormt. Hier presenteren zich alle 120 Hanzesteden aan de bezoekers in toeristische stands, waaronder Hanzestad Ommen. Vaak zorgen de Hanzesteden ook voor culturele optredens. Een bont gezelschap van mensen, muziek, eten en culturen maakt de Hanzemarkt een prachtig onderdeel van de Hanzedagen.

Oud gebruik
De Hanzemarkt is een oud gebruik vanuit de Hanzetijd. Tijdens het jaarlijks samenkomen van de Hanzesteden om te vergaderen werd er ook handel gedreven op de markt. Handel wordt er nog steeds gedreven, al staat nu het toeristische aspect voorop. Het doel van de Hanzesteden is uiteraard om bezoekers te enthousiasmeren voor een bezoek aan hun stad. De manier van presenteren staat vrij, wat zorgt voor een grote diversiteit aan kramen en activiteiten. De markt gonst van de bedrijvigheid en overal is wat te zien of te beleven. Vanuit de Baltische staten zie je veel klederdracht en handwerk (viltwerk, breiwerk, keramiek, houtsnijwerk). Terwijl de Duitse Hanzesteden hun eigen bier brouwen en op de Hanzemarkt verkopen. Noorwegen verwent ons weer met hun heerlijke zalm en voor de zoetekauw neemt de stad Lübeck vaak hun specialiteit marsepein mee.

Hanzestad Ommen
Ommen is ook Hanzestad. Het lidmaatschap van het Hanzeverbond had de stad uitsluitend te danken aan haar strategische ligging aan de Vecht, indertijd een belangrijk vaarwater voor transport van bijvoorbeeld Bentheimer zandsteen uit het Duitse achterland. Daarbij moet overigens wel worden opgemerkt dat de kronkelde Vecht niet vlot bevaarbaar was. Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (2) →