Ommen historisch belicht (1) Algemene begraafplaats

(Oud)Ommen historisch belicht. Dit keer de algemene begraafplaats aan de Dr.A.C.van Raaltestraat in Ommen.

aaa32.jpg
Baarhuisje op de begraafplaats aan de Dr. A.C. van Raaltestraat

Wie nu voetstappen zet op de oude algemene begraafplaats aan de Dr. A.C. van Raaltestraat in Ommen gaat bijna twee eeuwen terug in de tijd. Opvallend is de fraaie toegangspoort en het baarhuisje midden op het kerkhof.

1828

Dat oude begraafplaatsen ook cultuurhistorisch van belang zijn wordt wel eens vergeten. Maar bij uitstek zijn dat plaatsen waar – letterlijk en figuurlijk – een groot deel van het verleden van stad en dorp ligt. De oude algemene begraafplaats dateert uit 1828 en is ingericht voor 800 graven. In 1969 werd de begraafplaats gesloten verklaard omdat er even verderop aan de Hardenbergerweg (de Ommeresch) al een nieuwe begraafplaats in gebruik was genomen. Nu bevindt zich de algemene begraafplaats aan de Zwolseweg (Laarmanshoek).

Baron van Pallandt van Eerde

Bij Koninklijk Besluit van 18 mei 1825 was het niet langer mogelijk om binnen de bebouwde kom te begraven, dus ook niet meer in of om de kerk, zoals dat in Ommen gebeurde door de Hervormde kerk. Families van goede doen, die al graven besproken hadden in de kerk kregen bij de ingang van de nieuwe begraafplaats graven toegewezen. Zo kreeg Baron van Pallandt van Eerde bijvoorbeeld vergunning om een ijzeren hek om de graven te plaatsen.

Zoals gezegd lag de begraafplaats buiten de bebouwde kom van Ommen. Eigenlijk voorbij het ‘Bouweinde’ (einde van de bebouwde kom), die liep tot aan het kruispunt met de Hardenbergerweg. Dit gedeelte van de (oude) Hardenbergerweg werd later Dr. A.C. van Raaltestraat genoemd.

Muur

Rondom de begraafplaats stond eerder een hoge stenen muur. Na een uitbreiding van de begraafplaats omstreeks 1900 en de bouwvalligheid van de muur van het oude gedeelte werd de hele ruimte omzoomd met een beukenhaag. De haag is nog steeds in tact. Door het inkorten van de beukenhaag enkele jaren terug tot ongeveer een meter hoog, is er van buitenaf goed zicht op de begraafplaats. Sommige van de coniferen (blauwe cypressen) op de begraafplaats dateren volgens een gehouden inventarisatie door de Bomenstichting uit de jaren 1880-1890.

De fraaie toegangspoort
De fraaie toegangspoort

Deel van de begraafplaats
Deel van de begraafplaats

Wie al een graf besproken had in de kerk kreeg hier de eerste keus
Wie al een graf besproken had in de kerk kreeg hier de eerste keus

Grafkelder Baron van Pallandt
Grafkelder Baron van Pallandt

Baarhuisje voor de restauratie
Baarhuisje waard om te behouden

Deel van het baarhuisje voor de  restauratie
Roep om restauratie...

Tot ziens…
Tot ziens...

Tekst en foto’s: Harry Woertink

Buurtvisite Besthmen, Eerde en Zeesse

OMMEN – Het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO) organiseert drie avonden een “Buurtvisite” voor bewoners van de Ommer buurtschappen Besthmen, Eerde en Zeesse.

Boerderij in Zeesse.

De buurtvisite wordt gehouden op dinsdag 28 februari, woensdag 1 maart en donderdag 2 maart in het Historisch Museum aan Den Oordt 7 in Ommen en zijn vooral bedoeld voor mensen die een relatie hebben met genoeme buurtschappen. Tussen 19.30 en 20.00 uur staat de koffie klaar en in het tweede deel van de avond is er een hapje en een drankje. Het nieuwe Historisch Museum is geopend en kan dan gratis worden bekeken.

Historie

De historie van de buurtschappen komt uitgebreid aan bod. Er worden collecties getoond die de werkgroepen van het CCO hebben verzameld over de historie van de buurtschappen. Een aantal boerderijen zullen worden uitgelicht. Bovendien hebben ook bewoners bezienswaardigheden voor deze avonden ter leen gegeven.

Verder is er een tentoonstelling met mooie panelen met veel informatie in woord en beeld die naast herkenning ook een mooie gelegenheid geven voor ontmoetingen met elkaar en te praten over herinneringen en verhalen uit vroegere tijden. Geïnteresseerden in familiestambomen van voorouders uit de gemeente Ommen kunnen een uitgeprinte familiestamboom krijgen. De fotogroep is aanwezig met diverse fotoboeken.

Reünie

De buurtvisites blijken heel vaak een soort reünie te zijn voor huidige en vroegere bewoners van de buurtschappen. Het gaat ook om een terug kerend activiteit van het CCO, maar de serie moest enkele jaren onderbroken worden door de nieuwbouw van het museum en de beperkingen wegens corona.

Vooraf aanmelden

Omdat een beperkt aantal gasten tegelijk mogen worden ontvangen van de brandweer, is vooraf aanmelding nodig. Dit kan bij Aldien Pasman, tel. 0529-453446 of 06-23817150. Mailadres: egbert.pasman@hetnet.nl.

Tekst en foto: Harry Woertink

Carbidlamp voor museum

Klaas Hurink uit Ommen liet in de oorlog enkele carbidlampen maken voor eigen gebruik.

De carbidlamp

Zijn zoon Arie Hurink had er ook een thuis. Hij is inmiddels overleden. De oude carbidlamp is onlangs geschonken aan het Historisch museum Ommen door mevrouw Hurink.

Het gaat om een carbidlamp gemaakt en gebruikt in de Tweede Wereldoorlog. Het unieke ervan is de glazenbol erop. Dat zie je bijna niet. Het glaswerk is van de glasfabrikant Schott & Genossen uit de Duitse stad Jena.

Heldere witte vlam

Een carbidlamp is een lamp die als energiebron carbid gebruikt, waaruit door reactie met water het gas acetyleen (ethyn) ontstaat, dat bij verbranding een helder witte vlam produceert. De reactie, waarbij water op het carbid druppelt, vergt een nauwkeurige en lastige afstelling.

Tussen 1900 en 1945 werd de carbidlamp veel gebruikt, onder andere om voertuigen (zoals auto of fiets) te voorzien van verlichting. Na 1945 is de carbidlamp vrijwel geheel verdrongen door elektrische verlichting.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog en met name in de Hongerwinter 44-45 was er gebrek aan bijna alles en fabriceerde men zelf carbidlampen.

Garage Hurink

Klaas Hurink (1898-1974), begon ooit aan de Vechtstraat/Markt als fietsenmaker en verkoper van huishoudelijke artikelen en werd later eigenaar van een garage met een Shell-benzinepomp.

In 1953 verkocht hij zijn garagebedrijf aan Ruitenberg. Het pand aan de Vechtstraat/Markt werd afgebroken voor uitbreiding van het gemeentehuis.

Ruitenberg verhuisde met het garagebedrijf naar de Julianastraat en Klaas Hurink ging met een butagasdepot en witgoedzaak naar de Zwolseweg, later overgenomen door zoon Arie Hurink.

1926. Truus, Bertus en Arie Hurink voor de fietsenwinkel aan de Markt. Als je de hoek om ging kwam je in de garage

1950. Garagebedrijf Hurink

1936. De Vechtbrug met de Vechtstraat. De garage van Hurink zit pal naast het gemeentehuis

Bron: familie Hurink – tekst: Harry Woertink

Familie Mulder eeuw lang bewoner de Arendshorst in Varsen

De ooit bekende havezate de Arendshorst is niet meer. Op de plek van de in 1836 afgebroken havezate in Varsen kwam een nieuwe boerderij met de naam Boschkamp, eigendom van de heer van Vilsteren, Petrus Franciscus Helmich. Die zag zijn eigendommen in Vilsteren en Varsen gescheiden door de rivier de Vecht.

Schaatsen op de binnengracht van havezate Arendshorst in 1978 met op de achtergrond de oude boerderij.
Foto: Wim Mulder
Zie ook het album “Arendhorsterweg 2 (Havezate Arendshorst)”.

Mulder
De boerderij Boschkamp is ongeveer een eeuw lang bewoond geweest door de familie Mulder. Deze familie kwam uit Wijthmen, onder de rook van Zwolle en bewoonden in Varsen eerst de boerderij de Hogenkamp. Jans Mulder kocht de Hogenkamp van de weduwe Mollink. Jans Mulder was weduwnaar van Willemina Zwaaftink. Uit dat huwelijk is Willem Mulder geboren. Jans Mulder is weer hertrouwd met Johanna Maria Tielbeke, weduwe van Hermanus Mollink. Jans Mulder is er dus bij in getrouwd op de Hogenkamp. Uit dat huwelijk zijn weer 6 kinderen geboren, waarvan 3 levenloos. Na het overlijden van Jans werd de boerderij overgenomen door de dochter Berendina (Diene) Mulder, die trouwde met Mans Kodden. Nog steeds is de Hogenkamp eigendom van de familie Kodden. Nadat Willem Mulder zijn jonge jaren gewoond heeft op de Hogenkamp samen met zijn zussen Johanna (Anna), Maria (Marie) en Diene, maakte Willem in 1916 de overstap naar de Boschkamp. Willem trouwde op 3 november 1916 met Maria Theodora Meulman en kon de boerderij Boschkamp met de bijbehorende gronden pachten van de heer van Vilsteren. Willem Mulder was in de buurt beter bekend met de bijnaam “Hogenkamps-Willem”.

De naam Boschkamp in relatie met de naam Arendshorst
Zowel in de aankondiging van de openbare verkoop in 1857 en 1878 is er sprake van erve Boschkamp, voormalige havezate Arendshorst. Dat had te maken dat ten tijde van de volkstelling de familie Boschkamp er woonde. Nadien kom je deze naam niet meer tegen. Ook op de kaarten en de topografische kaarten is de naam Arendshorst zo gebleven, echter tot 1980. Nadien is de naam op de topografische kaarten verplaatst naar de kampeerboerderij en de camping. Mulders zijn in de volksmond dan ook geboren op de havezate Arendshorst (compleet met een binnen gracht en een buiten gracht). Na de oorlog is het gebruik van “De Belten” gewijzigd in camping Arendshorst en werd de boerderij Hogenkamp, kampeerboerderij Arendshorst. Lees verder Familie Mulder eeuw lang bewoner de Arendshorst in Varsen

‘Slepen’ een vermaak op Oudejaarsavond, maar niet altijd gewaardeerd

In de zestigerjaren was op Oudejaarsavond de Brugstraat het middelpunt van het afschieten van knallend vuurwerk.

1 januari 1963. Tijdens Oudejaarsnacht werd er “gesleept”: Bijna alles wat los en vast stond werd op een bepaald punt verzameld.

Vaak werden vuurtjes gestookt en moest de brandweer eraan te pas komen om ze te blussen. Veel politie op de been, maar hun aanwezigheid werkte vaak provocerend met als gevolg dat wel eens met harde hand de gummiknuppel werd gehanteerd. Er was altijd jeugd die meer durfde en allerlei zaken aansleepte dat in de Brugstraat belandde.

Slep’n (Slepen)

Alles wat los en vastzat werd in de Oudejaarsnacht gesleept. De mestkar, de venterswagen, hondenhok of andere spullen die men vergeten was op slot te zetten. Dat mocht natuurlijk niet en de politie hield ook wel toezicht, maar de politie kan nooit overal tegelijk zijn. Gevolg was dat diverse bij elkaar gesleepte spullen op een grote hoop achterbleven. Dit werd niet altijd gewaardeerd door de eigenaren die de volgende ochtend hun spullen weer op konden halen.

1 januari 1963. Kerkplein ‘verzamelpunt’ van gesleepte spullen.

Siervuurwerk

Oudejaarsavond wordt met oorverdovende knallen uitgeluid. Dit zou volgens een oud bijgeloof boze geesten verjagen. Tegenwoordig gaat het om veel siervuurwerk. De jeugd vermaakte zich vroeger ook al met het carbidschieten met een blikkenbusje. Onder in een gaatje geprikt en voorzien van een deksel.

Lees verder ‘Slepen’ een vermaak op Oudejaarsavond, maar niet altijd gewaardeerd

Nationaal Tinnen Figuren Museum in Ommen werkt aan toekomst

Het Nationaal Tinnen Figuren Museum start het nieuwe jaar met goede voornemens.

Dankzij de financiële steun van de donateurs en door sponsoring is het museum daartoe in staat. Het museum gaat zich richten op het verbeteren van de vaste expositie. Op de eerste verdieping zal de grote zaal opnieuw worden ingericht met als thema ‘De geschiedenis van de tinnen figuur’. De expositie zal antwoord geven op de door het publiek veel gestelde vragen: ‘Wat is de geschiedenis van de tinnen figuur?’, ‘Hoe maak je die?’ en ‘Wat doe je er mee?’. De laatste twee vragen worden nu al meer expliciet beantwoord rondom de tingieterij en op de tweede verdieping (diorama’s en maquettes), maar de geschiedenis hierachter ontbreekt tot nu toe.

Tinnen figuren spelen muziek

De huidige wisseltentoonstelling “Tinnen figuren spelen muziek” loopt door tot en met het najaar van 2023. Dit wegens de grote belangstelling van het publiek en om ons tijd te geven voor de herinrichting van de eerste verdieping.

Lees verder Nationaal Tinnen Figuren Museum in Ommen werkt aan toekomst

Verlichte trekkertocht van boeren door Ommen

Discolichtjes in alle kleuren en een kerstboom op de kap van de trekker.

Honderden toeschouwers konden vrijdag zien hoe er flink werd uitgepakt bij de eerste verlichte trekkertocht in Ommen. Daar reed een stoet van vijftig verlichte en toeterende trekkers door de stad.

Vier boerinnen vanuit de organisaties Vechtdal Boert Bewust, PR Commissie LTO Ommen, LTO Vechtdal en AJK Ommen waren de initiatiefnemers van deze geslaagde verlichte trekkeroptocht.

Genoten

De deelnemers waren verrast om te zien hoeveel mensen er genoten hebben van de mooi versierde trekkers. Ook de verzorgingshuizen werden aangedaan, waar de bewoners enthousiast waren over de bonte stoet van verlichte trekkers.

De verlichte trekkertocht was bedoeld als warme kerstgroet in de koude winterdagen. OudOmmen.nl was er bij en maakte het volgende filmpje.

Filmpje verlichte trekkeroptocht

Tekst: Harry Woertink – Beeld: Tjeerd de Leeuw

Muzikanten SDG Ommen actief met Kerst

De kerstdagen zijn drukke, maar mooie dagen voor de muzikanten van SDG.

Op dinsdag 20 december geeft het B- en C-orkest van Soli Deo Gloria vanaf 18.30 uur een kerstoptreden bij het verpleeghuis De Hoekstee.

De volgende dag, woensdag 21 december speelt een ensemble van het A-orkest van 18.30 tot 20.00 uur bij supermarkt Albert Heijn.

Het A-slagwerkensemble werkt op 24 december mee aan een kerstoptreden in Soest.

Kerstnacht rondgang

Een ensemble van het A-orkest zal voor de kerstavonddienst van de Noaberkerk in Witharen buiten kerstliederen ten gehore brengen.

’s Avonds/’s nachts zal de traditionele kerstnacht rondgang weer plaats vinden om in de kerstnacht in Ommen kerstliederen te laten klinken. Rond middernacht komen de groepen tezamen bij de Hervormde kerk.

Tenslotte zal het A-orkest op 1e kerstdag, zondag 25 december, de kerstdienst van 10.15 uur begeleiden in de Gereformeerde kerk aan de Bouwstraat.

Bron: SDG Ommen

Versterking gezocht voor de marketing van het hart van het Vechtdal: Ommen!

OMMEN – Voor de bezetting van de op te richten Stichting Marketing Ommen wordt met ingang van het nieuwe jaar uitgekeken naar een voorzitter voor de Raad van Toezicht, twee leden voor de Raad van Toezicht en een marketingcoördinator.

In Ommen is altijd wat te doen. Stichting Marketing Ommen is op zoek naar een coördinator voor o.a. evenementen.

Verbinder

De marketing coördinator die gezocht wordt moet iemand zijn die ‘vooruit wil’, en als motor fungeert en de nieuwe Stichting Marketing Ommen verder ontwikkelt. Een verbinder voor Ommen en de regio Zwolle en regio Vechtdal. Ervaring met marketing en promotie van gebieden is nodig om als goede verbinder op te treden. Gevoel voor bestuurlijke verhoudingen. Affiniteit met Ommen en het Vechtdal. De marketing coördinator neemt als directeur-bestuurder van Stichting Marketing Ommen de volgende thema’s voor zijn of haar rekening: financiën, huisvesting, HRM, fondsenwerving, beleidsoverleg met gemeente/kern- en dorpsraden/instanties. De nog te werven marketing coördinator geeft straks leiding aan vrijwilligers (al dan niet in werkgroepen georganiseerd) en leveranciers/opdrachtnemers en kan daarbij gebruik maken van de toezichthouders en van de adviseur van de gemeente Ommen. Het gaat om twee tot drie dagen per week en is uit te breiden met een inhoudelijke portefeuille. Deze functie wordt marktconform beloond.

Ommen op de kaart zetten

Ommen als hart van het Vechtdal op de kaart zetten en professionaliseren van de promotie en marketing van Ommen zijn de hoofddoelen die de projectgroep heeft geformuleerd. Ommen wordt gezien als het hart van het Vechtdal en verdient structurele, efficiënte en professionele marketing en promotie.

Lees verder Versterking gezocht voor de marketing van het hart van het Vechtdal: Ommen!