‘Slepen’ een vermaak op Oudejaarsavond, maar niet altijd gewaardeerd

In de zestigerjaren was op Oudejaarsavond de Brugstraat het middelpunt van het afschieten van knallend vuurwerk.

1 januari 1963. Tijdens Oudejaarsnacht werd er “gesleept”: Bijna alles wat los en vast stond werd op een bepaald punt verzameld.

Vaak werden vuurtjes gestookt en moest de brandweer eraan te pas komen om ze te blussen. Veel politie op de been, maar hun aanwezigheid werkte vaak provocerend met als gevolg dat wel eens met harde hand de gummiknuppel werd gehanteerd. Er was altijd jeugd die meer durfde en allerlei zaken aansleepte dat in de Brugstraat belandde.

Slep’n (Slepen)

Alles wat los en vastzat werd in de Oudejaarsnacht gesleept. De mestkar, de venterswagen, hondenhok of andere spullen die men vergeten was op slot te zetten. Dat mocht natuurlijk niet en de politie hield ook wel toezicht, maar de politie kan nooit overal tegelijk zijn. Gevolg was dat diverse bij elkaar gesleepte spullen op een grote hoop achterbleven. Dit werd niet altijd gewaardeerd door de eigenaren die de volgende ochtend hun spullen weer op konden halen.

1 januari 1963. Kerkplein ‘verzamelpunt’ van gesleepte spullen.

Siervuurwerk

Oudejaarsavond wordt met oorverdovende knallen uitgeluid. Dit zou volgens een oud bijgeloof boze geesten verjagen. Tegenwoordig gaat het om veel siervuurwerk. De jeugd vermaakte zich vroeger ook al met het carbidschieten met een blikkenbusje. Onder in een gaatje geprikt en voorzien van een deksel.

Een klontje carbid in de bus en wat spuug erop zorgt voor een chemische reactie. Eén voet op het busje en een brandende lucifers voor het gaatje van het busje was goed dat met een ferme knal de deksel van het busje schoot. De veel jongere jeugd moest het doen met een klappertjespistool, sterretjes of een raket die omhoog gegooid moest worden en het kruit ontplofte als het hard op de grond terecht kwam.

Carbid schieten

Nog steeds wordt op Oudejaarsdag met carbid geschoten, maar dan met melkbussen en zelfs met omgebouwde giertanks. Vaak komen er vernuftige ontstekingssystemen aan te pas, die zorgen dat de melkbussen van een vuurvlam worden voorzien om te kunnen knallen. Op de melkbussen zelf mogen geen deksels meer maar ballen. Op Oudejaarsdag mag in gemeente Ommen tussen 10.00 uur ’s ochtends en 02.00 uur ’s nachts met carbid geschoten worden.

Töafelen

Oudejaarsdag is een dag om etend af te sluiten. Nog steeds wordt de laatste dag van het jaar door Ommer families ‘uitgezeten’ met een ‘Töaefelties aovend’ met op tafel veel meer vlees dan anders. Vroeger was het al zo dat knechten en meiden vrijaf kregen en hun ouderlijke huis opzochten om thuis volop vlees te eten. Töafelen (tafelen) is een tradities die afstamt van een oud offerfeest. Bovendien kon men zich eens te goed doen aan wat anders niet zo royaal gebruikt kon worden.

Knieperties

Knieperties (knijpertjes), een zoete, dunne harde wafel, werden vroeger gebakken in gietijzeren knijpijzers die boven het haardvuur werden gehouden. Direct na het bakken, als het baksel nog warm is, kan het rond een stokje opgerold worden. Volgens de traditie behoren de wafeltjes in december plat, als kniepertie, gepresenteerd te worden en vanaf Nieuwjaarsdag als Nieuwjaarsrolletje (of rolletje of rollechie(n)). De gedachte hierachter is dat in december het oude jaar zich volledig heeft ontvouwen. Op nieuwjaarsdag symboliseert het rolletje het onbekende nieuwe jaar.

Oliebollen

Al eeuwen is het eten van oliebollen op Oudejaarsdag typisch Nederlands. Gedurende de wintermaanden worden ze op veel plaatsen in oliebollenkramen verkocht. Ook worden ze het hele jaar door verkocht op kermissen. Oliebollen zijn vaak gevuld, meestal met krenten of rozijnen en kunnen zoet gemaakt worden door ze met poedersuiker te bestrooien.

OudOmmen.nl wenst u een mooie jaarwisseling en bovenal een Gelukkig Nieuwjaar!

Tekst: Harry Woertink – Foto’s: collectie OudOmmen.nl

2 gedachten over “‘Slepen’ een vermaak op Oudejaarsavond, maar niet altijd gewaardeerd

  1. Ja “slepen” een mooie oude traditie. Oudejaarsavond proberen alles wat los en vast zat te verslepen naar het Kerkplein. Ook een eigen oud fietsenrek moest er bij. Bemboom had zijn hek achter de winkel goed in de verf gezet, zodat de slepers er onder kwamen te zitten. Mooie tijden. De volgende dag vroeg foto’s gemaakt van het resultaat (o.a. beide foto’s zijn door mij gemaakt). Gelukkig werden er toen geen opzettelijk vernielingen gepleegd. Het “aller beste” voor 2023 gewenst.

    Like

    1. Beste Jan Kampman, Mooie reactie. Wat goed dat we dit aan de hand van jouw destijds gemaakte foto’s kunnen laten zien. Ook voor jou de beste wensen voor 2023!

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s