“De Darde Klokke” zichtbaar gemaakt op OudOmmen.nl

Harry Woertink

OMMEN – Op de website OudOmmen.nl is vanaf nu ook het Ommer historische tijdschrift De Darde Klokke te zien en te lezen.

Het allereerste proefexemplaar van De Darde Klokke begin 1954.
Zie voor een overzicht (of de inhoud) van alle uitgaven van De Darde Klokke het album “Tijdschrift De Darde Klokke”.

Het gaat om alle 228 nummers van de sinds 1954 uitgegeven kwartaaluitgave over de geschiedenis van Ommen en omgeving. Via de zoekmachine op de website zijn alle gevraagde onderwerpen pijlsnel terug te vinden. Alleen de vier laatste nummers verschijnen telkens later omdat die alleen voorbehouden zijn aan de abonnees van De Darde Klokke.

Voor iedereen toegankelijk
De afgelopen maanden is veel werk verzet met het digitaliseren en publiceren van de originele exemplaren op de beeldbank. “We willen met OudOmmen.nl graag interessante geschiedenis voor iedereen toegankelijk maken. Dat ligt in de lijn met de doelstelling van onze stichting”, aldus Tjeerd de Leeuw van de Stichting OudOmmen.nl. “De Darde Klokke levert met hun tijdschrift een belangrijke bijdrage aan de historie van Ommen. Met de vele artikelen en afbeeldingen die al op de website te zien zijn zorgt de nieuwste toevoeging voor een uitgebreid naslagwerk. Interessante aanvullingen zijn ook met name de artikelen die betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog. Vooral ook interessant omdat 2020 in het teken staat van 75 jaar bevrijding”.

Eerste nummer
Het eerste (proef-)nummer van het tijdschrift “De Darde Klokke” verscheen in januari 1954 en werd aangekondigd in het dialect: “’t Maondblad uut egeven deur de Gemienschop van Oll ‘0mmer, verschient veurlopig zes keer in ’t jaor.” Gevolgd door: “Leed’n van de Gemienschop kriegt dit blaaggien veur niks. Belangstellenden könt veur ’n daalder in ’t jaor, in beparkte maote, op anvraoge ’n abonnement krieg’n. Advertenties wordt niet op ‘e nummen. De inhold van dit blaaggien wordt uutslutend deur de samenstellers bepaold. Beroep is niet meugelijk. An schrieverijje met aandere kraanten wördt niet mee e daon.” In het eerste nummer ook een uitgebreide beschrijving van (samengevat) “Begunsel”: “Wi’j geleuft daw dat begunsel niet better kunt umschrieven dan met het woord “Gemienschopszin”. Ons Ommer volk ef altied een stark ontwikkeld gevuul veur de gemienschappelijke verantwoordelijkheid van de mensen veur mekare ehad.” en doel: “Ommen te dien’n. Ommen veuruut te brengen. Ons doel is Ommen !”. Het laatste nummer van de eerste serie werd uitgegeven in oktober 1962 en afgesloten met het artikel “’n Boerenbrullefte” eindigend met “(’t volgend maol wieder)”.

Lees verder “De Darde Klokke” zichtbaar gemaakt op OudOmmen.nl →

Het zorgeloze leven van Albert Goutbeek in Junne

Bekende personen

Albert Goutbeek (1869-1933) was van 1916 tot 1932 samen met zijn gezin pachter van de boerderij “Cappenberg” in Junne.

Albert Goutbeek uit Junne keert terug van de markt.
Foto: OudOmmen
Gerelateerde albums: “Nieuwe Hammerweg 1 – boerderij ‘Cappenberg’” en “Albert Goutbeek”.

Toen eigendom van de schatrijke Johan Heinrich Wilhelm Lüps, die op het huis “Biljoen” in Rheden resideerde. De van oorsprong Duitse Lüps kon zijn landgoed uitbreiden dankzij de aankoop van de heer W.G. Metelerkamp Cappenberg, een arts uit Edam. De boerderij was toen bekend onder de naam Erven Pouwels of Timermans. Met ingang van 22 februari 1916 wordt vervolgens de boerderij door Lüps verpacht aan Albert Goutbeek uit Oldebroek, die hier zijn geluk verder gaat beproeven.

Boerenwerk
Albert was van huis uit boerenarbeider en Nederlands Hervormd. Hij was gehuwd met een streng Gereformeerde boerendochter, Jantje Gerridina Zielhuis (1868-1936) . Daar de vijf oudste kinderen van Goutbeek de deur uit waren of werk hadden, kreeg zijn steeds bezorgde en hardwerkende vrouw de kans om ook wat aan het reilen en zeilen van de boerderij te doen. Albert zelf voelde niet veel voor het boerenwerk. Liever ging hij op pad. Mensen ontmoeten en streken en grappen uithalen. Maar soms was het vechten tegen de bierkaai met Albert. Hij was zorgeloos, vrolijk en gemakkelijk. Soms uit plagerij werkte alles tegen. In de hooitijd als er regen was wist Albert altijd op tijd het hooi binnen te halen met paard en wagen. Het paard liet zich echter niet zo gemakkelijk vangen door haar baas. Met moeite had zijn vrouw het toch geklaard, maar dan liet Albert het weer los in het land en dat terwijl elk uur belangrijk was om het hooi droog binnen te krijgen.

Roggebroden
De wekelijkse markt in Ommen werd te voet bezocht om roggebroden te halen en andere boodschappen. Met zijn platte pet op het hoofd en een kromme Duitse pijp in de mond was hij altijd in zijn sas. Hij bezocht in de loop der jaren heel wat boeldagen in de omgeving om toch iets te kunnen kopen voor weinig geld. Goutbeek had zo zijn eigenaardigheden. Zo kon hij op de markt zijn pijp stoppen en dan zijn lege luciferdoosje tevoorschijn halen en dan een vuurtje vragen van een ander. Dit stak hij dan per vergissing in zijn eigen zak, waar hij natuurlijk door de goede gever dan opmerkzaam werd gemaakt. Hij verontschuldigde zich en gaf bewust het lege doosje terug. “Dat heb ik weer mooi verdiend”, dacht hij dan. Lees verder Het zorgeloze leven van Albert Goutbeek in Junne →

Den Oordt na zagen en malen Oudheidkamer Ommen

Harry Woertink

“Zaagloods onder molen wordt Oudheidkamer. Zeskanter in Ommen zal niet meer draaien. De stichting Oudheidkamer Ommen krijgt binnenkort de beschikking over een permanente expositieruimte en daarmee tevens de gelegenheid haar verzameling streekherinneringen aan vroeger tijd den volke te tonen.

Opening van de Oudheidkamer in de molen Den Oordt.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Molen Den Oordt / Streekmuseum”.

Onder de molen Den Oordt is namelijk een zaagloods in aanbouw, die na voltooiing door de stichting in gebruik genomen zal worden”, aldus kondigt de plaatselijke krant op 3 augustus 1963 de komst van de Oudheidkamer Ommen aan. De krant van toen vervolgt verder: “De zeskantige houtzaagmolen Den Oordt, die in 1824 als tweede-handse molen in Ommen werd geplaatst, werd in 1955 door het gemeentebestuur aangekocht. Het bouwwerk verkeerde op dat ogenblik in zeer vervallen staat, waardoor restauratie noodzakelijk werd. Deze werkzaamheden, die uitsluitend betrekking hadden op de molen, konden begin 1962 worden afgesloten”.

Oudheidkamer
De Oudheidkamer ging in 1952 van start in een pand aan de Kruisstraat. Sinds 1963 is de Oudheidkamer gevestigd in molen Den Oordt. In 1969 werd de expositieruimte uitgebreid met de bouw van een voormalig Tolhuis. Ook in 1988 volgde een uitbreiding. Toen werd aan de noordkant van de zaagloods een nieuw gebouw gerealiseerd. Vanaf toen ook ging de “Oudheidkamer” verder als “Streekmuseum”.

Kolk
Met de restauratie van molen Den Oordt ging een lang gekoesterde wens in vervulling voor Ommen maar was het complex overigens nog niet geheel in oude luister hersteld. Naast de houtzaagmolen lag namelijk in het verleden een waterkolk — als opslagplaats voor boomstammen — terwijl onder de molen een langgerekte zaagloods stond, waarin de stammen op een heen en weer glijdende slede tot planken werden verzaagd. De kolk werd gedempt, de zaagloods gesloopt. Het lag evenwel van het begin af in de bedoeling van het Ommer gemeentebestuur de gerestaureerde molen opnieuw met een zaagloods te completeren. De kolk zou daarentegen niet terugkeren. Het bleek niet mogelijk te zijn de restauratie van de molen en de bouw van de zaagloods gelijktijdig uit te voeren. Lees verder Den Oordt na zagen en malen Oudheidkamer Ommen →

Lilla Stugan een kleine blokhut aan de Steile Oever

Harry Woertink

“Lilla Stugan” op z’n Zweeds of in het Nederlands: “Klein huisje”. Dat is de naam van het kunstnijverheidswinkeltje dat tussen 1960 en 1962 aan de Steile Oever heeft gestaan.

Miniatuur van de Lilla Stugan.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Lilla Stugan Kunstnijverheid”.

Vanaf 1963 is de kunstnijverheid nog een poosje gevestigd geweest in het Diorama-gebouwtje aan de Koesteeg in Ommen, dat later dienst deed als repetitieruimte voor muziekvereniging Crescendo. In een krant van juni 1964 is onder de rubriek toeristische trips te lezen: “In zuidelijke richting over de Vechtbrug rechtsaf, komt men bij de nieuwe zogeheten Zweedse Hut in de Koesteeg. Een diorama, „Lilla- Stugan” genaamd, met Zweedse kunstnijverheid en niet te vergeten koffie met smörrebröd.”

Blokhutje
Lilla Stugan was een blokhutje, staande tussen het huisje met de naam “Weversnest” toen bewoond door mevrouw A.H.E.S. (Adrie) Knappert en het huisje “De Falga” halverwege de Steile Oever. Om het blokhutje te kunnen bereiken moest je door een poortje. Er werd kunstnijverheid gemaakt en verkocht zoals een bijzettafeltje, divers houtsnijwerk waaronder een uitgezaagde bonte specht (met een haakje voor sleutels) en een tegeltje van de blokhut. Het inspireerde destijds Piet Meijer uit Den Ham om een miniatuur van het blokhutje na te bouwen met behulp van kleine houtjes. Na familiebezoekjes in Ommen ging hij wel eens langs het blokhutje om te kijken hoe het er uitzag. Het miniatuur blokhutje is nu in het bezit van de dochter in Lemele.

De Falga
Wie waren de bewoners van De Falga? Bekend is wel dat mejuffrouw P.A. van Es, eerder woonachtig in Indië, na haar scheiding in Ommen is komen wonen in het houten huisje “De Falga”. Hier hield zij ook Angorapoezen. Bij mevrouw Van Es was nog een dame inwonend. Zij ging over de kunstnijverheid. Maar wie was zij? We ontvangen graag meer informatie. Over haar naam maar ook over de naamgeving van het huis Falga dat in de loop der jaren aanzienlijk is uitgebreid. Aan de kant van de weg staat daar een scheepsanker rechtop.

Meer informatie over de kunstenares, over “Lilla Stugan Kunstnijverheid” of over de naam “De Falga” is zeer welkom; mail naar: info@OudOmmen.nl.

Bron: Harry Woertink – 7 december 2019

December activiteiten in Museum Palthehof

Dalfsen

Tijdens de decembermaand is het museum sfeervol ingericht met kerstversiering, veel kaarslicht en een tentoonstelling van kerstengelen.

voorkantpalthehofb6.jpg

Kerststukjes
Donderdag 12 december van 13.00 – 16.00 uur en vrijdag 13 december van 10.00 – 13.00 uur worden weer kerstbakjes gemaakt in museum Palthehof. Er is materiaal en begeleiding aanwezig om een eigen kerstukje te maken. De bijdrage varieert van € 5,= tot € 12,=, inclusief koffie of thee, en er is ruim groen aanwezig, evenals bakjes, schaaltjes en overig decoratiemateriaal.
U kunt ook binnenlopen om in het museumwinkeltje kant-en-klare kerststukjes en kerstcadeautjes te kopen.

Kerstmarkt en speurtocht
Zaterdag 14 december nemen we deel aan de grote kerstmarkt, van 16 tot 21 uur. Op het plein staan wij met een marktkraam en het museum is gratis open voor publiek. Als extra activiteit hebben wij: De lichtjesspeurtocht door het donkere Palthebos voor kinderen tot 12 jaar. Inschrijving bij de kapschuur op het museumplein vanaf 18 uur. Daar krijgen de deelnemende kinderen een zaklampje mee om in het donkere bos naar dieren te zoeken.

Groepsbezoek
Van 16 t/m 21 december, de week voor kerst, is er de mogelijkheid om in groepsverband (minimaal 8 personen) een bezoek te brengen aan het museum. Wil je een ochtend of middag doorbrengen in een omgeving waar foto’s, films en verhalen je meenemen naar vroeger, maak dan een afspraak om samen naar het museum te komen. In overleg kunnen wij een passend arrangement samenstellen. Bijdrage € 3,50 p.p., inclusief consumptie. Museum tel. 0529-485255, beheerder tel. 06-29113344. Lees verder December activiteiten in Museum Palthehof →

Raad Ommen akkoord: Cultuurhistorisch Centrum kan gebouwd worden

CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen)

OMMEN – De gemeenteraad van Ommen heeft donderdagavond ingestemd met de uitbreiding van het Streekmuseum tot een Cultuurhistorisch Centrum. Hiervoor trekt de gemeente een bedrag uit van 440.000 euro.

Molen Den Oordt in 1954, hier nog als houtzaagmolen.
Foto: G. Terra
Zie voor meer foto’s het album “Molen Den Oordt / Streekmuseum”.

Met de uitbreiding bij molen Den Oordt komt ook ruimte voor een Toeristisch Informatie Punt (TIP). De raad hamerde er bij het college van burgemeester en wethouders op om bij de uitbreiding ook rekening te houden met de mogelijkheid van het zaagvaardig maken van de molen. Dit laatste is met name een wens van de Stichting Ommer Molens. Portefeuillehouder Ko Scheelde stelde de raad een onderzoek in het vooruitzicht om te kijken naar de mogelijkheden, maar waarschuwde wel dat dit niet ten koste mag gaan van de expositieruimte van het museum. De uitbreiding is niet alleen bedoeld voor het streekmuseum maar gaat ook onderdak bieden aan de historische vereniging Cultuurhistorische Centrum Ommen (CCO). De bedoeling is dat in het voorjaar van 2020 de schop de grond in gaat. In de wintermaanden van 2020 volgt de inrichting van het vernieuwde museum. Voor de uitbreiding is totaal 680.000 euro nodig. Behalve de 440.000 euro van de gemeente draagt de provincie 100.000 euro bij in de bouwkosten. De resterende 140.000 euro neemt het CCO voor eigen rekening.

Bij de behandeling van het collegevoorstel hield Dick Remmers (LPO) een pleidooi om de huidige zaagschuur – waar nu een deel van het museum gevestigd is – beschikbaar te houden voor het zaagvaardig maken van de molen. Hij stelde een motie in het vooruitzicht waarin de gemeente een onderzoek moet doen naar de mogelijkheid van het zaagvaardig maken van de molen. “Hoeveel tijd is daarvoor nodig is en welke ruimte is er dan. Laten we het in een keer goed doen”, aldus Remmers, die uiteindelijk tot het indienen van een motie afzag toen wethouder Scheele toezegde dit verder te gaan onderzoeken, vooral ook omdat dit als een toeristische trekker wordt gezien.

Ilona Lagas (VVD) was blij met het voorliggend voorstel. Hilbert Moerman (PvdA) maakte zich zorgen over de grootte van de investering en waarschuwde dat wanneer het museum de kosten niet op kan hoesten deze alsnog voor rekening van de gemeente komen. “Eindelijk een goed onderdak voor het CCO. Een goede stap ook om op deze markante locatie het TIP te vestigen”, aldus Frans van der Mooren (Christen Unie). Ook Gerrit de Jonge (VOV) pleitte rekening te houden met het zaagvaardig maken van de molen. Henri Mors (D66) waarschuwde geen besluiten te nemen die het zaagvaardig maken in de weg zouden staan. Het CDA liet bij monde van Jacqueline Tuinbeek weten erg ingenomen te zijn dat gehoor gegeven wordt aan de jarenlange wens van het CCO.

Bron: Harry Woertink – 28 november 2019

Anker als monument van Hoop siert Vechtkade in Ommen – Hoop op leven zonder kanker

Harry Woertink

OMMEN – De Vechtkade in het centrum van Ommen is sinds zaterdag 23 november 2019 versierd met een nieuw monument van Hoop. Dit ter nagedachtenis aan zij die door kanker zijn overleden.

Het monument aan de oevers van de Vecht heeft de vorm van een anker en is voorzien van meer dan 650 kiezelsteentjes met daarop teksten van nabestaanden die daarmee hun geliefden herdenkenken.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Monument van Hoop”.

SamenLoop
Initiatiefnemers zijn de organisatoren van de SamenLoop voor Hoop die in het weekend van 25 en 26 mei voor de derde achtereenvolgende keer in Ommen werd gehouden ten behoeve van de KWF kankerbestrijding. Tijdens deze loop konden bezoekers en deelnemers stenen inleveren met een boodschap. Deze stenen zijn verwerkt in het blijvend herdenkingsmonument waarin de saamhorigheid en de hoop op een leven zonder kanker is verankerd.

“Samen dragen we de Stenen van Hoop. De stenen vertegenwoordigen de kracht om door te gaan met leven, symboliseren onze hoop en verbinden ons tijdens het bijzondere evenement dat de SamenLoop voor Hoop is”, licht Lydie Zwiers namens de organisatie toe tijdens de officiële onthulling van het monument.

Bij het anker staat de volgende tekst:
“Iedere steen, iets met elkaar gemeen.
Verankerd in de hoop voor later.
Meegenomen door het altijd stromend water.”

Voor de onthulling was veel belangstelling. Iedereen vond wel zijn of haar steentje terug in het monument. “Blij dat dit zo kan. Dit is voor ons ook een moment om ons verdriet een plekje te geven. Maar ook om hier eens weer terug te komen”, aldus een van de aanwezigen, die even in de tranen sprong toen ze haar eigen steentje weer terug zag.

Bron: Harry Woertink – 23 november 2019

Nieuw boek uit over Varsen vroeger en nu

Boeken & Tijdschriften

OMMEN – ‘’Varsen vroeger en nu, in woord en beeld’’ is de titel van een nieuw boek dat een inkijkje geeft in het verleden en heden van de Ommer buurtschap Varsen.

Wim van der Heide presenteert zijn nieuwe boek Varsen vroeger en nu in woord en beeld.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Boek “Varsen vroeger en nu””.

Burgemeester Hans Vroomen ontving samen met vertegenwoordigers van Plaatselijk Belang Varsen het eerste exemplaar van het boek uit handen van Wim van der Heide. De officiële presentatie vond vrijdagmiddag plaats op Landgoed “De Woesten Heide”, het domein van de auteur en initiatiefnemer Wim van der Heide. De eerste reacties van de aanwezigen waren enthousiast en blij dat de geschiedenis van Varsen nu te boek is gesteld.

Verhalen over de historie
Het boek geeft een uitvoerige historie van onder andere de brink en het verdwenen schooltje in Varsen. De nasleep van de Munsterse oorlog en verhalen van bewoners en oud-bewoners. Verder worden archeologische vondsten uit de buurtschap beschreven evenals de woeste gronden en de ontginningen van weleer in het gebied. De Tweede Wereldoorlog komt aan bod en hoe die periode is beleefd door de bewoners van Varsen. Ook zijn eigendommen van de boerenerven vanaf 1832 achterhaald en uitvoerig beschreven. Bijna vier jaar heeft Van der Heide aan het boek gewerkt. Hiervoor heeft de schrijver zo’n 600 bezoekjes afgelegd in Varsen en (verre) omgeving. Daarnaast zijn ruim 300 mensen (merendeels oud Varsenaren) bij de familie Van der Heide op bezoek geweest om hun verhaal te vertellen. Als medeauteur heeft Gert Hemstede de periode van 1400 tot aan de naams-aanneming in 1811 in het geschiedenisboek beschreven.

Interesse in geschiedenis
“Geschiedenis heeft mijn grote interesse. Met dit boek wil ik de historie levend maken en iedereen laten zien hoe het vroeger was en nu. Het boek is ook gemaakt samen met de bewoners die graag alle medewerking gaven. Het geeft de ontwikkeling van de woeste gronden weer en het zijn antwoorden op de vraag wat boeit je op deze mooi plek in Varsen. Terug is te lezen hoe het de mensen hier is vergaan in de loop van de eeuwen”, aldus van der Heide over zijn initiatief. Wim en Janny van der Heide zijn bewoners van een 127 hectare groot landgoed aan de Oude Woestendijk 1 in Varsen, dat grotendeels uit natuurgebied bestaat. Lees verder Nieuw boek uit over Varsen vroeger en nu →

Onzichtbare Mensen te kijk in wachtkamer dokters Vechtdal

Harry Woertink

VECHTDAL – In ongeveer 90 wachtruimtes in het Vechtdal is voortaan een exemplaar van het boek ‘Onzichtbare Mensen’ te lezen. Dit met de bedoeling om gelezen te worden tijdens het wachten door belangstellenden.

Boek Onzichtbare Mensen

V.l.n.r.: Michiel Andriessen, Astrid Jansen Holleboom, Thea Dijkema, Ingrid van der Velde en Frits Welink.
Foto: Harry Woertink

Het eerste exemplaar werd vandaag aangeboden door Thea Dijkema, Ingrid van der Velde en Frits Welink namen de Stichting Jaar van de Ommerschans aan huisartsenpraktijk Carrousel in Ommen. De stichting is initiatiefneemster van het eerder dit jaar uitgekomen boek over armoede. Volgens de stichting Jaar van de Ommerschans is het nu een goed moment om het boek extra onder de aandacht te brengen via wachtruimtes bij onder andere huisartsen, fysiotherapeuten, apothekers en ziekenhuis.

Persoonlijke verhalen
Namens de Ommer huisartsenpraktijk werd het eerste boek in ontvangst genomen door de huisartsen Astrid Jansen Holleboom en Michiel Andriessen. Het boek Onzichtbare Mensen bestaat uit korte persoonlijke (fictieve) verhalen van mensen die in Ommerschans geleefd hebben ten tijde van de bedelaarskolonie (200 jaar geleden), gebaseerd op feitelijke gegevens uit de dossiers van de Ommerschans. Daarnaast bevat het verhalen van personen uit de regio die uit ervaring schrijven over hun leven met of in armoede. “De link is gelegd van verleden naar heden. De mensen die in dit boek hun verhaal vertellen wonen of woonden in de regio. De schrijvers en medewerkers aan het boek zijn allen bewoners van het Vechtdal. Het is een mooie afsluiting van het jaar van de Ommerschans”, aldus Thea Dijkema, voorzitter van de Stichting Jaar van de Ommerschans. “Op deze wijze kan iedereen kennismaken met de geschiedenis van de Ommerschans. Het is goed dat het verhaal wordt door verteld. Dat kan in de wachtkamer van de dokter, maar ook bij de tandarts, fysiotherapeut of notaris”.

Lokale geschiedenis
Huisarts Michiel Andriessen onderstreept de woorden van Dijkema: “Lokale geschiedenis vindt iedereen interessant. We werken er dan ook graag aan mee om dit boek in onze wachtkamer te leggen. Wie hier even moet wachten voor een afspraak kan dan even de geschiedenis van de Ommerschans tot zich te nemen”, aldus Andriessen.

Lees verder Onzichtbare Mensen te kijk in wachtkamer dokters Vechtdal →