Categorie archief: Harry Woertink

Fietsmuseum Ommen gesloten in afwachting nieuwe expositieruimte

Harry Woertink, Musea

OMMEN – Het fietsmuseum aan de Brugstraat in Ommen is sinds deze week gesloten. Het pand krijgt een nieuwe bestemming en moest deze maand worden verlaten.

Vrijwilligers van het Fietsmuseum bezig met het overbrengen van de fietsen naar een tijdelijke opslag.
Foto: Harry Woertink

De meer dan 100 historische fietsen zijn in tijdelijke opslag gegaan, in de hoop spoedig weer een nieuwe expositieruimte te vinden. Als het aan het Fietsmuseum ligt wordt er snel vervangende ruimte gevonden want de belangstelling voor oude fietsen is groot.

Appartementen
“We hebben drie jaar gebruik kunnen maken van dit pand, maar de winkel is verkocht in afwachting van de bouw van appartementen. Daarom moeten we er uit”, zegt Anton Wolters, één van de initiatiefnemers van het fietsmuseum. “Dat was ook de afspraak met de familie Hurink van wie we het winkelpand mochten gebruiken”. Sinds de zomer van 2017 was in het winkelpand dat eerder leegstond, in het winkelcentrum van Ommen, een grote collectie fietsen te bezichtigen, van historisch tot bak-, werk- en toerfietsen. Ook fietsverzamelobjecten waren er tentoongesteld evenals een collectie historische kleding. Zaterdag is door een leger van vrijwilligers het pand leeggehaald. De fietsen gaan in tijdelijke opslag.

Museum mag niet verloren gaan
Als het aan het bestuur van het fietsmuseum ligt gaat het museum niet verloren. “We hebben afgelopen zomer 8.000 bezoekers geteld. Veel was door de corona gesloten, maar bij ons kon men wel terecht, uiteraard met inachtneming van de coronaregels. Wat zou het mooi zijn om volgend jaar zomer weer ergens te kunnen openen. Ik heb er alle vertrouwen in.”, aldus Anton Wolters. Secretaris Dineke Broekmaat: “Toen ik deze week enkele betrokkenen vertelde dat we gingen sluiten, vloeiden er tranen van verdriet. Dat kan niet. Ik heb erbij verteld dat het hopelijk voor kort is”. Wolters: “Er staan pandjes genoeg leeg. Zou mooi zijn dat iemand ruimte aanbiedt, zodat de fietsen niet te lang in opslag hoeven, maar weer getoond kunnen worden”.

Bron: Harry Woertink – 12 december 2020

Canon van de Ommer: Dieks Makkinga (8)

Canon van de Ommer, Harry Woertink

De geboren en getogen Ommer Hendrikus (Dieks) Makkinga (4-11-1919 – 24-1-1995) was oprichter en grote inspirator van het historisch tijdschrift “De Darde Klokke”.

Dieks Makkinga in de reeks ‘Canon van de Ommer’.
Afbeelding: OudOmmen
Zie ook het album “08. Dieks Makkinga”, de verzamelplek voor alles over Dieks Makkinga.

Het werk dat Dieks met zoveel inzet en liefde deed voor de “Darde Klokke” is nog steeds een aansporing voor de huidige makers van het blad.

Plat Proat
Dieks had een grote liefde voor de eigen streektaal. Als dialectschrijver was hij zeker geen onbekende. In het “Nieuws uit Ommen” vulde hij sinds 1984 wekelijkse zijn rubriek “Platproat” waar hij de dingen van de dag aan de vork stak, maar ook onrecht of misstanden niet uit de weg ging. Het doen of laten in het gemeentehuis was vaak voor hem een geliefd onderwerp. Dieks had de gave om zijn gedachten op een mooie wijze in zijn eigen streektaal op papier te zetten. Van zijn hand verschenen vele gedichten en streekverhalen in het dialect. Een groot ideaal dat hij koesterde was, dat ook zij, die het dialect niet beheersten, het konden lezen of spreken. Dieks was iemand die met grote toewijding en met een opmerkelijk goed humeur, de dingen deed. Ook was hij iemand die de gave en ook de wil had om aan te pakken en door te zetten. Dieks is jarenlang schoen- en zadelmaker geweest. Hij had een eigen werkplaats aan de Gasthuisstraat waar hij ook met zijn gezin woonde. In zijn jonge jaren ambieerde hij een baan bij de buitendienst van gemeentewerken hetgeen hij tot zijn pensionering heeft vol gehouden. In zijn leven heeft Dieks Makkinga heel wat meegemaakt, mooie maar ook trieste gebeurtenissen.

Betrokken
Makkinga voelde zich zeer betrokken bij het wel en wee van de gemeente en de regio en trad regelmatig op als actievoerder als hij meende dat het historisch besef te veel naar de achtergrond verdween. Voor regionale kranten en omroep was hij ook een vaak gevraagde gast. In 1955 was Dieks Makkinga oprichter van het comité “Ien Nedersaksen” met als doel een verenigd Saksenland én om de Drentse vrijheidsstrijd bij Ane te herdenken. Hij wist steeds meer historici en andere belangstellenden te interesseren voor de Slag bij Ane. Vooral omdat de veldslag van grote historische betekenis is en ook in navolging van de Friezen die elk jaar stil staan om de Slag bij Warns (1345). Dieks was van mening dat ook in Ane een monument moest komen. Er werden financiële acties opgezet, waarbij de schooljeugd uit Ommen in 1957 de eerste aanstoot gaf met een inzamelactie die 350 guldens opbracht.

Slag bij Ane
In 1961 werd onder leiding van de schoenmaker uit Ommen de eerste herdenking gehouden in het dorpshuis van Gramsbergen. Ook alle jaren daarna kwamen op de laatste zaterdag in juli belangstellenden bijeen voor de herdenking van de Slag bij Ane. Echter, een monument was er nog steeds niet. Makkinga gaf niet op maar zette door. Zo wist hij een stukje grond aan te kopen in Ane waar het monument zou moeten komen. In 1966 werden hier de eerste zwerfkeien geplaatst als aanzet voor een herinneringsmonument. Op 29 juli 1967 was het zover dat een eenvoudig uit grote en kleinere stenen bestaand herinneringsmonument kon worden onthuld. Op een van de gedenkstenen is de volgende tekst gebeiteld: “Slag bij Ane, 28 juli 1227. Deze dag was het treffen tussen de bisschop van Utrecht Otto van Lippe met diens leger en de Drenten onder leiding van Rudolf van Coevorden.”, gevolgd door de namen van de initiatiefnemers van het monument: H. Makkinga, F.J. Schuurman, ds. H. van Lunzen en A. Regeling. Lees verder Canon van de Ommer: Dieks Makkinga (8) →

Historisch Museum Ommen nadert voltooiing

CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen), Harry Woertink, Streekmuseum Ommen

OMMEN – De bouw van het nieuwe Historisch Museum Ommen is in volle gang.

De laatste hand wordt gelegd aan het Historisch Museum in Ommen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s de albums (en subalbums) “Molen Den Oordt / Streekmuseum” en “2020/2021 – Uitbreiding Streekmuseum”.

De buitenkant is af en momenteel wordt binnen gewerkt zoals het plaatsen van de wanden, aanleg elektra en verwarming. Zoals het er nu naar uit ziet zal de bouw eind januari 2021 gereed zijn. Vervolgens is het de beurt aan de verfkwast en als laatste wordt de vloer gelegd. In het voorjaar krijgt het voorterrein een opknapbeurt.

Het Streekmuseum en de historische vereniging CCO zitten straks onder één dak bij molen Den Oord. In het nieuwe cultuur historisch centrum wordt tevens een toeristisch informatie punt (TIP) gevestigd. Het bestuur van het CCO is druk bezig om een nieuwe website samen te stellen. Drie kernpunten komen naar voren: het Historisch Museum, het TIP en de historische archieven van het CCO. De homepage van de website staat het stadswapen van Ommen met de heilige Sint Brigida gestoken in een modern jasje.

Acties
Om het financieel gat in de begroting van het nieuwe onderkomen te dichten organiseert het bestuur van het CCO de komende tijd een aantal acties. De eerste actie is de verkoop van stapelstoelen voor de filmzaal. Na de jaarwisseling komt een nieuw fotoboek te koop met foto’s vanaf de jaren 50 naast die van de huidige situatie, zodat te zien is hoe Ommen in de loop der jaren is veranderd en soms ook bijna niet.

Bron: Harry Woertink – 3 december 2020

Ommer strijkje, Vecht en Regge en wethouder Petter onderwerpen in nieuwste De Darde Klokke

De Darde Klokke, Harry Woertink

OMMEN – In het jongste nummer van het Ommer historisch tijdschrift “De Darde Klokke” (nummer 197) wordt een bijna vergeten deel van de Ommer historie belicht.

De jongste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke (197).

Het gaat om het “Ommer strijkje”. In het begin van de twintigste eeuw schieten kleine orkestjes als paddenstoelen uit de grond. Het repertoire van deze orkestjes bestaat grotendeels uit populaire, lichtklassieke werken. Ommen blijft niet achter, want in 1924 wordt het Ommer Strijkje opgericht. Als later ook muzikanten met een blaasinstrument toetreden wordt het Ommer Strijkje omgedoopt in “Ommer Symphonie”. Ze zijn regelmatig te zien en te horen voor de liefhebbers. Bij het feest ter gelegenheid van het veertigjarig ambtsjubileum van dokter C.J. Warnsinck op 1 november 1930 ontbreken ze evenmin. In de feestelijk ingerichte zaal van Hotel De Zon gaan de voetjes van de vloer. Het Ommer Strijkje en de Ommer Symphonie waren zo’n tien jaar lang erg populair en voor de ontwikkeling van de muziekcultuur in Ommen een aanwinst.

Vecht en Regge
In de jongste uitgave van de Darde Klokke verder aandacht voor Vecht en Regge. Ommen is gezegend met deze twee rivieren die zich als zilveren linten een weg banen door het landschap. Ze boden gelegenheid om met zompen, schepen met een platte bodem vanwege de geringe diepte van de Vecht en de Regge, goederen over het water te vervoeren. Zwolle was daarbij een belangrijke doorvoorhaven door het stapelrecht uit 1438, die bepaalde dat alle goederen uit Duitsland die via de Vecht werden vervoerd in Zwolle op de markt moesten worden gebracht.

Wethouder Petter
Ook in de Darde Klokke een verhaal over Klaas Petter uit de Ommer buurtschap Emsland. Hij was boer, raadslid en 23 jaar wethouder. Klaas Petter (1870-1946) was een van de eerste bewoners van de weg in het Emsland, die sinds 1 juli 1959 ‘Wethouder Petterweg’ wordt genoemd. In 1917 werd Petter raadslid voor de Anti-Revolutionaire Partij (AR of ARP) in Stad-Ommen. In 1919 wordt Petter naast raadslid voor het eerst gekozen tot wethouder naast wethouder Gerrit Paarhuis (1861-1956), die deze functie al sinds 1899 bekleedde in Stad-Ommen. De heren kregen een ‘jaarwedde’ van tweehonderd gulden. Als in 1923 Stad- en Ambt-Ommen samengevoegd worden tot een gemeente Ommen werd Klaas Petter opnieuw gekozen tot wethouder. In de nieuwste uitgave ook een lijst met namen van de Ommer Indiëgangers die tussen 1945 tot 1949 naar ‘Indië’ – het huidige Indonesië – zijn gestuurd om daar ‘orde en vrede’ te brengen. Abonnees van de kwartaaluitgave van De Darde Klokke krijgen het tijdschrift thuis toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij Read Shop aan de Kruisstraat 3 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 1 december 2020

Historisch Museum Ommen van oud naar nieuw (2)

CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen), Harry Woertink, Streekmuseum Ommen

Het Historisch Museum in Ommen wordt vernieuwd. Eerder bekend als “Oudheidkamer” en “Streekmuseum” opent het Historisch Museum in het voorjaar van 2021. In de aanloop naar de ingebruikname een reeks artikelen over de historie.

Interieur van de Oudheidkamer.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer foto’s de albums (en subalbums) “Molen Den Oordt / Streekmuseum” en “2020/2021 – Uitbreiding Streekmuseum”.

In 1952 kan de juist opgerichte stichting Oudheidkamer Ommen de bovenzaal van het oude postkantoor aan de Kruisstraat in gebruik nemen voor het houden van een eerste (foto)expositie. Al spoedig gloort er licht aan de horizon voor een vaste expositieruimte. Het stichtingsbestuur heeft samen met de gemeente de pijlen gericht op molen Den Oord. Deze zeskantige stellingmolen met het bouwjaar 1824 had oorspronkelijke de functie van zaagmolen. Naast de molen lag daarom een kolk waarin de bomen werden “gewaterd” vóór ze gezaagd werden tot planken.

De molen kon in 1955 door de gemeente Ommen worden aangekocht van Hendrik- en Gerridina Oldeman. De molen was weliswaar zwaar afgetakeld, maar als de gemeente de molen koopt en restaureert is niet alleen de molen gered maar komt er ook een mooie tentoonstellingsruimte beschikbaar. De gemeenteraad wordt dan ook een plan voor herstel en restauratie voorgelegd met tevens de bedoeling om de oude zaagloods in oude luister te herstellen en deze vervolgens in te richten als oudheidkamer.

Natuurhistorisch museum
Als de tijd verstrijkt gaan er ook stemmen op tot oprichting van een Natuurhistorisch museum. De Gemienschop van Oll Ommer neemt het initiatief om een commissie in het leven te roepen om de mogelijkheden te onderzoeken. In de commissie nemen zitting de heren W.Veldsink, H. Stolmeijer, H. Wigbels en Fr. Van Elburg. Al snel vinden de historici en de natuurliefhebbers elkaar en gaan zich gezamenlijk inzetten voor een expositieruimte met oude voorwerpen en zeldzame opgezette dieren uit de streek. Als in 1962 de natuurliefhebbers een gebouwtje aan de Koesteeg krijgen aangeboden van Baron van Pallandt van Eerde starten zij daar een “Natuur-historisch diorama” met opgezette vogels en dieren, een stenenverzameling en een collectie vlinders.

Subsidies
Intussen worden door het bestuur van de Oudheidkamer subsidies aangeboord bij de provincie voor de aankoop van onder anderen een arrensleetje, een spinnenwiel, letterdoeken, een kabinet en een rol oud linnen. Ook aanvragen voor vitrines en ander expositiemateriaal voor de nieuwe tentoonstellingsruimte worden gehonoreerd. Ommenaren worden opgeroepen bijzondere voorwerpen af te staan. Zo wordt een oude weversspoel ingebracht, een aanschuiver van weefgetouw en een oude ellemaat. Oudheidkamer-secretaris Gerrit Steen is er druk mee. Lees verder Historisch Museum Ommen van oud naar nieuw (2) →

Canon van de Ommer: Gerrit Steen (7)

Canon van de Ommer, Harry Woertink

Wie een duik in de geschiedenis van Ommen wil nemen kan bijna niet zonder het ‘kompas’ van geschiedschrijver Gerrit (Gait) Steen (13-08-1904, 11-07-1992).

Gerrit Steen in de reeks ‘Canon van de Ommer’.
Afbeelding: OudOmmen
Zie ook het album “7. Gerrit Steen”, de verzamelplek voor alles over Gerrit Steen.

Met name zijn in 1982 verschenen geschiedenisboek “Ommen rond de 19e eeuw” geeft richting hoe historisch de ontwikkeling in de negentiende eeuw is verlopen. Steen’s bijdrage tot de geschiedenis van Ommen werd uitgegeven door de gemeente Ommen ter gelegenheid van de officiële ingebruikname van het gemeentehuis. Al met al een mooie bijdrage die de rijke geschiedenis van Ommen vast houdt en waar belangstellenden voor de lokale geschiedenis graag op terug grijpen.

Zo was het…
Daarnaast is Steen auteur van het in 1948 uitgegeven boek “De geschiedenis van Ommen”, die hij samen met het hoofd van de landbouwschool Willem Veldsink (1903-1973) samenstelde ter gelegenheid van het 700-jarig bestaan van Ommen als stad. Dit boek werd toen gedrukt en uitgeven door de plaatselijke drukkerij G. Veldhuis. Met “Zo was het… plaatjes uit het oud Ommen en zijn omgeving” gaf Steen ook een mooie inkijk in het verleden van Ommen. Dit populaire boekwerk met tientallen foto’s uit oud Ommen becommentarieerd verscheen in 1979 en was een initiatief van Wiechers Woonoase toen de familie Wiechers uit Dwingeloo in Ommen een filiaal vestigde. Verder heeft Steen bijgedragen aan onder andere de fotoboeken “Ommen in oude ansichten” (1970), “Kent u ze nog… de Ommenaren” (1972) en “Ommen verleden en heden” (1985).

Oud Ommer geslacht
Gerrit Steen komt voort uit een oud Ommer familiegeslacht. De oudheid- en geschiedkundige bij uitstek was 47 jaar in dienst van de gemeente Ommen. Vanaf 1940 als ontvanger-directeur bij het Gemeentelijk Elektriciteits Bedrijf (GEB). En toen de GEB in 1954 overging naar de IJsselcentrale werd hij gemeenteontvanger. Steen is altijd geïnteresseerd geweest in de historie van Ommen. In de beginjaren van de Oudheidkamer maakte Steen als secretaris deel uit van het stichtingsbestuur. Ook was hij bestuurslid van de Gemienschop van Oll Ommer, verzorgde hij lezingen over zijn geliefde Ommen en schreef hij voor het historisch tijdschrift De Darde Klokke.

Aan de samenstelling van het boek “Ommen rond de 19e eeuw” heeft Steen na zijn pensionering in 1974 verschillende jaren gewerkt. En dat in een tijd dat er nog geen internet bestond. Gait (dialect voor Gerrit) Steen woonde als laatste aan de Baron Fridaghstraat. Van hieruit bezocht hij met zijn auto verschillende archieven. De meeste keren kwam hij naar het archief van het Ommer gemeentehuis om zaken over de geschiedenis van uit te pluizen. Met zijn historische bijdragen leeft de naam van Gerrit Steen voort in de Ommer geschiedenis. Als eerbetoon voor de historicus is het in 1994 gebouwde woon-appartementencomplex op de locatie van de voormalige Marijkekleuterschool, gelegen tussen Hamsgoren en de Friesendorpstraat, naar Steen vernoemd en kreeg de naam “Steenhof”.

Bron: Harry Woertink – 11 november 2020

Historisch Museum Ommen van oud naar nieuw (1)

CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen), Harry Woertink, Streekmuseum Ommen

Het Historisch Museum in Ommen wordt vernieuwd. Eerder bekend als “Oudheidkamer” en “Streekmuseum” opent het Historisch Museum voorjaar 2021. In de aanloop naar de ingebruikname een reeks artikelen over de historie.

1952 – Eerste tentoonstelling van de Oudheidkamer in de Kruisstraat. Op de foto G. Steen en H. Ekkelkamp.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer foto’s de albums (en subalbums) “Molen Den Oordt / Streekmuseum” en “2020/2021 – Uitbreiding Streekmuseum”.

Hoe het is begonnen
Vreemdelingen die Ommen bezoeken vinden er nog te weinig ontspanning. Dat is de klacht die regelmatig wordt opgetekend op vergaderingen van de VVV. Een zwembad ontbreekt maar ook een museum waar de toerist vermaakt kan worden. Het VVV-bestuur spreekt zich in 1951 dan ook uit dat alle pogingen in het werk gezet moeten worden om in Ommen een Oudheidkamer te openen. Ook onder de bevolking gaan stemmen op voor een Oudheidkamer en de Gemienschop van Oll Ommer roert zich eveneens. De plaatselijke initiatieven krijgen steun van het gemeentebestuur. De moeilijkheid is echter nog het vinden van een geschikte lokaliteit.

Oprichting Stichting Oudheidkamer
In het voorjaar van 1952 is het dan zover dat de stichting Oudheidkamer Ommen in het leven wordt geroepen. In het eerste bestuur nemen zitting: oud-burgemeester C. E. W. Nering Bögel, voorzitter; G. Steen, secretaris; en H. Oldeman, penningmeester. Verder bestaat het bestuur uit de leden Ph. D. baron van Pallandt van Eerde; A. Pomes; Joh. Hurink; H. ten Tooren; G. J. Makkinga; B. Timmerman Hzn; D. Bosscher; Ph. de Munck en C. J. Siero. Verder worden vertegenwoordigers van de VVV en de Vereniging van Neringdoenden hieraan toegevoegd.

Eerste tentoonstelling
Het bestuur trad al dadelijk actief op met het zoeken van een gebouw waarin de Oudheidkamer zou kunnen worden ondergebracht. Enkele gebouwen die misschien geschikt zouden zijn werden bezichtigd. Om in ieder geval een begin te maken, werd besloten om in het eerste jaar een tentoonstelling te organiseren van oudheidkundige voorwerpen. Hiervoor wordt een ruimte in het centrum van Ommen gezocht en gevonden. De gemeente stelt de lokalen boven het gemeentelijk belasting ontvangkantoor aan de Kruisstraat ter beschikking. In het gebouw was eerder het postkantoor gevestigd. Omdat veel voorwerpen al in het bezit zijn, kan in de zomer van 1952 een eerste tentoonstelling worden ingericht. Er bestaat veel belangstelling. In een paar weken hebben bijna duizend personen een bezoek aan deze expositie gebracht. Zelfs de 1000ste bezoeker kan er welkom geheten worden en krijgt voor zijn bezoek een boekwerk aangeboden. De gelukkige is A. Makkinga Gzn. Lees verder Historisch Museum Ommen van oud naar nieuw (1) →

Naam Möl’nhoek nieuwe wijk in Ommen officieel onthuld

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

OMMEN – Wethouder Leo Bongers heeft woensdagmiddag officieel de naam van de nieuwe woonwijk Möl’nhoek onthuld.

V.l.n.r. Johan Willemsen, molenaar Anton Wolters en wethouder Leo Bongers bij een van de nieuwe borden aan het begin van het Molenpad.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Möl’nhoek”.

Hij deed dat met het weghalen van de vlag van de Stichting Ommer Molens waarna het naambord tevoorschijn kwam. Totaal prijken drie naamborden in de wijk. Het gaat om het gebied dat eerder bekend stond als Havengebied West en momenteel in een afrondende fase zit. De naam Möl’hoek (Molenhoek) is een eerbetoon aan de in de wijk staande korenmolen De Lelie. De drie naamborden zijn voorzien van een ets van molen De Lelie.

Trots op de molens
De wethouder zei in zijn speech blij te zijn met het cultureel erfgoed waar ook molen De Lelie onder valt. “Als gemeente zijn we trots op onze molens. Het beleid is ook om de molens draai- en maalvaardig te houden. We prijzen ons gelukkig dat we in Ommen een stichting de Ommer Molens hebben die zich inzet voor de molens. En natuurlijk de Ommer molenaar Anton Wolter van De Lelie niet te vergeten”, aldus de wethouder, die ook hulde uitsprak aan de initiatiefnemers. “Een mooie naam die eer doet aan de omgeving”.

Oldeman
Door de coronamaatregelen mocht slechts een kleine groep van genodigden bij de feestelijke onthulling aanwezig zijn. Bijzondere gasten waren de kinderen van de vroegere molenaarsfamilie Oldeman. De molen werd destijds voor een symbolisch bedrag door de gemeente overgenomen van de familie Oldeman. Daardoor ook kon destijds de molen behouden blijven. Lees verder Naam Möl’nhoek nieuwe wijk in Ommen officieel onthuld →

Laatste draaidag molenaar Gerrit van Harten op Den Oord met leerling-molenaar Gert Hengelaar

Harry Woertink, Molens, Oude gebruiken & tradities

“Mooie draaidag met Gerrit van Harten. Al een paar jaar kijk naar molens. Sinds ik met pensioen ben, ben ik de cursus ‘Molenaar in opleiding’ begonnen.

Mooie draaidag met Gerrit van Harten.
Foto: Gert Hengelaar

Ik woon in Arnhem en het draaien daar is mooi. Je hebt een mooi uitzicht over de stad. Inmiddels ben ik zover dat ik molens op ander plaatsen bezoek en onder verantwoordelijkheid van de molenaar daar de molen mag aanzetten.

Ommer
Als geboren Ommer wilde ik natuurlijk graag ook in Ommen oefenen. Diverse keren maakte ik praatjes op de molens in Ommen. Zo ook met Gerrit van Harten en het paste dat ik met mijn molenaar een dag zou gaan draaien op molen Den Oord. Dat was woensdag 14 oktober. Een beetje een rare wind. Noordoost, kracht 2-3. Meer dan genoeg om de wieken met volle zeilen te laten draaien. Het leuke van draaien op een stellingmolen is dat je altijd beneden mensen ziet kijken naar de molen. Het blijft een mooi gezicht, dat draaien van die wieken. Dus onder toezicht van Gerrit heb ik de molen opgezeild en van Gerrit kreeg op zeer kundige wijze advies wat wel en niet moest. Mooi was ook dat hij het mezelf liet uitzoeken. Als leerling mag je natuurlijk fouten maken. Verder viel de passie op van Gerrit voor deze molen. Zijn grootvader kwam uit het westen van het land naar de omgeving van Raalte om daar te boeren. Hij zelf zette zijn boerenbedrijf op tussen Balkbrug en Dedemsvaart, want daar was nog grond. Op een goed moment kon hij de boerderij verkopen en ging in Ommen wonen.

Den Oord
Via Anton Wolters kwam hij bij de Ommer molens terecht. Net als ik deed hij de opleiding en werd molenaar op Den Oord. Dat heeft hij twaalf jaar met veel plezier gedaan. Den Oord is een prachtige molen op een mooie plek met mooie verhalen. Gerrit heeft die verhalen aan mij verteld vandaag. Maar wat bleek: die woensdag was zijn laatste draaidag. We hebben de molen winterklaar weggezet. Dit jaar draait de molen niet meer met Gerrit. En volgend jaar ook niet meer. Ik vond het prachtig om op mijn eerste draaidag in Ommen met Gerrit op Den Oord te draaien.”

Bron: Gert Hengelaar, Arnhem – 23 oktober 2020

Naschrift redactie:
• Gert Hengelaar is een zoon van de bakker die vroeger was gevestigd aan de Stationsweg in Ommen
• Vanwege zijn hoge leeftijd heeft Gerrit van Harten besloten te stoppen als molenaar

Schötteldoek

Harry Woertink

Een schötteldoek is de voorloper van de huidige vaatdoek. Het gaat om een stevige lap katoen met een rood, blauw of groen ingeweven randje.

In elke keuken was vroeger wel een schötteldoek voorhanden.
Foto: collectie Familie Oldeman

Kopjes en glaasjes bijvoorbeeld werden met een schötteldoek schoon en droog gemaakt maar even zo goed aanrecht, monden, tafel, snotneuzen van de kinderen of babybilletjes en wat diens meer zij. Ook kon er een klets mee om de oren worden gegeven. Marchien Bekkering-Duiker (Dalen 1923) maakte het volgende (Drentstalig) gedicht over de schötteldoek:

De schötteldoek
Met de schötteldoek gonk t’er wel eens raar heer
Het was vake iene gegleer en gesmeer.
De jonger’n die zult er wel niet veul van weten,
En de older’n die wilt het ’t liefste vergeten.
Maar ik wil oe graag uut de doeken doen,
wat aj met een schötteldoek allemaole kunt doen. Lees verder Schötteldoek →