Alle berichten door Harry Woertink

Zaterdag 10 september: Open Monumentendag in Ommen met fietstocht en stadswandeling

OMMEN – Met een uitgezette fietsroute langs monumenten en een stadswandeling wordt zaterdag 10 september in Ommen Open Monumentendag gehouden.

Het Historisch Museum Ommen is de startlocatie van de Open Monumentendag in Ommen

Het is die dag ook de Overijsselse Molendag. De startlocatie is het Historisch Museum aan Den Oordt, waar vanaf 12.00 uur gratis routekaartjes verkrijgbaar zijn. De officiële start van de fiets- en wandelroute wordt om 12.00 uur verricht door wethouder Alice van den Nieuwboer.

De uitgezette fietsroute met een lengte van 21 kilometer komt langs verschillende mooie plekjes in de omgeving van Ommen, zoals Het Laar, De Wolfskuil Giethmen, Archem, Eerde en Besthmen. Ook kan de Besthmenermolen bezocht worden.

Stadswandeling

Vanaf het Historisch Museum is het ook mogelijk een stadswandeling door Ommen te maken langs een 5-tal opengestelde monumenten. Dit zijn achtereenvolgens molen Den Oordt met het Historisch Museum en TIP, de Hervormde Kerk, het Nationaal Tinnenfiguren Museum in het voormalig gemeentehuis, de Rooms Katholieke Kerk en de Gereformeerde Kerk Bouwstraat. In de kerken zijn vrijwilligers aanwezig om de bezoekers te vertellen over de geschiedenis van de kerk.

Lees verder Zaterdag 10 september: Open Monumentendag in Ommen met fietstocht en stadswandeling

Molen en Doedag in Ommen groot succes

OMMEN – Het was zaterdag druk in- en rond de Ommer Molens op de Ommer Molen- en Doedag.

Veel drukte bij de Besthmenermolen

Centraal stonden de vijf molens in de gemeente Ommen. Voor de molenaars was er continue werk om de werking van de molens uit te leggen. De drukte zorgde regelmatig voor files op de trapjes in de molen om hogerop te komen. Molen Den Oordt met het historisch museum spande de kroon omdat ook de museumdeuren deze dag open waren om de honderden belangstellenden te kunnen ontvangen. Bovendien was het terrein rondom het museum decor van diverse leuke speelse dingen, zoals bijvoorbeeld het op ouderwetse wijze wassen in een wastobbe. De kinderen mochten helpen een springtouwtjes draaien bij de touwslager, een schilderopdracht maken of een rondrit met paard en wagen.

Dorskast

Lees verder Molen en Doedag in Ommen groot succes

Ommen op weg naar 775 jaar stadsrechten (2)

In 2023 is het 775 jaar geleden dat de gemeente Ommen stadsrechten kreeg.

Het eerste beeld gaat om een paard met een middel in de vorm van een huis, dat de voor- en achterkant van het paard als een brug met elkaar verbindt. Herberg Het Zwarte Paard was een van de eerste logementen van Ommen. De huisvorm verwijst naar deze herberg. De brug symboliseert een verbinding tussen verleden en heden.

Deze mijlpaal wil de gemeente niet ongemerkt voorbij laten gaan. Op weg naar dit jubileum besteden we aandacht aan de festiviteiten zoals die 25 jaar geleden werden georganiseerd in het kader van Ommen 750 jaar stadsrechten.

Nog voordat de officiële herdenkingsdag “Ommen 750 stadsrechten” op 25 augustus 1998 wordt gehouden, boog de gemeenteraad van Ommen zich over de komst van een blijvend kunstwerk om aan de Ommer bevolking aan te kunnen bieden Na veel wikken en wegen wordt besloten een beeldengroep te plaatsen op het plateau op de Markt tegenover het postkantoor.

Historie Ommen vastgelegd in drie beelden

De Amsterdamse kunstenares Iris Le Rutte krijgt de opdracht op de beelden te maken. De historie van Ommen wordt door haar vastgelegd in de vorm van drie beelden: Het Zwarte Paard, Bokje op ei en Kring van mensen. Het eerste beeld gaat om een paard met een middel in de vorm van een huis, dat de voor- en achterkant van het paard als een brug met elkaar verbindt. Herberg Het Zwarte Paard was een van de eerste logementen van Ommen. De huisvorm verwijst naar deze herberg. De brug symboliseert een verbinding tussen verleden en heden.

Lees verder Ommen op weg naar 775 jaar stadsrechten (2)

Beruchte Slag bij Ane herdacht

In Ane is zaterdag de Slag bij Ane herdacht.

Frouwke Doezeman (links) en Zwaantje Regeling bij het steentjesmonument in Ane.

Dat gebeurde met een korte herdenking en bloemlegging bij het monument in de buurtschap Ane. De Slag bij Ane was op 28 juli 1227. Het leger van bisschop Otto II van der Lippe werd in het moeras gelokt en vervolgens afgeslacht. De slag werd geleid door Roelof van Coevorden. Bij de Drenten, maar ook grote delen van Noordoost Nederland, ging het om het winnen van hun vrijheid en hun zelfstandigheid. Zwaantje Regeling legde de bloemen en Frouwke Doezeman las een gedicht voor uit de ballade van de Slag bij Ane van de Drentse dichter Roel Reijntjes.

Jaarlijkse herdenking

Lees verder Beruchte Slag bij Ane herdacht

Molen- en Museum-Doedag op zaterdag 6 augustus in Ommen

OMMEN – Molens die open zijn en een museum waar van alles te doen is.

Een antieke dorsmachine bij de Besthmenermolen in 2019 die ook 6 augustus 2022 van de partij is.

Het zijn de ingrediënten voor de Molen- en Museum-Doedag op zaterdag 6 augustus tussen 10 en 16 uur in Ommen. De organisatie van deze publieksdag is in handen van de historische vereniging CCO en de Stichting Ommer Molens. De Stichting Ommer Molens is verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de molens en het CCO regelt alles in- en rond het Historisch Museum.

Museum-Doedag

Bij het Historisch Museum worden demonstraties gegeven van oude ambachten waarbij het publiek zelf ook aan de slag kan, zoals bijvoorbeeld het op ouderwetse wijze wassen in een wastobbe. De kinderen mogen springtouwtjes draaien bij de touwslager. Voor de jeugd zijn er verder oudhollandse spelletjes. Ook kan er een rondritje gemaakt worden met paard en wagen. De inwendige mens wordt ook niet vergeten met bijvoorbeeld ouderwetse kruudmoes, knieperties, pannenkoeken, watergruwel of boerenjongens.

Vijf molens

Lees verder Molen- en Museum-Doedag op zaterdag 6 augustus in Ommen

Ommen op weg naar 775 jaar stadsrechten (1)

In 2023 is het 775 jaar geleden dat de gemeente Ommen stadsrechten kreeg. Deze mijlpaal laat de gemeente niet ongemerkt voorbij gaan.

 De in brons gegoten beeld van bisschop Otto III. Het was deze bisschop van Utrecht die in 1248 Ommen stadrechten verleende.
Foto: Harry Woertink
Zie link voor de foto in groot formaat met een beschrijving van de betekenis van het beeld.

Op weg naar dit jubileum zal de website OudOmmen.nl aandacht besteden aan de festiviteiten zoals die 25 jaar geleden werden georganiseerd in het kader van Ommen 750 jaar stadsrechten.

Thema Middeleeuwen
Ommen vierde op 25 augustus 1998 op uitbundige wijze dat het stadje 750 jaar geleden stadsrechten kreeg. Thema van het jubileumfeest was de Middeleeuwen. Het werd een dag met volksvermaak, muziek en drama en middeleeuwse ambachten. De viering begon rond drie uur ’s middags met een bijeenkomst aan de Vecht, bijgewoond door honderden genodigden, waaronder vertegenwoordigers van buurgemeenten, het voltallig bestuur van de provincie Overijssel en vertegenwoordigers van partner gemeente Recke en het Poolse Znin.

Ommer lied
Als eerste brachten schoolkinderen het speciaal voor de gelegenheid gecomponeerde “Ommer Lied” ten gehore. Met een kanonschot werd een zomp verwelkomd, waarmee monseigneur dr. J.A. de Kok als vertegenwoordiger van de bisschop van Utrecht Ommen werd binnengevaren. Vervolgens waren er verschillende toespraken om vervolgens richting Vrijthof te gaan. Hier werd de in brons gegoten beeld van bisschop Otto III onthuld. Het was deze bisschop van Utrecht die in 1248 Ommen stadrechten verleende. Het beeldje was een cadeau van de 100-jarige plaatselijke Rabobank en vervaardigd door beeldhouwster Kiny Copinga.

Bedelaar
Het Ommer centrum was helemaal in middeleeuwse sferen. Ommenaren hadden massaal gehoor gegeven aan de oproep om in middeleeuwse kleding op het feest te komen. De meest originele klederdracht kwam in aanmerking voor een prijs. Aan het eind van de middag kwam een tiental genomineerden op de muziektent zodat het publiek mee mocht beslissen. Dat wees Gert Jan Bastiaans als winnaar aan. Hij was gekleed als een slonzige bedelaar. Behalve de eerste prijs wist hij deze dag ook nog eens 25 gulden te aalmoezen.

Os aan het spit
De hele middag traden middeleeuwse figuranten op in het Ommer centrum met dolle drama, zoals kluchten, rechtspraken, waarzeggers, vuurspuwers en middeleeuwse dans en muziek. Op de Markt waren demonstraties van oude ambachten. De middeleeuwse maaltijd aan het eind van de dag was goed voor een file eetlustigen, die zich tegoed deden aan onder andere vlees van een os aan het spit.
Het avondprogramma werd ingevuld met zang in de feesttent waar een achttal koren optraden op. De herdenkingsdag werd afgesloten met een groot vuurwerk. Lees verder Ommen op weg naar 775 jaar stadsrechten (1)

Jaarlijkse fietstocht Oll Ommer en het CCO viel prima in de smaak

De jaarlijkse fietstocht voor leden van de Gemienschop van Oll Ommer en het CCO kon voor het eerst na de pandemie weer worden gehouden.

 Enkele deelnemers van de gezamenlijke fietstocht van Oll Ommer en het CCO.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Jaarlijkse fietstocht

Vrijdagavond was het weer zover en iedereen had er ook zin in, zo bleek. Totaal melden zich maar liefst 100 deelnemers van beide historische verenigingen. Het Historisch Museum diende als vertrekpunt. De fietstocht van 25 kilometer ging door de omgeving van Ommen.

Samendoen
Oll Ommer en het CCO organiseren de fietstocht nu al jaren samen. “De één houdt zich bezig met folklore en de andere graaft diep in de plaatselijke geschiedenis. Maar eerder had ieder het zijne. Ongeveer twintig jaar geleden is besloten om het samen te doen. Vooral ook omdat de leden vaak lid zijn van beide verenigingen. En altijd met veel succes en belangstelling”, aldus Aldien Pasman, die samen met Alie Pot verantwoordelijk was voor het uitstippelen van de fietsroute.

Eindpunt
Het eindpunt was dit keer landgoed “Den Woeste Heide” van Wim en Janny van der Heide, waar halverwege de avond het vuur goed heet was opgestoken voor de afsluitende barbecue in de buitenlucht. Iedereen liet het eten prima smaken. Bovendien werkte het mooie weer ook aan het geslaagde evenement. “Het zijn altijd hele gemoedelijke en gezellige ontmoetingen. Iedereen maakt met elkaar een praatje, contacten worden onderhouden en nieuwtjes uitgewisseld”, weet Aldien Pasman. Lees verder Jaarlijkse fietstocht Oll Ommer en het CCO viel prima in de smaak

Vesting Ommen een plan uit 1819 met wallen en bastions dat niet tot uitvoer kwam

Na de Franse Tijd (1795-1813) waren er plannen om Ommen tot vestingstad om te vormen.

 Het “Vestingplan Ommen 1819” geprojecteerd over de huidige kaart.
Afb.: OudOmmen
Zie ook het album “Vestingplan Ommen 1819

Om de oostgrenzen van het jonge Koninkrijk der Nederlanden te beschermen, zou Ommen worden omgebouwd tot een stervormige vestingstad met grachten, wallen, een groot exercitieterrein en onderkomen voor 3.000 soldaten. Dit alles met als doel het land te verdedigen tegen invallen. De vesting zou aan beide kanten van de Vecht komen te liggen, zodat de rivier er dwars doorheen stroomde. Andere steden, zoals bijvoorbeeld Zwolle en Coevorden waren hierin al voorgegaan. Zover kwam het in Ommen niet. Door militaire ontwikkelingen werd het nut van een vesting als verdedigingswerk niet meer ingezien. Kleinere vestingen werden formeel opgeheven. Tegen het einde van de 19e eeuw beginnen ook veel voormalige vestingsteden met de ontmanteling van de verdedigingswerken. Ze worden aangewend voor uitbreiding van de stad, de aanleg van parken en worden de singels (al dan niet gedeeltelijk) omgebouwd tot havens.

Ommen zou een heel ander aanzien krijgen
Onder de titel “Vestingplan Ommen 1819” stelde Inspecteur-Generaal der Fortificatiën vesting- en waterbouwkundige baron C.R.T. Krayenhoff, een ontwerp-vestingplan op. Hiervoor diende een situatiekaart van Ommen, in 1817 en 1818 opgemeten door landmeter Johan Caspers Hogel, als basis. Ommen zou na uitvoering van die plannen zijn veranderd in een heuse vestingstad. Met wallen, bastions, kazernes, paardenstallen en soldaten. Het zou de stad Ommen dan ook een heel ander aanzien hebben gegeven.

Op de ontwerp vestingskaart zijn de verdedigingswerken goed te zien met opgehoogde aarden wallen met bastions op de hoeken. Het exercitieterrein zou moeten komen op de hoek, ongeveer tussen de Middenstraat en de Varsenerpoort/Varsenerstraat, met rondom gebouwen voor huisvesting van de kommandant en de officiers. Hier was ook een ingang tot de vesting met de hoofwacht gepland. Lees verder Vesting Ommen een plan uit 1819 met wallen en bastions dat niet tot uitvoer kwam

De Ommer Bissingh, jaarmarkt op de tweede dinsdag van juli

Ooit was de Ommer Bissingh – de tweede dinsdag in juli – de grootste jaarmarkt in onze streek.

 De Ommer Bissingh in 1908
Afb.: OudOmmen
Zie ook het album “Ommer Bissingh

Deze werd gehouden op De Voormars en nog eerder op de weide gelegen aan de noordwestkant van de Vecht, waar nu de haven ligt. De Ommer Bissingh staat nog steeds op de agenda, maar al jaren niet meer met een zo uitgebreid aanbod van marktkramen.

De jaarmarkt zelf is verplaatst. Sinds 2018 slingeren de marktkramen van de Ommer Bissingh zich door de straten en pleinen in het centrum van Ommen. De verplaatsing was destijds een beslissing van de nieuwe organisator van de jaarmarkt, de Stichting Ommer Bissingh Evenementen. Dit om de bezoekers ook naar het centrum te trekken en De Voormars vrij te houden voor parkeren. Vroeger werden de Ommenaren reeds dagen tevoren in de sfeer gebracht van de populairste jaarmarkt; een jaarmarkt die van heinde en verre bezoekers trok. Een bericht uit de krant van 1952 schrijft het volgende over de Ommer Bissingh (toen nog zonder een h op het eind):

Onkruid verwijderen
Als de jaarmarkt weer in zicht is worden in Ommen reeds maatregelen genomen om deze dag zo goed mogelijk te doen verlopen. De stadsomroeper heeft de bewoners in de kom aan het werk gezet met zijn bekendmaking. dat het gras en onkruid tussen de stenen voor de woningen verwijderd dient te worden. Men ziet dan ook vele Ommenaren verwoed aan het wieden. Zij die aan dit vermaan geen gevolg geven, lonen kans op een proces-verbaal. De naleving van dit voorschrift wordt de zaterdag voor de Bissing gecontroleerd door een gemeenteambtenaar. Vroeger geschiedde dit door de burgemeester zelf, die in een open landauer door de straten reed. Verder krijgen de bewoners op de maandag voorafgaande aan de jaarmarkt bezoek van een metselaar, gewapend met troffel, die komt controleren of de schoorstenen geveegd zijn en of er geen lek inzit. Lees verder De Ommer Bissingh, jaarmarkt op de tweede dinsdag van juli

Typisch trapgeveltje pastorie van RK-kerk op de Ommerschans

Op de Ommerschans hebben ooit twee kerken gestaan. Nu staat er nog één, de Boskerk, die dienst doet als Thomashuis.

 De Rooms-Katholieke pastorie, gebouwd in 1869 en afgebroken in 1935.
Afb.: Vereniging De Ommerschans
Zie ook het album “Pastorie R.K. Kerk Ommerschans

De andere kerk stond direct bij binnenkomst van de schans aan de rechterzijde, en is in 1900 afgebroken. Hier ging het om een Rooms-Katholieke Kerk met pastorie gebouwd in 1869 voor de Bedelaarskolonie “De Ommerschans”.

De pastorie, die na de sloop van de kerk in 1900 overeind bleef, had een typisch trapgeveltje. Het trok destijds aandacht van velen zo blijkt uit een beschrijving uit 1930 die het volgende laat weten: “Terzijde van den weg tusschen Balkbrug en Ommen staat, aan ’t eind van een grasperk, een hoog huis, dat gestadig de aandacht van vreemdelingen blijft trekken; touristen laten hun auto stoppen om het te beschouwen. ’t Is de voormalige pastorie der sinds lang afgebroken R.K. Kerk van de „Ommerschans”. De zijdeur, op onze foto te zien, is de hoofdingang; de beide beneden ramen van het hooge middendeel zijn die van wat men in ’n pastorie de zaal pleegt te noemen; er staat daar nog een min of meer monumentale schoorsteenmantel, zij ’t van eenvoudig stucadoorswerk. Aan het smeedwerk der scharnieren van de buitendeuren valt nog te zien, dat het huis indertijd gebouwd is als deel van ’n meer dan alledaagsch complex: kerk en pastorie.

Men zal toegeven, dat het pand met zijn typischen trapgevel en mooie verhoudingen een aangenamen indruk maakt en de gedachte opwekt: wat zal de kerk, die erbij behoorde, een merkwaardig bouwwerk geweest zijn. Naar dit huis te oordelen, was de onbekende architect — misschien voerde hij in zijn tijd dezen naam niet eens — een vakman, die zijn werk verstond. Het bedehuis werd afgebroken toen op ’t laatst der vorige eeuw het gesticht „Ommerschans” — sindsdien ook al grootendeels verdwenen — buiten gebruik werd gesteld. De pastorie werd door een inwendige verbouwing in twee beambten-woningen gesplitst en doet nog als zoodanig dienst”, tot zover de beschrijving uit 1930.

Pastorie bewoond door twee gezinnen
De pastorie werd na de sloop van de kerk geschikt gemaakt voor bewoning door twee gezinnen van ambtenaren van het toenmalige Rijksopvoedingsgesticht voor jongens. De bewoning heeft geduurd tot 1935. Daarna werd ook de pastorie afgebroken. Vervolgens kwam er een nieuwe woning op de plek met als huisadres Balkerweg 73. Lees verder Typisch trapgeveltje pastorie van RK-kerk op de Ommerschans