Verslag excursie van Coevorden naar Ommen

Harry Woertink

De leden van de “Vereniging tot beoefening van Overijssels Regt en Geschiedenis” maakten op 6 juni 1928 een excursie van Coevorden naar Ommen.

Het dorpje Beerze verraadt door zijn bouworde onmiddellijk zijn Saksischen oorsprong.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Beerze”

Van deze excursie werd destijds verslag gedaan. We pakken het uitstapje van de geschiedenisliefhebbers op zodra Beerze in zicht komt.

“Onze excursie vervolgende komen wij nu in een streek die ons imponeert door haar overweldigende natuurrijkdom. Wij rijden in de richting van het dorpje Beerze, dat ingesloten ligt tusschen de vermaarde Beerzer Belten. Zij bestaan uit een lange rij heuvels, waarvan de bodem door stuifzand bedekt is. Deze Belten zijn gedurende de laatste 300 jaren ontstaan op een terrein, waarop voor dien bouwakkers waren gelegen. Door herhaalde zandstuivingen ontstond een willekeurige keten van hoogere en lagere heuvelen, die later, dank zij vooral de energie van de Heeren van Beerze, werden vastgelegd. Het geheel bestaat nu uit valleien van wit stuifzand, dat blikkert en schittert onder de verzengende stralen der zomersche zon, met daartusschen de begroeide, schaduwrijke heuvels, een ware uitkomst voor de hier toevende wandelaars. Gedurende vele jaren was dit eldorado een druk bezocht en geliefd oord van honderden toeristen, maar zooals dat steeds gaat, werd na ieder seizoen de schendende hand van den „natuurliefhebber” duidelijker merkbaar, hetgeen Baron Bentinck deed besluiten de Belten voor het publiek niet langer open te stellen. Zoodat, van welken kant wij deze prachtige heuvelenreeks ook naderen, ons nu overal het bordje „Verboden Toegang” tegengrijnst.

Kozakken
Een der mooiste valleien is wel het z.g. „Ruitersdal”, hetgeen zijn naam ontleent aan het feit, dat, toen de Kozakken ons land binnentrokken en hun weg namen door het dorpje Beerze, de ingezetenen met hun vee hierin de vlucht namen, vanwaar zij de ruwe strijders zagen passeeren. Ten Noorden der Belten stroomt de rivier De Vecht. Aan de oevers derzelve was het, dat eens het Huis Beerze was gelegen, dat reeds in 1227 bestond en vermoedelijk in 1836 werd afgebroken. Nog zijn er van aanwezig een deel der grachten en het Bouwhuis. Het Huis was eertijds een Havezathe, het laatst in het bezit van de Familie Pallandt van Beerze. Lees verder Verslag excursie van Coevorden naar Ommen →

De Ommer Bissinghdagen komen er weer aan

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

OMMEN – Het bestuur van de stichting Ommer Bissingh Evenementen en haar commissies hebben de data vastgesteld voor seizoen 2022.

Impressie van de Ommer Bissingh in 2019.
Foto: Harry Woertink

Het is voor het eerst sinds de corona-uitbraak in het voorjaar van 2020 dat er evenementen onder de vlag van de Ommer Bissingh worden georganiseerd. De definitieve invulling van de Bissinghdagen wordt nu verder uitgewerkt.

De Ommer Bissingh, de traditionele jaarmarkt op de tweede dinsdag van juli vindt dit jaar plaats op dinsdag 12 juli. Dit wordt voorafgegaan door de opening één dag eerder. Op maandag 11 juli luiden we de Bissinghbel en zal de avond muzikaal opgeluisterd worden door Ben Cramer, de nestor van het Nederlandse lied. Naast de landbouwdag op 27 juli zijn er Ommer Bissinghdagen op 3, 10 en 17 augustus. Op alle woensdagen zorgt horeca vereniging Uit in Ommen voor een muzikaal slotakkoord. Activiteiten zijn er ook op de zaterdagen 23 juli en 13 augustus. We besluiten de Ommer Bissingh in het eerste hele weekend van september met een 2-daags blaasorkestenfestival.

Ondersteuning
Naast het organiseren van haar eigen evenementen en activiteiten ondersteunt de Ommer Bissingh, waar nodig en gewenst, met mensen en knowhow bij andere evenementen. Twee uitgestelde evenementen springen daarbij in het oog: zaterdag 21 mei, ‘Beleef het in Ommen’ en zaterdag 2 juli is er vanuit Ommen 75 jaar Vrijheid een Veteranendag en een Anjer Concert van de Kapel van de Bereden Wapens.

Bron: Harry Woertink – 4 maart 2022

Taxatiemiddag in Hotel De Zon in Ommen

Informatiebronnen

Op vrijdag 18 maart vindt er een taxatiemiddag plaats in Hotel De Zon in Ommen.

Taxateur Arie Molendijk taxeert daar uw oude boeken zoals oude (staten)bijbels, atlassen, geïllustreerde werken en reisboeken, handschriften, oude brieven, foto’s, ansichtkaarten en prenten.
Afbeelding: Arie Molendijk

De in den lande bekende taxateur werkt al jaren samen met de Vrije Universiteit, de Koninklijke Bibliotheek en andere bibliotheken en overheidsinstellingen. Regelmatig wordt hij gevraagd bibliotheken te taxeren voorafgaand aan een veiling.

Molendijk: “De taxaties die ik verricht, zijn zo mogelijk gebaseerd op recente opbrengsten van vergelijkbaar materiaal op veilingen. De taxaties vinden alleen plaats op mijn taxatiedagen, dus niet via foto’s, telefoon of per e-mail.”

De kosten voor een taxatie zijn vijf euro voor één tot ongeveer tien boeken of seriewerken. De taxatiekosten van grotere collecties/bibliotheken, die meer tijd in beslag nemen, variëren van 25 tot vijftig euro. “U krijgt altijd alle aandacht en uitleg. Een taxatierapport is zo nodig ook mogelijk, maar alleen voor waardevolle boeken met een waarde vanaf tweehonderd euro en tegen een van tevoren afgesproken tarief.”

Bezoekers zijn van harte welkom en worden vriendelijk ontvangen in het restaurant van het hotel, Voorbrug 1 op vrijdag 18 maart van 14.00 tot 16.30 uur. Vrije inloop zonder afspraak. Voor meer Informatie: http://www.molendijkboeken.nl.

Bron: Arie Molendijk – 4 maart 2022

“’t Giet ow goed, bi’j al wa’j doet”

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

De tekst “Het gaat je goed bij alles wat je doet” maar dan in het Ommer dialect is een unieke Ommer groet die al 75 jaar lang wordt gehanteerd.

Uit hout gesneden Sallands boertje met op de onderrand de tekst “’t Giet ow goed, bi’j al wa’j doet” als groet uit Ommen.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “’t Giet ow goed, bi’j al wa’j doet”.

Nog steeds zie je deze tekst opduiken. Minder bekend is dat bij de tekst houten figuurtjes werden gemaakt. Dat begon in de vijftiger jaren van de vorige eeuw toen de liefhebber van het houtsnijden de heer Damman in opdracht van de plaatselijke VVV deze houten figuren sneed die een Sallands boertje voorstelde. De onderrand werd voorzien van eerder genoemde tekst als groet uit Ommen. De houten figuurtjes vonden destijds als souvenir gretig aftrek. Nog steeds zie je ze wel opduiken. Het Historisch Museum Ommen heeft een dergelijk houten boertje in de expositie.

Nederlands-Indië
Na de Tweede Wereldoorlog waren Nederlanders als militair naar Nederlands-Indië uitgezonden. De bevolking van Ommen heeft toen geld ingezameld voor de aankoop van een kantinewagen voor de Nederlandse militairen. Men was van mening dat er op de wagen een speciaal opschrift moest komen om in Nederlands-Indië te laten merken dat de bevolking van Ommen met de Nederlandse militairen meeleefde. De tekst in het dialect was bedacht door gemeenteambtenaar Gerard Veurink: “’t Giet ow goed, bi’j al wa’j doet”, waaraan, als ondertekening nog werd toegevoegd: “’t Volk van Ommen”. Sindsdien is de tekst van Veurink “’t Giet ow goed, bi’j al wa’j doet” de Ommer groet bij uitstek geworden.

Op zoek
Voor een lezer van deze website zijn wij op zoek naar dit typische Ommer souvenir: een houten boertje voorzien van de tekst in het Ommer dialect “’t Giet ow goed, bi’j al wa’j doet” Wie heeft een dergelijk figuurtjes in zijn of haar bezit en wil deze wel afstaan. We horen het graag.

Bron: Harry Woertink – 28 februari 2022

Elke vierde zondag van de maand rondwandeling Ommerschans

Ommerschans, Vereniging De Ommerschans

De vereniging de Ommerschans is weer gestart met de gegidste rondwandeling die elke vierde zondag van de maand (met uitzondering van de maand December) plaats zal vinden.

‘Gesticht voor bedelaars binnen de Ommerschans’
Afb.: OudOmmen

In een anderhalf uur durende wandeling vertelt de gids over de geschiedenis van het unieke gebied. Met onder meer verhalen over het zwaard van Ommerschans (dat te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden), de muiterij op de schans, de overval door de patriotten. Ook wordt er veel aandacht besteed aan de ruim 700 ha grote straf-en bedelaarskolonie Ommerschans.

Luister naar de verhalen over de bewoners en de dagelijkse gang van zaken op de kolonie. Ontdek de unieke flora en fauna in het gebied. En wat heeft Balkbrug te maken met de kolonie Ommerschans? Je hoort het allemaal.

De start van de zondagmiddagrondwandeling is om 14.00 uur bij het kanon in hartje Ommerschans. Wij houden ons aan de regels die door het RIVM zijn opgesteld. De kosten voor de rondwandeling zijn € 5,00 pp, Er is geen gelegenheid om te pinnen. Vooraf aanmelden via info@ommerschans.nl of via 06-13629524. Parkeren bij het kanon naast de schanswal. Wilt u met een grote groep komen? Dan kunnen we ook in overleg rondleidingen afspreken op een ander moment. Laat u zich informeren over de mogelijkheden. Meer informatie op onze website http://www.ommerschans.nl. Volg ons op facebook: http://www.facebook.com/ommerschans.

De datums van de rondwandeling in 2022 zijn: 27 februari; 27 maart; 24 april; 22 mei; 26 juni; 24 juli; 28 augustus; 25 september; 23 oktober en 27 november.

Bron: Vereniging de Ommerschans – 27 februari 2022

Nieuwe uitgave De Darde Klokke in teken ds. Van Raalte, Lemele en noaberschap

De Darde Klokke, Harry Woertink

De nieuwste uitgave van het historisch kwartaalblad “De Darde Klokke” staat dit keer weer bol aan diverse interessante historische onderwerpen.

De jongste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke (202).

Zo is er aandacht voor de predikant ds. A.C. van Raalte. Hij was voorman van de Afscheiding van de gereformeerde kerk en opleider aan een Theologische School. Na zijn emigratie de grondlegger van de stad Holland in Michigan. Over zijn periode in Ommen van 1838 tot 1844 is al veel over Van Raalte gepubliceerd. Toch blijven er nog vragen open, ook al omdat verschillende auteurs elkaar op onderdelen tegenspreken zodat er zelfs legendevorming plaats vindt. Vragen als: woonde ds. Van Raalte in Ommen in een oude boerderij? Waar gaf ds. Van Raalte zijn colleges? Wat gebeurde er in het “Van Raaltehuis” aan de Van Raaltestraat? Is het verhaal over de koe van ds. Van Raalte een legende of echt waar? Nieuw onderzoek in het Kadaster en in de notariële archieven leverde verrassende feiten op.

Lemele
Ook Lemele komt aan in het blad, een dorp in de schaduw van de Lemelerberg. Er zijn niet zo heel veel dorpen in ons land die kunnen bogen op het feit dat ze een echte berg binnen hun grenzen hebben. De Lemelerberg wordt bewaakt door een grote stenen leeuw. Als monument herinnert de leeuw ons aan het 100-jarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden in 1913. Park 1813 is het oudste natuurpark van Nederland. De leeuw was eerder te zien in liggende houding, maar in de loop der jaren heeft hij kans gezien om rechtop te gaan staan. Meer dan zeven eeuwen geleden wordt Lemele voor het eerst in de geschiedenisboeken vermeld. Lemele heeft zijn naam te danken aan het feit dat er ooit veel leem in de omgeving te vinden was. Dit betrof vooral de gronden rondom de Lemelerberg. Leem was toentertijd een geschikte grondstof voor tegels en dakpannen.

In de Darde Klokke ook aandacht voor “Trammelantia” die meer dan 20 jaar kleur gaf aan Oranjefeesten in Ommen. Vroeger was het een bekende naam als het ging om optochten op Oranjefeesten in Ommen: N.V. Trammelantia. Een verzamelnaam van een vriendengroep uit Ommen die jarenlang present was met een praalwagen op de grote optocht. Lees verder Nieuwe uitgave De Darde Klokke in teken ds. Van Raalte, Lemele en noaberschap →

Tbc-huisje in Lemele

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

In Lemele staat nog een houten tbc-huisje in een tuin aan de Kerkweg.

Het tbc-huisje in Lemele.
Foto: Harry Woertink
Zie ook foto 2.

Het huisje is op dit moment in gebruik als tuinhuisje en gelukkig niet meer waar het ooit voor is bedoeld: verpleging van een tbc-patiënt. Tbc was vroeger volksziekte nummer 1.

Frisse lucht
De enige remedie die van oudsher bekend was: haal de patiënt uit zijn donkere, vochtige huis, geef hem goede voeding en frisse lucht. De zieke werd verplaatst naar een tbc-huisje, een klein houten huisje met veel glas en grote deuren, die altijd open stonden. Ze konden bij een kruisvereniging of bij een sanatorium geleend, gehuurd of gekocht worden. De huisjes waren op een stalen onderstel met massieve wielen gemonteerd, zodat ze met de zon meegedraaid konden worden. Ze hadden twee openslaande deuren en in beide zijwanden ramen die tegenover elkaar open konden voor ventilatie. Het huisje werd in de tuin van de patiënt zelf of van diens familie gezet. Vaak lagen patiënten maanden of zelfs jarenlang in het huisje. De zieke lag dag en nacht, zomer en winter in zijn kleine huisje, dat kon maanden, maar ook jaren duren. Eén keer per dag kwam een zuster langs voor de medische verzorging en de familie deed de rest. Het kwam voor dat de wat meer welgestelden zo’n draaiend huisje lieten ontwerpen door een architect en/of lieten bouwen door de dorpstimmerman, waardoor er vaak kleine juweeltjes ontstonden.

Sanatorium Krönnenzommer
Ook was verpleging mogelijk in een sanatorium, bijvoorbeeld in het vroegere sanatorium Krönnenzommer in Hellendoorn. In sanatoria heerste en streng regime van absolute bedrust, reinheid, regelmaat en vooral frisse lucht. Sanatoria waren echter vaak te duur voor arme patiënten, en familiebezoek was moeilijk. Daar werd wat op gevonden: het tbc-huisje. Door de komst van goede medicatie werden TBC-huisjes overbodig en in gebruik genomen als tuinhuisje zoals ook in Lemele.

Bron: Harry Woertink – 19 februari 2022

Kamperen kun je in Ommen (3)

Recreatie

Behalve kamperen zijn er in Ommen meerdere mogelijkheden om vakantie te vieren.

Camping aan de Vecht 1962
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Campings & recreatieparken”.

In 1957 neemt Stichting Vakantievreugd – die sinds 1952 ook op de Besthmenerberg actief is – het theehuis Libra in Hoogengraven over van mevrouw M. de Bois. Er worden 15 nieuwe bungalows voor 6 personen gebouwd, evenals een oude noodkerk, die wordt ingericht voor eetzaal, plaats biedende aan 160 personen. Alle bungalows hebben elektrisch licht en waterleiding. In slechts enkele maanden is de uitbreiding en modernisering tot stand gekomen. Zo moest er onder meer anderhalve kilometer waterleiding gelegd worden. Dit alles was mogelijk doordat de firma Stork hiervoor een groot aantal leerlingen van de bedrijfsschool beschikbaar stelde. Ook voor vakantiegangers opent vakbond NVV in 1956 een eigen vakantieoord. Het is het oude huis “Henan” aan de Hammerweg dat voor dit doel geschikt gemaakt wordt en plaats biedt aan 70 vakantiegangers.

Uniek
Aan de Oude Hammerweg, gelegen aan de zuidkant van de spoorlijn Ommen-Zwolle wordt bungalowpark “Reggewold” uit de grond gestampt. In 1969 geeft Albert Vos aan architectenbureau Meijerink uit Zwolle opdracht een plan te maken voor de bouw van 100 zomerhuisjes. In hetzelfde jaar wordt het voormalig woonoord van de Ambonezen aan de Vilsterseweg ingericht als camping met de naam “Laarbrug”. Het echtpaar Henk en Lina Langezaal zijn op 10 oktober 1969 erfpachter geworden van de grond en eigenaar van de houten barakken waarop een bestemming ligt voor tachtig bungalows en een camping. De eerste jaren is de familie Langezaal druk met de bouw en de verkoop van de huisjes op het park dat toen nog de naam “Het Unieke Laarbos” droeg, maar later verbasterde de naam tot bungalowpark “Uniek”.

Sunclass
Aan de Stouweweg wordt camping “Calluna” geopend. Het gaat om 17 ha bos- en natuurgebied met zwembad, kleuterbad, wasserette en kantine. Later komen er vakantiebungalows bij die gebouwd worden door de firma Stok. Ook bungalowpark “Juniperus” aan de Emslandweg biedt met recreatiehuisjes mogelijkheden tot vakantieplezier. De mogelijkheid van vakantievieren in Ommen blijft zich uitbreiden. Lees verder Kamperen kun je in Ommen (3) →

Ommen krijgt een interactief toeristisch inspiratiepunt

Gemeente Ommen, Streekmuseum Ommen

Sinds een aantal weken is de voorbereiding gestart voor de realisatie van een interactief toeristisch inspiratiepunt in het Cultuurhistorisch Centrum Ommen.

Wethouder en de werkgroep TIP met v.l.n.r.: Gerry Arts-Moerman, Leo Bongers, Hans Kersbergen en Joke Feddema.
Afbeelding: Gemeente Ommen
Zie ook de albums “2020/2021/2022 – Uitbreiding Streekmuseum” en “2022/02 – Ontwerp TIP”

In het nieuwe inspiratiepunt krijgt de bezoeker op een overzichtelijke manier tips en inspiratie over een bezoek aan de gemeente Ommen en het Vechtdal. Het toeristisch inspiratiepunt wordt dit jaar ondergebracht in het vernieuwde Cultuurhistorisch Centrum in Ommen (CCO). Samen met de gemeente Ommen hebben de partijen de handen ineengeslagen om inwoners en gasten op een eigentijdse manier van toeristische informatie en inspiratie te gaan voorzien. De ruimte wordt multifunctioneel ingericht, zodat deze in de avonduren ook kan worden ingezet als presentatieruimte voor lezingen en bijeenkomsten.

Wethouder Leo Bongers: “De bezoeker van vandaag de dag zoekt op andere manieren naar informatie. Het draait meer om beleving, interactie en inspiratie. Met het nieuwe inspiratiepunt spelen we daar op in. Door de combinatie met het museum willen we beide functies versterken.” In het inspiratiepunt krijgen bezoekers aan de hand van de verhalen van Ommen tips om er op uit te gaan. De bijzondere natuur, de kastelen en de Vecht spelen hierbij een centrale rol. Maar ook een verhaal over bijvoorbeeld Krishnamurti, waardoor Ommen tijdelijk uitgroeide tot spiritueel wereldcentrum, komt aan de orde. Via video’s, foto’s en bewegende elementen wordt de bezoeker verleid om het gebied te gaan verkennen.

Centraal in de ruimte komt een grote ontdektafel over de rivier De Vecht. Via beeldschermen is een stromende rivier te zien. Door middel van knoppen langs de rivier kun je tips krijgen over bezienswaardigheden en activiteiten op en langs De Vecht. Ook komt er een bankje met luisterverhalen en een ontdekhoek waar kinderen meer te weten kunnen komen over de flora en fauna. De realisatie van het inspiratiepunt wordt mogelijk gemaakt door het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland. De planning is dat het nieuwe inspiratiepunt voor Pasen 2022 geopend kan worden.

Bron: Gemeente Ommen – 14 februari 2022

Kamperen kun je in Ommen (2)

Recreatie

Dat Ommen geliefd is bij vakantiegangers is alom bekend. Al jaren is het in de zomer ”In drommen naar Ommen”.

De magnifieke ligging aan de Vecht dicht bij de kom van Ommen is ook aanleiding voor de familie Stegeman om met camping “Twieg” van start te gaan.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Campings & recreatieparken”.

Toen in het begin van de vorige eeuw voor het eerst een trein in Ommen stopte was dat ook gelijk de start van kamperen in Ommen. Ander vervoer als de trein was er bijna niet. In Junne is in 1924 al sprake van een PIA-kamp (Praktisch-Idealisten-Associatie). Dit zomerkamp bevindt zich op een terrein aan de Vecht tussen Zeesse en Junne, de voorloper van het eerste Sterkamp. In 1940, nadat Jacob van der Boon verhuisd naar de Zwolseweg begint de nieuwe eigenaar van de boerderij aan de Zeesserweg, Hendrik Jan Lemmers, een camping met de naam “De Stekkenkamp”. Vooral in het begin komen er veel padvinders en jeugdgroepen naar deze camping aan de Vecht. De magnifieke ligging aan de Vecht dicht bij de kom van Ommen is ook aanleiding voor de familie Stegeman om met camping “Twieg” van start te gaan.

Kampeerverordening
Vakantievieren wordt steeds populairder, dus ook meer kampeerders in Ommen. Begrijpelijk, want deze gemeente is rijk aan natuurschoon. Om het kamperen in goede banen te leiden stelt de gemeente Ommen in 1948 een kampeerverordening in. Om te mogen kamperen is in het vervolg een vergunning nodig en moet per persoon 25 cent leges worden betaald voor: a. om te kamperen; b. om toe te laten dat op een terrein wordt gekampeerd en c. om als bedrijf logies te verschaffen anders dan in hotels, logementen of pensions. Voorwaarde is ook dat een kampeerterrein gesplitst moet zijn in een gedeelte voor echtparen met kinderen beneden 12 jaar, voor ongehuwde mannen en voor ongehuwde vrouwen. Bij de behandeling van de kampeerverordening houdt het gemeenteraadslid Siero (KVP) nog een pleidooi om een regel in de vergunning op te nemen tegen “onwelvoeglijke kleding”, maar zover komt het niet. De burgemeester pareerde dat de kampeervergunning wordt ingetrokken wanneer men zich misdraagt.

Lemelerberg
De Lemelerberg is omgeven door uitgestrekte natuurschoon. Aan de voet van die berg is het goed toeven. Een van de campings heeft een voor de hand liggende naam: “Bergzicht”. In 1946 gestart door H. Schutte Senior en later voortgezet door zoon Henk. Werden de vakantiegangers eerst nog ondergebracht in de boerderij, later wordt het kamperen commerciëler aangepakt. De komst van de vele “vreemden” in de zomer betekent ook dat het steeds moeilijker wordt om ze ergens onder te kunnen brengen. Het baart het gemeentebestuur grote zorgen om geschikte terreinen aan te wijzen voor recreatie, die het natuurschoon niet aantasten. Lees verder Kamperen kun je in Ommen (2) →