Categorie archief: Oorlog en Bevrijding

Oud legermateriaal doet Ommen aan

OMMEN – Veel militair vertoon kwam er vandaag aan te pas bij de slotmanifestatie “Ommen meer dan 75 jaar vrijheid”.

 Pontonbrug over de Vecht.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “2022 – ‘Ommen meer dan 75 jaar vrijheid’

Een re-enactment groep van ongeveer 170 personen bivakkeerden het hele weekend aan de Vecht in Ommen. Alsof de bevrijders van de Tweede Wereldoorlog voor even weer in Ommen waren teruggekeerd.

Ongeveer 50 legervoertuigen met onder andere MB Jeep – Bedford QLD – DodgeWC 52 – Sexton – GMC CCKW en een Bren Carrier zochten Ommen op. Ook een kampement aan de oevers van de Vecht en een pontonbrug over de Vecht ontbraken niet. Een lange colonne van militaire voertuigen maakte een rondrit door de wijde omgeving van Ommen en verbleven na de rit in centrum van Ommen. Het publiek genoot van het vele machtsvertoon.

Armyshow
In het centrum werd een “Armyshow” opgevoerd onder de naam Sergant Wilson’s Armyshow. Vechtdal Veteranen uit het Vechtdal waren deze dag te gast op het gemeentehuis waar burgemeester Hans Vroomen hen ontving. De dag wordt afgesloten met een buitenconcert van de Fanfare Bereden Wapens.

Bron: Harry Woertink – 2 juli 2022

Lionsclub Vechtdal organiseert historische reis door regionale Joodse werkkampen

Voor het goede doel InBeeld organiseert Lionsclub Vechtdal een Historische reis door verschillende regionale Joodse werkkampen met de titel “van werkkampen tot Auschwitz.”

 Historicus Lion Tokkie
Foto: Lionsclub Vechtdal

Hiervoor heeft de club de handen ineen geslagen met Theater de Voorveghter en historicus Lion Tokkie. Op donderdag 22 september aanstaande komt meneer Tokkie in het theater een voorstelling geven over het leven in Joodse werkkampen waaronder kamp Molengoot, kamp De Vecht, kamp Kloosterhaar en strafkamp Erica.

Wat betekenen de werkkampen voor de Jodenvervolging en haar gevolgen na de oorlog. De vader van Lion Tokkie heeft in het werkkamp Kremboong gezeten. Hij doet al meer dan 12 jaar onderzoek naar de Joodse werkkampen. Waar mogelijk worden paralellen getrokken met de oorlog in Oekraïne.

Het verhaal wordt ondersteund met persoonlijke verhalen van slachtoffers en (aangrijpende) beelden. Want het is duidelijk dat vrijheid nog altijd niet vanzelfsprekend is. Voor meer informatie zie http://www.dewortelvangras.nl Wilt u hierbij aanwezig zijn? Een kaartje voor deze avond kost €19,50 en is verkrijgbaar via http://www.voorveghter.nl.

De opbrengst van deze avond gaat naar het goede doel InBeeld. InBeeld is de grootste koffiekamer in gemeente Hardenberg waar er voor iedereen plek is. Er is echter te weinig ruimte en geld om een goede keuken te plaatsen. De gasten van InBeeld hebben wel de behoefte om regelmatig samen te koken en te eten. Een mobiele kookunit zou daarvoor een mooie oplossing zijn. Door elektrisch te koken kunnen zij een mobiele kookunit realiseren. 

Lionsclub Vechtdal zet zich daarom graag in om het benodigde bedrag hiervoor in te zamelen. We kunnen uw hulp hier goed voor gebruiken! Doneer via: (NL13 INGB 000 7094 269  ten name van Lionsclub Vechtdal) en wees welkom op 22 september! Graag tot dan!

Bron: Lionsclub Vechtdal – 24 juni 2022

4 mei herdenking in Ommen op film

De 4 mei herdenking zoals die in Ommen dit jaar werd gehouden is op film vastgelegd.

 Aan de film werken mee: Corine Aalvanger (visual artist), Marith Mellema (scholiere van het Vechtdal College) en Harry Woertink (historie).
Link naar het album “Dodenherdenking 2022” met o.a. de video.

Dit op initiatief van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) en het Nationaal 4 mei comité. De film is gemaakt door de Amsterdamse Filmstichting. Hierbij waren rollen weggelegd voor plaatsgenoten Corine Aalvanger (visual artist), Marith Mellema (scholiere van het Vechtdal College) en Harry Woertink (historie).

Immaterieel erfgoed
De organisatie van de jaarlijkse 4 mei herdenking in Ommen is een aangelegenheid van het plaatselijke 4 mei comité. Het Nationaal Comité heeft het KIEN voorgedragen de herdenking in Ommen op film op te nemen. Het Kenniscentrum helpt beoefenaars van immaterieel erfgoed met het borgen (ontwikkeling, promoten, doorgeven) van hun immaterieel erfgoed, onder andere door de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Daarnaast werkt het Kenniscentrum aan kennisontwikkeling ten behoeve van de praktijk van borging van immaterieel erfgoed. Daaronder vallen ook de jaarlijkse activiteiten op 4 en 5 mei.

De in Ommen gemaakte film betreft een reportage van 10 minuten. Zie voor de 4 mei herdenking 2022 ook: Dodenherdenking Ommen: “Veiligheid, vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend

Bron: Harry Woertink – 24 juni 2022

Dodenherdenking Ommen: “Veiligheid, vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend”

Op diverse plaatsen in Ommen is op 4 mei op gedenkwaardige wijze stil gestaan bij de slachtoffers die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog waar ook ter wereld zijn omgekomen door oorlogsgeweld of terreur. De herdenkingen werden druk bezocht.

 Burgemeester Hans Vroomen legt hier met zijn vrouw bloemen bij het “Kamp Erika monument” op de Besthmenerberg.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Dodenherdenking 2022

Na eerder op de dag herdenkingen gehouden te hebben bij de oorlogsgraven aan de Hardenbergerweg en op de Joodse begraafplaats werd aan het eind van de middag stil gestaan bij het bij het monument op de Besthmenerberg. ’s Avonds trok de herdenking bij het bij het gemeentehuis veel belangstelling.

Kamp Erika
Bij het monument op de Besthmenerberg, dat herinnert aan het gevangenkamp Erika, waren toespraken en gedichten, gevolgd door het zingen van het Wilhelmus. Ook was hier een bloemlegging met een defilé langs het vernieuwde monument. Aan de herdenking bij het gemeentehuis werkten kinderen mee van basisscholen Het Palet en de Johan Seckelschool. Verder scoutingroep Van Pallandt, het Ommer mannenkoor en muziekvereniging Crescendo.

In deze tijd realiseren we ons weer hoe kwetsbaar en belangrijk vrede, veiligheid en vrijheid zijn”, aldus burgemeester Hans Vroomen in zijn speech. “Des te meer reden om vandaag stil te zijn bij de strijd die is geleverd voor die waarden, om hen die vielen voor onze vrijheid te gedenken voor hun offer”. Dat veiligheid, vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend zijn, bewijst volgens Vroomen de oorlog in Oekraïne waardoor in Lemele momenteel 150 vluchtelingen worden opgevangen.

71 namen
Tijdens de herdenking werden de 71 namen van Ommenaren voorgelezen die door oorlogshandelingen tijdens- en na de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Op het graf van verzetsheld Frits Iordens op landgoed Eerde legden vertegenwoordigers van De Darde Klokke bloemen. Enkele herdenkingen in Ommen zijn op film vastgelegd door de Amsterdamse Filmstichting. Dit op initiatief voor Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland en het Nationaal 4 mei comité. Hierbij waren rollen weggelegd voor Corine Aalvanger, Marith Mellema en Harry Woertink. Wanneer de film te zien is, is nog niet bekend.

Bron: Harry Woertink – 4 mei 2022

Familie omgekomen Engelse vlieger Peter Nixey eregasten op Dodenherdenking in Ommen

Met bloemlegging zijn woensdag 4 mei 2022 de vier Engelse vliegers herdacht die zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Peter Nixey junior legt bloemen op het graf van zijn vader.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Dodenherdenking 2022

Bijzonder was dat de plechtigheid werd bijgewoond door drie generaties Nixey uit Engeland. Bij de vier graven werden bloemen gelegd door burgemeester Hans Vroomen, het 4 mei comité en door Peter Nixey, de zoon van de omgekomen vlieger. Bij de grafmonumenten staat de tekst in het Nederlands vertaald: “Er is een hoek van een veld in den vreemde, dat voor altijd Engeland is”.

Zoon, kleinkinderen en achterkleinkinderen
Een van de omgekomen bemanningsleden was Peter Nixey. Hij kreeg uit zijn huwelijk een zoon met de nam Peter, die in april 1942 werd geboren, twee maanden nadat zijn vader werd gedood. De familie Nixey, zoon Peter, inmiddels 80 jaar, met zijn vrouw, kleinkinderen en achterkleinkinderen waren in Ommen eregasten bij de verschillende herdenkingen. De gemeente Ommen en het 4 mei comité begeleidde de familie Nixey om voor het eerst in Ommen de dodenherdenking mee te maken, zowel op de begraafplaats, de Joodse begraafplaats, op de Besthmenerberg en bij het gemeentehuis. De vier Engelse vliegers hebben hun laatste rustplaats gevonden op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg in Ommen. Hun vliegtuig stortte op 20 juni 1942 neer in het Arriërveld. Van de acht bemanningsleden kwamen hierbij om: Arthur Buckley, 23 jaar; Peter Nixey, 22 jaar; Douglas Archer Melville en Wilfred Ernest Pearson.

Later meer over de herdenking van de jaarlijkse Dodenherdenking in Ommen. Voor meer informatie over het neerstorten van de viermotorige Stirling-bommenwerper in Ommen: Ommen en de Tweede Wereldoorlog (3)

Bron: Harry Woertink – 4 mei 2022

Ommen herdenkt 4 mei 2022

Op diverse plekken in de gemeente Ommen worden op woensdag 4 mei de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht.

 Archieffoto van het monument op de gevel van het gemeentehuis met de namen van de oorlogsslachtoffers uit Ommen.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Herdenkings monumenten WOII

Ook alle burgers en militairen van Nederland, die waar ook ter wereld omgekomen zijn sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in oorlogssituaties en bij vredesoperatie worden herdacht.

Begraafplaats Hardenbergerweg
Om 11.00 uur vindt er een bloemlegging plaats op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg bij de oorlogsgraven van het Brits Gemenebest, de graven van de burgerslachtoffers en de graven van de slachtoffers van kamp Erika. Burgemeester Hans Vroomen houdt een toespraak, de Last Post wordt gespeeld en er is een bijdrage van de Ommer stadsdichters. De familie Nixey uit Engeland zal bij de herdenkingen aanwezig zijn. Aansluitend zal er een bloemlegging plaatsvinden bij het monument op de Joodse begraafplaats.

Kamp Erika
De historische vereniging CCO organiseert in samenwerking met oud-gevangenen van Kamp Erika een dodenherdenking bij het herinneringsmonument op de Besthmenerberg aan de Hammerweg. Het monument herdenkt de slachtoffers van het gevangenkamp Erika. Het programma op de Besthmenerberg ziet er als volgt uit: om 17.30 uur verzamelen op parkeerplaats Steile Oever, waarna om 17.40 uur het gezamenlijk vertrek is naar het herdenkingsmonument. Om 17.45 uur worden er declamaties voorgedragen en houdt burgemeester Hans Vroomen een toespraak. Om 17.58 uur klinkt The Last Post en om 18.00 uur is er 2 minuten stilte. Na de 2 minuten stilte worden er twee coupletten van het Wilhelmus gezongen, gevolgd door een defilé langs het monument en bloemlegging. Na de officiële herdenking is er mogelijkheid om koffie te drinken in de Besthmenermolen. Lees verder Ommen herdenkt 4 mei 2022

Historisch Rijwielmuseum Ommen met thema-expo over Tweede Wereldoorlog

Het Historisch rijwielmuseum in Ommen houdt in de maand mei een speciale thema expositie over de Tweede Wereldoorlog.

 V.l.n.r. Johan Overweg en Tom Bouwhuis bezig met de inrichting van de speciale thema-exposite over de Tweede Wereldoorlog.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “2022 – Expositie Tweede Wereldoorlog

Dit in het kader van 77 jaar vrijheid. Er zijn unieke fietsen te zien die aandacht besteden aan de donkere periode 1940-1945. Ook is er kleding en beeldmateriaal die herinneren aan de oorlog. Het museum is gevestigd in de oude Hema-locatie aan de Brugstaat.

Verzet
In de speciale thema-expositie komt bijvoorbeeld het koerierswerk om voedselbonnen of berichten voor het verzet over te brengen in beeld. Bonnen en andere papieren werden verstopt in de zadelbuis van de fiets. Ook is er een fiets met massieve banden te zien die gebruikt werd als transportfiets om voedsel te halen of een kinderwagen met dubbele bodem die tijdens de Oorlogswinter werd ingezet. Engelse parachutisten figureren in de expo compleet met fiets. In die combinatie werden ze uit vliegtuigen gedropt. Of een Duitse soldaat op fiets met uitrusting. Ook worden met teksten en foto’s (oorlogs)verhalen uitgebeeld. Voor de thema-expositie zijn ook de leerlingen van de basisscholen uitgenodigd.

Verzamelaars Johan en Tom
De materialen voor de thema-expositie zijn voornamelijk afkomstig van verzamelaars Johan Overweg en Tom Bouwhuis, beiden vrijwilliger in het museum. Johan heeft speciale interesse in oorlog en fietsen en Tom houdt zich bezig met alles wat oud of antiek is. Niet verwonderlijk dan ook dat Tom zelfs zijn eigen woonappartement ingericht heeft met spulletjes uit de vijftiger- en zestiger jaren en in zijn vrije tijd zich ook zo kleedt. Het museum is op 1 april gestart met een nieuw seizoen. De belangstelling is vanaf de opening opnieuw overweldigend. En dat heeft niet alleen te maken met de bijzondere gunstige ligging van het museum – midden in het centrum – maar ook met de gehanteerde formule om van de bezoekers geen entree te vragen maar een vrijwillige donatie voor de instandhouding van het museum. Lees verder Historisch Rijwielmuseum Ommen met thema-expo over Tweede Wereldoorlog

Ommen en de Tweede Wereldoorlog (3)

Engels vliegtuig stort neer in Arriërveld – “Zij gaven hun leven voor onze vrijheid” – Familie piloot komt 4 mei naar Dodenherdenking in Ommen

 De vier oorlogsgraven van de Engelse vliegers op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “2e Wereldoorlog” met diverse sub-albums (ca. 750 afbeeldingen en documenten).

Tijdens de Tweede Wereldoorlog stortte op een weiland in het Arriërveld een Engels vliegtuig neer en kostte vier bemanningsleden het leven. Zij gaven hun leven voor onze vrijheid. De viermotorige Stirling-bommenwerper had zijn bombardement op Duitsland voltooid en was op weg naar huis toen het op 20 juni 1942 werd getroffen door een aanval van een Duitse nachtjager. Het vliegtuig kwam terecht in het weiland naast de boerderij van M. Kroese. De vier Engelse vliegers hebben hun laatste rustplaats gevonden op de begraafplaats in Ommen.
In het vliegtuig zaten de volgende acht RAF-bemanningsleden:
James Harold Bailey, 26 jaar, sergeant
Arthur Buckley, 23 jaar (gedood); sergeant
Peter Nixey, 22 jaar (gedood); squadron leader
Carman Douglas Noble, flying officer
Lewis Ross Burgin, 28 jaar, Robert McDonald, sergeant
Douglas Archer Melville (gedood); sergeant (Canadees)
Robert McDonald Mitchell; flying officer (Canadees)
Wilfred Ernest Pearson, (gedood); sergeant

Brandend neergestort
Zes bemanningsleden wisten eruit te springen voordat het vliegtuig neerstortte in het Ommer buitengebied Arriërveld. De 22-jarige piloot Peter Nixey en de 23-jarige Arthur Buckley schutter in de bovenste middelste toren stierven in het vliegtuig. Nog twee bemanningsleden overleven de crash niet. Toen het brandend vliegtuig was neergestort verzamelden omwonenden haastig de lichamen voordat de Duitsers ter plaatse kwamen. Een van hen die de vliegeniers hielp werd hiervoor later zelfs opgepakt en vastgezet op het Duitse gevangenkamp Erika, waar hij werd geslagen en al zijn tanden uitgeslagen. Vervolgens werd hij gedwongen een kuil te graven, waar hij als deel van zijn straf zes dagen lang gehurkt moest leven, met een rooster erop. Lees verder Ommen en de Tweede Wereldoorlog (3)

Jef Last krijgt postuum bijzondere onderscheiding voor verzetswerk

De vergeten verzetsman Jef Last (1898-1972) gold ooit als beroemdheid in Nederland. In de laatste oorlogsmaanden van 1940-1945 zette Last zich in voor de Binnenlandse Strijdkrachten.

Afbeelding uit het boek ‘Aan de bronnen van het verzet’ van Jef Last.
Afb.: OudOmmen

Daarvoor ontvangt hij maandag 11 april (de Bevrijdingsdag van Ommen) op kasteel Eerde postuum het draaginsigne dat prins Bernhard in het leven riep.

Kasteel Eerde
Ida Last-ter Haar de vrouw van Jef Last werkte in de oorlog als huismoeder voor leerlingen van de Quakerschool op kasteel Eerde. Zij zorgde in de oorlogsjaren ook voor (geheime) contacten tussen de ondergrondse en de omgeving van het kasteel, die vooral nodig waren omdat de Duitsers nabij het kasteel gestationeerd waren, zowel op Kamp Erika als tegenover het kasteel gelegen munitiekamp. Jef Last heeft er voor gezorgd dat de toenmalige schooldirecteur Werner Hermans na de bevrijding commandant werd van het van gevangenkamp Erika (met een k) naar interneringskamp geswitchte Erica (met een c). Dit om orde te bewaken op het interneringskamp waar na 11 april 1945 leden van de ondergrondse als bewakers optraden die hun haat op de gevangenen zouden kunnen botvieren, zo liet Hermans ooit na de oorlog eens weten.

Verzet
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de rechtstaat buiten werking gesteld. Er was sprake van willekeur, vervolging, terreur en moord. Verreweg de meeste mensen probeerden er het beste van te maken en gingen zoveel mogelijk door met hun dagelijks leven. Een kleine groep kwam in verzet. Kwam op voor de rechten van anderen. Verzette zich tegen onrecht en onrechtvaardigheid zo ook Last. Josephus (Jef) Carel Franciscus Last werd geboren op 2 mei 1898 te Den Haag. Door het beroep van zijn vader werd er veel verhuisd. In respectievelijk Den Haag, Leeuwarden, Venlo, Deventer en Amsterdam bracht Last zijn jeugd door. Hij was een Nederlands dichter, prozaschrijver, vertaler en reiziger. In 1941 wordt hij actief voor het illegale blad De Vonk. De Vonk is de naam van twee verschillende illegale blaadjes tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bijbehorende Nederlandse verzetsorganisatie wordt als de Vonk-groep aangeduid. Jef geeft lezingen, houdt zich druk bezig met ideologische en theoretische achtergrond van De Vonk en publiceert in het blad. In maart 1942 volgt een grote arrestatiegolf in de Amsterdamse Vonkgroep. Last ontkomt omdat hij zich op dat moment in Katwijk bevindt. Vanaf dat moment Last onderduiken. Hij blijft ook ondergronds actief voor het blad.

Lees verder Jef Last krijgt postuum bijzondere onderscheiding voor verzetswerk

Ommen en de Tweede Wereldoorlog (2)

De bevrijding van Ommen kostte tijdens een schermutseling met de Duitse vijand twee Canadese militairen het leven.

 De Staghound die door een vijandelijke Pantzerfaust is getroffen, waarbij de inzittenden werden gedood.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “2e Wereldoorlog” met diverse sub-albums (ca. 750 afbeeldingen en documenten).

Dat gebeurde op 6 april 1945, enkele dagen voordat Ommen echt werd bevrijd. Op de Stationsweg, ter hoogte van waar toen bakker Hengelaar was gevestigd, werd een Staghound door een vijandelijke Pantzerfaust getroffen, waarbij de inzittenden George Thomas Wilson en Gerald Wilfred Soanes werden gedood. Ommen werd uiteindelijk op 11 april 1945 bevrijd en Lemele een dag eerder.

Canadese legertroepen
In het voorjaar van 1945 waren het overwegend Canadese legertroepen die na vijf jaar van onderdrukking zorgden voor de bevrijding van Noord- en Oost-Nederland. Het D-squadron maakte vrijdag 6 april 1945 gebruik van de nog intact zijnde brug in Vroomshoop en bevrijdde in de loop van de voormiddag Den Ham. Vervolgens werden de bossen onder Eerde verkend. Er werd menigmaal slag geleverd met de vijand waarbij een Staghound verloren ging. Het Regiment zette zijn operaties voort in de richting van de Vechtbrug bij Ommen.

Vervolgens doet zich dan op de Stationsweg het gruwelijk drama voor waarbij de twee Canadese soldaten omkomen. Luitenant George Thomas Wilson (24) kwam uit Winnipeg Manitoba Canada en was ten tijde van zijn overlijden getrouwd met Shelia May Wilson. De 22-jarige Trooper Gerald Wilfred Soanes werd geboren op 2 juli 1922 als zoon van Simon en Helen Soanes. Hij werkte eerst als leerling galvaniseerder bij de Hudson Bay Mijn en Smelterij in Flin Flon, Manitoba voor hij zich op 26 juni 1941 als militair meldde. De overige inzittenden van de Staghound, de schutter Trooper D. D. Montgomery, bestuurder Trooper John E. Harkins en de boordschutter en ook tweede bestuurder Trooper H.B. Loker worden door Duitse militairen krijgsgevangen gemaakt. Bij deze aanval brandde ook hotel Paping af.

10 april 1945
Inmiddels wordt op 10 april Lemele bevrijd. Helaas moet hierbij de 32-jarige Hendrik Kleinlugtenbeld uit Dalmsholte het leven laten als hij dodelijk getroffen wordt door een kogel terwijl hij op het land aan het werk is. Om de geallieerde opmars te vertragen, plaatsen de Duitse soldaten bommen onder bruggen. Ook onder de Vechtbrug en onder de duiker van het Ommerkanaal bij de Hardenbergerweg worden bommen gelegd. Lees verder Ommen en de Tweede Wereldoorlog (2)