Lezers van kranten werden vroeger regelmatig ‘getrakteerd’ op reisverslagen door de provincie.

Al vaker hebben we hier van dit soort reisverhalen kunnen lezen. Dit keer een fietstocht dwars door Overijssel opgetekend in de hete zomer van 1899, die in Zwolle begint en ook Ommen aandoet. We pakken de reis op zodra Vilsteren in zicht is.

Vilsteren

“Vanaf Hessum tot Vilsteren is de weg prachtig, aan weerszijden twee rijen boomen, waarachter bosschen. Dan zie ik enkele woningen, een molen, twee kerkjes (een oude en een nieuwe), beide RK en een kasteel, bewoond door den heer Cremers. Dit is het dorpje Vilsteren. Vóór ik het zag, had ik nooit van dit dorpje gehoord. En toch verdient het bekend te zijn, daar het behoort tot een der mooiste plekjes van ons land. Geïsoleerd als het is, is zijn mooie ligging zeker aan weinigen bekend. Dit zal zeker anders worden, de fiets toch kent geen geïsoleerdheid en welk wielrijder zou er niet een tijdje trappen voor over hebben om een bezoek te brengen aan dit heerlijk dorpje!

Voorbij Vilsteren was de weg nog altijd goed, aan weerszijden berken, wier zilverige baat zoo aardig doet tegen het omringende groen. Weldra bereikte ik de brug over de Regge. Ik betaalde 1 cent bruggeld en passeerde de zwarte ijzeren ophaalbrug, als een geraamte staande over het riviertje. Heel in de diepte zag ik nog een beetje water. En dan te weten, dat het ’s winters zoo kan rijzen, dat het de omliggende velden vaak blank zet. Ze hadden die blankheid nu wel eens noodig, dor en verdroogd als ze daar lagen in de gloeiende zomerhitte. Een oogenblik later bereikte ik Ommen.

Ommen

Ommen ligt aan de Noordzijde, rechteroever, van de Vecht en daar ik van de Zuidzijde kwam, moest ik de rivier over om in de stad te komen. Bij deze gelegenheid bleek me al duidelijk de leukigheid der goede Ommenaren. Ze hebben namelijk indertijd een brug over de Vecht gebouwd en bepaald, dat ieder die er overging, ander-halven cent bruggeld moest offeren, uitgezonderd de Ommenaars zelf. Zoo werden de kosten van bruggenbouw allengs betaald door wie er het minst gebruik van maken, de vreemdelingen.

Daarna zijn er meerdere verbouwingen geweest tot het in 1982 werd verlaten voor een nieuw gebouw aan de noordkant van Ommen. Eerder was het Ommer stadhuis gevestigd aan het Vrijthof en werd daar in 1753 gebouwd op de grondslagen van het in 1531 gebouwde raadhuis. Het stadhuis aan het Vrijhof is als zodanig in gebruik geweest tot 1828. In dat jaar wordt een nieuw stadhuis gebouwd bij de brug over de Vecht, tegenwoordig Markt 1 en dat onderdak biedt aan het Tinnen Figuren Museum. De eerste steen werd in maart 1828 gelegd door de burgemeester Mr. W.A. van Laer, in tegenwoordigheid van alle leden van het stadsbestuur. Een ingemetselde steen bij de ingang herinnert deze gebeurtenis. In het nieuwe gebouw kreeg niet alleen de secretarie onderdak, maar was er ook gelegenheid tot het houden van het Kantongerecht, alsmede de Griffie daarvan. Het noordelijk gedeelte van dit gebouw werd bestemd tot woning van de bruggemeester die belast was met het innen van de tolgelden. Aan de Marktzijde was verder de herensociëteit gehuisvest.

Restauratie

Het in 1828 gebouwde gemeentehuis, dat sedert dien geen belangrijke wijziging of verbetering onderging, voldeed niet meer aan de gestelde eisen. De gemeenteraad besloot dan ook in 1925 tot een grondige restauratie en droeg de gemeenteopzichter, de heer P. Postma, op een plan te ontwerpen. De bruggemeesterswoning werd daartoe bij het stadhuis aangetrokken. Het aspect van het massieve ouderwetse gebouw werd door de restauratie verhoogd doordat alle ramen met kleine ruitverdeling in oude stijl zijn gehouden. Op het gerestaureerde torentje werd toen een kunst gesmede ijzeren windvaan geplaatst, een geschenk van de toenmalige burgemeester. C. E. W. Nering Bögel, die het nieuwe stadhuis op 8 oktober 1926 officieel opende.

Als het aan de historische vereniging in Wassenaar ligt keert de monumentale tuinbank bij Huize Het Laar weer terug naar de oude plek in Wassenaar.

Volgens de historische vereniging “Oud Wassenaer” is de bank of ook wel stibadium genoemd ooit “meegenomen” door een oud-burgemeester van Wassenaar naar Ommen. Daarom doen ze een oproep om de bank weer terug te laten keren naar Landgoed De Paauw in Wassenaar en wordt de vraag gesteld of Ommen hiertoe bereid is. De burgemeester De Lange van Wassenaar is gevraagd contact met zijn collega in Ommen op te nemen.

Storm

De oud-burgemeester die de tuinbank had “meegenomen” was Jonkheer Storm van ’s Gravensande, ook wel Storm genoemd. Storm was burgemeester van Wassenaar van 1911 tot 1929, en hij woonde in het voor hem gebouwde landhuis Drie Koningen aan de Papeweg.

OMMEN – Om de binnenstad van Ommen aan te pakken heeft de provincie de gemeente een subsidie van 100.000 euro toegekend.

Het is een uitvloeisel van de ontwikkelingsstrategie met de toepasselijke naam “Vitaal hart van het Vechtdal” dat eerder in de raadscommissie aan de orde werd gesteld en op 29 september door de raad wordt vastgesteld. Doel is de versterking van het centrum van Ommen. Door veranderingen in de binnenstad, met name ook door verschuiving van het winkelcentrum vanuit de historische binnenstad in noordelijke richting met onder andere het 11-Aprilplein en de Markt dreigt het historische gedeelte van het centrum teloor te gaan.

Strategie

De gemeente Ommen en de Stichting Ondernemersfonds Centrum Ommen hebben vorig jaar de handen ineengeslagen met ondernemers en vastgoedeigenaren om samen te werken aan een gastvrij en vitaal centrum van de stad Ommen. Hiervoor is met financiële steun van de provincie Overijssel een ontwikkelstrategie voor het centrum opgesteld.

Een foto van “Ajax Ommen” of CSO uit vroegere jaren.

De foto is afkomstig uit het archief van de familie Timmerman. Het tenue van de CSO-mannen klopt met andere foto’s die van Ajax Ommen in de loop der jaren zijn gepubliceerd, maar er zijn geen namen bekend. Mogelijk dat oudere Ommenaren iemand nog  herkennen of misschien weten familieleden namen van de geportretteerde voetballers.

Ajax

“Ajax”, was de naam van de voetbalploeg uit Ommen dat in de dertiger jaren van de vorige speelde op de “Paardeweide” in het Laarbos. Het ging om een stel vrienden dat zich op zaterdag vrij kon maken om een potje voetbal te spelen. Er was al wel een voetbalvereniging in Ommen: de in 1921 opgerichte Ommer Voetbal Club (OVC), maar die speelde op zondag voetbal. Daarom dat in augustus 1933 Ommen een nieuwe voetbalclub rijker wordt. De nieuwe club laat zich in hetzelfde jaar nog inschrijven bij de “Afdeeling 3 van den Christelijke Voetbalbond”. Een jaar later werd er gevoetbald in competitieverband. Kwam Ajax op zaterdag spelers te kort dan waren sommige OVC’ers niks te beroerd om ook voor Ajax Ommen een potje mee te voetballen; dat kon toen nog.

CSO

Op 8 september 2022 was het 200 jaar geleden dat de eerste bedelaars aankwamen op de Ommerschans.

Op de Ommerschans, gelegen op de grens van Ommen en Balkbrug moesten luilevende armen woeste gebied ontginnen tot vruchtbare gronden. Niet alleen om in hun eigen levensonderhoud te kunnen voorzien maar ook om arbeidsvreugde bij te brengen. Verantwoordelijk hiervoor was de Maatschappij van Weldadigheid, opgericht in het begin van de 19de eeuw om armoede te bestrijden via werk in speciaal daarvoor ingerichte landbouwkoloniën. Een tijd dat net Napoleon is verslagen en het prille Koninkrijk der Nederlanden moet zich opnieuw uitvinden. Een cruciale spil hierin is Johannes van den Bosch.

Maatschappij van Weldadigheid

Johannes van den Bosch zag maar één weg om de armoede te doen verdwijnen: de mensen moesten werk krijgen, door werkverschaffing, liefst op het platteland. Dat werk moest worden ondernomen door een groot opgezette nationale vereniging, die geleid zou moeten worden door mensen met klinkende namen. In januari 1818 richtte Van den Bosch een verzoek tot koning Willem I. Hij verzocht een Maatschappij van Weldadigheid te mogen oprichten, die onder bescherming zou staan van de 20-jarige prins Frederik, de tweede zoon van de koning. Koning Willem gaf zijn toestemming.

OMMEN – De gemeente Ommen werkt aan de toekomst van zijn eigen stadscentrum.

Als het aan het gemeentebestuur ligt wordt het Ommer centrum de “huiskamer” van de stad. De binnenstad van Ommen moet versterkt worden en de leegstand van winkels aangepakt. Deze ambities staan opgetekend in een ontwikkelingsstrategie met de toepasselijke naam “Vitaal hart van het Vechtdal”. Het rapport werd donderdagavond besproken in de raadscommissie. De commissieleden hadden veel vragen aan het adres van verantwoordelijk wethouder Leo Bongers. Zo werd gevraagd meer te doen aan de uitstraling van de panden en ook aandacht te schenken aan het parkeren. Tijdens het spreekrecht vroeg molenaar Anton Wolters de commissie meer historisch besef als het gaat om het ontwikkelen van nieuwe plannen.

Concentratie van winkels

Hoofdpunten in het rapport zijn een concentratie van winkels en centrumfuncties in het zuidelijke deel van het centrum. Ook wordt aandacht gevraagd voor ruimte in de stad om te kunnen wonen. De ontwikkelstrategie moet ondernemers inspiraties geven voor toekomstige beslissingen bij het ondernemen in het centrum van Ommen.

OMMEN- Het onlangs gerestaureerde historisch pand aan de Brugstraat 28 in Ommen is vandaag voorzien van een bolvormig ornament van zandsteen.

Het sierstuk op de punt van de gevel doet zijn naam eer aan want het kon al op veel positieve reacties rekenen van voorbijgangers. Het pand maakt sinds kort onderdeel uit van het naastgelegen café De Herberg van Hans van Lingen en wordt onder andere als concertzaaltje voor livemuziek gebruikt. Eerder was op deze plek een Chinees restaurant gevestigd.

Kers op de taart

Voorzover bekend was het historisch pand niet eerder voorzien van een dergelijk ornament. Het idee is afkomstig van de Ommer molenaar Anton Wolters. “Het is de kers op de taart”, zegt initiatiefnemer Anton Wolters, die het wel en wee van Ommen aangaat. “Het gebeurde vaker om een gevelsteen of ornament te plaatsen, maar dat had natuurlijk ook te maken met de beschikbare financiële middelen”. Wolters heeft het ornament elders op de kop weten te tikken en wist gelijk een goede en passende bestemming. Uitbater Van Lingen was ook direct enthousiast om het sierstuk op zijn pand een mooie plek te geven.

Mooie geveltjes

Pal langs rivier de Vecht in Ommen staat een statig pand: hotel De Zon.

Het pand met daarin De Zon Hotel en Restaurant en goed voor 35 kamers is een ware blikvanger. In 1893 werd hotel De Zon geopend. Daarvoor was het al bekend als “Michelshuis” van Jan Michiels met een herberg en een brouwerij. In tegenstelling tot vroeger ligt het hotel nu ingeklemd tussen wegen. Het hotel is in 1970 aan de andere kant van de brug komen te liggen toen de Hessel Mulertbrug werd verlegd in oostelijke richting. De oude brug kwam eerder uit op de plek waar nu het terras is gelegen en liep dus pal langs de voordeur van het hotel.

Voorbrug

Hotel De Zon lag vroeger aan een omsloten pleintje waar het verkeer zich doorheen moest wringen: de Voorbrug. Bij de deur van het café stond een oude lindeboom waarin een ring was vastgegroeid; in oude tijden bond men daar de paarden aan vast. De tuin liep langzaam af naar de rivier en was groter dan nu. Er stonden enkele theekoepels. De bediening moest honderden meters lopen om een kopje thee te brengen en moest dezelfde afstand nogmaals afleggen wanneer er om een extra zakje suiker werd gevraagd.

Vandaag, zaterdag 10 september 2022, wordt voor de 36e keer de Open Monumentendag Ommen gehouden.

Voor de organisatie tekent de stichting Open Monumentendag Ommen. Met de Open Monumentendag wil de organisatie graag iedereen actief betrekken bij het historische- en monumentale erfgoed.

Er kan vandaag een keus gemaakt worden uit een fietstocht of een stadswandeling. De combinatie van beiden is ook goed mogelijk.

Fietsroute

De uitgezette fietsroute met een lengte van 21 kilometer start bij het Historisch Museum en komt langs verschillende mooie plekjes in de omgeving van Ommen, zoals Het Laar, De Wolfskuil Giethmen, Archem, Eerde en Besthmen.

Stadswandeling

De uitgezette stadswandeling met een lengte van 1800 meter start bij het Historisch Museum. In de route zijn een 5-tal opengestelde monumenten opgenomen, waaronder drie kerken. Het gaat achtereenvolgens om molen Den Oordt met het Historisch Museum en het TIP, de Hervormde Kerk, het Nationaal Tinnenfiguren Museum in het voormalig gemeentehuis, de Rooms Katholieke Kerk en de Gereformeerde Kerk Bouwstraat. In de kerken zijn vrijwilligers aanwezig om de bezoekers te vertellen over de geschiedenis van de kerk.

Ontfanck Gheselle en Fietsgroep Historisch Rijwielmuseum Ommen

Bij de start wordt u ‘getrakteerd’ op middeleeuwse muziek door het duo “Ontfanck Gheselle”. Zij spelen op eigen gemaakte instrumenten.

Eveneens voor een nostalgisch sfeertje zorgt de fietsgroep van het Ommer Historisch Rijwielmuseum aanwezig. Zij doen mee aan de fietstocht op historische rijwielen en in antieke kleding.