OMMEN – Hij zaagt al decennialang geen hout meer, Molen Den Oord in Ommen.

Molenaar Luuk Vogelzang op molen Den Oord

Maar nu liggen er plannen om dat weer mogelijk te maken. De Ommer stellingmolen uit 1824 is een unieke molen als enige zeskantige zaagmolen van Nederland. De molen zaagde hout voor een timmerbedrijf. Door economische redenen, aan het einde van achttiende eeuw, werd de molen verbouwd tot korenmolen. Zagen leverde te weinig winst op.

Werk aan de winkel

Bij de restauratie in de jaren zestig werd het zaagmechanisme verwijderd. Nu willen vrijwilligers van De Stichting Ommer Molens dat de molen weer gaat zagen. “We willen de molen zijn oude functie teruggeven”, zegt Luuk Vogelzang, zelf molenaar en lid van de werkgroep Restauratie Molen Den Oord.

Aankomend voorjaar kiest de Ommer Vechtzomp het ruime sop.

Een kunstwerk in Eggerode geeft met 21 blokken de steden en dorpen aan langs de Vecht. (foto: Harry Woertink)

De bouw door de vrijwilligers op de scheepstimmerwerf verloopt naar wens. Het gaat om een platbodem, want in droge tijden was de Vecht vroeger nauwelijks bevaarbaar.

Ooit was de Vecht een belangrijk transportader tussen Zwolle, Nordhorn en Twente. Hier voeren schepen af en aan; zompen met weinig diepgang die niet veel water nodig hadden. Naar Zwolle brachten ze bijvoorbeeld Bentheimer zandsteen, waarmee het Koninklijk Paleis in Amsterdam is gebouwd. Terug bestond de vracht uit specerijen en andere uitheemse waar. Alleen al voor Ommen vonden 16 schippers van Vechtzompen in 1830 hun bestaan op de Vecht.

21 dorpen en steden

Tussen bron en monding van de Vecht liggen totaal 21 steden en dorpen. In het Duitse Eggerode bevindt zich een kunstwerk van 21 granieten blokken die de 21 steden en dorpen aan de Vecht voorstellen, waaronder dus ook Ommen. De stenen spuwen met een druk op de knop Vechtwater uit het even verderop gelegen ‘Vechte’, zoals de rivier in Duitsland genoemd wordt. Eggerode is ook de plaats waar twee stroompjes (de Rockeler-bach en de Burloër-bach) bij elkaar komen en als Vechte verdergaan.

Doop aankomend voorjaar

Op de scheepstimmerwerf bij molen De Lelie loopt de bouw van de Ommer Vechtzomp voorspoedig. De vrijwilligers gaan ervan uit dat de boot deze winter nagenoeg klaar is.

Het aanzicht van Ommen is steeds aan verandering onderhevig.

1958. Zwolseweg met de gebouwen van de landbouwcoöperatie rond de Konijnenbeltsmolen.

Het gaat mee in de vaart der volkeren. Ommen is ook een stad met twee levens. In de koude najaars- en wintermaanden is Ommen een bescheiden stadje. Het leidt een wat teruggetrokken leven, maakt de balans op van de voorbij zomer en maakt plannen voor volgende jaar. Als de wind de oude bladeren heeft verdreven en de zon weer een glimlach in de natuur tovert, begint er in Ommen een heel nieuw leven. Een bruisend leven met een verdrievoudigde bevolking, die is gekomen op zich te ontspannen, die drukte en welvaart brengt, en die geen weet heeft van dat eerste leven.

Kassa

Hoeveel de toerist tegenwoordig in de kassa van de gemeente stopt? Aan toeristenbelasting en forensenbelasting toucheert de gemeente jaarlijks respectievelijk 770.000 euro en 778.000 euro of totaal ruim 1,5 miljoen euro.

OMMEN – Dit jaar voor haar geen kerstmarkt waar dan ook. Maar dat is voor Dina Poortier uit Ommen geen reden om geen verkoop van handgemaakte kerstkleden te houden.

Dina Poortier maakt met naald en draad mooie kunstwerken voor het goede doel.

Daarom houdt de naadkunstenares van donderdag 1 december tot en met zaterdag 17 december van 10 tot 16 uur een verkoop aan huis. In haar garage aan de Hardenbergerweg 71 in Ommen is een marktkraampje opgesteld met een keus uit veel. Het gaat om kerstkleden in allerlei maten. Kleden voor de voet van de kerstboom maar ook tassen, kussens, schorten, pannenlappen, te veel om op te noemen.

Het met naald en draad maken van mooie kunstwerken van stof is al een jarenlange hobby van Dina Poortier. De opbrengst van de verkoop is bestemd voor ‘Good Hope’, een stichting die een medische post in zuidwest Oeganda ondersteunt. Wie meer wil weten kan met haar bellen: 0529-453144.

Tekst en foto: Harry Woertink

OMMEN – Het bloktoestel ooit pronkstuk in het Streekmuseum in Ommen is nu een publiekstrekker in het Museum Buurtspoorweg in Haaksbergen.

Bloktoestel Station Ommen (foto: Gerrit de Jonge)

Als oud ‘spoorhazen’ van NS werd zaterdag door Gerrit de Jonge en Willem Lampe het ontbrekende telefoonkastje van het NS-station Ommen officieel aan het buurtspoorwegmuseum aangeboden. Ook molenaar Anton Wolters had de eer om bij die plechtigheid aanwezig te zijn. Het museum liet weten dolgelukkig te zijn met de aanwinst.

Station Ommen

Het bloktoestel is tot 1987 in Ommen in bedrijf geweest. De treindienstleider gebruikte dit toestel om te communiceren met station Dalfsen (Dl) en Mariënberg (Mrb). Door de rode en witte vensters wist de treindienstleider of er een trein onderweg was tussen de stations. Met de handels kon hij de wissels en seinen bedienen. De handels met de rode plaatjes zijn voor de seinen en met het witte plaatje voor een wissel.

Elektrificatie

In de vroege jaren tachtig van de vorige eeuw is een begin gemaakt met de elektrificatie van de spoorlijn Zwolle-Emmen.

Molen Den Oord gaat draaien én zagen als het aan de initiatiefnemers ligt die de plannen uitwerken om de uit 1824 daterende molen weer zijn oorspronkelijk functie terug te geven.

De zeskantige stellingmolen met zaagschuur is destijds gebouwd door Roelof Makkinga om zijn timmerbedrijf van gezaagd hout te voorzien. Het restauratieplan draagt dan ook de naam: ‘Restauratie zaagwerk Makkinga’s Mölle’. Een eeuw geleden werd om economische redenen de functie van zaagmolen gewijzigd in die van korenmolen.

Zagen in de zaagschuur

De Stichting Ommer Molens, die de molen in beheer heeft, heeft het plan om de molen zijn oude werk, het zagen weer te laten doen.

Het Alliantiewapen van Friesendorp-Walraven krijgt weer een plek in de Brugstraat.

Illustratie van het plan Burggraven. Het zandstenen familiewapen van de Friesendorp is op een van de appartementen gesitueerd. (bron illustratie: http://www.burggraven.nl)

Eerder had het stenen familiewapen als zitbank een dominante plek bij het Streekmuseum, maar werd daar geruimd door de nieuwbouw. Het Bentheimer zandstenen familiewapen krijgt nu een plek in het nieuwe plan Burggraven op de oude Hema-locatie.

Op de voormalige Hema-locatie start binnenkort bouwbedrijf Ter Steege met de bouw van 15 appartementen en 7 stadswoningen. Op één van de woningen die aan de Brugstraat is gesitueerd is plek voor het zandstenen familiewapen Friesendorp-Walraven.

Bentheimer zandsteen

Na inspanningen van de burgerij en nazaten van de Friesendorp’s voor behoud van de monumentale ornamenten zag ook de gemeente het belang in om het Bentheimer zandstenen familiewapen te behouden én een nieuwe plek te geven.

Er is weer een nieuw deel uit van de serie ‘Van Kampen naar Moskou’ van Heleen Westerman en Milton Kam.

Eerder waren al delen te zien tussen Kampen en Ommen. In de nieuwste aflevering maakt ‘Van Kampen naar Moskou’ kennis met Ommen en haar bewoners.

Een feest van herkenning was de eerste reactie. Niet alleen laten de filmmaker bekende plekken zien, maar in deze aflevering komen vooral lokale bewoners aan het woord die vertellen over hun passie.

Ommenaren aan het woord en werk

Zo vertellen de bouwers van de Ommer Vechtzomp over hun liefde voor hout en het plezier dat ze hebben in het bouwen van deze replica. We zien organist Klaas Schaap spelen op het orgel van de oudste kerk van Ommen en praten met vrijwilliger Betsie Kroon over het  eeuwenoude doopvont in de kerk.

1910. De Markt met Kantongerecht en muziektent

Archief Dieks Makkinga (1919-1995)

OMMEN – Met het naderen van de winter kunnen de midwinterhoorns weer uit de kast.

De Ommer Midwinterhoornbloazers zijn er klaar voor.

Het blazen op midwinterhoorns is een eeuwenoude traditie gedurende wintermaanden, te beginnen met het ‘anbloazen’ op de eerste adventszondag (27 november) tot het ‘afbloazen’ op Driekoningen (6 januari).

Ook in Ommen wordt al aardig een toontje geblazen. In 2020 werd de Ommer Midwinterhoornbloazers opgericht. Sinds half oktober oefent een groepje van 12 enthousiastelingen weer om de kneepjes van het blazen onder de knie te krijgen. Jan Veneman, die als trompettist ruime ervaring heeft en ook heel goed thuis is op de houten midwinterhoorn, brengt de doorgewinterde mannen het blazen op de midwinterhoorn bij. Daarnaast zijn wordt op de dinsdagwarenmarkt geblazen en ook op kerstmarkten en winterfairs zijn de blazers graag geziene gasten.

Doordringende roep

Het gaat om een licht gebogen hoorn van berken- elzen- of wilgenhout, op ambachtelijke manier gemaakt met een mondstuk, een ‘happe’, van vlier of een andere houtsoort. Op de houten hoorn wordt een eenvoudige melodie geblazen.