Historie Ommer Molens zichtbaar gemaakt

Harry Woertink

OMMEN – Met nieuwe informatieborden is de geschiedenis van de Ommer molens voortaan duidelijk zichtbaar.

De onthulling van het informatiebord bij de Besthmenermolen, v.l.n.r. Harry Woertink, Ben Wösten, Luuk Vogelzang, Piet Oldeman, Johan Otten en Herman van Elburg.
Foto: Harry Woertink

Initiatiefnemer is de Stichting Ommer Molens, die de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg, de Besthmenermolen aan de Hammerweg en de molen aan Den Oordt heeft voorzien van informatiepanelen. Aan de hand van oude foto’s en tekeningen uit archieven is een compleet historisch overzicht gemaakt per molen. Ook de functies van de molens zijn niet vergeten. Een overgebleven banksaldo van de in 2015 opgeheven Natuurinformaticentrum Ommen (NICO) heeft de aanschaf van de informatieborden mogelijk gemaakt, waarbij molenaar Luuk Vogelzang voor de lay-out heeft gezorgd. De onthulling van de borden vond plaats door een delegatie van het bestuur van de Molenstichting en vertegenwoordigers van het voormalige NICO.

Nationale Molendag
De Stichting Ommer Molens gaat weer een druk nieuw seizoen tegemoet. Behalve de gebruikelijke openstelling van de molens staat er voor zaterdag 13 mei deelname aan de Nationale Molendag op de agenda en zaterdag 5 augustus de organisatie van de Ommer Molendag. Voor molenliefhebbers de uitgelezen kans om een molen van binnen te bekijken. Bij voldoende belangstelling wil de Molenstichting een (gratis) cursus starten voor molengids. Het hele reilen en zeilen van de oude monumentale windmolens die tegenwoordig een aantrekkelijke toeristische attractie zijn geworden komt aan bod. Voorts is het bestuur van de Stichting Ommer Molens op zoek naar belangstellenden die de opleiding tot vrijwillig molenaar willen volgen. Informatie over de cursus en het molenaarswerk zijn te krijgen bij het stichtingsbestuur van de Ommer Molens. Lees verder Historie Ommer Molens zichtbaar gemaakt →

Geschiedenis Joods Ommen: lezing 11 april in Streekmuseum Ommen

Harry Woertink

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen houdt op dinsdag 11 april een lezing over Joods Ommen.

De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Joodse families”.

Gerko Warner van de Stichting Herdenking Joods Ommen vertelt over de geschiedenis van de Joodse inwoners. In Ommen was ooit sprake van een kleine Joodse gemeenschap. Dit heeft geduurd tot in de Tweede Wereldoorlog.

In de eerste helft van de achttiende eeuw vestigden zich de eerste Joden in Ommen. Vanaf ongeveer 1813 hielden ze hun eigen sabbatsvieringen. Naarmate het aantal Joodse inwoners toenam, groeide ook de behoefte naar een synagoge. Hoewel er nog geen sjoel was volgde in 1853 de constituering van de Joodse gemeente in Ommen. In dat jaar werd Ommen erkend als ‘Bijkerk’ van de te Zwolle gevestigde Hoofdsynagoge. Kort daarop, toen het aantal Joodse inwoners inmiddels was gestegen tot boven de vijftig, kon in 1855 een sjoel (synagoge) in Ommen worden geopend. Warner verteld hoe de Joden in Ommen leefden en werkten en gaat in op hun rituelen rondom leven en sterven. Uiteraard komen ook de zwarte bladzijdes van de geschiedenis tijdens oorlog aan bod.

De lezing begint om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is vier euro persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 30 maart 2017

Museumweek – 4 t/m 9 april – de Slag bij Ane – het pronkstuk van het tinnen figuren museum

Informatiebronnen

Meer dan 400 musea in Nederland kozen onder het motto /ons echte goud\ voor deze museumweek een gouden pronkstuk uit hun collectie.

Het pronkstuk dat het Nationaal Tinnen Figuren Museum in de schijnwerpers zet, is: de diorama’s van de ‘Slag bij Ane, 28 juli 1227’.
Afb.: Nationaal Tinnen Figuren Museum
Zie voor meer afbeeldingen het album “Nationaal Tinnen Figuren Museum”.

Anders dan de overbekende Guldensporenslag in Kortrijk bracht de Slag bij Ane het nooit tot wereldgeschiedenis. In omvang deed de bijna een eeuw oudere Slag bij Ane niet onder voor die in Kortrijk. In beide veldslagen versloegen burgers een overmachtig ridderleger. Het verschil? In Ane werden vijfhonderd edelen met hun manschappen vernietigend verslagen door een boerenleger. In Ane was de tegenstander bisschop van Utrecht, in Kortrijk was dat koning Filips IV van Frankrijk.
En een koning maakt het verschil.

Toch verdient de Slag bij Ane een veel grotere bekendheid. Het verhaal van de veldslag is opgetekend door de 35ste bisschop van Utrecht, heer Wilbrand van Oldenburg, de opvolger van de gesneuvelde bisschop Otto I van Utrecht.

Op 30 oktober 1231 zaten in de aan Sint Walburga gewijde kerk in Groningen heer Wilbrand van Oldenburg en een groot aantal vroede, geloofwaardige, met een rijk geheugen begaafde, bejaarde mannen. Terwijl het licht van walmende toortsen weerkaatste in het vergulde beslag van de reliekschrijn met het gebeente van de heilige Walburga, stelden zij samen de oudste ons bekende kroniek over Groningen, Drenthe en Coevorden op. Aan de hand van deze kroniek, die zich nu in het Utrechts Archief bevindt, liet het Nationaal Tinnen Figuren Museum vier schitterende diorama’s maken. Deze stellen iedereen in staat om zich een levenecht beeld te vormen van wat er op en om die hete zomerdag in 1227 gebeurde.

Ondanks de klinkende overwinning van de boeren, onder leiding van Rudolf van Coevorden, zal hierna de macht in Nederland zich steeds verder concentreren. Een proces dat met het toenemen van kennis en communicatiemiddelen blijft voortgaan.

Bron: Nationaal Tinnen Figuren Museum – 23 maart 2017

Excelsior Ommen zingt al 90 jaar toontje hoger

Jubilea

OMMEN – Kleinkoor Excelsior bestaat 90 jaar. Met een speciaal concert wordt dit gevierd op zondagmiddag, 30 april 2017 om 15.00 uur in de Rooms Katholieke Kerk St. Brigitta in Ommen.

Excelsior in de beginjaren op een van de reisjes.
Foto: Kleinkoor Excelsior Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Excelsior”.

Er wordt teruggekeken naar het verleden met werken van Mozart, Händel en Beethoven. Maar ook is de blik naar de toekomst gericht. Het koor komt met een nieuw, verrassend en gevarieerd repertoire van hedendaagse componisten: Summa van Arvo Pärt, componist van sacrale muziek en het bekende Halleluja van de onlangs overleden Leonard Cohen staan op het programma. Verder is er een gastoptreden van Evert Ruiter, piano en Maaike Gerritsen, viool. Dirigente: Adelya Malikov-Rakhimova en pianobegeleiding: Marijn Siero.

De Zon
In 1927 repeteerde het koor voor het eerst in Hotel De Zon. Daar bleef het koor vele jaren. Meestal werd er in de toneelzaal geoefend. Er stond een piano waarop de dirigenten zelf het koor begeleidden. Af en toe, als de zaal voor andere doeleinden was verhuurd, werd er even uitgeweken naar “de bovenzaal”, de zolder boven de garage van De Zon. Toen de zaal van De Zon in de loop van 1956 definitief niet meer beschikbaar was verhuisde Excelsior naar het Edith-Huis aan de Koesteeg. Er werd gezongen in het grote, lichte lokaal van de daar gevestigde Edith-Kleuterschool. Het had een ruime, halfronde erker, waarin de jonge sopranen en alten hun gezellige plekje hadden als ze niet repeteerden. Toen dit lokaal niet langer verhuurd werd moest er weer gezocht worden naar een ander repetitielokaal. Gelukkig werd onderdak gevonden in het gebouwtje van Crescendo, ook in de Koesteeg. In 1974 werd weer verhuisd, dit keer naar de Landbouwschool in de Schurinkstraat; vervolgens naar de Beatrixschool voor MAVO aan de Julianastraat. Daarmee was het zwervend bestaan echter nog niet van de baan, want de MAVO werd enkele jaren later opgeheven. In de Openbare Dennenkampschool “van Jan Brouwer”, voorzitter van de vereniging, werden de repetities voortgezet. Na verloop van tijd moesten de dozen met muziek (en de piano) weer worden opgepakt om te verhuizen naar een lokaal van de Julianaschool aan de Sandbergstraat, waarvan Teun van Sligtenhorst destijds directeur was. Daar werd na een flink aantal jaren afscheid genomen om intrek te nemen in het Koloriet, de school aan de Patrijsstraat, waar nog steeds plezierig wordt gerepeteerd.

Lees verder Excelsior Ommen zingt al 90 jaar toontje hoger →

Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (2)

Harry Woertink

In Kampen worden van 15 t/m 18 juni de Internationale Hanzedagen gehouden. De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden.

Het vervoer over de Vecht en Regge gebeurde met zompen.
Afb.: Harry Woertink

Deze website zal als het programma meer vorm krijgt daar melding van maken en ingaan op het Hanzeverbond. Geen Hanzedagen zonder een Hanzemarkt, daarom is er in Kampen ook een Hanzemarkt waar de Burgwal het hart van de Hanzedagen vormt. Hier presenteren zich alle 120 Hanzesteden aan de bezoekers in toeristische stands, waaronder Hanzestad Ommen. Vaak zorgen de Hanzesteden ook voor culturele optredens. Een bont gezelschap van mensen, muziek, eten en culturen maakt de Hanzemarkt een prachtig onderdeel van de Hanzedagen.

Oud gebruik
De Hanzemarkt is een oud gebruik vanuit de Hanzetijd. Tijdens het jaarlijks samenkomen van de Hanzesteden om te vergaderen werd er ook handel gedreven op de markt. Handel wordt er nog steeds gedreven, al staat nu het toeristische aspect voorop. Het doel van de Hanzesteden is uiteraard om bezoekers te enthousiasmeren voor een bezoek aan hun stad. De manier van presenteren staat vrij, wat zorgt voor een grote diversiteit aan kramen en activiteiten. De markt gonst van de bedrijvigheid en overal is wat te zien of te beleven. Vanuit de Baltische staten zie je veel klederdracht en handwerk (viltwerk, breiwerk, keramiek, houtsnijwerk). Terwijl de Duitse Hanzesteden hun eigen bier brouwen en op de Hanzemarkt verkopen. Noorwegen verwent ons weer met hun heerlijke zalm en voor de zoetekauw neemt de stad Lübeck vaak hun specialiteit marsepein mee.

Hanzestad Ommen
Ommen is ook Hanzestad. Het lidmaatschap van het Hanzeverbond had de stad uitsluitend te danken aan haar strategische ligging aan de Vecht, indertijd een belangrijk vaarwater voor transport van bijvoorbeeld Bentheimer zandsteen uit het Duitse achterland. Daarbij moet overigens wel worden opgemerkt dat de kronkelde Vecht niet vlot bevaarbaar was. Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (2) →

Van Pallandt van Eerde en de band met de kerk in Ommen

Gebouwen

Met de familiewapens van de edele families Van Pallandt en Haersholte in de koperen lezenaar van de preekstoel is nog steeds de band zichtbaar die de familie van Pallandt heeft gehad met de Nederlandse Hervormde kerk in Ommen.

De Eerderbank in 1968 voor de verbouwing (in 1968).
Foto: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen bij dit artikel en het album “Interieur NH-Kerk”.

Ook heeft de familie Van Pallandt ooit een eigen kerkbank gehad. Deze Eerderbank is echter bij een grote restauratie van de kerk in 1968/1969 gesloopt.

Koperen lezenaar
De gegoten koperen lezenaar op de zeventiende-eeuwse preekstoel met de afdruk van de familiewapens is een geschenk geweest van August Leopold baron van Pallandt, rijks vrijheer van Pallandt, heer van Eerde, Beerse en Oosterveen (1701-1779) en Anna Elisabeth van Haersolte, vrouwe van Egede (1715-1790). Zij trouwden op 4 december 1744 in Hellendoorn. Het bevat de wapens van de beide geslachten en is gedekt door een kroon en aan de ene kant een hellebaardier en aan de andere kant een griffioen. Behalve de koperen lezenaar is er ook een nagietsel van ijzer. Deze staat naast de preekstoel en is 19-eeuws.

Een van de kinderen uit het huwelijk van genoemde Van Pallandt en Haersholte was Adolph Warner baron van Pallandt van Eerde, geboren te Ambt-Ommen op 15 december 1745 en overleden op 7 december 1823. Tijdens de Republiek bekleedde hij bestuursfuncties. Omdat hij Orangist was werd Van Pallandt in 1795 afgezet. Ten tijde van Lodewijk Napoleon was de landjonker lid van de Staatsraad. Na het herstel van de onafhankelijkheid werd hij wederom provinciaal bestuurder; in 1814 was hij lid van de Vergadering van Notabelen en van 1814-1815 lid van de Staten-Generaal der Verenigde Nederlanden en vanaf 1815 Eerste Kamerlid, wat Adolph Warner tot zijn overlijden op 77-jarige leeftijd bleef. In 1814 werd hij in de Overijsselse adel opgenomen en in 1818 werd hem het predicaat baron toegekend. Hij woonde op kasteel Eerde en trouwde op 15 april 1777 met Anna Elisabeth Schimmelpenninck van der Oye. Samen hadden ze 5 zonen en 4 dochters. Lees verder Van Pallandt van Eerde en de band met de kerk in Ommen →

20 jaar historie in Ommen; van HKO naar CCO

CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen)

OMMEN – Dit jaar is het twintig jaar geleden dat de Historische Kring Ommen (HKO) werd opgericht.

Het tekenen van de oprichtingsakte 20 januari 1997 met v.l.n.r. notaris Gerhard Smelt, Aldien Pasman, Henk van Elburg en Jan Brouwer.
Foto: Harry Woertink

Tegenwoordig maakt de HKO deel uit van de (nieuwe) historische vereniging met de naam Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO), waar ook het Streekmuseum onderdeel van is. Deze fusie werd op 12 mei 2016 officieel.

Op 20 januari 1997 werden de statuten van de toenmalige HKO vastgelegd in een notariële akte bij notaris mr Gerhard Smelt. Het doel van de vereniging was heemkundige activiteiten te organiseren en onderzoek naar lokale en regionale geschiedenis te bevorderen. Het eerste bestuur bestond toen uit Jan Brouwer (voorzitter), Henk van Elburg (secretaris), Aldien Pasman (penningmeester) en de leden Bart Kiestra, Albert van der Vegt, Luuk Vogelzang en Harry Woertink. Voor belangstellende leden was er de mogelijkheid mee te draaien in verschillende werkgroepen onder leiding van de bestuursleden en de contactpersonen Bram Ruiter, Henk van Dorsten, Marietje Rhee, Leida Bruins en Henk Vos. In september 1997 kwam Hans Steen het bestuur versterken.

Foekertshuus
De eerste vergadering werd in het Univékantoor gehouden maar al snel deed zich de mogelijkheid voor het historische pandje het ‘Foekertshuus’ van de gemeente aan de Julianastraat als eigen verenigingshuis in gebruik te nemen. Piepklein en op temperatuur gehouden met drie kachels. Het oude schippershuisje was nog voorzien van een bedstee. Het pandje is door de HKO vernoemd naar een vroegere schipper op de Vecht, die er ooit heeft gewoond. Op 6 november 1997 werd het Foekertshuus officieel geopend, zodat voortaan hier op de eerste donderdag van de maand de zogenaamde inloopavonden gehouden konden worden. Lees verder 20 jaar historie in Ommen; van HKO naar CCO →

Riek Warmelink winnaar Dialectdictee Ommen

Bibliotheek Ommen

Riek Warmelink uit Ommen heeft in het Kulturhus in Beerzerveld het dialectdictee 2017 gewonnen.

Riek Warmelink in 2013 toen zij ook het Dialectdictee won.
Foto: Bibliotheek Ommen

Slechts vijf fouten maakte zij bij het geven van de juiste betekenissen aan ruim vijftig woorden in het pittige, door Gerrit Jan en Dini Hesselink geschreven verhaal. De jaarlijkse thuisslacht was het thema van het dictee, woorden als worstepinnen, muren glasie, schobbejak en giffie waren voor een aantal van de ruim zestig deelnemers grote struikelblokken, anderen gingen in de fout met tontelen, vusie of snorrebot. Achter de winnaar eindigde een groepje met zes fouten, het gemiddelde lag op twaalf fout.

In de pauze werd door CCO [Cultuurhistorisch Centrum Ommen, voorheen HKO] een film uit 1972 vertoond met daarop beelden uit het Ommer straatleven. Na de prijsuitreiking bedankte Leida Bruins namens de organisatoren het aanwezige publiek en de schrijver en voorlezer van het dictee, Gerrit Jan en Dini Hesselink, in het bijzonder. De organisatie van het dialectdictee is in handen van Landstede Welzijn, CCO en de Bibliotheek Ommen.
Bron: Bibliotheek Ommen – 3 maart 2017

CCO en Oll Ommer organiseren weer bustochten

Gemienschop van 0ll Ommer

Ook dit jaar organiseren de historische verenigingen CCO en Oll Ommer weer bustochten.

hko-oll-ommerb.jpgDe eerste bustocht gaat van start op woensdag 17 mei. Met een luxe touringcar gaat de rit door de naaste omgeving van Ommen en worden bijzondere plekjes aangedaan. Eigen gidsen geven onderweg uitleg over de vele bezienswaardigheden. De volgende bustochten zijn op de woensdagen 31 mei, 14 juni en 28 juni. Het vertrek is telkens om 18.00 uur vanaf het Streekmuseum aan Den Oordt 7 in Ommen. De terugkomst is om ongeveer 21.30 uur.

“Het is voor het negende achtereenvolgende seizoen dat deze bustochten worden georganiseerd. De belangstelling is altijd groot. Elk jaar lukt het ook om een nieuwe route uit te puzzelen”, zegt Henk Soer van de organisatie. “De deelnemers kregen een mooi stukje van hun eigen omgeving voorgeschoteld. De gidsen vertellen wat er te zien valt met vaak ook een stukje geschiedenis over de omgeving”.

Aan deze bustocht kan iedereen deelnemen. Opgave is mogelijk bij Henk Soer, telefoon 0529-455654; email: soersa@kpnmail.nl of bij Aldien Pasman, telefoon 0529-453446. De kosten zijn 12 euro per persoon; niet-leden betalen 14 euro per persoon, inclusief een kop koffie onderweg.
Bron: Harry Woertink – 2 maart 2017

Ccoba presenteert: Mata Hari door Jan Brugman

Ccoba (Cult.comm.bibliotheek)

Ccoba, de culturele commissie bibliotheek activiteiten, organiseert op dinsdag 14 maart in de bibliotheek aan de Chevalleraustraat een avond met Jan Brugman van de St. Droomfabriek in Leeuwarden over Mata Hari.

ccoba.JPGMata Hari, femme fatale, spionne, danseres, echtgenote, moeder van twee kinderen. Geboren in Leeuwarden als Margaretha Zelle, raakte Mata Hari na het overlijden van haar moeder op drift. Na een ongelukkig huwelijk begon ze een carrière als danseres. Ze was dol op mannen in uniform en ze wist ze het hoofd op hol te brengen. Ze leidde een mysterieus leven, zeker gedurende WOI. Jan Brugman uit Leeuwarden kent haar leven als geen ander, hij zal graag een tipje van de sluier oplichten en ons een inkijkje in haar zo treurig geëindigde bestaan geven.

De avond begint om 20.00 uur en de entree bedraagt € 7,00. Vrienden van Ccoba betalen € 3,00, bibliotheekleden € 5,00. Dat is inclusief koffie of thee. Kaarten zijn tijdens de openingsuren verkrijgbaar bij de klantenservice van de Bibliotheek Ommen. Ook op de avond zelf is er kaartverkoop. Openingstijden van de klantenservice: maandag 14.00-20.00 uur, dinsdag en donderdag 14.00 – 18.00 uur, woensdag en vrijdag: 14.00 – 20.00 uur en zaterdag 10.00 – 12.00 uur. Tel. 0529-452158. Reserveren kan via de website van de Bibliotheek http://www.bibliotheekommen.nl. Deze informatie is ook te vinden op de website http://www.ccobavanommen.blogspot.com.
Bron: Bibliotheek Ommen – 1 maart 2017