Ommerschans behalve vesting, wapendepot en bedelaarsgesticht ook legerplaats

Als in 1890 de Ommerschans als Bedelaarskolonie is verlaten en de meeste hoeves zijn verkocht ziet de Minister van Oorlog in de nagelaten graslanden een prima locatie om jonge veulens op te leiden als militair paard in het leger.

 Kamp bij Ommen.
Afb.: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Legeroefeningen” en een plattegrond van de ommerschans met “Stallen in de legerplaats bij Ommen”.

Het duurt dan ook niet lang of er komt op het stille Ommerschans een remonte-depot voor de africhting van de jonge paarden. Voor de huisvesting worden enkele van de nog aanwezig gebouwen vertimmerd tot kantines. Paardenstallen worden ingericht om 500 veulens voor militaire dienst in te rijden door een garnizoen van 200 man. De omliggende graslanden worden groot genoeg geacht om er militaire oefeningen te houden, voor met name soldaten uit de noordelijke militaire kazernes. In Milligen was al een remonte-depot, maar door een storm weggeblazen. Lang heeft het africhten van nieuwe paarden op de Ommerschans niet geduurd, want uiteindelijk is weer teruggekeerd naar Milligen waar de stormschade weer was hersteld.

Legerplaats
Het is 1893 als de Ommerschans in afwachting is van de komst van de militairen. Een openbare inschrijving aangekondigd in krantenadvertenties moeten zorgen voor de levering van verschillende benodigdheden voor de legerplaats.“De Kapitein-Intendant, belast met den verplegingsdienst in de Legerplaats bij Ommen, zal op Vrijdag 28 dezer, des middags ten 12 uur, ten bureele van den Intendant der 2e Divisie Infanterie te Arnhem, Prins Hendrikstraat 36, onder nadere goedkeuring van den Minister van Oorlog, in het openbaar aanbesteden de levering van: a. fourage; b. ligstroo; c. vleesch en vet; d. spek; e. kapucijners, zout, koffie, peper en azijn; f. brandhout; g. groenten en aardappelen; ten behoeve van de troepen en paarden, die van 30 Augustus tot 12 September a s. aan de oefeningen in gemelde legerplaats zullen deelnemen, alsmede voor die, welke in het vóór- en nakamp aanwezig zullen zijn.Lees verder Ommerschans behalve vesting, wapendepot en bedelaarsgesticht ook legerplaats

Kampbarak officieel overgedragen aan Streekmuseum Ommen

OMMEN – In het Streekmuseum Ommen is maandag een deel van een oude barak van kamp Erika officieel in gebruik genomen.

 Deel van oude kampbarak met maquette van kamp Erika tentoongesteld in Streekmuseum.
Foto: OudOmmen

De plechtigheid vond plaats in aanwezigheid van wethouder Ko Scheele, leden van het 4 mei comité Ommen en museumvrijwilligers. “Goed dat de herinneringen van het gevangenkamp Erika op deze wijze levend wordt gehouden. Maar ook dat de periode van Krishnamurti in Ommen niet vergeten is”, aldus wethouder Scheele bij de officiële overdracht in het museum.

Tijdens de wintersluiting van het museum hebben vrijwilligers van het museum de oude kampbarak toonbaar gemaakt voor tentoonstelling in het museum. Eerder was de barak opgedoken in Lemele waar deze dienst deed als woning. Als onderdeel van de vaste collectie herinnert de tentoonstelling aan de gruwelijke periode uit de Tweede Wereldoorlog toen de Duitse bezetter hier een strafkamp had ingericht. Het is het enige tastbare wat er nog over is van het beruchte kamp. Behalve kamp Erika staat de geschiedenis van de Sterkampen met Krishnamurti in de spotlights van het museum. De Sterkampen dateren uit de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw en werden gehouden op dezelfde plek waar later het gevangenkamp was gevestigd. De herinrichting van het museum is mogelijk gemaakt met gemeentelijke subsidie.

Het Streekmuseum Ommen is sinds kort een ANWB Gastvrij punt voor fietsers en wandelaar en schenkt voor wie dat wil koffie of thee. Het Streekmuseum is te vinden aan Den Oordt 7, 7731 CM Ommen, telefoon 0529-453487. Website: http://www.museum-ommen.nl, email: info@museum-ommen.nl en facebook: http://www.facebook.com/streekmuseum.ommen. De openingstijden van het Streekmuseum zijn: maart en april: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur, mei t/m augustus: dinsdag t/m vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur en zaterdag 13.00 uur tot 17.00 uur. September en oktober: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur.

Bron: Harry Woertink – 27 februari 2017

Mobilisatie 1939; Duitse inval 10 mei 1940; capitulatie 15 mei 1940

In augustus 1939 mobiliseerde de regering het Nederlandse leger. Het kan niet meer om het oorlogsgevaar heen.

 Oorlogszakboekje van Gerrit Hendrik Woertink (geboren 11-12-1916 te Stad-Ommen), soldaat bij het 4e Regiment Veldartillerie (4RVA); lichting 1936.
Afb.: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen en documenten het album “Mobilisatie”.

Op 24 augustus 1939 is er eerst een voormobilisatie en worden 50.000 man onder de wapenen geroepen. Op 28 augustus 1939 volgt de algemene mobilisatie. Honderden extra treinen worden ingezet. Binnen enkele dagen zitten 280.000 soldaten op post. Nederland klemt zich vast aan het neutraliteitsprincipe. Daarom turen manschappen even aandachtig de kustlijn af richting Engeland als dat ze de grens met Duitsland bewaken. De soldaten raken in de eerste maanden nauwelijks een geweer aan, maar hanteren vooral de schep: alle aandacht gaat naar het bouwen van verdedigingswerken. Het leger kampt met verouderd materieel. Een deel van de mannen moet zich de vijand van het lijf houden met geschut uit 1878. De 300 veldkanonnen stammen uit 1904. Alleen de luchtartillerie beschikt over moderne wapens. De luchtvloot bestaat uit een bonte verzameling van ongeveer 140 vliegtuigen. Naast het reguliere leger is de verdediging in handen van de Bijzondere Vrijwillige Landstorm en burgerwachten. De bevolking reageert kalm op de mobilisatie, al brengt die het dagelijks leven in de war. Gebieden worden onder water gezet, bewoners en vee geëvacueerd. Soldaten versperren wegen en bruggen, en hakken bomen weg om vrij schootsveld te hebben. De bevolking krijgt een verbod op hamsteren, waar lang niet iedereen zich aan houdt. Brengt het begin van de mobilisatie nog spanning met zich mee, al snel slaat de verveling toe. Om de eentonigheid te doorbreken organiseren de manschappen spelavonden, sportwedstrijden en concerten. Het leger heeft een aparte afdeling Ontwikkeling en Ontspanning. Met cursussen figuurzagen en amusement houdt die de stemming erin.

Capitulatie
Door de mobilisatie is ook Ede als garnizoensplaats volgestroomd met opgeroepen reservisten. Er worden tevens grote hoeveelheden paarden aangevoerd voor de artillerie. Meer dan 1000 paarden waren nodig voor één regiment artillerie. De veldartillerie uit Ede neemt stelling rond de Grebbeberg. Lees verder Mobilisatie 1939; Duitse inval 10 mei 1940; capitulatie 15 mei 1940

Nieuwsbrief CCO nummer 1/2017

Elk kwartaal verschijnt er een Nieuwsbrief van het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO).

Dit is de nieuwe naam van de historische vereniging in Ommen als gevolg van het samengaan van de voormalige Historische Kring Ommen en het Streekmuseum Ommen.

Nieuwsbrief CCO nummer 1/2017.

Klik op deze link om de Nieuwsbrief CCO te lezen.

In Nieuwsbrief nummer 1/2017 een uitnodiging voor de Algemene ledenvergadering van de CCO op 27 maart 2017 en voor leden de lidmaatschapskaart 2017. Verder dat in het Streekmuseum vanaf 1 maart een oude barak van kamp Erika tentoon wordt gesteld en een bericht over de komende bustochten.
Bron: Cultuurhistorisch Centrum Ommen – 25 februari 2017

Nieuwste Darde Klokke weer vol met historische verhalen

OMMEN – De nieuwe uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde |Klokke (182) gaat dit keer over de Ommerschans.

 De Darde Klokke nr. 182.
Afb.: Harry Woertink

Het blijkt dat de schans niet alleen de functie heeft gehad van militaire vesting, wapendepot en bedelaarsgesticht maar ook die van legerplaats. In 1890 ligt de Ommerschans er verlaten bij. De kolonieboerderijen zijn verkocht. De Minister van Oorlog ziet in de in de nagelaten graslanden daarom een prima locatie om jonge veulens op te leiden als militair paard voor het leger. Er komt een vestiging van een remonte-depot op de Ommerschans voor de africhting van de jonge paarden. Bovendien zijn de graslanden groot genoeg om er militaire oefeningen te houden.

Verder in de Darde Klokke een indrukwekkend verslag van een oud-gevangene van kamp Erika. Hij beschrijft zijn opsluiting in het gevangenkamp in 1944. Vreselijke martelingen moet ook hij ondergaan met zelfs opsluiting in een bunker. De kampbewakers komen van tijd tot tijd kijken en verbazen zich dat de gevangene in kwestie dan nog steeds leeft, zo is in het verslag opgetekend.

Meer mensen in Ommen betekent ook meer horeca in Ommen. Zo vestigt zich 70 jaar terug de Ommer Consumptie-ijs Onderneming (OCO). Als slogan voert dit bedrijf het Ommer gezegde in het dialect: “’t Giet ow goet, b’j al wa’ j doet”, wat zoveel betekent als het gaat je goed bij alles wat je doet. Nog steeds is deze Ommer spreuk terug te vinden in de huidige zaak. Hoe het ze in de loop der jaren is vergaan is te lezen in de nieuwste uitgave van De Darde Klokke. Begonnen als café Weertman schrijft het huidige café-restaurant Flater al meer dan 150 jaar geschiedenis, zo is te lezen in de jongste uitgave.

Abonnees krijgen De Darde Klokke toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij ABCombi aan de Bermerstraat 16 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 25 februari 2017

De oorlog dichtbij; Ommen tijdens de Tweede Wereldoorlog

Hoe verliep de Tweede Wereldoorlog in Ommen. De werkgroep Tweede Wereldoorlog van het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO) heeft de gebeurtenissen zoals die grotendeels in Ommen en omgeving plaatsvonden op rij gezet.

 De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen

De oorlog zorgde voor vijf donkere jaren met veel slachtoffers. Bijna de hele Joodse bevolking werd door de Nazi’s van de aardbodem weggevaagd. Van de in Ommen wonende joodse families heeft slechts een enkeling de oorlog overleefd. In het zicht van de bevrijding van Ommen kwamen drie Ommer inwoners om het leven door oorlogsgeweld.

1940
10 mei 1940: Bezetting door Duitsland.
1 juli 1940: Joden mochten niet meer deelnemen aan ‘luchtbescherming’. Gompel en Hartog de Levie, Joop van der Hoek en Hertog de Lange worden ontheven van hun taak.
Crash van een Wellington bommenwerper en de eerste bommen ontploffen op Ommer grondgebied.

1941
10 januari 1941: Alle Joden of personen met tenminste één Joodse grootouder moeten zich laten registeren bij de bevolkingsadministratie.(De legekosten bedragen 1 gulden). In Ommen lieten 83 personen zich registreren. Lees verder De oorlog dichtbij; Ommen tijdens de Tweede Wereldoorlog

Barak kamp Erika vanaf 1 maart in Streekmuseum

OMMEN – In het Streekmuseum in Ommen is een deel van een oude barak van het voormalig gevangenkamp Erika tentoongesteld.

 Deel van oude kampbarak met maquette van kamp Erika tentoongesteld in Streekmuseum. Rechts een afbeelding van Krishnamurti.
Foto: Harry Woertink

Tijdens de Tweede Wereldoorlog boden houten barakken op het kamp onderdak aan de gevangenen. Na de oorlog zijn de barakken op het kamp gesloopt en verkocht. Een daarvan belandde in Lemele waar het tot voor kort dienst heeft gedaan als woning. Na de sloop is het overgedragen aan het museum. Die heeft een deel daarvan nu in de vaste tentoonstelling opgenomen. Het is het enige tastbare wat er nog over is van het beruchte gevangenkamp. In kamp Erika, gelegen op de Besthmenerberg, werden in de oorlogsjaren gevangenen met grof geweld mishandeld en soms ook vermoord door de brute kampbewaarders.

Woning
Na de oorlog heeft de barak dienst gedaan als woning aan de Korteveldsweg. Aan de buitenkant was altijd goed te zien dat het om een oude kampbarak ging. Toen de laatste bewoners, Bas en Jantien Tempert, de houtenwoning gingen vervangen voor nieuwbouw waren ze graag bereid om mee te werken aan het behoud van de barak.
Na sloop bleek dat maar bepaalde elementen van de barak gebruikt konden worden voor de expositie. Dat heeft het museum echter niet weerhouden om de wel bruikbare delen in het museum onder te brengen. Het gaat om een zijpaneel van de barak met een raampje. Onder leiding van vrijwilliger en timmerman Henk Pasman hebben aan de realisering en herinrichting meegewerkt de museummedewerkers Jan van der Bent, Teun Eilander, Henk Keizer, Herman Kortman, Reinder Lanjouw, Sir Schokkenbroek en Harry Woertink. Lees verder Barak kamp Erika vanaf 1 maart in Streekmuseum

Dialectdictee 2017 in Beerzerveld met soep en broodjes na afloop

Het dialectdictee dat door Landstede Welzijn, Historische Kring Ommen en de Bibliotheek Ommen georganiseerd wordt, zal dit jaar op woensdagmiddag 1 maart 2017 in het Kulturhus ‘t saMenSpel in Beerzerveld plaats vinden.

 Die middag zal duidelijk worden wie de opvolger wordt van Mevrouw Dini Hesselink-Willems uit Junne die de vorige aflevering van het dialectdictee won. Het dictee van 2017 is geschreven door Gerrit Jan Hesselink, jawel, de man van de winnares van 2015. Samen hebben ze een mooi verhaal over een oude en inmiddels al lang in onbruik geraakte traditie geschreven: de huisslachting van een varken. Met gevoel voor humor en beeldende details worden de werkzaamheden rond de huisslachting beschreven. Een prachtige uitdaging voor de kenners van het dialect.

Niet schrijven maar kiezen
Het dictee bestaat uit meerkeuzevragen, van een [oud] dialectwoord worden drie mogelijke betekenissen gegeven waarvan er één uiteraard goed is. De winnaar is degene die de meeste antwoorden goed heeft, bij een gelijke stand geeft een aanname vraag de doorslag. Iedereen die het dialect een warm hart toedraagt wordt van harte uitgenodigd het dialectdictee in het Kulturhus in Beerzerveld bij te wonen. De aanvang is 14.30 uur en de toegang is gratis, consumpties zijn voor eigen rekening. Het adres van het Kulturhus is Van Alewijkstraat 36 7685 PH Beerzerveld.

Soep en broodjes
Aansluitend wordt de mogelijkheid geboden om soep met broodjes mee te eten. Kosten hiervan bedragen € 3,00 p.p. Opgeven voor de broodmaaltijd kan tot 27 februari aanstaande bij Landstede Welzijn, telefonisch: 088 – 850 88 10, of per Mail: landstedeommen@landstede.nl

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de Bibliotheek in Ommen. Tel. 0529-452158. Openingstijden: maandag 13.00 – 20.00 uur, dinsdag en donderdag 9.00 – 18.00 uur, woensdag en vrijdag: 9.00 – 20.00 uur, zaterdag 10.00 – 12.00 uur. De klantenservice is elke dag open vanaf 14.00 uur en op zaterdag van 10.00 – 12.00 uur. Voor de overige uren geldt zelfbediening.
Bron: Bibliotheek Ommen – 16 februari 2017

Enorme belangstelling voor historie Dalmsholte en Giethmen in Streekmuseum Ommen

OMMEN – De belangstelling voor de “Kijk- en luisteravond” in het Streekmuseum in Ommen over de buurtschappen Dalmsholte en Giethmen was enorm.

 De maquette van de schietbaan in Giethmen met Herman van Beesten.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Album ‘Kijk- en luisteravond – Streekmuseum’“.

Gerekend was om op twee avonden terug te gaan in de tijd, maar om alle bezoekers een zitplek te kunnen geven moest een extra avond ingelast worden. De werkgroep boerderij- en veldnamen van de organiserende Cultuurhistorisch Centrum Ommen ging met de huidige en vroegere bewoners van de twee Ommer buurtschappen terug in de tijd met niet alleen oude foto’s maar ook met oude Markeboeken, historische voorwerpen van bewoners en beschrijvingen van oude namen van boerderijen.

Na een fotopresentatie op een groot doek, was er gelegenheid de bijzondere expositie te bekijken. De thema-expositie liet het verzamelde werk zien van de afgelopen jaren met foto’s van oude boerderijen uit Giethmen en Dalmsholte. Ook was er een maquette te zien van de voormalige militaire schietbaan die in het begin van de vorige eeuw was gelegen in de buurtschap Giethmen. Maker van de maquette is Herman van Beesten die de schietbaan aan de hand van originele tekeningen heeft nagebouwd om te laten zien hoe vroeger militairen oefenden op dit soort schietbanen met aarden kogelvangers.

De historie van de buurtschappen kwam uitgebreid aan bod in woord en beeld. De extra tentoonstelling in het museum bood een mooie gelegenheid voor een soort van buurtvisite waar herinneringen van vroeger werden opgehaald. Geïnteresseerden in familiestambomen kregen een uitgeprinte familiestamboom mee naar huis. Een kaasboer uit een van de buurtschappen zorgde voor een lekker stukje kaas bij het drankje. Lees verder Enorme belangstelling voor historie Dalmsholte en Giethmen in Streekmuseum Ommen

Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (1)

Van 15 tot en met 18 juni 2017 is Kampen gastheer van de Internationale Hanzedagen. De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden en vinden elk jaar plaats in een andere stad.

 Vier dagen lang is het feest in Kampen. Van Koggewerf tot Oorgat en van IJsselkade tot Stadspark. Er worden afgevaardigden van ongeveer 120 Hanzesteden verwacht met zo’n 200.000 bezoekers. Ook de gemeente Ommen is als Hanzestad present op dit grootse evenement. De website OudOmmen.nl zal als het programma meer vorm krijgt daar melding van maken en verder ingaan op het Hanzeverbond.

Afb.: Ivan & Ilia Ilustraties, Maastricht, IJsselacademie Zwolle.

De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden. Ieder jaar organiseert één van de Hanzesteden een ontvangst waarbij alle andere Hanzesteden welkom zijn om elkaar te ontmoeten en de steden te promoten. Inmiddels is dit een internationaal netwerk van 187 Hanzesteden uit zestien landen. Een groots evenement waarbij we veel bezoekers uit binnen- en buitenland verwachten. Het Hanzeverbond is rond de 14e eeuw ontstaan en heeft veel betekend voor de handel in Europa. Van oorsprong ging het om een samenwerkingsorganisatie van Duitse steden rond de Oostzee. Later traden ook steden uit België en Nederland toe. De grote Hanzesteden zochten voor de handel contact met kleinere dorpen en steden in hun achterland. De samenwerking leverde vooral financieel voordeel op. Door de dertigjarige oorlog in 1618 is de Hanze opgeheven. In 1980 werd het internationale Hanzeverbond in Zwolle nieuw leven ingeblazen met de Nieuwe Hanze.

Middeleeuwen
In de Middeleeuwen kwamen leden van het Hanzeverbond bijeen in één van de Hanzesteden voor formele vergaderingen en om handel te drijven op een markt. De hedendaagse bijeenkomsten van de Hanzesteden borduren verder op deze traditie. De Hanzemarkt aan de Burgwal in Kampen vormt dit jaar het hart van de Hanzedagen. De wal wordt deze dagen omgetoverd tot een ware smeltkroes van culturen waar de Hanzesteden zichzelf presenteren. Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (1)