Categorie archief: Artikelen

Archeologendag 7 juli: graven in de historie van Ommerschans

Harry Woertink

OMMERSCHANS – Scheppen, emmertjes en een zeef, zijn zaterdag 7 juli belangrijke attributen in de voormalige straf- en bedelaarskolonie de Ommerschans aan de Balkerweg.

Sporen uit de kolonietijd.
Foto: OudOmmen

Er wordt dan onder leiding van archeologen gespeurd naar sporen uit de kolonietijd. Men kan kijken naar een expositie van stukken die gevonden zijn bij de opgravingen in Ommerschans maar er is ook de mogelijkheid om actief zelf aan het zoeken te gaan. Gezocht wordt naar de fundamenten van het voormalig mannenverblijf van de Kolonie van Weldadigheid . De plek waar duizenden mannen gewoond, gewerkt en geslapen hebben. Mannen die vanuit heel Nederland opgezonden werden naar de Ommerschans. Professionele archeologen zoeken samen met bezoekers naar meer tastbare informatie. Wie zich een echte archeoloog wil voelen doet mee aan deze unieke activiteit van de historische vereniging de Ommerschans.

Verder is er op deze archeologendag van de Ommerschans de mogelijkheid om te speuren met metaaldetectoren. Professionele zoekers helpen natuurlijk graag om succesvol te zijn en leren de geluiden van de detector te onderscheiden. Voor de puzzelaars ligt er een uitdaging om scherven van diverse potten, kopjes en borden weer samen te stellen tot een (bijna) compleet geheel. Wie geïnteresseerd is in de verhalen van de Ommerschans kan deelnemen aan drie verschillende wandelingen. Met een patriot loopt u door het militaire verdedigingswerk en hoort u de verhalen van de ‘beschermers’ van de noordelijke steden Groningen en Leeuwarden. Of waren ze niet zo stoer als men hoopte? De wandeling met een boswachter van Staatsbosbeheer geeft weer een andere kijk op dit bijzondere gebied. Alle spechtensoorten komen hier voor, er groeien zeldzamen planten en de vleermuizen hebben de ijskelder in gebruik genomen. Wil je weten waar de tentoongestelde items daadwerkelijk gevonden zijn, loop dan mee met de archeoloog. Hij vertelt smakelijk over de manier waarop zij dit gebied steeds meer in kaart weten te brengen en hoe ze meter voor meter de geschiedenis kunnen aflezen via de vondsten in de gracht. Lees verder Archeologendag 7 juli: graven in de historie van Ommerschans →

In memoriam Hans Beijer 1933 – 2018

Bekende personen

Op 85-jarige leeftijd is op 21 juni 2018 Hans Beijer uit Ommen overleden. Hans heeft voor de website OudOmmen.nl veel betekend. Veel foto’s van oud Ommen komen van hem.

Hans vertelt in het Streekmuseum in Ommen over zijn werk als horloge- en klokkenmaker bij stadsklokkenmaker Oldeman aan de Brugstraat in Ommen.
Foto: OudOmmen

De laatste jaren van Hans Beijer waren door zijn zwakke gezondheid al wel moeilijk. Toch komt zijn overlijden onverwacht. Hans Beijer laat achter zijn vrouw Jannie, zoon Gerjo en schoondochter Ineke en dochter Riëtte en schoonzoon Gerrit, en kleinkinderen.

De in Ommen geboren Hans Beijer kwam als jongste bediende in dienst bij stadsklokkenmaker Oldeman aan de Brugstraat. Daar leerde hij het vak van horloge- en klokkenmaker. Zijn opgedane ervaring daar kwam hem goed van pas als vertegenwoordiger bij William Rikkers United, bekend van onder andere de Parker pen, waar hij met auto zijn klanten-winkeliers bezocht. Later deed hij dat als zelfstandig ondernemer met horloges. Tot aan zijn pensionering. Toen ook kreeg hij meer tijd voor hobby’s. Grote liefde, naast zijn echtgenote Jannie Schuurman, was fotografie en filmen. Hij was een van de oprichters van de foto- en videoclub Ommen. Tal van film- en videoreportages komen van zijn hand. Dat deed hij voor deze club, voor Ommen Leeft en het Ommer Streekmuseum. Ook de website OudOmmen.nl profiteerde van zijn werk, waarbij vooral de historie van Ommen de nadruk kreeg. Verder was Hans actief voor de Stichting Festijn, die verantwoordelijk is voor de organisatie van de jaarlijkse Uitgaansmarkt in Ommen.

We wensen Jannie Beijer-Schuurman en verdere familie veel sterkte met het dragen van dit grote verlies. Namens OudOmmen.nl: Tjeerd de Leeuw en Harry Woertink.

Bron: Harry Woertink – 22 juni 2018

De Lemelerberg wordt weer zichtbaar (1)

Landschap Overijssel

Vroeger kon je op het hoogste punt van de Lemelerberg nog alle kanten opkijken. Echter, door de jaren heen nam op de Lemelerberg steeds meer bos de plaats in van heide.

Monument met Panorama over de Lemelerberg in 1950, toen je nog alle kanten op kon kijken.

Met het kappen van bos en vitale heide uit te breiden en te herstellen keert het prachtige (uit)zicht op de berg weer terug. Met het herstel van het landschap komt de Lemelerberg weer onder het bos vandaan en zal straks ook vanuit de omgeving beter zichtbaar worden, net als vroeger. Het nu nog resterende heidegebied op de Lemelerberg is voor Europese begrippen uniek. Bossen wisselen zich af met heidegebieden, bronnetjes, jeneverbesstruwelen en zandverstuivingen. De Lemelerberg is een van de 24 Natura 2000 gebieden die geheel of gedeeltelijk in Overijssel liggen. Dankzij subsidie van de provincie heeft Landschap Overijssel de kans deze natuurparel te beschermen. Bij de plannen wordt ook rekening gehouden met de cultuurhistorie: Park 1813 met de Gedachtenishoek valt eveneens onder het herstel. Eind 2018 wordt gestart met de werkzaamheden die tot eind 2020 duren.

Schaapskooien
De Lemelerberg was ooit één groot uitgestrekt heidegebied zonder veel bomen. De heide ontstond doordat er schaapskudden op graasden en heideplaggen werden gestoken. Het gebruik is in de loop der tijd veranderd. Werd in het verleden de berg gebruikt voor het hoeden van schapen, tegenwoordig wordt deze vooral gezien als plek waar de natuur nog vrij spel heeft. De Lemelerberg kent een lange historie die terug te vinden is in de verschillende bodemlagen. De belangrijkste natuurlijke laag is de stuwwal met daarop een laag smeltwaterdalen die op sommige plekken een ingesleten dal vormen. In de ijzertijd gingen mensen de iets voedselrijke bodems bewerken tot kleine akkertjes met walletjes eromheen. Aan de westkant van de Lemelerberg zijn deze, de zogeheten raatakkertjes nog te vinden. Verder zijn de middeleeuwse wegen met karresporen terug te vinden. Als de omliggende buurtschappen Lemele, Archem, Giethmen en Dalmsholte ontstaan komen er paden van buurtschap naar buurtschap en tal van schaapskooien.

Park 1813
In 1913 werd op de Lemelerberg “Park 1813” aangelegd. Dit had te maken met het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden precies honderd jaar eerder. Als kenmerkend element kwam er een liggende leeuw in het park, van steen weliswaar, om de bevrijding van de Fransen te vieren en de overwinning in de Slag bij Waterloo te herdenken. Initiatiefnemer was de Oranjebond van Orde, die in 1893 in Utrecht was opgericht met het doel een dam op te werpen “tegen het opkomend socialisme en trouw zijn aan het Oranjehuis”. De toen nog liggende leeuw moest gelden als de symbolische “waakhond” van de Oranjebond van Orde. Lees verder De Lemelerberg wordt weer zichtbaar (1) →

Hema Ommen na 40 jaar Brugstraat nu naar Varsenerstraat

Harry Woertink

OMMEN – Na 40 jaar aan de Brugstraat in Ommen te hebben gezeten heeft zaterdag 16 juni 2018 om 17.00 uur de Hema de deuren definitief gesloten van het pand Brugstraat 10 in Ommen.

Een blik in de Hema-winkel aan de Brugstraat in Ommen op de laatste verkoopdag.
Foto: OudOmmen.nl
Zie voor meer foto’s het album “Brugstraat 10 – Hema”.

Op 28 juni opent Hema een nieuwe winkel aan de Varsenerstraat 16 in Ommen. Wat er met het winkelpand aan de Brugstraat gaat gebeuren is nog niet bekend. Ommen was in 1978 blij met de komst van de Hema (De afkorting “Hema” betekent “Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam”). Henk Wiechers uit Hardenberg was de grondlegger van de Hema-winkel. Eerder was hier een winkel met werkplaats gevestigd van loodgieters- en installatiebedrijf Dijks en Steen. Zij hadden in 1970 hun winkelpand verbouwd omdat de panden die aan de zuidkant van de Brugstraat stonden waren gesloopt voor de aanleg van de nieuwe Hessel Mulertbrug en om het verkeer vlotter te laten doorstromen. Daarvoor liep de N34 tussen de Vecht en het toenmalige gemeentehuis aan de Markt.

Vanaf de oude brug tot de Burggraven werden aan de oostkant achtereenvolgens de woning en winkel van horlogemaker van der Kolk gesloopt en de woning en vroegere bakkerij van Stevens. Ook de winkel en woning van schoenmaker Van Kesteren ontkwamen niet aan de slopershamer. Hetzelfde lot onderging de winkel en woning van de dames Corté. Aan de Julianastraat werd de woning van Veurink gesloopt. Het voormalige Groene Kruisgebouw kon blijven staan. Dit alles om de aanleg van de nieuwe brug en de weg over de Markt te kunnen realiseren. Zoals gezegd bleef het pand van Dijks en Steen gedeeltelijk overeind, waaronder hun werkplaats. In 1978 werd het pand aangekocht door Wiechers uit Hardenberg, die daar ook een Hema vestiging had. De werkplaats van Dijks en Steen werd vergroot en zo kon veertig jaar geleden op 11 mei 1978 de Hema in Ommen officieel worden geopend. In de tachtiger jaren van de vorige eeuw werd ook het pand ernaast, waar eerder een bloemenwinkel en later Sportiek waren gevestigd bij de Hema-winkel aangetrokken en werd boven een snookercentrum geopend.

Youp
De Ommer Hema-vestiging kreeg veel aandacht in het nieuws toen cabaretier Youp van ‘t Hek in 1995 de Hema-worstverkoopsters uit Ommen opvoerde in zijn oudejaarsconference als voorbeeld van de ‘provincialen’ die Amsterdam voortaan maar beter kunnen mijden. Lees verder Hema Ommen na 40 jaar Brugstraat nu naar Varsenerstraat →

Nieuwsbrief CCO nummer 2/2018

CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen)

Elk kwartaal verschijnt er een Nieuwsbrief van het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO).

Nieuwsbrief CCO nummer 2/2018.
Klik op deze link om de Nieuwsbrief CCO te lezen.

Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO) is de nieuwe naam van de historische vereniging in Ommen als gevolg van het samengaan van de voormalige Historische Kring Ommen (HKO) en het Streekmuseum Ommen.

In Nieuwsbrief nummer 2/2018 een verslag over de eerste bustocht van dit jaar; over de voortgang van de realisatie van het oorlogsmonument kamp Erika en andere verslagen van diverse activiteiten van de CCO. Ook wordt melding gemaakt van de Koninklijke onderscheiding voor drie CCO-leden met Albert van de Vegt en Harry Woertink prompt op de voorpagina van deze Nieuwsbrief.
Bron: Cultuurhistorisch Centrum Ommen – 17 juni 2018

Palthehof fietstocht 30 juni 2018

Dalfsen

voorkantpalthehofb-fiets2.JPGNi’jluus van vrogger organiseert op zaterdag 30 juni de jaarlijkse zomerfietstocht.

Het is een tocht van ruim 30 kilometer. De start is vanaf museum Palthehof, tussen 10 en 14 uur.

Het is een mooie fietstocht die slingerend door verschillende landschappen gaat, via Oosterdalfsen naar de Vecht, de Arendshorst en dan weer noordwaarts naar het Varsenerveld. Daar wordt de deelnemers bij het rustpunt bij de Boerderijcamping Het Varsenerveld een drankje aangeboden.

Iedereen met een gewone of elektrische fiets is welkom. Na de fietstocht zijn de deelnemers van harte uitgenodigd gratis museum Palthehof te bezoeken.

Bron: Vereniging Ni’jluus van vrogger – 11 juni 2018

Verborgen Vaart in Witharen terug met belevingswandeling

Harry Woertink

WITHAREN – Als onderdeel van het jaar van de Ommerschans organiseert Plaatselijk Belang Witharen op zaterdag 25 augustus een unieke belevingswandeling met het thema “De verborgen vaart”.

Halverwege de 19e eeuw werd er vol energie begonnen met graven, maar de Vaart kwam nooit af.
Afb.: Harry Woertink

Het gaat om een vijf kilometer lange wandeling langs de vaart die er nooit kwam, ook wel genoemd de Nieuwe Vaart of in de volksmond ’t Voartien. De wandeling wordt afgewisseld met een boot- en huifkartocht. De start is bij het Tolhuis aan de Balkerweg 60 in Witharen. Om 9.30 uur wordt het evenement geopend; vanaf 10.00 uur start elk half uur een groep van ongeveer 15 deelnemers met een gids.

Geschiedenis in beeld
De initiatiefnemers willen met deze belevingswandeling de geschiedenis van De Nieuwe Vaart tussen Balkbrug en Ommen in beeld brengen. De vaart zou de verbinding gaan vormen tussen het kanaal de Dedemsvaart in Balkbrug met de kolonie de Ommerschans en de Vecht in Ommen. Het graven van de vaart werd echter een lijdensweg voor de toenmalige kolonisten van de Ommerschans. “Er werd vol energie begonnen met graven, maar de Vaart kwam nooit af”. De aanleg stuitte op een witte zandrug in Witharen. Het te graven kanaal zou eigendom moeten worden van de Maatschappij van Weldadigheid en de Stad Ommen. De Maatschappij van Weldadigheid had zich inmiddels in 1854 van de verplichtingen kunnen ontdoen door de Stad Ommen negen duizend guldens aan te bieden, waarmee de aanleg van een kunstweg van Ommen via Ommerschans naar Balkbrug kon worden bekostigd, die op 1 Januari 18 57 gereed kwam, de huidige Balkerweg.

Programma
Het programma voor deze zaterdag bestaat uit een gevarieerde wandeling over landerijen, afgewisseld met een boot- en huifkartocht langs de restanten van deze Nieuwe Vaart, die uiteindelijk is vastgelopen op het witte zand in Witharen. Onderweg wordt het verhaal van het ontstaan van deze omgeving door ‘zwervers’ verteld. Bij de start van de route wordt een film getoond en een toneelstuk opgevoerd. Het Tolhuis van Witharen staat aan de weg tussen Balkbrug en Ommen. Het Tolhuis is ook de plek waar aandacht wordt besteed aan het voedsel dat in die tijd werd geteeld en gegeten. Lees verder Verborgen Vaart in Witharen terug met belevingswandeling →

Kwartaalblad van Ni’jluusn van vrogger: “Bi’j de Vechtbrugge vund’n de kienderties ‘t ’n mirakel det ze boom’n ’t water zweefd’n”

Ni’jluusn van vrogger

Het nieuwe Kartaalblad van juni 2018 van de Historische vereniging Ni’jluusn van vrogger is uit.

voorkantpalthehofb6.jpgDaarin vertelt Jenni Veijer over haar eerste naailessen en de latere opleidingen die zij met succes afrondde. Als veelzijdig vakvrouw heeft zij heel veel vrouwen in Nieuwleusen de vaardigheden bijgebracht voor het maken van kleding die paste in het eigentijdse modebeeld.

René Fokkert vertelt over de familie Kragt, die hier al vanaf de verdeling van de Leusener Marke in 1639 wonen “op het vijfde perceel”. De laatste bewoner met de naam Kragt overleed in 2009. Daarmee kwam een eind aan de ononderbroken reeks van generaties die woonden op wat nu Westerveen 39 is.

In het vervolgverhaal van Evert Dijk lezen wij hoe hij als zesjarig jongetje in 1920 mee ging naar de kerk, waar zijn fantasie met hem aan de haal ging.

In “Met de stoomtram“ vertelt Aartje Schoemaker hoe een kleine jongen de reis naar Zwolle als een groot avontuur beleeft: “Bi’j de Vechtbrugge vund’n de kienderties ‘t ’n mirakel det ze boom’n ’t water zweefd’n”.

Bron: Historische Vereniging Ni’jluusn van vrogger – 7 juni 2018

Nieuwste uitgave De Darde Klokke over bisschoppelijke- en Friese boerenplaatsen

CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen)

OMMEN – In de nieuwste uitgave van de historische uitgave De Darde Klokke (nummer 187) een historische overzicht van een gebied gelegen aan de noordkant van Lemelerveld.

De jongste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke (187).

Het kreeg de naam “Miga” of wel “Met inzet goede arbeid” en wordt tegenwoordig aangeduid met Migaweg. Hier werden door de uit Friesland afkomstige familie Kingma boerderijen gebouwd met de namen “Friso I” en “Friso II”. De familie Kingma was een van de bekendste pioniers tijdens de opkomst van de eerste industrie en woonhuizen langs het Overijssels kanaal. Verder in het kwartaalblad van de Ommer historische vereniging CCO een uiteenzetting van de bisschoppelijke boerenplaats “Den Hof”. Laatste eigenaar was Stad-Ommen. Op Den Hof werd de stadsstier gehouden. Zomerdag graasde deze stier op de landerijen die nu nog bekend staan als de “Bollematen”. Tegenwoordig wordt de vroegere omgeving van erve Den Hof ingenomen door zorgcentrum Oldenhaghen.

In De Darde Klokke ook over het vooroorlogse leven van de arme joodse Salomon van Essen uit Ommen die de kost verdiende als vilder en met de verkoop van lompen. Bij overlijden en begraven is er een belangrijke rol weggelegd voor de buren, de zogeheten “Noabers”, zo wordt in de nieuwste uitgave uitgelegd. Zij hadden een belangrijke taak bij de uitvaartplechtigheid. Na afloop gingen ze de buurt rond voor een financiële bijdrage om de kosten van de begrafenis te kunnen dekken. Na de begrafenis was de tijd van rouwen aangebroken. De ledige plaats en het gemis van een dierbare werd zichtbaar gekenmerkt door het dragen van donkere kleding, zo valt te lezen. Abonnees van de Darde Klokke krijgen het blad toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij Read Shop aan de Kruisstraat 3 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 25 mei 2018

Streekmuseum Ommen op zoek naar vrijwilligers

Harry Woertink

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen is op zoek naar vrijwilligers voor rondleidingen of toezicht tijdens de openingsuren van het museum.

Het museum bevindt zich in de oude zaagschuur van de molen en voormalig Tolhuis aan Den Oordt 7 in Ommen.
Foto: Harry Woertink

Er is een groot team van vrijwilligers voor het museum beschikbaar echter dat kunnen er altijd meer worden, vandaar deze oproep. Ervaring is niet nodig, wel enige verbondenheid met de historie van de streek. Het museum bevindt zich in de oude zaagschuur van de molen en voormalig Tolhuis aan Den Oordt 7 in Ommen.

De opleiding en begeleiding van de vrijwillige medewerkers (m/v) geschiedt in eigen beheer. Het gaat om een gevarieerde vrijwilligersjob. De uren en dagen dat een vrijwilliger met meerdere toezichthouders wordt ingeroosterd is een kwestie van overleg. Dat kan op een morgen of op een middag zijn van dinsdag tot en met zaterdag. Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met de beheerder van het Streekmuseum: Harold Dokter, Den Oordt 7 in Ommen, telefoon 0529-453487 of per e-mail: info@museum-ommen.nl.
Bron: Harry Woertink – 17 mei 2018