In Kampen worden van 15 tot en met 18 juni de Internationale Hanzedagen gehouden. De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden.

Haven en handel gaan samen in de Hanze.
Afb.: Harry Woertink

De website http://www.OudOmmen.nl zal als het programma meer vorm krijgt daar melding van maken en ingaan op het Hanzeverbond. Geen Hanzedagen zonder een Hanzemarkt, daarom is er in Kampen ook een Hanzemarkt waar de Burgwal het hart van de Hanzedagen vormt. Zo’n honderd Hanzesteden zijn present op de internationale Hanzedagen. Het aantal deelnemende steden is aanzienlijk meer dan vorig jaar in het Noorse Bergen. Ongeveer 55 Duitse Hanzesteden hebben zich aangemeld. Nederland is met 15 steden vertegenwoordigd. Het Internationale Hanzeverbond, in 1980 opgericht in Zwolle, telt 187 steden in 16 landen.

Stokvis
Al in de twaalfde eeuw sloten groepjes handelaren in het noordwestelijke deel van Europa tijdelijke samenwerkingsverbanden om zout en haring te verkopen in de landen rondom de Oostzee en van het verdiende geld daar hout en graan in te kopen, en om in het Noorse Bergen stokvis te halen. Hansen noemden ze zichzelf, wat zoiets als ‘groepen’ of ‘scharen’ betekent. Als het werk was geklaard, hieven de handelaren hun Hanze weer op en konden ze een nieuwe beginnen, met dezelfde of andere mannen. Het waren voorlopers van wat later bekend kwam te staan als dé Hanze, het verbond van Hanzesteden.

Eigen organisatie
Toen in de dertiende eeuw de macht van de Duitse keizer van het Heilige Roomse Rijk, waartoe onder meer de Lage Landen, Duitsland, België, Zwitserland, Oostenrijk en delen van Frankrijk en Polen behoorden, afnam, en die van individuele graven, hertogen en bisschoppen toenam, omstond er onder grote groepen kooplieden in het latere Nederland en Duitsland behoefte aan een eigen organisatie die voor hun belangen en rechten zou opkomen. Die kooplieden traden steeds vaker toe tot het stadsbestuur. Ze werden burgemeester of schepen – een soort wethouder – en konden wetten aannemen en regels vaststellen ter bevordering van de handel. Ze sloten verbonden met andere steden zodat ze beter voor de belangen van kooplieden konden opkomen. Steden langs de rivieren de Rijn en de IJssel, en langs de kusten van de Zuiderzee, Noordzee en Oostzee – in totaal ongeveer 200 steden in het Nederlands taalgebied.

Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (3) →

OMMEN – Na een bezetting van vijf jaar door de Duitsers wordt Ommen 11 april 1945 bevrijd. De bevrijdingstocht door het Canadese leger komt uit zuidelijke richting.

De Bevrijding van Ommen op 11 april 1945.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Bevrijding van Ommen” en diverse albums onder “2e Wereldoorlog”.

Al eerder zijn Vriezenveen en Nijverdal bevrijd. Op 6 april 1945 passeren de soldaten van de Manitoba Dragoons de grens tussen Den Ham en Ommen bij de Groene Jager. De brug over de Regge in de buurtschap Nieuwebrug is opgeblazen en Eerde wordt bereikt via de brug over de Regge in Archem, die door de Duitsers vergeten is. Terwijl de bevrijding voor Ommen in zicht is sneuvelen twee Canadese soldaten. Op 6 april 1945 worden luitenant George Thomas Wilson en trooper Gerald Wilfred Soanes door een vijandelijke Panzerfaust dodelijk getroffen terwijl ze met hun Staghound – een gepantserde verkenningswagen – op de Stationsweg in Ommen polshoogte komen nemen. Beiden maken deel uit van de XII Manitoba Dragoons. Dit Canadese Cavalerie Verkennings Regiment, was in velen delen van het vasteland van Europa zeer actief.

Om de Duitsers verder te verjagen wordt op 10 april 1945 tussen Lemele en Archem het geschut van het Canadese leger op Ommen gericht. Een batterijgeschut van de artillerie zorgt voor een oorverdovend lawaai en enorme beschieting. Verzet is er niet meer want het Duitse leger is al op de vlucht geslagen. Vervolgens trekt de hoofdmacht van het Canadese leger de “Black Watch” richting Ommen. Een bulldozer en tanks trekken mee op. De eerste om opgeblazen bomen op te ruimen en de tanks om zonodig vuursteun te geven. Door de geringe schade aan de Vechtbrug kost het vervolgens de Canadese patrouille weinig moeite om Ommen binnen te komen. Het is nog vroeg in de morgen als op 11 april 1945 als eerste de stad Ommen veilig en vrij van de vijand wordt verklaard. De andere compagnieën trekken ook meteen de brug over en slaan links af om de linker flank van de opmars naar het noorden te dekken en nemen positie in de buurtschap Varsen. Na vijf jaar onderdrukking wordt door de Ommenaren voor het eerst weer de Nederlandse driekleur voor de dag gehaald en wapperen op het gemeentehuis en bij andere gebouwen: Ommen is bevrijd! Lees verder 11 april Bevrijdingsdag van Ommen – Documentaire geschiedenis kamp Erika →

OMMEN – Met nieuwe informatieborden is de geschiedenis van de Ommer molens voortaan duidelijk zichtbaar.

De onthulling van het informatiebord bij de Besthmenermolen, v.l.n.r. Harry Woertink, Ben Wösten, Luuk Vogelzang, Piet Oldeman, Johan Otten en Herman van Elburg.
Foto: Harry Woertink

Initiatiefnemer is de Stichting Ommer Molens, die de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg, de Besthmenermolen aan de Hammerweg en de molen aan Den Oordt heeft voorzien van informatiepanelen. Aan de hand van oude foto’s en tekeningen uit archieven is een compleet historisch overzicht gemaakt per molen. Ook de functies van de molens zijn niet vergeten. Een overgebleven banksaldo van de in 2015 opgeheven Natuurinformaticentrum Ommen (NICO) heeft de aanschaf van de informatieborden mogelijk gemaakt, waarbij molenaar Luuk Vogelzang voor de lay-out heeft gezorgd. De onthulling van de borden vond plaats door een delegatie van het bestuur van de Molenstichting en vertegenwoordigers van het voormalige NICO.

Nationale Molendag
De Stichting Ommer Molens gaat weer een druk nieuw seizoen tegemoet. Behalve de gebruikelijke openstelling van de molens staat er voor zaterdag 13 mei deelname aan de Nationale Molendag op de agenda en zaterdag 5 augustus de organisatie van de Ommer Molendag. Voor molenliefhebbers de uitgelezen kans om een molen van binnen te bekijken. Bij voldoende belangstelling wil de Molenstichting een (gratis) cursus starten voor molengids. Het hele reilen en zeilen van de oude monumentale windmolens die tegenwoordig een aantrekkelijke toeristische attractie zijn geworden komt aan bod. Voorts is het bestuur van de Stichting Ommer Molens op zoek naar belangstellenden die de opleiding tot vrijwillig molenaar willen volgen. Informatie over de cursus en het molenaarswerk zijn te krijgen bij het stichtingsbestuur van de Ommer Molens. Lees verder Historie Ommer Molens zichtbaar gemaakt →

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen houdt op dinsdag 11 april een lezing over Joods Ommen.

De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Joodse families”.

Gerko Warner van de Stichting Herdenking Joods Ommen vertelt over de geschiedenis van de Joodse inwoners. In Ommen was ooit sprake van een kleine Joodse gemeenschap. Dit heeft geduurd tot in de Tweede Wereldoorlog.

In de eerste helft van de achttiende eeuw vestigden zich de eerste Joden in Ommen. Vanaf ongeveer 1813 hielden ze hun eigen sabbatsvieringen. Naarmate het aantal Joodse inwoners toenam, groeide ook de behoefte naar een synagoge. Hoewel er nog geen sjoel was volgde in 1853 de constituering van de Joodse gemeente in Ommen. In dat jaar werd Ommen erkend als ‘Bijkerk’ van de te Zwolle gevestigde Hoofdsynagoge. Kort daarop, toen het aantal Joodse inwoners inmiddels was gestegen tot boven de vijftig, kon in 1855 een sjoel (synagoge) in Ommen worden geopend. Warner verteld hoe de Joden in Ommen leefden en werkten en gaat in op hun rituelen rondom leven en sterven. Uiteraard komen ook de zwarte bladzijdes van de geschiedenis tijdens oorlog aan bod.

De lezing begint om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is vier euro persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 30 maart 2017

In Kampen worden van 15 t/m 18 juni de Internationale Hanzedagen gehouden. De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden.

Het vervoer over de Vecht en Regge gebeurde met zompen.
Afb.: Harry Woertink

Deze website zal als het programma meer vorm krijgt daar melding van maken en ingaan op het Hanzeverbond. Geen Hanzedagen zonder een Hanzemarkt, daarom is er in Kampen ook een Hanzemarkt waar de Burgwal het hart van de Hanzedagen vormt. Hier presenteren zich alle 120 Hanzesteden aan de bezoekers in toeristische stands, waaronder Hanzestad Ommen. Vaak zorgen de Hanzesteden ook voor culturele optredens. Een bont gezelschap van mensen, muziek, eten en culturen maakt de Hanzemarkt een prachtig onderdeel van de Hanzedagen.

Oud gebruik
De Hanzemarkt is een oud gebruik vanuit de Hanzetijd. Tijdens het jaarlijks samenkomen van de Hanzesteden om te vergaderen werd er ook handel gedreven op de markt. Handel wordt er nog steeds gedreven, al staat nu het toeristische aspect voorop. Het doel van de Hanzesteden is uiteraard om bezoekers te enthousiasmeren voor een bezoek aan hun stad. De manier van presenteren staat vrij, wat zorgt voor een grote diversiteit aan kramen en activiteiten. De markt gonst van de bedrijvigheid en overal is wat te zien of te beleven. Vanuit de Baltische staten zie je veel klederdracht en handwerk (viltwerk, breiwerk, keramiek, houtsnijwerk). Terwijl de Duitse Hanzesteden hun eigen bier brouwen en op de Hanzemarkt verkopen. Noorwegen verwent ons weer met hun heerlijke zalm en voor de zoetekauw neemt de stad Lübeck vaak hun specialiteit marsepein mee.

Hanzestad Ommen
Ommen is ook Hanzestad. Het lidmaatschap van het Hanzeverbond had de stad uitsluitend te danken aan haar strategische ligging aan de Vecht, indertijd een belangrijk vaarwater voor transport van bijvoorbeeld Bentheimer zandsteen uit het Duitse achterland. Daarbij moet overigens wel worden opgemerkt dat de kronkelde Vecht niet vlot bevaarbaar was. Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (2) →

Als in 1890 de Ommerschans als Bedelaarskolonie is verlaten en de meeste hoeves zijn verkocht ziet de Minister van Oorlog in de nagelaten graslanden een prima locatie om jonge veulens op te leiden als militair paard in het leger.

Kamp bij Ommen.
Afb.: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Legeroefeningen” en een plattegrond van de ommerschans met “Stallen in de legerplaats bij Ommen”.

Het duurt dan ook niet lang of er komt op het stille Ommerschans een remonte-depot voor de africhting van de jonge paarden. Voor de huisvesting worden enkele van de nog aanwezig gebouwen vertimmerd tot kantines. Paardenstallen worden ingericht om 500 veulens voor militaire dienst in te rijden door een garnizoen van 200 man. De omliggende graslanden worden groot genoeg geacht om er militaire oefeningen te houden, voor met name soldaten uit de noordelijke militaire kazernes. In Milligen was al een remonte-depot, maar door een storm weggeblazen. Lang heeft het africhten van nieuwe paarden op de Ommerschans niet geduurd, want uiteindelijk is weer teruggekeerd naar Milligen waar de stormschade weer was hersteld.

Legerplaats
Het is 1893 als de Ommerschans in afwachting is van de komst van de militairen. Een openbare inschrijving aangekondigd in krantenadvertenties moeten zorgen voor de levering van verschillende benodigdheden voor de legerplaats.“De Kapitein-Intendant, belast met den verplegingsdienst in de Legerplaats bij Ommen, zal op Vrijdag 28 dezer, des middags ten 12 uur, ten bureele van den Intendant der 2e Divisie Infanterie te Arnhem, Prins Hendrikstraat 36, onder nadere goedkeuring van den Minister van Oorlog, in het openbaar aanbesteden de levering van: a. fourage; b. ligstroo; c. vleesch en vet; d. spek; e. kapucijners, zout, koffie, peper en azijn; f. brandhout; g. groenten en aardappelen; ten behoeve van de troepen en paarden, die van 30 Augustus tot 12 September a s. aan de oefeningen in gemelde legerplaats zullen deelnemen, alsmede voor die, welke in het vóór- en nakamp aanwezig zullen zijn.” Lees verder Ommerschans behalve vesting, wapendepot en bedelaarsgesticht ook legerplaats →

OMMEN – In het Streekmuseum Ommen is maandag een deel van een oude barak van kamp Erika officieel in gebruik genomen.

Deel van oude kampbarak met maquette van kamp Erika tentoongesteld in Streekmuseum.
Foto: OudOmmen

De plechtigheid vond plaats in aanwezigheid van wethouder Ko Scheele, leden van het 4 mei comité Ommen en museumvrijwilligers. “Goed dat de herinneringen van het gevangenkamp Erika op deze wijze levend wordt gehouden. Maar ook dat de periode van Krishnamurti in Ommen niet vergeten is”, aldus wethouder Scheele bij de officiële overdracht in het museum.

Tijdens de wintersluiting van het museum hebben vrijwilligers van het museum de oude kampbarak toonbaar gemaakt voor tentoonstelling in het museum. Eerder was de barak opgedoken in Lemele waar deze dienst deed als woning. Als onderdeel van de vaste collectie herinnert de tentoonstelling aan de gruwelijke periode uit de Tweede Wereldoorlog toen de Duitse bezetter hier een strafkamp had ingericht. Het is het enige tastbare wat er nog over is van het beruchte kamp. Behalve kamp Erika staat de geschiedenis van de Sterkampen met Krishnamurti in de spotlights van het museum. De Sterkampen dateren uit de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw en werden gehouden op dezelfde plek waar later het gevangenkamp was gevestigd. De herinrichting van het museum is mogelijk gemaakt met gemeentelijke subsidie.

Het Streekmuseum Ommen is sinds kort een ANWB Gastvrij punt voor fietsers en wandelaar en schenkt voor wie dat wil koffie of thee. Het Streekmuseum is te vinden aan Den Oordt 7, 7731 CM Ommen, telefoon 0529-453487. Website: http://www.museum-ommen.nl, email: info@museum-ommen.nl en facebook: http://www.facebook.com/streekmuseum.ommen. De openingstijden van het Streekmuseum zijn: maart en april: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur, mei t/m augustus: dinsdag t/m vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur en zaterdag 13.00 uur tot 17.00 uur. September en oktober: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur.

Bron: Harry Woertink – 27 februari 2017

In augustus 1939 mobiliseerde de regering het Nederlandse leger. Het kan niet meer om het oorlogsgevaar heen.

Oorlogszakboekje van Gerrit Hendrik Woertink (geboren 11-12-1916 te Stad-Ommen), soldaat bij het 4e Regiment Veldartillerie (4RVA); lichting 1936.
Afb.: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen en documenten het album “Mobilisatie”.

Op 24 augustus 1939 is er eerst een voormobilisatie en worden 50.000 man onder de wapenen geroepen. Op 28 augustus 1939 volgt de algemene mobilisatie. Honderden extra treinen worden ingezet. Binnen enkele dagen zitten 280.000 soldaten op post. Nederland klemt zich vast aan het neutraliteitsprincipe. Daarom turen manschappen even aandachtig de kustlijn af richting Engeland als dat ze de grens met Duitsland bewaken. De soldaten raken in de eerste maanden nauwelijks een geweer aan, maar hanteren vooral de schep: alle aandacht gaat naar het bouwen van verdedigingswerken. Het leger kampt met verouderd materieel. Een deel van de mannen moet zich de vijand van het lijf houden met geschut uit 1878. De 300 veldkanonnen stammen uit 1904. Alleen de luchtartillerie beschikt over moderne wapens. De luchtvloot bestaat uit een bonte verzameling van ongeveer 140 vliegtuigen. Naast het reguliere leger is de verdediging in handen van de Bijzondere Vrijwillige Landstorm en burgerwachten. De bevolking reageert kalm op de mobilisatie, al brengt die het dagelijks leven in de war. Gebieden worden onder water gezet, bewoners en vee geëvacueerd. Soldaten versperren wegen en bruggen, en hakken bomen weg om vrij schootsveld te hebben. De bevolking krijgt een verbod op hamsteren, waar lang niet iedereen zich aan houdt. Brengt het begin van de mobilisatie nog spanning met zich mee, al snel slaat de verveling toe. Om de eentonigheid te doorbreken organiseren de manschappen spelavonden, sportwedstrijden en concerten. Het leger heeft een aparte afdeling Ontwikkeling en Ontspanning. Met cursussen figuurzagen en amusement houdt die de stemming erin.

Capitulatie
Door de mobilisatie is ook Ede als garnizoensplaats volgestroomd met opgeroepen reservisten. Er worden tevens grote hoeveelheden paarden aangevoerd voor de artillerie. Meer dan 1000 paarden waren nodig voor één regiment artillerie. De veldartillerie uit Ede neemt stelling rond de Grebbeberg. Lees verder Mobilisatie 1939; Duitse inval 10 mei 1940; capitulatie 15 mei 1940 →