OMMEN – Tiny Jansen-de Lange is winnaar geworden van het jaarlijkse Dialectdictee in Ommen. Van de ongeveer 50 deelnemers in woongemeenschap ’t Vlierhuis maakte Tiny Jansen slechts één fout.

Tiny Jansen-de Lange winnaar dialectdictee 2018.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Dialectdictee Ommen 2018”.

Voor haar waren er dan ook bloemen en mag zij volgend jaar het dialectdictee schrijven. In 2009 won de in Lemele wonende Tiny Jansen ook het dialectdictee. Dit keer waren er vier deelnemers met twee fouten.

Na het aanhoren van het verhaal “De grote schoonmaak” geschreven en voorgelezen door Willie van Oenen uit Oudleusen moesten de deelnemers aan het werk. Heel aandachtig werd aan de tafels gepoogd van de gevraagde woorden de goede betekenis raden. Daarvoor waren telkens drie mogelijkheden op papier gezet. Gezegden kwamen voorbij als “Ie kunt er gien bien trekken”, hetgeen betekent dat er teveel spullen staan of “De zunne zal dur wel heui van maken” in het Nederlands: het komt wel goed of “Det wil oe nog lillek in de knippe roazen”, wat staat voor dat het je geld gaat kosten.

“Als je vaak mee doet dan leer je de betekenissen van het dialect wel kennen”, aldus Tiny Jansen (71). “Maar het was ook dit keer niet gemakkelijk. Je ziet vaak woorden terugkomen die wij hier niet gebruiken”. Het Dialectdictee is een initiatief van Welzijn ouderen Wijz, de historische vereniging CCO, ’t Vlierhuis en de Bibliotheek Ommen.

Bron: Harry Woertink – 30 oktober 2018

OMMEN – Het Ommer bedrijf Takman IJzerwaren mag zich voortaan Hofleverancier noemen.

Heidi en Rudi Takman zijn trots op het predicaat Hofleverancier.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Takman IJzerwaren Hofleverancier”.

Rudi en Heidi Takman ontvingen het door Koning Willem Alexander verleende predicaat “Hofleverancier” donderdagavond uit handen van de Commissaris van de Koning Andries Heidema. Het is dit jaar honderd jaar geleden dat de winkel werd opgericht. De uitreiking was aanleiding voor een tentfeestje bij hetg bedrijf in Ommen, waar ook burgemeester Hans Vroomen van de partij was. Vroomen bracht ook zijn gelukwensen over aan het adres van de familie Takman. De onderscheiding bestaat uit het Hofleverancier-diploma en een Koninklijk wapenbord met de tekst “Hofleverancier bij Koninklijke Beschikking”. Dit schild is bedoeld om aan de gevel van het winkelpand te hangen.

Derde generatie
Niet dat het Koninklijk Huis tot het klantenbestand van Takman behoort, maar het predicaat Hofleverancier is te danken aan het feit dat honderd jaar geleden met het familiebedrijf is begonnen. Takman IJzerwaren werd opgericht in 1918 door Egbert en Roelofje Takman. In eerste instantie bestond het bedrijf uit een aannemersbedrijf en een winkel waar artikelen werden verkocht die door aannemers veel gebruikt worden. Het assortiment werd later uitgebreid met onder andere tuingereedschappen en huishoudelijke artikelen. In 1960 nam jongste zoon Jan Takman met zijn echtgenote Nel de winkel over. Jan specialiseerde zich in de verkoop van gereedschappen en machines, Nel nam de huishoudelijke artikelen voor haar rekening. Rudi Takman en zijn vrouw Heidi namen in 1995 het stokje over van de ouders van Rudi, de derde generatie Takman. Ook hun drie zonen, Stefan, Alwin en Marnix zijn inmiddels werkzaam in het bedrijf, dat werd uitgebreid met nog twee vestigingen in Zwolle en in Nijverdal met totaal 22 personeelsleden in dienst. Rudi Takman zijn in zijn toespraak trots te zijn met het predicaat, waarbij hij dank uitsprak aan zijn voorgangers, maar ook aan zijn personeel.

Lees verder Takman IJzerwaren in Ommen krijgt predicaat Hofleverancier →

OMMEN – Opengestelde gebouwen, historische fietsen en muziek, wandelingen en de onthulling van een zwaar authentiek kanon op de vestingwallen bracht zaterdag 8 september tijdens de Open Monumentendag honderden belangstellenden naar de oude vesting en voormalige bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid.

Na de onthulling was er veel belangstelling voor het kanon.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s de albums “Molen De Star OMD 2018”, “Ommerschans OMD 2018” en “Tolhuis Witharen OMD 2018”.

De Open Monumentendag op de Ommerschans was een grote publiekstrekker. Het was de hele dag dan ook een komen gaan van bezoekers. De activiteiten bestonden uit een fietsroute door het gebied en wandelingen met een gids over de voormalige vesting. Verder de openstelling van enkele gebouwen. De Open Monumentendag werd officieel geopend door burgemeester Hans Vroomen. Dat gebeurde met het doorknippen van een lint over de weg. Daardoor konden fietsers op rijwielen van het Historisch rijwielmuseum uit Ommen beginnen met hun tocht door het gebied van de Ommerschans.

Succes
Met de grote belangstelling is de organiserende stichting Open Monumentendag Ommen dik tevreden. Het succes had volgens de organisatie te maken met verschillende factoren. “In de eerste plaats het mooie weer. Ook de onthulling van het kanon op de vesting zorgde voor veel publiek. Daarnaast is de Ommerschans steeds meer in het nieuws. Veel mensen willen met eigen ogen zien en horen hoe bijzonder de geschiedenis van de Ommerschans is. Dat kon vandaag”, aldus Gerda Wermink van de stichting Open Monumentendag Ommen. De geschiedenis van de Ommerschans was vervat in een mooie brochure met foto’s van historische gebouwen langs de route. Een muzikaal duo zorgde voor de juiste noten die ook in de periode van de schans en van de bedelaarskolonie werden gespeeld.

Kanon
Wel een schans en water, maar een kanon ontbrak nog op het oude militaire verdedigingswerk uit de Tachtig jarige oorlog. Tijdens de Open Monumentendag was het zover dat er ook een kanon is. Commissaris van de Koning Andries Heidema had de eer om de officiële onthulling te verrichten: het hijsen van de provinciale vlag die over het kanon was gespannen. Met het kanon kan de militaire historie van de schans nog beter gevisualiseerd worden en maakt de schans als erfgoed aantrekkelijker. Lees verder Open Monumentendag Ommen groot succes – Onthulling authentiek kanon →

Als voorloper van de Open Monumentendag was er vrijdag 7 september voor de scholieren van GBS Guido de Brèsschool uit Ommen een zogeheten Klassendag.

Scholieren op de voormalige vesting de Ommerschans.
Foto: Harry Woertink

De leerlingen van groep 8a en b werden op de Ommerschans rondgeleid met de bedoeling de jeugd actief te betrekken bij het monumentale erfgoed in hun omgeving. De schans is een Rijksmonument en tijdens de Open Monumentendag op zaterdag 8 september het thema van de dag.

Elk jaar wordt door de organiserende Stichting Open Monumentendag Ommen een school uitgenodigd voor deze Klassendag. Dit keer ging het om totaal 36 leerlingen, die door de gidsen Linde Stokvis en Harry Woertink over de voormalige militaire vesting werden geleid. Behalve over de periode van de Tachtigjarige oorlog dat de schans dienst heeft gedaan was er tijdens de excursie ook aandacht voor de periode 1820-1889 toen op de Ommerschans een bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid was gevestigd.

De excursie werd begonnen bij de voormalige kerk van de Ommerschans. De scholieren waren erg enthousiast en lieten weten veel opgestoken te hebben. De omgeving was voor de meeste scholieren onbekend gebied en ook de geschiedenis van de Ommerschans. Onderweg was een spelletje ingelast: er moest een woord gevormd worden van letters die langs de route zichtbaar waren. Dat bleek uiteindelijk het woord “Schans” te zijn. Aan het eind van de tocht lag er voor de kinderen een verrassing te wachten in het Rustpunt van het Thomashuis: een lekker ijsje.

Bron: Harry Woertink – 7 september 2018

OMMEN – Een fietsroute door het kolonielandschap van de Ommerschans of een wandeling over de Ommerschans zijn de ingrediënten voor de Open Monumentendag op zaterdag 8 september in Ommen.

Het kerkje op de Ommerschans staat zaterdag open voor bezoek.
Foto: Harry Woertink

De Stichting Open Monumentendag Ommen heeft een fietsroute van 16 kilometer uitgezet langs monumenten die herinneren aan de periode van de bedelaarskolonie de Ommerschans. Een tweetal kolonieboerderijen kunnen bezocht worden, de kerk van de Ommerschans staat open en molen De Star in Balkbrug draait. Er is bij het startpunt muziek van vroeger en het Historische rijwielen museum uit Ommen fiets mee op historische rijwielen.

Op zaterdag 8 september kan tussen 10.30 en 16.00 uur gestart worden bij Hoeve 4 aan de Balkerweg 72 in de Ommerschans. De officiële opening van de Open Monumentendag op de Ommerschans vindt plaats om 10.15 uur door burgemeester Hans Vroomen bij de boerderij aan de Balkerweg 72. Als vervolgens de opening is geweest wordt om 11.00 uur op de schans het authentiek kanon uit 1785 onthuld. Dit kanon moet bijdragen aan een betere visualisatie van de geschiedenis van de voormalige vesting. Deze officiële handeling zal verricht worden door de Commissaris van de Koning, Andries Heidema.

Bron: Harry Woertink – 2 september 2018

WITHAREN – De zogeheten “Verborgen vaart” tussen Balkbrug en Witharen is door het publiek weer herontdekt. Bezoekers konden zaterdag 25 augustus een deel van het nog aanwezige kanaal bevaren en beleven.

Een tochtje over de verborgen vaart.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Belevingstocht Verborgen Vaart – 2018”.

Eerst met een busje tot Balkbrug en vanaf daar op de boot tot aan de Oude Zwolseweg namen verdeeld over de dag telkens groepjes van 15 personen deel aan deze belevingstocht. De route werd vervolgd met een huifkar terwijl het laatste stuk gewandeld moest worden. Het beoogde kanaal tussen Balkbrug en Ommen is nooit afgemaakt. In de volksmond gaat het om de Nieuwe Vaart of “’t Voartien”. Plaatselijk Belang Witharen had dit evenement opgezet in het kader van het jaar van de Ommerschans. Met de tocht langs de restanten van de verborgen vaart werd de geschiedenis weer tot leven gebracht. Onderweg werd het verhaal van het ontstaan van deze omgeving door ‘zwervers’ verteld.

Toneel
In de periode 1819-1889 van de bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid op de Ommerschans stelde de gemeente Stad-Ommen voor de komst als tegenprestatie dat een kanaal werd aangelegd tussen het Dedemsvaartskanaal in Balkbrug en de Vecht in Ommen. Met het graven van deze vaart kwamen de kolonisten echter niet verder dan tot Witharen. Een hoge zandrug in deze Ommer buurtschap stokte de werkzaamheden en werd daarna bekend als de verborgen vaart. Een hieruit voortvloeiend geschil tussen de gemeente Stad-Ommen en de Maatschappij resulteerde er uiteindelijk in dat de Maatschappij het aanleggen van de Nieuwe Vaart kon afkopen door de aanlegkosten te betalen van het verbeteren van de Ommerdijk, de huidige Balkerweg. De rechtszaak van toen werd zaterdag in Witharen nagespeeld door toneelvereniging ‘Oesse Volluk’ uit Nieuwleusen aangevuld met enkele gastspelers. De oprichter van de Maatschappij Johannes van den Bosch stond hier tegenover Hendrik Jansen Smit, burgemeester van de gemeente Stad-Ommen. Dit toneelspel vond plaats op de boerendeel van het Tolhuis in Witharen dat in 1856 na de uitspraak van de Rechtbank werd gebouwd door de gemeente Stad-Ommen om hier tolgelden te innen waarmee het onderhoud van de nieuwe weg kon worden betaald.

Meer over de geschiedenis van de Nieuwe Vaart: “De Nieuwe Vaart tussen Ommen en Balkbrug die er nooit kwam”.

Bron: Harry Woertink – 25 augustus 2018

WITHAREN – Het oude tolhuis “Tolhekke” in Witharen is op 8 en 9 september 2018 voor iedereen opengesteld. Het is het weekeind van de nationale Open Monumentendag.

Cees Zoon nodigt iedereen uit voor monument aan de Balkerweg 60 in Witharen.
Foto: Harry Woertink

Voor Cees Zoon, als eigenaar en bewoner aanleiding om de deuren van zijn rijksmonument aan de Balkerweg 60 open te zetten. “Het is een bijzonder monument met een eigen verhaal en geschiedenis dat aandacht verdient”, zegt Cees Zoon. “Iedereen is welkom om dit bijzondere gebouw te beleven en te ervaren”.

Ommerschans
Het plaatselijk comité van de Open Monumentendag Ommen richt haar activiteiten op 8 september 2018 op de Ommerschans. Voor de deelnemers die van Ommen naar de Ommerschans fietsen een leuke gelegenheid om het vernieuwde tolhuis dan van binnen te bekijken. Vanaf de Ommerschans is een fietstocht uitgezet. Het tolhuis met het witte tolhek tussen Ommen en Balkbrug is in 1856 gebouwd. Dat was in de periode 1819-1889 van de bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid op de Ommerschans. De gemeente Stad-Ommen stelde toen dat voor de komst als tegenprestatie een kanaal aangelegd zou worden tussen het Dedemsvaartskanaal in Balkbrug en de Vecht in Ommen. De aanleg van deze vaart kwam echter niet verder dan Witharen. Een hoge zandrug in deze Ommer buurtschap stokte de werkzaamheden. Een hieruit voortvloeiend geschil tussen de gemeente en de Maatschappij resulteerde uiteindelijk dat de Maatschappij verplicht werd de kosten te betalen van het verbeteren van de Ommerdijk, de huidige Balkerweg. De gemeente Stad-Ommen kreeg daarop wel het onderhoud van de vernieuwde weg. Om die te kunnen betalen werd het tolhuis gebouwd. Vanuit de kamer in de boerderij kon de tolgaarder beide zijden van de weg in de gaten houden. Voor paard en wagen moest 15 cent tol betaald worden. In 1926 kwam een einde aan de tolheffing.

Oude glorie hersteld
Het oude tolhuis is in 2011 gekocht door Cees Zoon van de familie Nijenhuis compleet met inboedel. De boerderij verkeerde in een slechte maar onaangetaste staat. Het is nu helemaal weer in oude glorie hersteld Om de monumentale status na een ingrijpende renovatie in stand te houden, moest Zoon zich aan strenge regels houden. In het voorjaar van 2014 zijn de bouwvakkers begonnen met restauratie. Het tolhuis is ooit bewoond geweest door Gerridina Nijenhuis-Steen (1892-1996). Zij werd vroeg weduwe en voedde haar twee kleine kinderen Hendrik en Mina alleen op, deed het boerenwerk, verzorgde het vee en inde de tolgelden voor de gemeente Ommen. In het begin van de vorige eeuw was in het tolhuis ook een telefooncentrale voor de omgeving aanwezig. Wanneer boeren naar buiten wilden bellen, belden ze naar Mina Nijenhuis. Zij zette dan de knoppen om.

Bron: Harry Woertink – 25 augustus 2018

In het Streekmuseum Ommen zijn tot eind september prachtige schilderijen en tekeningen te zien van Ommer molens.
Foto: OudOmmen

In het kader van de Ommer Molendag werd een oproep gedaan om eigen kunstwerken beschikbaar te stellen voor deze tijdelijke expositie. De belangstelling van particulieren om schilderijen tentoon te stellen zien was groot. De molens zijn op mooie wijze vastgelegd op doek of papier. Het museum heeft ook zelf een groot aantal werken die nu tentoongesteld zijn. Kom kijken naar 50 oogstrelende kunstwerken.

Openingstijden van het Streekmuseum aan Den Oordt 7 in Ommen: dinsdag tot en met vrijdag van 10 tot 17 uur; zaterdag van 13 tot 17 uur.

Bron: Harry Woertink – 22 augustus 2018

OMMERSCHANS/DEDEMSVAART – De Ommerschans staat op zaterdag 8 september volop in de schijnwerpers tijdens de Open Monumentendag. Zowel de stichting Open Monumentendag Ommen als de Historische Vereniging Avereest (HVA) hebben de voormalige vesting en bedelaarskolonie tussen Ommen en Balkbrug als thema.

Het bestuur van de Stichting Open Monumentendag Ommen met v.l.n.r.: Harry Woertink, Linde Stokvis, Gerda Wermink, Jan Soer, Wim van Kesteren en Cathy van der Mooren.
Foto: Stichting Open Monumentendag Ommen
Zie voor meer foto’s het album “Open Monumentendag 2018”.

De invulling van de Open Monumentendag is dan ook een samenwerking tussen beide genoemde organisaties. Voor de historische vereniging De Ommerschans, molen De Star in Balkbrug en de historische boerderij De Wheem in Oud Avereest zijn eveneens rollen weggelegd voor de gezamenlijke Open Monumentendag. Bovendien wordt op deze dag een oud kanon definitief (terug)geplaatst op de verdedigingswal van de Ommerschans.

Opening
De officiële opening van de Open Monumentendag op de Ommerschans vindt plaats om 10.15 uur door burgemeester Hans Vroomen bij de boerderij aan de Balkerweg 72. Als vervolgens de opening is geweest wordt om 11.00 uur op de schans het authentiek kanon uit 1785 onthuld. Dit kanon moet bijdragen aan een betere visualisatie van de geschiedenis van de voormalige vesting. Deze officiële handeling zal verricht worden door de Commissaris van de Koning, Andries Heidema.

Ommerschans
De Open Monumentendag op de Ommerschans wordt georganiseerd door de stichting Open Monumentendag Ommen. Er kan vanaf 10.30 uur een fietstocht gemaakt worden door het kolonielandschap met de mogelijkheid van bezoek aan de voormalige kerk van de Ommerschans. Verder zijn een voormalige kolonieboerderij aan de Eerste Schansweg en molen De Star deze dag opengesteld. Hiervoor is een fietsroute op papier gezet. Het Fietsmuseum uit Ommen is present met historische rijwielen. Een muzikaal duo zwaait de deelnemers van de fietstocht uit. Behalve een fietstocht kan er ook gewandeld worden. Lees verder Dubbel aandacht voor de Ommerschans tijdens Open Monumentendag op 8 september →

OMMEN – Tropisch warm maar toch gezellig druk, zo omschrijft de organiserende stichting Ommer Molens de jaarlijkse Molendag van afgelopen zaterdag.

Een paardentram vervoerde bezoekers van molen Den Oordt naar molen De Lelie.Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Ommer Molendag 2018”.

Ondanks de hitte kwamen veel belangstellenden af op de open dag van de vijf molens in Ommen. Bij de Besthmenermolen werden zo’n 500 bezoekers geteld. Dat was wel ongeveer de helft minder dan andere jaren, maar volgens Johan Otten, voorzitter van de stichting Ommer Molens had dat te maken met de tropische omstandigheden. Het grote parkeerterrein bij molen Den Oordt was de hele dag dan ook maar voor de helft gevuld, terwijl normaal gesproken elke zaterdag het terrein volstaat met auto’s. Voordeel van dit alles was wel dat de molenaars meer ruimte hadden om de werking van de molens uit te leggen aan de aandachtige bezoekers. “Nu weet ik hoe een molen werkt”, aldus een van de bezoekers, die bekende nooit eerder op een molen geweest te zijn. “Mijn vader komt uit de Zaanstreek; een molenrijk gebied, maar over molens had hij het nooit. We wonen nu sinds kort in Ommen en ken na vandaag bijna alle Ommer molens”.

Tijdens zijn openingsspeech bij molen Den Oordt maakte molenstichting-voorzitter Johan Otten gewag van het mooie molenbezit van Ommen. “Als molenstichting zetten we ons samen met de vele vrijwilligers graag in voor deze molens. Maar er zijn ook zorgen als het gaat om de ruimte rondom de molens”, aldus Otten, wijzend op de nieuwbouwplannen bij molen De Lelie. “Het bouwen van huizen dicht bij molen De Lelie zet de molen op slot. Dat moeten we niet willen”, aldus Otten, die zijn zorgen uitte tegenover wethouder Ko Scheele. De wethouder prees de activiteiten van de molenstichting en stipte nog aan dat het beroep van molenaar is opgenomen op de immaterieel erfgoed lijst van Unesco.

Als openingshandeling van de Ommer Molendag werd door de wethouders de vang van molen Den Oordt gelicht om zo de wieken vrij spel te geven in de wind. Bijna de hele dag was er wel genoeg wind om de wieken in beweging te krijgen, waaronder die ook in Vilsteren. Bij de molens waren verschillende randactiviteiten georganiseerd, zoals het dorsen van graan en bakken van brood. Ook een tweetal draaiorgels werkten aan de dag mee met orgelmuziek. Lees verder Ommer Molendag heet en gezellig druk →