Alle berichten door Harry Woertink

Dodenherdenking Ommen: “Veiligheid, vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend”

Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding

Op diverse plaatsen in Ommen is op 4 mei op gedenkwaardige wijze stil gestaan bij de slachtoffers die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog waar ook ter wereld zijn omgekomen door oorlogsgeweld of terreur. De herdenkingen werden druk bezocht.

Burgemeester Hans Vroomen legt hier met zijn vrouw bloemen bij het “Kamp Erika monument” op de Besthmenerberg.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Dodenherdenking 2022”

Na eerder op de dag herdenkingen gehouden te hebben bij de oorlogsgraven aan de Hardenbergerweg en op de Joodse begraafplaats werd aan het eind van de middag stil gestaan bij het bij het monument op de Besthmenerberg. ’s Avonds trok de herdenking bij het bij het gemeentehuis veel belangstelling.

Kamp Erika
Bij het monument op de Besthmenerberg, dat herinnert aan het gevangenkamp Erika, waren toespraken en gedichten, gevolgd door het zingen van het Wilhelmus. Ook was hier een bloemlegging met een defilé langs het vernieuwde monument. Aan de herdenking bij het gemeentehuis werkten kinderen mee van basisscholen Het Palet en de Johan Seckelschool. Verder scoutingroep Van Pallandt, het Ommer mannenkoor en muziekvereniging Crescendo.

“In deze tijd realiseren we ons weer hoe kwetsbaar en belangrijk vrede, veiligheid en vrijheid zijn”, aldus burgemeester Hans Vroomen in zijn speech. “Des te meer reden om vandaag stil te zijn bij de strijd die is geleverd voor die waarden, om hen die vielen voor onze vrijheid te gedenken voor hun offer”. Dat veiligheid, vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend zijn, bewijst volgens Vroomen de oorlog in Oekraïne waardoor in Lemele momenteel 150 vluchtelingen worden opgevangen.

71 namen
Tijdens de herdenking werden de 71 namen van Ommenaren voorgelezen die door oorlogshandelingen tijdens- en na de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Op het graf van verzetsheld Frits Iordens op landgoed Eerde legden vertegenwoordigers van De Darde Klokke bloemen. Enkele herdenkingen in Ommen zijn op film vastgelegd door de Amsterdamse Filmstichting. Dit op initiatief voor Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland en het Nationaal 4 mei comité. Hierbij waren rollen weggelegd voor Corine Aalvanger, Marith Mellema en Harry Woertink. Wanneer de film te zien is, is nog niet bekend.

Bron: Harry Woertink – 4 mei 2022

Familie omgekomen Engelse vlieger Peter Nixey eregasten op Dodenherdenking in Ommen

Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding

Met bloemlegging zijn woensdag 4 mei 2022 de vier Engelse vliegers herdacht die zijn omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Peter Nixey junior legt bloemen op het graf van zijn vader.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Dodenherdenking 2022”

Bijzonder was dat de plechtigheid werd bijgewoond door drie generaties Nixey uit Engeland. Bij de vier graven werden bloemen gelegd door burgemeester Hans Vroomen, het 4 mei comité en door Peter Nixey, de zoon van de omgekomen vlieger. Bij de grafmonumenten staat de tekst in het Nederlands vertaald: “Er is een hoek van een veld in den vreemde, dat voor altijd Engeland is”.

Zoon, kleinkinderen en achterkleinkinderen
Een van de omgekomen bemanningsleden was Peter Nixey. Hij kreeg uit zijn huwelijk een zoon met de nam Peter, die in april 1942 werd geboren, twee maanden nadat zijn vader werd gedood. De familie Nixey, zoon Peter, inmiddels 80 jaar, met zijn vrouw, kleinkinderen en achterkleinkinderen waren in Ommen eregasten bij de verschillende herdenkingen. De gemeente Ommen en het 4 mei comité begeleidde de familie Nixey om voor het eerst in Ommen de dodenherdenking mee te maken, zowel op de begraafplaats, de Joodse begraafplaats, op de Besthmenerberg en bij het gemeentehuis. De vier Engelse vliegers hebben hun laatste rustplaats gevonden op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg in Ommen. Hun vliegtuig stortte op 20 juni 1942 neer in het Arriërveld. Van de acht bemanningsleden kwamen hierbij om: Arthur Buckley, 23 jaar; Peter Nixey, 22 jaar; Douglas Archer Melville en Wilfred Ernest Pearson.

Later meer over de herdenking van de jaarlijkse Dodenherdenking in Ommen. Voor meer informatie over het neerstorten van de viermotorige Stirling-bommenwerper in Ommen: Ommen en de Tweede Wereldoorlog (3)

Bron: Harry Woertink – 4 mei 2022

Ommen herdenkt 4 mei 2022

Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding

Op diverse plekken in de gemeente Ommen worden op woensdag 4 mei de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht.

Archieffoto van het monument op de gevel van het gemeentehuis met de namen van de oorlogsslachtoffers uit Ommen.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Herdenkings monumenten WOII”

Ook alle burgers en militairen van Nederland, die waar ook ter wereld omgekomen zijn sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in oorlogssituaties en bij vredesoperatie worden herdacht.

Begraafplaats Hardenbergerweg
Om 11.00 uur vindt er een bloemlegging plaats op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg bij de oorlogsgraven van het Brits Gemenebest, de graven van de burgerslachtoffers en de graven van de slachtoffers van kamp Erika. Burgemeester Hans Vroomen houdt een toespraak, de Last Post wordt gespeeld en er is een bijdrage van de Ommer stadsdichters. De familie Nixey uit Engeland zal bij de herdenkingen aanwezig zijn. Aansluitend zal er een bloemlegging plaatsvinden bij het monument op de Joodse begraafplaats.

Kamp Erika
De historische vereniging CCO organiseert in samenwerking met oud-gevangenen van Kamp Erika een dodenherdenking bij het herinneringsmonument op de Besthmenerberg aan de Hammerweg. Het monument herdenkt de slachtoffers van het gevangenkamp Erika. Het programma op de Besthmenerberg ziet er als volgt uit: om 17.30 uur verzamelen op parkeerplaats Steile Oever, waarna om 17.40 uur het gezamenlijk vertrek is naar het herdenkingsmonument. Om 17.45 uur worden er declamaties voorgedragen en houdt burgemeester Hans Vroomen een toespraak. Om 17.58 uur klinkt The Last Post en om 18.00 uur is er 2 minuten stilte. Na de 2 minuten stilte worden er twee coupletten van het Wilhelmus gezongen, gevolgd door een defilé langs het monument en bloemlegging. Na de officiële herdenking is er mogelijkheid om koffie te drinken in de Besthmenermolen. Lees verder Ommen herdenkt 4 mei 2022 →

Uitstapje voor medewerkers De Darde Klokke naar vestingstad Coevorden

De Darde Klokke, Harry Woertink

De vrijwilligers van De Darde Klokke maakten zaterdag 30 april 2022 een historisch uitstapje naar de oude vestingstad Coevorden.

Meest imposant was het bezoek aan het kasteel.
Foto: Sir Schokkenbroek
Zie ook het album “2022 DDK -> Reisje Coevorden”

Iedereen was onder de indruk van de rijke geschiedenis die Coevorden heeft. Daarin had ook stadsgids Lambert Hans een belangrijke bijdrage. Meest imposant was het bezoek aan het kasteel. Wie dat wilde bezocht het stedelijk museum gevestigd aan de Markt. Vooraf werd koffiegedronken bij de “Heeren van Coevorden” waar ’s middags ook de lunch werd gebruikt.

Coevorden
Onder leiding van de stadsgids werd een wandeling gemaakt langs historisch plekken in de stad. Het ontstaan van Coevorden begint met een doorwaadbare plek in de rivier waar de koeien werden langs gedreven. Deze plek was door de afzetting van zand en slib ontstaan en noemde men een ‘voorde’. Na verloop van tijd werd deze plek ‘Koevorde’ genoemd. Zo ontstond uiteindelijk de naam Coevorden. Vergelijk het met de Engelse plaats Oxford, waarin dezelfde naamsbetekenis schuilgaat.

Kasteel
In Coevorden wandel je door het centrum van een stad met een bijzonder historisch verleden. De middeleeuwse stad was door zijn strategische ligging een toegangspoort naar het noorden van Nederland. Vijandige overheersers lagen op de loer. Daarom moest Coevorden maatregelen treffen: het kasteel en restanten van de vestingwerken getuigen hier nog van. Het kasteel kent een roerige geschiedenis. Vanwege de ligging in een moerasgebied op doorgangsroutes, met name die tussen Hanzesteden Münster en Groningen, en vanwege de lucratieve tolrechten, was de vesting van groot strategisch belang. Het bezit ervan wisselde vele malen, wat vaak met geweld gepaard ging. Coevorden lag strategisch op de route van Groningen naar Münster, wat de stad tot een welvarende vestingstad maakte. De in 1215 gewijde bisschop van Utrecht Otto van Lippe besloot de aanspraken van het bisdom op het gebied te verstevigen, niet in de laatste plaats om zijn inkomsten uit het gebied veilig te stellen, dan wel te vergroten. Otto stuitte echter op grote tegenstand, omdat de boeren hun heer Rudolf II van Coevorden steunden. Dit resulteerde in de slag bij Ane in 1227, waarbij Otto het leven verloor en de Drentse boeren onder commando van Rudolf II van Coevorden een klinkende overwinning behaalden.

Lees verder Uitstapje voor medewerkers De Darde Klokke naar vestingstad Coevorden →

Machinepark Ommen een unicum in de Ommer Zeeheldenbuurt

Harry Woertink

Het zag er allemaal indrukwekkend uit: een grote verzameling van machines zoals een knaap van een stoomwals, draglines, bulldozers, en meer machines voor de weg- en waterbouw.

1958. Machinepark Ommen van J.H. Careman. Rechts is nog een van de 4 houten huisjes aan de Doormanstraat te zien.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer foto’s het album “Machinepark Ommen”.

Het ging bovendien voor die tijd om een unicum voor het oosten van het land: “Machinepark Ommen”. Initiatiefnemer van het machinepark was J.H. (Jan) Careman, een temperamentvolle zuiderling, die zich ruim een jaar geleden in Ommen had gevestigd aan de Doormanstraat 2 en zich patenthouder van 15 uitvindingen mocht noemen.

Elastieken lint
Burgemeester mr. C.P. van Reeuwijk had de eer het Machinepark Ommen naast de woning van Careman officieel te openen. Dat in aanwezigheid van vele genodigden en vertegenwoordigers van overheids- en particuliere bedrijven. Met een grote trilwals moest een over de weg gespannen lint doorgereden worden. Het elastieken lint bood echter lang tegenstand, om plotseling te knappen en midden in het gezicht van een druk filmende cameraman te vliegen….

Zeeheldenbuurt
Het machinepark in de Zeeheldenbuurt bevond zich tussen de woning van Careman en de vier destijds door de gemeente gebouwde vier houten huisjes aan de Doormanstraat. Jan Careman kreeg medewerking van een groot aantal machinefabrikanten om hier een vast machinepark te vestigen. Aannemers hoefden dan niet meer naar het westen van het land om machines aan te schaffen, was het idee hierachter. Lees verder Machinepark Ommen een unicum in de Ommer Zeeheldenbuurt →

Koningsdag Ommen zonder optocht maar wel met leuk programma

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

Koningsdag wordt in Ommen weer groots gevierd met een driedaags programma: een fietstocht door versierde straten, muzikaal optreden in Oldenhaghen, een optocht van versierde fietsen en karren en op Koningsdag zelf een aubade, festiviteiten op het feestterrein en afsluitend vuurwerk aan de Vecht.

Archieffoto uit 2018 van het vuurwerk vanaf de Vechtoever.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Koning(s)(inne)dag – Oranjefeesten”

De grote historische optocht van versierde wagens, voornamelijk gemaakt door scholen en buurtverenigingen en goed voor duizenden toeschouwers, gaat echter dit jaar niet door. Door de coronamaatregelen besloot het bestuur van de Oranjevereniging Ommen in december vorig jaar om in 2022 geen grote optocht te houden. “Door de Corona maatregelen kunnen wij van de scholen niet verwachten dat zij de komende periode gaan werken aan een praalwagen”, luidde destijds het besluit van het Oranjebestuur.

Versierde straten
Om er toch feestelijke dagen van te maken zijn er wel de bekende activiteiten, zoals optocht met versierde fietsen en karren, fietstocht langs de versierde straten en een gezellige feestterrein met vermaak voor jong en oud. Op Koningsdag is er ‘s morgens om 9.30 uur wel de traditionele aubade en vanaf 15.00 uur volop gezelligheid op het feestterrein aan de Koesteeg. Voor de kinderen zijn er springkussens, er is muziek en theater en volop eten en drinken. De voetbalclub FC Ommen organiseert op het feestterrein allerlei voetbal spellen. Nieuw is de kleedjesmarkt voor kinderen.
Lees verder Koningsdag Ommen zonder optocht maar wel met leuk programma →

Eiertikken in Ommen goed voor ouderwetse gezelligheid – Traditie in ere hersteld

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

Tweede Paasdag was het weer zover. Ommen liep massaal uit voor het eeuwenoude eiertikken.

Veel belangstelling voor het eiertikken.
Foto: Alphons van Kesteren
Zie ook het album “Eiertikken”

Deze Ommer folklore is een jaarlijkse unieke traditie, die paasmaandag gehouden werd op de Markt rondom het Vechtpodium. Iedereen had er erg veel zin in om vrolijk een eitje te tikken tegen elkaar. Niet echt om van je medespeler te winnen, maar veel meer om elkaar weer terug te zien op dit voor Ommen traditioneel paasgebeuren. Het kon weer na twee jaar afwezigheid vanwege de corona. Het eiertikken is weer in ere hersteld.

Het pleintje op de Markt bij het Vechtpodium was vol “ouderwetse” gezelligheid. Dit kwam ook door de mensenmassa, het mooie weer, de vrolijke klanken van het Flaterpretorkest en bovenal door de perfecte organisatie van de familie Martens die al vanaf het begin van de vorige eeuw zorgen voor hard gekookte eieren. Nieuw was dit keer dat er ook een loterij aan het eiertikken verbonden was met mooie prijsjes van het Ommer bedrijfsleven.

Fotograaf Alphons van Kesteren maakte van dit traditionele paasgebeuren een fotoreportage. Meer over eiertikken in Ommen zie: Eiertikken op Tweede Paasdag een eeuwenoude traditie.
Bron: Harry Woertink – 18 april 2022

Historisch Rijwielmuseum Ommen met thema-expo over Tweede Wereldoorlog

Harry Woertink, Musea, Oorlog en Bevrijding

Het Historisch rijwielmuseum in Ommen houdt in de maand mei een speciale thema expositie over de Tweede Wereldoorlog.

V.l.n.r. Johan Overweg en Tom Bouwhuis bezig met de inrichting van de speciale thema-exposite over de Tweede Wereldoorlog.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “2022 – Expositie Tweede Wereldoorlog”

Dit in het kader van 77 jaar vrijheid. Er zijn unieke fietsen te zien die aandacht besteden aan de donkere periode 1940-1945. Ook is er kleding en beeldmateriaal die herinneren aan de oorlog. Het museum is gevestigd in de oude Hema-locatie aan de Brugstaat.

Verzet
In de speciale thema-expositie komt bijvoorbeeld het koerierswerk om voedselbonnen of berichten voor het verzet over te brengen in beeld. Bonnen en andere papieren werden verstopt in de zadelbuis van de fiets. Ook is er een fiets met massieve banden te zien die gebruikt werd als transportfiets om voedsel te halen of een kinderwagen met dubbele bodem die tijdens de Oorlogswinter werd ingezet. Engelse parachutisten figureren in de expo compleet met fiets. In die combinatie werden ze uit vliegtuigen gedropt. Of een Duitse soldaat op fiets met uitrusting. Ook worden met teksten en foto’s (oorlogs)verhalen uitgebeeld. Voor de thema-expositie zijn ook de leerlingen van de basisscholen uitgenodigd.

Verzamelaars Johan en Tom
De materialen voor de thema-expositie zijn voornamelijk afkomstig van verzamelaars Johan Overweg en Tom Bouwhuis, beiden vrijwilliger in het museum. Johan heeft speciale interesse in oorlog en fietsen en Tom houdt zich bezig met alles wat oud of antiek is. Niet verwonderlijk dan ook dat Tom zelfs zijn eigen woonappartement ingericht heeft met spulletjes uit de vijftiger- en zestiger jaren en in zijn vrije tijd zich ook zo kleedt. Het museum is op 1 april gestart met een nieuw seizoen. De belangstelling is vanaf de opening opnieuw overweldigend. En dat heeft niet alleen te maken met de bijzondere gunstige ligging van het museum – midden in het centrum – maar ook met de gehanteerde formule om van de bezoekers geen entree te vragen maar een vrijwillige donatie voor de instandhouding van het museum. Lees verder Historisch Rijwielmuseum Ommen met thema-expo over Tweede Wereldoorlog →

Jef Last krijgt postuum bijzondere onderscheiding voor verzetswerk

Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding

De vergeten verzetsman Jef Last (1898-1972) gold ooit als beroemdheid in Nederland. In de laatste oorlogsmaanden van 1940-1945 zette Last zich in voor de Binnenlandse Strijdkrachten.

Afbeelding uit het boek ‘Aan de bronnen van het verzet’ van Jef Last.
Afb.: OudOmmen

Daarvoor ontvangt hij maandag 11 april (de Bevrijdingsdag van Ommen) op kasteel Eerde postuum het draaginsigne dat prins Bernhard in het leven riep.

Kasteel Eerde
Ida Last-ter Haar de vrouw van Jef Last werkte in de oorlog als huismoeder voor leerlingen van de Quakerschool op kasteel Eerde. Zij zorgde in de oorlogsjaren ook voor (geheime) contacten tussen de ondergrondse en de omgeving van het kasteel, die vooral nodig waren omdat de Duitsers nabij het kasteel gestationeerd waren, zowel op Kamp Erika als tegenover het kasteel gelegen munitiekamp. Jef Last heeft er voor gezorgd dat de toenmalige schooldirecteur Werner Hermans na de bevrijding commandant werd van het van gevangenkamp Erika (met een k) naar interneringskamp geswitchte Erica (met een c). Dit om orde te bewaken op het interneringskamp waar na 11 april 1945 leden van de ondergrondse als bewakers optraden die hun haat op de gevangenen zouden kunnen botvieren, zo liet Hermans ooit na de oorlog eens weten.

Verzet
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de rechtstaat buiten werking gesteld. Er was sprake van willekeur, vervolging, terreur en moord. Verreweg de meeste mensen probeerden er het beste van te maken en gingen zoveel mogelijk door met hun dagelijks leven. Een kleine groep kwam in verzet. Kwam op voor de rechten van anderen. Verzette zich tegen onrecht en onrechtvaardigheid zo ook Last. Josephus (Jef) Carel Franciscus Last werd geboren op 2 mei 1898 te Den Haag. Door het beroep van zijn vader werd er veel verhuisd. In respectievelijk Den Haag, Leeuwarden, Venlo, Deventer en Amsterdam bracht Last zijn jeugd door. Hij was een Nederlands dichter, prozaschrijver, vertaler en reiziger. In 1941 wordt hij actief voor het illegale blad De Vonk. De Vonk is de naam van twee verschillende illegale blaadjes tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bijbehorende Nederlandse verzetsorganisatie wordt als de Vonk-groep aangeduid. Jef geeft lezingen, houdt zich druk bezig met ideologische en theoretische achtergrond van De Vonk en publiceert in het blad. In maart 1942 volgt een grote arrestatiegolf in de Amsterdamse Vonkgroep. Last ontkomt omdat hij zich op dat moment in Katwijk bevindt. Vanaf dat moment Last onderduiken. Hij blijft ook ondergronds actief voor het blad.

Lees verder Jef Last krijgt postuum bijzondere onderscheiding voor verzetswerk →

Eiertikken op Tweede Paasdag een eeuwenoude traditie

Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities

OMMEN – Tweede Paasdag is het weer zover. Dan loopt Ommen massaal uit voor het eeuwenoude eiertikken. Deze Ommer folklore is een jaarlijkse unieke traditie, die paasmaandag gehouden wordt op de Markt rondom het Vechtpodium.

1984. Eiertikken, hier nog op het Kerkplein met v.l.n.r. Martend Makkinga, Gerard Martens en pastoor Flapper.
Foto: OudOmmen
Zie ook de albums “Paastradities” en “Eiertikken”.

De start van deze unieke traditie is om 11.15 uur. In groepjes duelleren honderden (oud) Ommenaren en toeristen met elkaar. Niet met vervaarlijk wapentuig, maar met eieren in hun knuisten. Scherp op scherp, stomp tegen stomp. Eiertikken, heet dit jaarlijkse volksvermaak, waar het de bedoeling om de eieren zo lang mogelijk heel te houden. Het is de familie Martens samen met de historische vereniging Gemienschop van Oll Ommer die het eiertikken op Tweede Paasdag als eeuwenoude folklore overeind weet te houden.

Paasloterij
Al jaren achtereen is het de familie Martens die bijna 2000 hardgekookte eieren aan de man of vrouw brengen. Ze posteren zich op het marktplein met de tot de rand toe gevulde kisten met eieren. “Na twee jaar lang geen traditioneel eiertikken georganiseerd te kunnen hebben door de pandemie, blazen we dit gezellige evenement dit jaar nieuw leven in en wel met een geheel nieuwe toevoeging, namelijk: een paasloterij”, aldus Erwin Martens. “Bij aankoop van tien eitjes geven we er een gratis lot bij en bij een vol treetje zelf vijf gratis loten. Het eiertikken moet een mooi evenement worden voor jong en oud. Daarom ook deze loterij. Direct na het eiertikken vindt de trekking plaats bij de muziektent, waarmee fantastische prijzen te winnen zijn dankzij de sponsoring van vele Ommer ondernemers”.

Op de Markt
Tot de zeventiger jaren van de vorige eeuw werd er getikt voor het gemeentehuis aan de Markt. Met de aanleg van de nieuwe Vechtbrug werd het evenement verplaatst naar het Kerkplein. Maar sinds 2016 is het evenement weer terug op de Markt. De familie Martens kookt de eieren voor het paasweekeinde in een oude kookpot. Alle eieren worden één voor één gekeurd voordat ze in het kokende water belanden. Het koken gebeurt in een jutezak. Na ongeveer twintig minuten wordt de zak er uitgehaald. Lees verder Eiertikken op Tweede Paasdag een eeuwenoude traditie →