Als in 1890 de Ommerschans als Bedelaarskolonie is verlaten en de meeste hoeves zijn verkocht ziet de Minister van Oorlog in de nagelaten graslanden een prima locatie om jonge veulens op te leiden als militair paard in het leger.

Kamp bij Ommen.
Afb.: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Legeroefeningen” en een plattegrond van de ommerschans met “Stallen in de legerplaats bij Ommen”.

Het duurt dan ook niet lang of er komt op het stille Ommerschans een remonte-depot voor de africhting van de jonge paarden. Voor de huisvesting worden enkele van de nog aanwezig gebouwen vertimmerd tot kantines. Paardenstallen worden ingericht om 500 veulens voor militaire dienst in te rijden door een garnizoen van 200 man. De omliggende graslanden worden groot genoeg geacht om er militaire oefeningen te houden, voor met name soldaten uit de noordelijke militaire kazernes. In Milligen was al een remonte-depot, maar door een storm weggeblazen. Lang heeft het africhten van nieuwe paarden op de Ommerschans niet geduurd, want uiteindelijk is weer teruggekeerd naar Milligen waar de stormschade weer was hersteld.

Legerplaats
Het is 1893 als de Ommerschans in afwachting is van de komst van de militairen. Een openbare inschrijving aangekondigd in krantenadvertenties moeten zorgen voor de levering van verschillende benodigdheden voor de legerplaats.“De Kapitein-Intendant, belast met den verplegingsdienst in de Legerplaats bij Ommen, zal op Vrijdag 28 dezer, des middags ten 12 uur, ten bureele van den Intendant der 2e Divisie Infanterie te Arnhem, Prins Hendrikstraat 36, onder nadere goedkeuring van den Minister van Oorlog, in het openbaar aanbesteden de levering van: a. fourage; b. ligstroo; c. vleesch en vet; d. spek; e. kapucijners, zout, koffie, peper en azijn; f. brandhout; g. groenten en aardappelen; ten behoeve van de troepen en paarden, die van 30 Augustus tot 12 September a s. aan de oefeningen in gemelde legerplaats zullen deelnemen, alsmede voor die, welke in het vóór- en nakamp aanwezig zullen zijn.” Lees verder Ommerschans behalve vesting, wapendepot en bedelaarsgesticht ook legerplaats →

OMMEN – In het Streekmuseum Ommen is maandag een deel van een oude barak van kamp Erika officieel in gebruik genomen.

Deel van oude kampbarak met maquette van kamp Erika tentoongesteld in Streekmuseum.
Foto: OudOmmen

De plechtigheid vond plaats in aanwezigheid van wethouder Ko Scheele, leden van het 4 mei comité Ommen en museumvrijwilligers. “Goed dat de herinneringen van het gevangenkamp Erika op deze wijze levend wordt gehouden. Maar ook dat de periode van Krishnamurti in Ommen niet vergeten is”, aldus wethouder Scheele bij de officiële overdracht in het museum.

Tijdens de wintersluiting van het museum hebben vrijwilligers van het museum de oude kampbarak toonbaar gemaakt voor tentoonstelling in het museum. Eerder was de barak opgedoken in Lemele waar deze dienst deed als woning. Als onderdeel van de vaste collectie herinnert de tentoonstelling aan de gruwelijke periode uit de Tweede Wereldoorlog toen de Duitse bezetter hier een strafkamp had ingericht. Het is het enige tastbare wat er nog over is van het beruchte kamp. Behalve kamp Erika staat de geschiedenis van de Sterkampen met Krishnamurti in de spotlights van het museum. De Sterkampen dateren uit de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw en werden gehouden op dezelfde plek waar later het gevangenkamp was gevestigd. De herinrichting van het museum is mogelijk gemaakt met gemeentelijke subsidie.

Het Streekmuseum Ommen is sinds kort een ANWB Gastvrij punt voor fietsers en wandelaar en schenkt voor wie dat wil koffie of thee. Het Streekmuseum is te vinden aan Den Oordt 7, 7731 CM Ommen, telefoon 0529-453487. Website: http://www.museum-ommen.nl, email: info@museum-ommen.nl en facebook: http://www.facebook.com/streekmuseum.ommen. De openingstijden van het Streekmuseum zijn: maart en april: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur, mei t/m augustus: dinsdag t/m vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur en zaterdag 13.00 uur tot 17.00 uur. September en oktober: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur.

Bron: Harry Woertink – 27 februari 2017

In augustus 1939 mobiliseerde de regering het Nederlandse leger. Het kan niet meer om het oorlogsgevaar heen.

Oorlogszakboekje van Gerrit Hendrik Woertink (geboren 11-12-1916 te Stad-Ommen), soldaat bij het 4e Regiment Veldartillerie (4RVA); lichting 1936.
Afb.: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen en documenten het album “Mobilisatie”.

Op 24 augustus 1939 is er eerst een voormobilisatie en worden 50.000 man onder de wapenen geroepen. Op 28 augustus 1939 volgt de algemene mobilisatie. Honderden extra treinen worden ingezet. Binnen enkele dagen zitten 280.000 soldaten op post. Nederland klemt zich vast aan het neutraliteitsprincipe. Daarom turen manschappen even aandachtig de kustlijn af richting Engeland als dat ze de grens met Duitsland bewaken. De soldaten raken in de eerste maanden nauwelijks een geweer aan, maar hanteren vooral de schep: alle aandacht gaat naar het bouwen van verdedigingswerken. Het leger kampt met verouderd materieel. Een deel van de mannen moet zich de vijand van het lijf houden met geschut uit 1878. De 300 veldkanonnen stammen uit 1904. Alleen de luchtartillerie beschikt over moderne wapens. De luchtvloot bestaat uit een bonte verzameling van ongeveer 140 vliegtuigen. Naast het reguliere leger is de verdediging in handen van de Bijzondere Vrijwillige Landstorm en burgerwachten. De bevolking reageert kalm op de mobilisatie, al brengt die het dagelijks leven in de war. Gebieden worden onder water gezet, bewoners en vee geëvacueerd. Soldaten versperren wegen en bruggen, en hakken bomen weg om vrij schootsveld te hebben. De bevolking krijgt een verbod op hamsteren, waar lang niet iedereen zich aan houdt. Brengt het begin van de mobilisatie nog spanning met zich mee, al snel slaat de verveling toe. Om de eentonigheid te doorbreken organiseren de manschappen spelavonden, sportwedstrijden en concerten. Het leger heeft een aparte afdeling Ontwikkeling en Ontspanning. Met cursussen figuurzagen en amusement houdt die de stemming erin.

Capitulatie
Door de mobilisatie is ook Ede als garnizoensplaats volgestroomd met opgeroepen reservisten. Er worden tevens grote hoeveelheden paarden aangevoerd voor de artillerie. Meer dan 1000 paarden waren nodig voor één regiment artillerie. De veldartillerie uit Ede neemt stelling rond de Grebbeberg. Lees verder Mobilisatie 1939; Duitse inval 10 mei 1940; capitulatie 15 mei 1940 →

Hoe verliep de Tweede Wereldoorlog in Ommen. De werkgroep Tweede Wereldoorlog van het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO) heeft de gebeurtenissen zoals die grotendeels in Ommen en omgeving plaatsvonden op rij gezet.

De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen

De oorlog zorgde voor vijf donkere jaren met veel slachtoffers. Bijna de hele Joodse bevolking werd door de Nazi’s van de aardbodem weggevaagd. Van de in Ommen wonende joodse families heeft slechts een enkeling de oorlog overleefd. In het zicht van de bevrijding van Ommen kwamen drie Ommer inwoners om het leven door oorlogsgeweld.

1940
10 mei 1940: Bezetting door Duitsland.
1 juli 1940: Joden mochten niet meer deelnemen aan ‘luchtbescherming’. Gompel en Hartog de Levie, Joop van der Hoek en Hertog de Lange worden ontheven van hun taak.
Crash van een Wellington bommenwerper en de eerste bommen ontploffen op Ommer grondgebied.

1941
10 januari 1941: Alle Joden of personen met tenminste één Joodse grootouder moeten zich laten registeren bij de bevolkingsadministratie.(De legekosten bedragen 1 gulden). In Ommen lieten 83 personen zich registreren. Lees verder De oorlog dichtbij; Ommen tijdens de Tweede Wereldoorlog →

OMMEN – In het Streekmuseum in Ommen is een deel van een oude barak van het voormalig gevangenkamp Erika tentoongesteld.

Deel van oude kampbarak met maquette van kamp Erika tentoongesteld in Streekmuseum. Rechts een afbeelding van Krishnamurti.
Foto: Harry Woertink

Tijdens de Tweede Wereldoorlog boden houten barakken op het kamp onderdak aan de gevangenen. Na de oorlog zijn de barakken op het kamp gesloopt en verkocht. Een daarvan belandde in Lemele waar het tot voor kort dienst heeft gedaan als woning. Na de sloop is het overgedragen aan het museum. Die heeft een deel daarvan nu in de vaste tentoonstelling opgenomen. Het is het enige tastbare wat er nog over is van het beruchte gevangenkamp. In kamp Erika, gelegen op de Besthmenerberg, werden in de oorlogsjaren gevangenen met grof geweld mishandeld en soms ook vermoord door de brute kampbewaarders.

Woning
Na de oorlog heeft de barak dienst gedaan als woning aan de Korteveldsweg. Aan de buitenkant was altijd goed te zien dat het om een oude kampbarak ging. Toen de laatste bewoners, Bas en Jantien Tempert, de houtenwoning gingen vervangen voor nieuwbouw waren ze graag bereid om mee te werken aan het behoud van de barak.
Na sloop bleek dat maar bepaalde elementen van de barak gebruikt konden worden voor de expositie. Dat heeft het museum echter niet weerhouden om de wel bruikbare delen in het museum onder te brengen. Het gaat om een zijpaneel van de barak met een raampje. Onder leiding van vrijwilliger en timmerman Henk Pasman hebben aan de realisering en herinrichting meegewerkt de museummedewerkers Jan van der Bent, Teun Eilander, Henk Keizer, Herman Kortman, Reinder Lanjouw, Sir Schokkenbroek en Harry Woertink. Lees verder Barak kamp Erika vanaf 1 maart in Streekmuseum →