Naast bronzen zwaard van Ommerschans ook bronzen speerpunt

Ommerschans

Naast het bronzen zwaard van Ommerschans is er ook een bronzen speerpunt bekend, die in het verleden gevonden is tussen Witharen en Ommerschans.

Bronzen speerpunt uit de Midden Bronstijd (ca. 1000 voor Chr.) gevonden tussen Witharen en de Ommerschans.
Afb.: Provincie Overijssel

De speerpunt uit de Midden Bronstijd (ca. 1000 voor Chr.) is de enige in zijn soort in Noord-Nederland, weet archeoloog Bemboom te vertellen. De speerpunt is van het type Tréboul, een Bretons fabricaat. De speerpunt met een lengte van 22,5 cm heeft een fraaie, bruine veen-patina. Net als het zwaard van de Ommerschans zou het mogelijk een veenoffer of votiefoffer kunnen zijn.

Deze zeldzame speerpunt van brons is gelukkig in Nederland bewaard gebleven. Het bronzen artefact bevindt zich in een ladekast van het Enschedese museum de Twentse Welle. Omdat de speerpunt in het museum van Enschede voor een bezoeker niet direct zichtbaar is, zou het een mooie aanwinst voor het streekmuseum in Ommen kunnen zijn, naast het zwaard van Ommerschans. De grondstoffen koper en tin zijn in Nederland niet aanwezig. Bijna alle voorwerpen van brons zijn in Nederland geïmporteerd en meestal door ruilhandel verkregen. Brons verving gedurende de bronstijd geleidelijk vuursteen als belangrijkste materiaal voor gereedschap, wapens en sieraden. Vanaf 1900 voor Chr. werd brons langzaam algemener in de Lage Landen.
Lees verder Naast bronzen zwaard van Ommerschans ook bronzen speerpunt →

Behoud dominee Van Raaltehuis in Ommen stap dichterbij

Bekende personen

OMMEN – De kans dat het Van Raaltehuis in Ommen blijft behouden is groter geworden nu een nieuwe bestemming voor het pand is gevonden.

KF025a-1bwd.jpgEen foto uit 1983 van het Van Raaltehuis genoemd naar predikant A.C. van Raalte (insteek rechts boven).
Foto: OudOmmen

Het gaat om de invulling van een kleinschalige woonzorgvoorziening in combinatie met de locatie van de naastgelegen ijzerwarenwinkel van Takman, die afgebroken gaat worden. Het vervallen huisje aan de dr. A.C. van Raaltestraat staat al jaren leeg met een ongewisse bestemming. Takman, eigenaar van het Van Raaltehuis heeft samen met de Zonnehuisgroep IJssel-Vecht, projectontwikkelaar Coresta en de gemeente een overeenkomst getekend, waarbij alle partijen zich uitspreken alles te doen om tot een haalbaar plan te komen voor de bouw van een woonzorgcomplex, waarbij het Van Raaltehuis behouden blijft. Voor de gemeente gaat het met name om een bestemmingsplanwijziging die de bouw mogelijk maakt van een complex met circa 23 wooneenheden rond een binnentuin. Het woon- en zorgcomplex is bedoeld voor ouderen die niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen. Zij kunnen gebruik maken van zorg van de Zonnehuisgroep vanuit de nabijgelegen locatie De Hoekstee.

Renovatie
Dankzij deze ontwikkeling kan de voormalige theologische school behouden blijven. De intentie is om dit karakteristieke gebouw te renoveren zodat het dienst kan doen als ontmoetingsplek en museum. Daarmee wordt het Van Raaltehuis het kloppend hart van de woonzorgvoorziening. De stichting Van Raaltehuis die zich onder andere inzet voor behoud van het gebouw is bij de plannen betrokken. Takman wil zijn bedrijf verplaatsen naar bedrijvenpark De Rotbrink. Hier heeft Takman de ruimte om verder te groeien. De Stichting Van Raaltehuis is blij met deze ontwikkeling en verheugt zich op de samenwerking met de Zonnehuisgroep. Het was al lange tijd bezig het huisje te bewaren, te renoveren en te zoeken naar een herbestemming om daarmee een prachtig stuk cultureel en historisch erfgoed te bewaren voor de toekomst. Lees verder Behoud dominee Van Raaltehuis in Ommen stap dichterbij →

Herdenking halve eeuw monument “Slag bij Ane”

Harry Woertink

OMMEN/ANE – Het monument in Ane dat herinnert aan de Slag bij Ane op 28 juli 1227 bestaat op 29 juli 2017 een halve eeuw. Voor de vereniging “Herdenking Slag bij Ane” aanleiding om bij de jaarlijkse herdenking op zaterdag 29 juli stil te staan bij dit historisch feit.

Frouwke Makkinga en Zwaantje Regeling bij de herdenking in 2016. Hun vaders waren een halve eeuw geleden de mede-initiatiefnemers van het monument in Ane.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Slag bij Ane”.

De Slag bij Ane, 790 jaar geleden, was de eerste uiting van verzet uit de kring van boeren uit Drenthe en Overijssel onder aanvoering van de kasteelheer Rudolf van Coevorden tegen het feodaal gezag. Het moderne ridderleger van bisschop Otto II van Utrecht werd in de moerassige Mommerieten bij Ane door de boeren in de pan gehakt. De Slag bij Ane bepaalde voor eeuwen het vrije karakter van de boeren in een groot deel van Noord en Noordoost Nederland.

Dieks Makkinga
De geboren en getogen Ommer Dieks Makkinga (4-11-1919/24-1-1995) was het die 60 jaar geleden het comité “Ien Nedersaksen” oprichtte voor een verenigd Saksenland én om de Drentse vrijheidsstrijd bij Ane te herdenken. Hij wist steeds meer historici en andere belangstellenden te interesseren voor de Slag bij Ane. Vooral omdat de veldslag van historische betekenis is en ook in navolging van de Friezen die elk jaar stil staan om de Slag bij Warns (1345).

Dieks Makkinga was van mening dat ook in Ane een monument moest komen. Er werden financiële acties opgezet, waarbij de schooljeugd uit Ommen in 1957 de eerste aanstoot gaf met een inzamelactie die 350 guldens opbracht. Maar er waren ook tegenwerkingen: het zou onzinnig zijn om een onbeduidend boerenopstand uit de Middeleeuwen aan de vergetelheid te ontrukken. Comitéleden uit kerkelijke en politieke kringen werden aangezocht. In 1961 werd onder leiding van de schoenmaker uit Ommen, Dieks Makkinga, de eerste herdenking gehouden in het dorpshuis van Gramsbergen. Ook alle jaren daarna kwamen op de laatste zaterdag in juli belangstellenden bijeen voor de herdenking van de Slag bij Ane. Echter, een monument was er nog steeds niet. Lees verder Herdenking halve eeuw monument “Slag bij Ane” →

Zaterdag 5 augustus Molendag in “Molenstad” Ommen

Harry Woertink

OMMEN – Op zaterdag 5 augustus 2017 organiseert de Stichting Ommer Molens voor het vijfde achtereenvolgende jaar de Ommer Molendag.

Vrijwillig molenaar Luuk Vogelzang (l) en Johan Otten (r), voorzitter van de Stichting Ommer Molens bij het infobord van de Besthmenermolen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen het album “Ommer Molendag 2017“.

De deuren van de vier Ommer molens en die van de Vilsterse molen staan deze dag van 10 tot 16.00 uur open. Bij alle vijf molens zijn deze dag leuke activiteiten. Ook is een fietsroute uitgezet tussen de deelnemende molens. De officiële opening van de Ommer Molendag is ‘s-morgens om 10 uur bij de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg 5 in Ommen waar ook het resultaat te zien is van de inzendingen van de fotowedstrijd “Wie fotografeert de Ommer molens het mooist”. Bovendien is in de Konijnenbeltsmolen de expositie “Kunst onder de Wieken” te bewonderen.

Draaiorgel
Alle vijf molens in de gemeente Ommen zijn gratis te bezoeken. Bij de Besthmenermolen aan de Hammerweg draaien behalve de molenwieken ook een antieke dorsmachine en zorgen warme bakkers voor ambachtelijk gebakken broodjes en koek. Dit alles omlijst met oud-Hollandse muziek van draaiorgel “Paul Rubens”. Dit stuk cultuurgoed is bijna uit het straatbeeld verdwenen, maar dankzij de familie De Wilde heeft Klaas Herman Hagels uit Dedemsvaart dit orgel weten te restaureren. Bij molen Den Oordt staat een mobiele houtzaag opgesteld. Deze verzaagt boomstammen tot planken. Het moet de herinnering naar boven halen van de oude windmolen Den Oordt die in 1824 eerst als houtzaagmolen heeft gediend. Later ging de molen over op het malen van graankorrels tot meel. Ook hier is een orgelman met een eigen gebouwde draaiorgel en worden oude ambachten weer tot leven gebracht. Bovendien kunnen de bezoekers van de Ommer Molendag gratis het Streekmuseum bezoeken. Bij de molen Den Oordt kan men zich met paard en authentieke boerenwagen naar molen De Lelie laten vervoeren. Bij Besthmenermolen en molen Den Oordt zijn voor de kinderen springkussens en bij alle molens krijgen de kinderen een molentjes om zelf in elkaar te zetten. Wie de Ommer Molendag sportief in wil vullen kan dat doen met een wandel- of een fietsroute, die bij alle molens starten. Lees verder Zaterdag 5 augustus Molendag in “Molenstad” Ommen →

Zwaard van Ommerschans ook in Nieuwleusen te bezichtigen

Dalfsen

Het 3500 jaar oude bronzen ‘zwaard van Ommerschans’, dat tussen 1894 en 1900 op de Ommerschans door dhr. Geert Remmels, boswachter op grond van dhr. Lups werd gevonden, is door het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden aangekocht voor de somma van € 550.000, -.

De derde replica van het zwaard van de Ommerschans plus de mal.
Foto: Joke Bos

In Ommen en Nieuwleusen bevinden zich drie replica’s van dit indrukwekkende zwaard. Het Streekmuseum en het Tinnen Figurenmuseum in Ommen hebben er elk één. Museum Palthehof in Nieuwleusen heeft het derde exemplaar, plus de mal in eigendom. De heer Hendrik Schoemaker (97 jaar) heeft in 1990 de mal vervaardigd waarmee de bronzen afgietsels in Zwolle zijn gemaakt. De drie replica’s zijn in opdracht van het bestuur van “De Darde Klokke” gemaakt – opdat het zwaard niet vergeten zou worden in Ommen.

Op 8 november 1991 zijn de replica’s overhandigd door mw. Drijber, toenmalig wethouder in Ommen, aan de directeuren van het Tinnen Figuren museum, het Oudheidkundig museum, en aan dhr. Hendrik Schoemaker, vanwege het vervaardigen van de mal een exemplaar voor zijn Oudheidkamer.
Bron: Joke Bos – 7 juli 2017

Rijksmuseum van Oudheden koopt iconisch prehistorisch bronzen ‘Zwaard van Ommerschans’

Harry Woertink

LEIDEN/OMMEN – Het 3500 jaar oude ‘zwaard van Ommerschans’, een van de meest zeldzame en bijzondere stukken uit de Nederlandse en Europese prehistorie, is aangekocht door het Rijksmuseum van Oudheden. Het zwaard is een icoon voor de Nederlandse bronstijd (2000-800 v.Chr.).

Het 3500 jaar oude ‘zwaard van Ommerschans’, een van de meest zeldzame en bijzondere stukken uit de Nederlandse en Europese prehistorie.
Afb.: RMO

Bijzonder is dat in het Streekmuseum Ommen een replica aanwezig is van dit zwaard. Om de herinnering van de bijzondere archeologische vondst te bewaren zijn in 1990 op initiatief van het historische tijdschrift ‘De Darde Klokke’ een drietal replica’s gemaakt door Hendrik Schoemaker uit Nieuwleusen. De amateurhistoricus en verzamelaar van oude wapens uit Nieuwleusen maakte de mal voor de replica’s. Behalve het Streekmuseum kreeg ook het Tinnenfigurenmuseum uit Ommen een exemplaar en belandde een exemplaar in museum Palthehof in Nieuwleusen. Het zwaard werd ooit bewaard door A. Seemann, houtvester op Landgoed Junne. Hij had het aan de muur hangen vastgespijkerd op een plank. Landgoed Junne behoorde ooit toe aan de familie Lüps evenals het moeras in de Ommerschans waar het zwaard werd gevonden. Bij toeval werd het zwaard in 1927 ontdekt door vooraanstaand prehistoricus dr. J.H. Holwerda. Met de aankoop komt het na bijna negentig jaar weer terug naar Nederland. Het museum kocht het stuk bij veilinghuis Christie’s in Londen voor €550.000 – ruim drie keer de richtprijs. Zonder de genereuze bijdrage van de Vereniging Rembrandt en haar Nationaal Fonds Kunstbezit was deze aankoop onmogelijk geweest. Overige steun kreeg het museum van het Mondriaan Fonds, de BankGiro Loterij en vriendenvereniging RoMeO. Lees verder Rijksmuseum van Oudheden koopt iconisch prehistorisch bronzen ‘Zwaard van Ommerschans’ →

Zonnige klanken op eeuwenoude Scheuer-orgel in Ommen

Gebouwen

OMMEN – In de Hervormde Kerk in Ommen wordt maandag 17 juli een orgelconcert gegeven door de bekende organist Sander van Marion. Het thema van het orgelconcert is “Zonnige Orgelklanken”.

Scheuer-orgel van de Hervormde kerk in Ommen.
Foto: Fotoarchief Gemeente Ommen

Zo speelt hij werken van componisten uit verschillende landen van Europa: Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Frankrijk, Spanje en Portugal. Meer dan zestig jaar speelt de in 1938 in Scheveningen geboren musicus, dirigent en componist Sander van Marion orgel. Na zijn opleiding aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag verwierf hij zich met zijn karakteristieke orgelspel, zijn improvisatietalent en zijn verrassende concerten als dirigent van vele koren een gevestigde naam zowel in het binnen- als in het buitenland. Voorgaande jaren waren er een zomer lang orgelconcerten in Ommen. Aan deze traditie is een einde gekomen. Door de afnemende belangstelling is er dit jaar dan ook maar een orgelconcert. Aanvang van het concert: 20.00 uur en de toegang is acht euro per persoon. Voor kinderen t/m 12 jaar is de toegang vrij. Iedereen is van harte welkom.

Scheuer-orgel
Het orgel in de Hervormde kerk dateert uit 1821 en is gebouwd door Johan Christoff Scheuer, orgelmaker in Coevorden met 16 registers, 972 pijpen, 1 klavier, 1 voetpedaal en drie blaasbalgen. Johan Christoff Scheuer (1776-1854) behoort tot de hoogtepunten van de negentiende-eeuwse orgelbouw in Overijssel. Gedurende een halve eeuw hebben Scheuer en zijn zonen kerken voorzien van orgels. In 1823 verhuisde Scheuer met zijn gezin naar Zwolle. De reden is de opdracht om een orgel te bouwen voor de Broerenkerk van Zwolle. Na het overlijden van vader Scheuer zetten zijn zonen de orgelmakerij korte tijd voort. Uiteindelijk zegden ze Nederland vaarwel en vertrokken ze naar Zuid-Afrika. Het Scheuer-orgel in Ommen onderging diverse restauraties en uitbreidingen. In 1850 werd het orgel schoongemaakt door de broers Jan Eise Scheuer en Georg Ernst August Scheuer. In 1856 werd de orgelkast afgebroken om het dak in de kerk te verlagen. Een jaar later, augustus 1857 werd het orgel herbouwd door dezelfde gebroeders Scheuer uit Zwolle. Lees verder Zonnige klanken op eeuwenoude Scheuer-orgel in Ommen →

Fotowedstrijd Ommer molens

Harry Woertink

OMMEN – Met als thema “Wie fotografeert de Ommer molens het mooist” organiseert de Stichting Ommer Molens een fotowedstrijd voor molenliefhebbers.

Foto: Ronald Bakker kreeg in 2015 de eerste prijs met de Konijnenbeltsmolen in de skyline van Ommen.

De mooiste inzendingen komen in aanmerking voor een foto-expositie die op zaterdag 5 augustus tijdens de Ommer Molendag wordt gehouden. Bovendien komen de drie mooiste foto’s van deze fotowedstrijd in aanmerking voor een leuk prijsje. De Stichting Ommer Molens hoopt op veel creatieve inzendingen. Per deelnemer kunnen maximaal twee zelfgemaakte foto’s worden ingestuurd. Het inzenden van de foto’s is mogelijk tot 15 juli per email aan stichtingommermolens@kpnmail.nl.

Tijdens de Ommer Molendag op zaterdag 5 augustus zijn bij alle molens in Ommen leuke activiteiten. Bij de Besthmenermolen wordt gedorst en brood gebakken. Een mobiele houtzagerij staat opgesteld bij molen Den Oordt. Ook worden hier oude ambachten weer tot leven gebracht. Paard en wagen brengen bezoekers naar molen De lelie. Ook bij de Konijnenbeltsmolen en de Vilsterse molen zijn deze molendag activiteiten en uiteraard staan alle molens open voor bezoek.

Bron: Hary Woertink – 2 juli 2017

Midwinterhoorn en Vilsteren centraal op lezingen Streekmuseum Ommen

Harry Woertink

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen heeft het nieuwe seizoen weer lezingen op het programma staan.

Midwinterhoornblazen op landgoed “Het Laar” in 2010.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Midwinterhoornblazen”.

Op dinsdag 17 oktober staat de ‘Midwinterhoorn’ centraal en op dinsdag 21 november wordt het kerkdorp Vilsteren belicht.

Het blazen op midwinterhoorns is een traditie voor in de wintermaanden met een groeiend aantal aanhangers. Hoe maak je een hoorn, wanneer wordt er geblazen en waarom. Kortom, alles komt aan bod over dit houten blaasinstrument. Ook enkele midwinterhoornblazers zullen van de partij zijn.

‘Het volgend station is Vilsteren’ is op 21 november het thema van de lezing. Er wordt een film vertoond uit de zestiger jaren en aandacht besteed aan de ontstaansgeschiedenis van dit Ommer kerkdorp.

De lezingen beginnen om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is vier euro per persoon inclusief koffie in de pauze. Om een thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 23 juni 2017

Wetenswaardigheden uit het archief: Vechtbrug in Ommen

Wetenswaardigheden

“Wetenswaardigheden uit het archief” is een artikelreeks van OudOmmen waarbij steeds één actueel onderwerp wordt belicht aan de hand van een opsomming van historische informatie uit het archief van Jan Lucas. Het is een dynamisch artikel, het zal steeds worden bijgewerkt als er nieuwe historische informatie wordt verkregen.

Een deel van de (meer dan 100 jaar oude) leuning van de oude Vechtbrug anno 2017.
Foto: OudOmmen

Zie voor meer artikelen uit de categorie “Wetenswaardigheden uit het archief”.

Welke wetenswaardigheden zijn er over de Vechtbrug in Ommen bekend ?
Wij hebben de volgende informatie (cursief = letterlijk) uit het verleden opgegraven:

  • 1434 [Map07-034]
    Het veer over de Vecht kon de stad in 1434 in pacht verkrijgen en in 1495 kreeg men verlof er een brug te slaan.

  • 1492 [Map03-159]
    In 1492 kreeg Hessel Mulert toestemming tot het leggen van een brug. Op de plaats waar nu het stadhuis staat, werd een zg. bruggehuis gebouwd, waar de tolgaarder woonde, belast met het innen van de bruggetol.

  • 1495 [Map08-264]
    De eerste brug over de Vecht te Ommen gelegd.

  • 1495 [Map03-236]
    Omstreeks 1495 werd de eerste brug over de Vecht gebouwd maar door ijsgang en andere oorzaken werd de brug herhaaldelijk vernield, tot eindelijk in 1690 een steviger brug werd gebouwd, die enkele eeuwen de tand des tijds wist te doorstaan. De tegenwoordige (inmiddels vroegere brug) dateert van 1937.

  • 1572 [Map07-104]
    In het jaar 1572 was er tusschen St. Pieter en St. Paulus een zware ijsgang, zoodat de brug over de Vecht, die in 1492 gelegd was, wegdreef en slechts drie palen staan bleven. Tot het herstellen werden, bij de geringe stedelijke inkomsten, de naburige jonkers en kloosters aangesproken, die ook bijsprongen en gedeeltelijk hout, gedeeltelijk geld gaven.
    De brug was in 1492 gelegd van de poort af „ vijftien juck lanck als Berckmerbrugge is.” De stad betaalde toen voor die brug 100 Rijnsgulden, nam daarenboven daartoe 400 Rijnsgulden op, beloofde dat de burgers met het heijen zouden helpen en gaf aan den maker het genot van de opkomsten; onder bepaling, dat dit genot zoude ophouden, zoodra de stad daarvoor betaalde 200 Rijnsgulden.

    • Lees verder Wetenswaardigheden uit het archief: Vechtbrug in Ommen →