Twee eeuwen geleden werd gestart met zeven Koloniën van Weldadigheid. Hier begonnen verarmde gezinnen uit de steden een nieuw bestaan in de landbouw.

‘Gezigt op het gesticht voor bedelaars binnen de Ommerschans, in Overijssel’ – ‘van de achter zijde’
Afb.: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Ommerschans“.

Een mooi ideaal, maar de praktijk was minder rooskleurig dan de theorie. De koloniën hielden op te bestaan. Nu tweehonderd jaar later zijn alle koloniën voorgedragen als werelderfgoed. Slaagt de erkenning dan blijven de landloperskoloniën als cultureel erfgoed behouden voor toekomstige generaties.
Johannes van den Bosch was het die doormiddel van heropvoeding en arbeid 200 jaar geleden een einde wilde maken aan armoede. Hij zorgde er voor dat 100.000 landlopers, wezen en paupers naar de Koloniën van Weldadigheid werden gestuurd. De Ommerschans is één van de zeven Koloniën van Weldadigheid. Deze instellingen zijn vanaf 1818 gesticht in Nederland en België. België maakte destijds deel uit van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Woeste gronden in de provincies Overijssel, Drenthe, Friesland en Antwerpen werden omgevormd tot landbouwgebieden, waar misdeelden uit de stad in ‘vrije Koloniën’ een nieuw bestaan konden opbouwen. Geleidelijk groeide het besef dat dit niet altijd goed uitpakte zonder strenge disciplines. Daarom kwamen er ook onvrije Koloniën, met een collectief tewerkstelling en een strafsysteem. Behalve de Ommerschans werden ook Veenhuizen en Merksplas onvrij. De vrije Koloniën zijn Frederiksoord, Wilhelminaoord inclusief Boschoord en Oostvierdeparten, Willemsoord en Wortel. Deze zeven Koloniën zijn in zeven jaar tijd aangelegd, ruim tachtig vierkante kilometer. Ze zijn vanuit één idee ontworpen. De zeven laten de ontwikkeling van het systeem zien, de successen en de mislukkingen. Na de stichting van een nieuwe kolonie paste de maatschappij de opgedane ervaringen toe in de volgende kolonie.

Einde koloniën
Uiteindelijke bleken de koloniën een onmogelijke werkelijkheid. Het lukte maar heel weinig arme families om voorzien van opleiding, spaargeld en werkervaring terug te keren in de gewone maatschappij. Het initiatief kostte bovendien veel meer geld dan voorzien. In 1859 verkocht de Maatschappij van Weldadigheid de onvrije Koloniën Veenhuizen en Ommerschans dan ook aan de staat. Lees verder Ommerschans in de wacht voor werelderfgoed; zomer 2018 valt beslissing →

Hanze: folklore of handel; economie of toerisme; theater of identiteit; historie of een merk? Waar de Hanze tegenwoordig voor staat mag iedereen zelf invullen. Bundeling van zakelijke belangen voor een krachtige economie met vervoer zowel over water als over land.

De IJsselbrug in Kampen begin 1900.
Afb.: OudOmmen.nl

Dat waren in de middeleeuwen de motieven voor de oprichting van de Hanze. Het merk “Hanze” wordt vandaag de dag ingezet als instrument om toeristen te trekken, waarbij de geschiedenis van de Hanze het decor vormt. Echter, er zijn maar weinig overblijfselen die direct naar het historisch koopliedenverband en/of stedenverband verwijzen. Alleen Kampen mag zich gelukkig prijzen een vijftiende-eeuwse IJsselkogge als onderdeel van een lange scheepsbouwtraditie uit de Hanzetijd. Op 10 februari 2016 kwam een IJsselkogge als wrak na een vijf maanden durende duikoperatie boven water van de IJssel.

Kampen
Rond 1160 gingen de eerste groepen Duitse kooplieden (hanzen) in georganiseerd verband op handelsvaart in het Oostzeegebied. De IJssel werd bevaarbaar, waardoor er een kortere route kwam vanuit Duitsland naar het Oost- en Noorzeegebied. Kampen groeide vooral door de handelsvaart uit tot één van de machtigste en toonaangevende steden van Noordwest-Europa. De stad was zo rijk, welvarend en machtig dat het zelf uitmaakte met wie handel werd bedreven. In eerste instantie werd geld verdiend met handel vanuit het zuiden. De blik was ook op het noorden gericht, maar Kampen sloot zich pas in 1441 aan bij het Hanzeverbond, omdat de steden in Holland en Vlaanderen steeds grotere concurrenten werden. Voor de tijd van de Hanze floreerde Kampen al als handelsstad. Rondom de stad was een vijf kilometer lange muur van zeven meter hoog met twintig poorten.

Ommen
Als Hanzestad is ook Ommen dit jaar vertegenwoordigd tijdens de Internationale Hanzedagen in Kampen van 15 tot en met 18 juni. Met medewerking van Ommer ondernemers, scholieren van het Vechtdal College en lokale kunstenaars laat Ommen in Kampen zien wat het te bieden heeft als hart van het Vechtdal. In de stand van Ommen moeten de bezoekers het echte Ommer vakantiegevoel krijgen.

Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (5, slot) →

OMMEN – Scholieren van de Sint Bernardusschool in Ommen kregen deze week geschiedenisles in het Streekmuseum. Niet van meester Frank, maar van medescholier Tygo Habers.

Aan de hand van foto’s vertelt Tygo Habers over vliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen bij dit artikel het album “Schoolactiviteiten 2017 Streekmuseum”.

De leerling uit groep 8 had zich goed verdiept in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en met name de vliegtuigen van de geallieerden die tijdens 1940-1945 ook boven Ommen vlogen en waarvan er ook enkele crashten. Tygo wist aan de hand van foto’s en materiaal van neergekomen vliegtuigen veel te vertellen aan zijn klasgenoten. Niet alleen om welke type vliegtuigen het ging maar ook over de afloop van de bemanning.

De geschiedenisles over de oorlog kreeg een extra dimensie door de aanwezigheid van marinier Patrick Makaske van marinebasis Den Helder die in Ommen woont. Makaske vertelde zijn drijfveren om bij het leger te gaan: in een vrij Nederland te kunnen wonen. Aan de hand van een maquette van Ommen legde hij de scholieren uit waar zich tijdens de oorlogsjaren zich zaken afspeelden en waar vandaag de dag nog steeds de oorlog met monumenten in herinnering wordt gehouden. De marinier drukte de scholieren op het hart om op 4 mei altijd de gesneuvelde soldaten blijven te herdenken.
Bron: Harry Woertink – 15 mei 2017

OMMEN – Inwoners ideeën en plannen laten presenteren voor een groot publiek. Dat is wat de gemeenteraad van Ommen beoogt met het Ommer Podium.

Archieffoto uit 2016 van Anton en Rita Wolters in de molenwinkel.
Foto: Harry Woertink

In het gemeentehuis werd onder grote belangstelling de eerste editie van het Ommer Podium gehouden, goed voor een 7-tal ideeën en plannen.

“Meer doen met onze historische molens en leg uit hoe ze werken. De toerist wil dan graag naar Ommen komen”, aldus het idee molenaar Anton Wolters uit Ommen. De beroepsmolenaar van molen De Lelie hield een krachtig pleidooi om meer met de korenmolens in Ommen te doen. Een van die molens is de gemeentelijke Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg. Volgens Wolters ligt de oorsprong van deze molen in de Zaanstreek. “Schilder de molen in de kleuren groen en geel als dat van de Zaanse molens en kleur de zeilen wit en rood”. Ook wil Wolters de jeugd betrekken bij de molens Ommen om ze warm te maken voor het ambachtelijk vak van molenaar. “Wat is nu mooier dan door een draaiende korenmolen elektriciteit op laten wekken en met de stroom elektrische fluisterbootjes op de Vecht laten varen” vervolgde Wolters zijn ideeën. Verder wil Wolters dat de huidige korenmolen Den Oordt weer terug gaat naar de oorspronkelijk bestemming van houtzaagmolen. “Toeristen willen graag een plankje van in Ommen gezaagd hout”, aldus Wolters, die aangaf binnenkort ook met een eigen “museumpje”, te zullen starten in een leegstaat winkelpand in de Brugstraat in Ommen .

Kunstenares Thea Dijkema uit Witharen riep in haar bijdrage op om in 2018 massaal de Ommerschans te promoten in winkels, musea en straten. Dit om in herinnering te brengen dat het dan 200 jaar geleden is dat de Kolonie van Weldadigheid werd opgericht. Dijkema zelf zal ook dit thema doorvoeren in haar expositie, maar het ontbrak haar de tijd om een voortrekkersrol te voeren bij de uitvoering van haar idee.

Zo’n 100 belangstellenden hoorden de verschillende ideeën aan die met de gemeenteraad gedeeld werden. Totaal 7 personen, al dan niet namens een organisatie, presenteerden hun ideeën. De bedoeling is dat vanuit de gemeente de ideeën worden bekeken en bij verdere uitvoering worden ondersteund.

Bron: Harry Woertink – 11 mei 2017

De 45ste Nationale Molendag wordt dit jaar op zaterdag 13 en zondag 14 mei gehouden. Dit weekend vormt de uitgelezen kans om een molen in de buurt vanbinnen te bekijken.

De onthulling van een informatiebord bij de Besthmenermolen op 3 april 2017, v.l.n.r. Harry Woertink, Ben Wösten, Luuk Vogelzang, Piet Oldeman, Johan Otten en Herman van Elburg.
Foto: Harry Woertink

De molens in Ommen zijn alleen op zaterdag geopend. Het gaat om de Besthmenermolen aan de Hammerweg, de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg, molen Den Oordt aan Den Oordt en molen De Lelie aan het Molenpad.

Bij molen De Lelie is er voor de bezoekers een kopje koffie of thee met een heerlijk zelfgebakken lekkernij. En ze gaan weer de lekkerste pannenkoeken bakken. Er is ook de mogelijkheid een kijkje te nemen in de winkel, een natuurvoedingswinkel met een ruime keuze.

Vele moleneigenaren, molenaars en vrijwilligers organiseren extra activiteiten om het bezoek dubbel zo leuk te maken. Denk daarbij aan pannenkoeken en brood bakken, speurtochten, fiets- en wandelroutes, molen- en streekmarkten en vele activiteiten voor kinderen. Enkele bijzondere openstellingen in het Vechtdal zijn ook de streekmarkten bij de Westermolen in Dalfsen en rondom de molen van Massier in Nieuwleusen. Verder zijn molen Fakkert in Hoonhorst en de Star in Balkbrug geopend. De Vilsterse molen is naast zaterdag 13 mei ook op zondagmiddag 14 mei open voor het publiek.

Voor de allerkleinsten ligt op elke opengestelde molen een gratis Molen-kleurboekje klaar. Dit boekje staat vol met mooie kleurplaten waarmee zij de verschillende molentypen leren ontdekken. Daarnaast kunnen de kinderen meedoen aan een kleurwedstrijd. Vereniging De Hollandsche Molen beloont de mooiste kleurplaat met een molenbezoek voor de hele schoolklas van de winnaar.

Bron: Harry Woertink – 9 mei 2017

OMMEN- Op diverse plaatsen in Ommen is stil gestaan bij de slachtoffers die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog waar ook ter wereld zijn omgekomen door oorlogsgeweld of terreur.

In Stegeren werd een krans gelegd door wethouder Ko Scheele en Egbert Baarslag.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Dodenherdenking – 2017“.

Bij het monument van kamp Erika en bij het oorlogsmonument bij het gemeentehuis was de belangstelling enorm. Tijdens de dodenherdenking wordt herdacht dat anderen zich voor de vrijheid van Nederland hebben ingezet met gevaar voor eigen leven. Bij de herdenking in Stegeren was het druk bij het monument dat herinnert aan het droppingsveld tijdens 1940-1945.

Bijna 200 belangstellenden waren aanwezig bij het monument van kamp Erika. Onder de aanwezigen ook oud-gevangenen en hun familie. “Vrede en vrijheid ervaren we als gewoon en vanzelfsprekend. Toch blijft herdenken en stilstaan bij het verleden van grote betekenis”, aldus burgemeester Mark Boumans bij de plechtigheid op de Bestmenerberg. Hier werden de slachtoffers van het gevangenkamp Erika herdacht die tijdens hun gevangenschap zijn vernederd, gemarteld en vermoord. Boumans sprak voor afgaande aan het spelen van The Last Post, twee minuten stilte en het zingen van het Wilhelmus. “Want de herinnering vormt voor ons de waarschuwing waartoe mensen in staat zijn”, aldus Boumans en een persoonlijk verhaal voorlas van Dien van Dorland-Kampman uit Ommen. Haar verhaal illustreerde de angst en de hachelijke momenten tijdens de oorlogsjaren. “Dit verhaal van één van onze inwoners geeft aan dat de gevolgen van oorlog ook dichtbij en in je eigen wereld kunnen gebeuren”. Ook een oud-gevangene van het beruchte kamp Erika hield een toespraak waarbij hij zijn persoonlijke ervaringen deelde. Namens de openbare basisschool Nieuwebrug droegen Tijl en Krijn Braakman een gedicht voor. Als laatste werden bloemen gelegd door de oud-gevangenen, de burgemeester, leden van het 4 mei comité en leerlingen van de basisschool Nieuwebrug. Lees verder 4 mei viering Ommen: “Herdenken en stilstaan bij het verleden van grote betekenis”, aldus burgemeester Mark Boumans →

In Nederland herdenken we op 4 mei de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien. Op 5 mei vieren wij de Bevrijding en dat we sindsdien in vrijheid leven.

Ommen bevrijd, 11 april 1945, Canadese soldaten in de Brugstraat.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “2e Wereldoorlog”.

In samenwerking met het 4 mei comité Ommen en het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke publiceren wij een persoonlijk verhaal van een Ommenaar over de Tweede Wereldoorlog (1940-1945).
“Kom vanavond met verhalen, hoe de oorlog is verdwenen,
en herhaal ze honderd malen: alle malen zal ik wenen”.

Sietsche Vos-Postma
“Ik woonde met mijn ouders op de Stationsweg en was 5 jaar toen de oorlog begon. De eerste jaren gingen voor ons als kinderen vrij ongemerkt voorbij. We gingen naar school en speelden buiten. Later begonnen me dingen op te vallen: geen nieuwe schoenen te koop; dus liepen we op klompen. Stof voor nieuwe kleren was niet meer te krijgen. Gelukkig was mijn moeder een goede naaister die van iets ouds iets nieuws kon maken. Uit een rood geruite hoes van een veren bed maakte ze een mooie jurk voor mij.

Ik ging naar de openbare school aan het Vrijthof. De school werd gevorderd, maar de lessen gingen door. We kregen namelijk les in de etalage van de winkel van Kramer mode. Je kon dus fijn naar buiten kijken. Later verhuisden we naar de zolder van het oude postkantoor aan de Kruisstraat. We kregen daar luchtalarm-oefeningen door zo vlug mogelijk onder de bank te kruipen. Lees verder De oorlog dichtbij (3) →