Het Kwartaalblad van de historische vereniging Ni’jluusn van vrogger sluit mooi aan op de tentoonstelling “Met het gat in de boter” in Museum Palthehof.

In het zojuist verschenen kwartaalblad wordt uitgebreid verslag gedaan over het afscheid van voorzitter Jakob de Weerd, die na 28 jaar is teruggetreden uit het bestuur.

Daarnaast wordt beschreven hoe een karnhuis gebruikt werd voor het maken van boter. In Nieuwleusen is nog een karnhuis bewaard gebleven. Dat staat aan het Westeinde 96a, in de tuin van de familie Kiekebosch. Karnhuisjes werden gebouwd om op een praktische manier een grote hoeveelheid boter te bereiden. Het karnhuis stond aanvankelijk dichter bij het huis. Als het paard rond de karnmolen liep, bewoog de trekboom die verbonden was met de karnton op de deel van de boerderij en zette de “pols” in de karnton in beweging.

Een gedicht van Koos Geerds verteld hoe hij als jongen ’s ochtend melk haalde bij de boerin. Briefkaarten laten zien hoe de Coöp. Stoomzuivelfabriek Onderling Belang” te Nieuwleusen in 1914 probeerde zaken te doen tot ver over de grens in Duitsland. En dan is er nog het dialectverhaal van Klazien Bijker over Diderik, die tijdens het oppassen in het huis van een rijke oom een dief ruim baan geeft, maar daardoor zelf in “de bak” komt.
Bron: Museum Palthehof – 4 juni 2016

Dit project is gewijd aan de Tweede Wereldoorlog in Nieuwleusen en omgeving. De zes basisscholen uit Nieuwleusen hebben afgelopen schooljaar met de groepen 5/6 en/ of 7/8 een bezoek gebracht aan de thematentoonstelling” Vijf Donkere Jaren” in Museum Palthehof, ook een brugklas van het Agnietencollege is op bezoek geweest.

Afb.: Museum PaltheHof

De zes basisscholen uit Nieuwleusen hebben afgelopen schooljaar met de groepen 5/6 en/ of 7/8 een bezoek gebracht aan de thematentoonstelling” Vijf Donkere Jaren” in Museum Palthehof, ook een brugklas van het Agnietencollege is op bezoek geweest.

Er bleken veel wetenswaardigheden over WOII te aan het licht te zijn gekomen die voorheen totaal onbekend waren bij mensen in het dorp. Op verzoek van de Culturele Commissie voor het Basisonderwijs in Nieuwleusen hebben de educatief medewerker van de Historische Vereniging en een leerkracht het project Donkere Jaren ontwikkeld in het kader van de doorlopend leerlijn Cultureel Erfgoed.

Het project “Donkere Jaren” laten we plaatsvinden in de week waarin 13 april valt, de datum waarop Nieuwleusen door de Canadezen werd bevrijd. Op school wordt de voorkennis van de leerlingen door de vakleerkracht geactiveerd, vervolgens gaan ze op pad, en na afloop wordt de kennis van de ‘praktijkochtend’ in de klas verankerd d.m.v. verwerkingsopdrachten. Lees verder Onderwijsproject Donkere Dagen voor de groepen 7/ 8 van de basisscholen. →

Goede Vrijdag 25 maart 2016 om 13.30 gaat museum Palthehof weer open voor publiek. Wethouder Von Martels verricht de openingshandeling op het graslandje bij het museum.

De thematentoonstelling Met het Gat in de Boter geeft een beeld van de ontwikkeling van de melkveehouderij in Nieuwleusen: Het glas-in-lood raam van de Boerenleenbank uit 1960 geeft een idyllische voorstelling van zaken: De boer en boerin melken de koeien op de boerderij en leveren de melk aan de zuivelfabriek, daar wordt de melk op hygiënische manier verwerkt, controle vindt plaats in het laboratorium, de directeur ziet toe op de hele gang van zaken en bedient de stoomfluit.

Vervolgens brengt de melkhandel de zuivelprodukten aan de man: melk, karnemelk, boter en kaas in vele soorten en smaken. Hoe zuivelprodukten tot stand komen kun je zien op de prachtige oude schoolplaten in het museumschoollokaaltje, en op de attributen op de tentoonstelling, maar ook de diploma’s voor de melkers die weten hoe het melken moet, de prijzen voor de koeien die de meeste of de beste melk geven, en de andere blijken van waardering voor de boer en boerin voor beste gehaltes of schoonste melk. Het Vrolijke Melkersspel ligt op tafel om spelenderwijs je kennis over het melken te testen. Uiteraard kunnen ook zuivelprodukten worden geproefd.

Dit jaar loopt het museumseizoen t/m zaterdag 29 oktober. Het museum is als vanouds open van woensdag t/m zaterdag, telkens van 13.30 tot 17.00 uur, en op paasmaandag en pinkstermaandag op dezelfde tijden. Groepen ook op andere dagen en tijden na afspraak. Daarnaast vindt op de laatste zaterdag van juni de jaarlijkse fietstocht plaats, en op tweede kerstdag de traditionele kerstwandeling.

We hopen er weer een mooi seizoen van te maken met veel enthousiaste gasten: individuele bezoekers, schoolklassen en andere groepen. Dit alles is mogelijk dankzij de inspanningen van alle vrijwilligers en werkgroepen. Mocht het je leuk lijken om ook gastvrouw/- heer te worden, of te willen aansluiten bij één van de werkgroepen; elke dinsdagmorgen vanaf 9.30 staan de deuren open voor kennismaking en informatie. Je bent van harte welkom!

Bron: Ni’jluusn van vrogger – 21 maart 2015

Er is een tekening boven water gekomen die laat zien hoe de havezate Oosterveen in Nieuwleusen eruit heeft gezien. Dat is meer dan twee eeuwen nadat het gebouw werd afgebroken.

René Fokkert met de door hem ontdekte tekening in de Erasmuszaal van de Centrale Bibliotheek in Rotterdam.
Foto: Museum Palthehof.

Tot dusver was er geen afbeelding van het gebouw bekend. Nieuwleusenaar René Fokkert ontdekte de tekening in de bibliotheek van de stad Rotterdam. Daar moet de tekening al in de tweede helft van de 18e eeuw terecht zijn gekomen. Dat is vrij kort nadat Jacobus Stellingwerf omstreeks 1725 het kasteelachtige huis Oosterveen tekende. In eerste oogopslag is niet duidelijk dat het getekende gebouw de havezate Oosterveen in Nieuwleusen is. Na bestudering van de tekening en de bijbehorende niet geheel juiste beschrijving en het raadplegen van literatuur kan na een bezoek aan de bibliotheek in Rotterdam nu met zekerheid geconcludeerd worden dat dit wel het geval is. Het onderschrift van de tekening noemt niet de naam Nieuwleusen maar “Oosterveen bij de Ommerschans”. Achteraf is dat niet zo vreemd omdat de hele regio in die tijd nog een vrij woest gebied was met als enige belangrijke plek in de omgeving de Ommerschans, waarover de verbindingsweg liep naar de noordelijke provincies.

De havezate Oosterveen werd door de adellijke familie Van Haersolte gebouwd in een gebied dat mede door hen werd ontgonnen. Nabij dit huis werd nadien meer gebouwd en zo ontstond geleidelijk aan een dorp dat aanvankelijk ook Oosterveen werd genoemd maar al spoedig de naam Nieuwleusen kreeg. Het ontdekken van de tekening is dan ook van bijzonder historisch belang voor de plaatselijke geschiedenis. In het kwartaalblad van de Historische Vereniging Ni’jluusn van vrogger is een uitvoerig geïllustreerd artikel over het ontdekken van deze tekening opgenomen. Dit maartnummer valt een dezer dagen bij de leden in de bus. Het is in Nieuwleusen te koop in de boekhandels The Read Shop en De Blijde Boodschap.

Bron: Museum Palthehof / vereniging Ni’jluusn van vrogger – 23 februari 2016

Nee, het zijn geen zakjes waarin de melk naar de fabriek ging, maar papieren zakjes waar de boeren het geld voor de melk in ontvingen.

Die zakjes werden door de melkrijder onder het deksel van een lege melkbus geklemd die weer leeg van de fabriek bij de boer aan de weg werd gezet en daar soms wel een halve dag bleef staan zonder dat er iemand aankwam. Ook werd een rek ingebracht waarin de melkzakjes in de fabriek werden klaargezet voor de melkrijders. De zakjes en het rek behoren tot het unieke materiaal dat op oudjaarsmorgen is ingebracht op de gehouden inbrengochtend voor de tentoonstelling “Met het gat in de boter”, die in 2016 in het Nieuwleusense museum wordt gehouden. Enkele tientallen personen brachten behoorlijk wat materiaal in of stelden grotere voorwerpen ter beschikking die in de komende weken worden bekeken en zo mogelijk voor een jaar naar het museum verhuizen.

Een opsomming van alles is niet te doen, maar nog enkele bijzondere zaken willen we hier noemen: een compleet stamboekboek van koeien, diverse laboratoriumapparatuur van een melkfabriek, een soort operatieschaartje voor verstopte spenen, diploma’s, zowel van een melkerscursus als van koeien die een grote prestatie hadden geleverd, met de daarbij behorende prijzen, unieke schoolplaten over de verwerking van melk in een fabriek en een eveneens unieke briefkaart met het logo van de melkfabriek in Den Hulst, een van de twee melkfabrieken die Nieuwleusen ooit rijk was. Komende periode gaat het museum bezig om de expositie, die Nieuwleusen en omgeving als uitgangspunt heeft, vorm te geven. Op 25 maart wordt de tentoonstelling “Met het gat in de boter” in museum Palthehof geopend, die daarna te zien is tot en met oktober.
Bron: Museum Palthehof – 31 december 2015

De inbrengochtend voor de tentoonstelling “Met het gat in de boter” in 2016 in museum Palthehof in Nieuwleusen is op oudejaarsdag.

Tussen 10.00 en 12.00 uur kan men het materiaal naar het museum brengen. Alles wat ook maar iets met de melkveehouderij te maken heeft, kan worden ingebracht. Een korte opsomming waar aan gedacht moet worden: melkersgereedschap, schetsen van dieren, circulaires en andere documenten van de melkfabriek, materialen die op de melkfabriek werden gebruikt, foto’s, melkgeldzakjes, monsterboekjes, notulenboeken en andere documenten van bijv. dierenverenigingen, KI-materiaal, documenten, medailles en foto’s met betrekking tot een bijzondere prestaties van een koe, prijzen van veekeuringen enz. Kortom alles wat direct en indirect met koeien en kalveren te maken heeft.

De bruiklenen worden geregistreerd en zijn verzekerd gedurende de tijd dat ze in het museum zijn. Nadat de tentoonstelling is afgelopen, krijgt iedereen in november 2016 zijn eigendommen terug. Alle ingebrachte spullen moeten duidelijk voorzien zijn van naam en adres. Wanneer dat niet het geval is, kan een garantie op juiste teruggave niet worden gegeven. Bij een dusdanig groot aanbod kan het nodig zijn dat er een keuze gemaakt moet worden uit het aangeboden materiaal. Daarom wordt er, evenals andere jaren, geen garantie gegeven dat al het ingeleverde wordt tentoongesteld. Dat mag u evenwel niet weerhouden het materiaal in te brengen. Zonder inbreng valt er niets te kiezen voor het museum! Mocht u op 31 december verhinderd zijn, dan kunt u altijd een afspraak maken.
Bron: Museum Palthehof – 24 december 2015

Museum Palthehof in Nieuwleusen zit weer midden in de theevisites. Er zijn er al weer drie gehouden die volledig uitverkocht waren.

Alleen voor zondag 10 januari 2016 zijn nog enkele kaartjes verkrijgbaar. Deze zijn in het museum voor € 7,50 te koop tijdens de kerstopenstelling op 26, 28, 29 en 30 december van 13.30 tot 16.00 uur.

De film die vertoond wordt is ook dit jaar samengesteld uit materiaal dat het museum van diverse personen heeft mogen lenen om te digitaliseren. Onder de titel “Nieuwleusen, stukjes uit de geschiedenis” zijn o.a. beelden te zien van het bezoek van koningin Beatrix aan Nieuwleusen, uitstapjes van bejaarden naar Ruinen, Emmeloord en Giethoorn rond 1960, het neerhalen van hoogspanningsmasten, een parade van de verschillende sportverenigingen over de Burg. Backxlaan en de optocht ter gelegenheid van 25 jaar bevrijding in 1970. En voor degene die winters vermaak wil zien zitten er in de film prachtige opnames met veel sneeuw!

Bron: Museum Palthehof – 22 december 2015

De traditionele kersttentoonstelling in museum Palthehof in Nieuwleusen laat dit jaar foto’s zien die gemaakt zijn door amateurfotograaf Klaas Poppens.

Hij is een verdienstelijk fotograaf die zijn hobby, nadat hij zijn dierenartsenpraktijk had beëindigd, weer volop uitoefent. Daarnaast is hij medeoprichter van Kamerata, een platform voor amateurfotografen in de regio Zwolle. Voor onze kerstexpositie is een keuze gemaakt uit de vele foto’s die gemaakt zijn in deze regio en elders.

De kersttentoonstelling is geopend op zaterdag 26, maandag 28, dinsdag 29 en woensdag 30 december 2015. De openingstijden op deze dagen zijn van 13.30 en 16.00 uur. De entree bedraagt € 1,50 per persoon. Er is een gratis kop koffie. Deelnemers aan de kerstwandeling op 26 december hebben op die dag op vertoon van de routebeschrijving gratis entree.
Bron: Museum Palthehof – 18 december 2015

Op tweede kerstdag, zaterdag 26 december 2015, zal er vanuit museum Palthehof een kerstwandeling worden gehouden.

Dit jaar is er over een lengte van ruim 8 kilometer een route uitgezet door het oostelijk buitengebied van Nieuwleusen. Bij Westerik Woodworks aan het Oosterveen is een rustpunt waar de deelnemers een consumptie krijgen aangeboden.

De prijs van deelname aan de wandeltocht is € 2,50 per persoon. Daarvoor ontvangt men een routebeschrijving die tevens toegangsbewijs is voor de kerstexpositie in museum Palthehof (die bij terugkeer van de wandeling kan worden bekeken). Deelnemers aan de wandeling op 26 december kunnen tussen 11.00 en 14.00 uur starten bij museum Palthehof aan het Westeinde 3 in Nieuwleusen.
Bron: Museum Palthehof – 17 december 2015

Op maandag 7 december 2015 houdt de Historische Vereniging Ni’jluusn van vrogger een ledenbijeenkomst in een zaal bij de Ontmoetingskerk in Nieuwleusen.

Voor deze avond zijn Henk en Hillie Bunskoek-van Duren van biologisch dynamisch tuinbouwbedrijf de Zonnehorst in Punthorst uitgenodigd om een lezing te houden over hun bedrijf. Zij zullen dit doen onder de titel “Van jongelui en vaders grond”.

De lezing gaat over het ontstaan en de ontwikkelingen van hun bedrijf. Op een perceel landbouwgrond van vader en moeder Van Duren begonnen beiden ruim 30 jaar geleden met het verwezenlijken van hun droom om een biologisch-dynamisch bedrijf op te zetten. Hun ideaal om een goedlopende tuinderij te realiseren kostte veel energie en doorzettingsvermogen, maar ze zijn erin geslaagd. Natuur- en landschapsontwikkeling staan hoog in het vaandel bij het telen van vele soorten groenten in de volle grond en in een kas. Aan het bedrijf zijn een boerderijwinkel, een kleinschalige zorgboerderij en een opleidings-bedrijf voor agrarische studenten verbonden. Op het terrein zijn botten van een eland gevonden die volgens de wetenschap 10.000 jaar oud zijn.

De lezing begint om 19.30 uur en is voor leden gratis toegankelijk. Andere belangstellenden betalen vijf euro entree.
Bron: Ni’jluusn van vrogger – 28 november 2015