OMMEN/ANE – Het monument in Ane dat herinnert aan de Slag bij Ane op 28 juli 1227 bestaat op 29 juli 2017 een halve eeuw. Voor de vereniging “Herdenking Slag bij Ane” aanleiding om bij de jaarlijkse herdenking op zaterdag 29 juli stil te staan bij dit historisch feit.

Frouwke Makkinga en Zwaantje Regeling bij de herdenking in 2016. Hun vaders waren een halve eeuw geleden de mede-initiatiefnemers van het monument in Ane.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Slag bij Ane”.

De Slag bij Ane, 790 jaar geleden, was de eerste uiting van verzet uit de kring van boeren uit Drenthe en Overijssel onder aanvoering van de kasteelheer Rudolf van Coevorden tegen het feodaal gezag. Het moderne ridderleger van bisschop Otto II van Utrecht werd in de moerassige Mommerieten bij Ane door de boeren in de pan gehakt. De Slag bij Ane bepaalde voor eeuwen het vrije karakter van de boeren in een groot deel van Noord en Noordoost Nederland.

Dieks Makkinga
De geboren en getogen Ommer Dieks Makkinga (4-11-1919/24-1-1995) was het die 60 jaar geleden het comité “Ien Nedersaksen” oprichtte voor een verenigd Saksenland én om de Drentse vrijheidsstrijd bij Ane te herdenken. Hij wist steeds meer historici en andere belangstellenden te interesseren voor de Slag bij Ane. Vooral omdat de veldslag van historische betekenis is en ook in navolging van de Friezen die elk jaar stil staan om de Slag bij Warns (1345).

Dieks Makkinga was van mening dat ook in Ane een monument moest komen. Er werden financiële acties opgezet, waarbij de schooljeugd uit Ommen in 1957 de eerste aanstoot gaf met een inzamelactie die 350 guldens opbracht. Maar er waren ook tegenwerkingen: het zou onzinnig zijn om een onbeduidend boerenopstand uit de Middeleeuwen aan de vergetelheid te ontrukken. Comitéleden uit kerkelijke en politieke kringen werden aangezocht. In 1961 werd onder leiding van de schoenmaker uit Ommen, Dieks Makkinga, de eerste herdenking gehouden in het dorpshuis van Gramsbergen. Ook alle jaren daarna kwamen op de laatste zaterdag in juli belangstellenden bijeen voor de herdenking van de Slag bij Ane. Echter, een monument was er nog steeds niet. Lees verder Herdenking halve eeuw monument “Slag bij Ane” →

OMMEN – Op zaterdag 5 augustus 2017 organiseert de Stichting Ommer Molens voor het vijfde achtereenvolgende jaar de Ommer Molendag.

Vrijwillig molenaar Luuk Vogelzang (l) en Johan Otten (r), voorzitter van de Stichting Ommer Molens bij het infobord van de Besthmenermolen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen het album “Ommer Molendag 2017“.

De deuren van de vier Ommer molens en die van de Vilsterse molen staan deze dag van 10 tot 16.00 uur open. Bij alle vijf molens zijn deze dag leuke activiteiten. Ook is een fietsroute uitgezet tussen de deelnemende molens. De officiële opening van de Ommer Molendag is ‘s-morgens om 10 uur bij de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg 5 in Ommen waar ook het resultaat te zien is van de inzendingen van de fotowedstrijd “Wie fotografeert de Ommer molens het mooist”. Bovendien is in de Konijnenbeltsmolen de expositie “Kunst onder de Wieken” te bewonderen.

Draaiorgel
Alle vijf molens in de gemeente Ommen zijn gratis te bezoeken. Bij de Besthmenermolen aan de Hammerweg draaien behalve de molenwieken ook een antieke dorsmachine en zorgen warme bakkers voor ambachtelijk gebakken broodjes en koek. Dit alles omlijst met oud-Hollandse muziek van draaiorgel “Paul Rubens”. Dit stuk cultuurgoed is bijna uit het straatbeeld verdwenen, maar dankzij de familie De Wilde heeft Klaas Herman Hagels uit Dedemsvaart dit orgel weten te restaureren. Bij molen Den Oordt staat een mobiele houtzaag opgesteld. Deze verzaagt boomstammen tot planken. Het moet de herinnering naar boven halen van de oude windmolen Den Oordt die in 1824 eerst als houtzaagmolen heeft gediend. Later ging de molen over op het malen van graankorrels tot meel. Ook hier is een orgelman met een eigen gebouwde draaiorgel en worden oude ambachten weer tot leven gebracht. Bovendien kunnen de bezoekers van de Ommer Molendag gratis het Streekmuseum bezoeken. Bij de molen Den Oordt kan men zich met paard en authentieke boerenwagen naar molen De Lelie laten vervoeren. Bij Besthmenermolen en molen Den Oordt zijn voor de kinderen springkussens en bij alle molens krijgen de kinderen een molentjes om zelf in elkaar te zetten. Wie de Ommer Molendag sportief in wil vullen kan dat doen met een wandel- of een fietsroute, die bij alle molens starten. Lees verder Zaterdag 5 augustus Molendag in “Molenstad” Ommen →

LEIDEN/OMMEN – Het 3500 jaar oude ‘zwaard van Ommerschans’, een van de meest zeldzame en bijzondere stukken uit de Nederlandse en Europese prehistorie, is aangekocht door het Rijksmuseum van Oudheden. Het zwaard is een icoon voor de Nederlandse bronstijd (2000-800 v.Chr.).

Het 3500 jaar oude ‘zwaard van Ommerschans’, een van de meest zeldzame en bijzondere stukken uit de Nederlandse en Europese prehistorie.
Afb.: RMO

Bijzonder is dat in het Streekmuseum Ommen een replica aanwezig is van dit zwaard. Om de herinnering van de bijzondere archeologische vondst te bewaren zijn in 1990 op initiatief van het historische tijdschrift ‘De Darde Klokke’ een drietal replica’s gemaakt door Hendrik Schoemaker uit Nieuwleusen. De amateurhistoricus en verzamelaar van oude wapens uit Nieuwleusen maakte de mal voor de replica’s. Behalve het Streekmuseum kreeg ook het Tinnenfigurenmuseum uit Ommen een exemplaar en belandde een exemplaar in museum Palthehof in Nieuwleusen. Het zwaard werd ooit bewaard door A. Seemann, houtvester op Landgoed Junne. Hij had het aan de muur hangen vastgespijkerd op een plank. Landgoed Junne behoorde ooit toe aan de familie Lüps evenals het moeras in de Ommerschans waar het zwaard werd gevonden. Bij toeval werd het zwaard in 1927 ontdekt door vooraanstaand prehistoricus dr. J.H. Holwerda. Met de aankoop komt het na bijna negentig jaar weer terug naar Nederland. Het museum kocht het stuk bij veilinghuis Christie’s in Londen voor €550.000 – ruim drie keer de richtprijs. Zonder de genereuze bijdrage van de Vereniging Rembrandt en haar Nationaal Fonds Kunstbezit was deze aankoop onmogelijk geweest. Overige steun kreeg het museum van het Mondriaan Fonds, de BankGiro Loterij en vriendenvereniging RoMeO. Lees verder Rijksmuseum van Oudheden koopt iconisch prehistorisch bronzen ‘Zwaard van Ommerschans’ →

OMMEN – Met als thema “Wie fotografeert de Ommer molens het mooist” organiseert de Stichting Ommer Molens een fotowedstrijd voor molenliefhebbers.

Foto: Ronald Bakker kreeg in 2015 de eerste prijs met de Konijnenbeltsmolen in de skyline van Ommen.

De mooiste inzendingen komen in aanmerking voor een foto-expositie die op zaterdag 5 augustus tijdens de Ommer Molendag wordt gehouden. Bovendien komen de drie mooiste foto’s van deze fotowedstrijd in aanmerking voor een leuk prijsje. De Stichting Ommer Molens hoopt op veel creatieve inzendingen. Per deelnemer kunnen maximaal twee zelfgemaakte foto’s worden ingestuurd. Het inzenden van de foto’s is mogelijk tot 15 juli per email aan stichtingommermolens@kpnmail.nl.

Tijdens de Ommer Molendag op zaterdag 5 augustus zijn bij alle molens in Ommen leuke activiteiten. Bij de Besthmenermolen wordt gedorst en brood gebakken. Een mobiele houtzagerij staat opgesteld bij molen Den Oordt. Ook worden hier oude ambachten weer tot leven gebracht. Paard en wagen brengen bezoekers naar molen De lelie. Ook bij de Konijnenbeltsmolen en de Vilsterse molen zijn deze molendag activiteiten en uiteraard staan alle molens open voor bezoek.

Bron: Hary Woertink – 2 juli 2017

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen heeft het nieuwe seizoen weer lezingen op het programma staan.

Midwinterhoornblazen op landgoed “Het Laar” in 2010.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Midwinterhoornblazen”.

Op dinsdag 17 oktober staat de ‘Midwinterhoorn’ centraal en op dinsdag 21 november wordt het kerkdorp Vilsteren belicht.

Het blazen op midwinterhoorns is een traditie voor in de wintermaanden met een groeiend aantal aanhangers. Hoe maak je een hoorn, wanneer wordt er geblazen en waarom. Kortom, alles komt aan bod over dit houten blaasinstrument. Ook enkele midwinterhoornblazers zullen van de partij zijn.

‘Het volgend station is Vilsteren’ is op 21 november het thema van de lezing. Er wordt een film vertoond uit de zestiger jaren en aandacht besteed aan de ontstaansgeschiedenis van dit Ommer kerkdorp.

De lezingen beginnen om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is vier euro per persoon inclusief koffie in de pauze. Om een thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 23 juni 2017

OMMEN – Ommen is een fietsmuseum rijker. Of het van lange duur zal zijn is niet zeker, want fietshobbyisten vullen als pop-up museum een leegstaand winkelpand met historische rijwielen.

De initiatiefnemers Jan Koggel, Arie Broekmaat en Anton Wolters.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen het album “Fietsmuseum Ommen”.

In het winkelpand aan de Brugstraat, pal in het winkelcentrum van Ommen is een grote collectie fietsen te bezichtigen, van historisch tot bak-, werk- en toerfietsen. Ook fietsverzamelobjecten worden tentoongesteld evenals een collectie historische kleding afkomstig van het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO). De bedoeling is ook dat de historische rijwielenmuseum een onderdeel gaat vormen van de CCO met mogelijk later een plekje in een uit te breiden Streekmuseum in Ommen.

Opening
Aan Wemeltje van der Vegte-van der Heide (76) was de eer om vrijdag het museum officieel te openen. Als dochter van de bekende fietsenmaker Roelf van der Heide deed ze dat door het museum binnen “te fietsen” met een miniatuurbakfiets met zoals ze het zelf omschreef: “oud gereedschap van zolder van mijn vader”. Een verhuizing die haar goed van pas kwam omdat ook zij en haar man Riekus van der Vegte met hun eigen verhuizing bezig zijn. Het initiatief van het fietsmuseum is afkomstig van Anton Wolters, in dagelijks leven molenaar op korenmolen De Lelie, met interesse voor alles wat historisch is. De molenaar had al een verzameling fietsen in de schuur en vond in de fietstechneuten Jan Koggel en Arie Broekmaat als fietshobbyisten goede bondgenoten. Toen de familie Hurink textielgigant Zeeman zag vertrekken uit hun pand was een deal snel gemaakt, omdat Hurink staat pal achter de ideeën van Wolters en zijn rijwielvrienden.

Belangstelling
“We mikken met ons fietsmuseum op inwoners van Ommen en toeristen. We merken dat er grote belangstelling is om te weten hoe het er vroeger allemaal aan toe ging met het maken van fietsen. Lees verder Fietsmuseum Ommen officieel geopend →

OMMEN – Het kruis bij het herinneringsmonument op de Besthmenerberg is onlangs vervangen door een nieuw kruis.

Het vervangen van het kruis.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s bij dit artikel.

De toestand van het huidige houten kruis was zodanig dat vervanging dringend noodzakelijk bleek. De maker van het nieuwe kruis, Marinus van der Vegt, kon het noodzakelijk eikenhout krijgen van de organisatie van het Scoutingterrein aan de Zwolseweg. De vervanging van het kruis was dan ook snel geregeld.

Met de jaarlijkse Dodenherdenking op 4 mei blijkt dat het aantal belangstellenden toeneemt. Opvallend is daarbij ook dat steeds meer jongeren aanwezig zijn. Bij de historische vereniging CCO en het Streekmuseum Ommen blijkt eveneens dat de belangstelling over de geschiedenis van kamp Erika groter wordt. Sinds 1946 is dit oorlogsmonument er en herinnert aan het voormalig gevangenkamp Erika. Het monument is destijds in samenwerking met overlevende slachtoffers van het voormalige “Kamp Erika” opgericht. Het monument bestaat behalve uit het kruis uit een zwerfkei met plaquette. Verder zijn in hartvorm een aantal kleinere veldkeien neergelegd. Achter het gedenkteken bloeit de boom Fagus Sylvatica Pendula. Een zitbank en een informatiepaneel zijn er later bijgekomen

Overigens is de CCO nog steeds bezig om op de huidige plek het gehele monument te vernieuwen. Daarvoor lopen nog verschillende aanvragen voor subsidie. Met een nieuw monument wil de CCO bereiken dat aan de slachtoffers van Kamp Erika tijdens de Tweede Wereldoorlog 1940-1945 meer recht wordt gedaan. Het nieuw beoogde herdenkingsmonument zal de totale geschiedenis van de Besthmenerberg ook beter zichtbaar maken. Niet alleen wat betreft kamp Erika tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar ook die van de Sterkampen van de theosofische beweging “De Orde van de Ster in het Oosten” van Krishnamurti. In de plannen voor een nieuw monument is ook begrepen een betere bereikbaarheid vanaf de grote parkeerplaats, die gelegen is op korte afstand van het monument aan de Hammerweg (Steile Oever).

Bron: Harry Woertink – 1 juni 2017

Twee eeuwen geleden werd gestart met zeven Koloniën van Weldadigheid. Hier begonnen verarmde gezinnen uit de steden een nieuw bestaan in de landbouw.

‘Gezigt op het gesticht voor bedelaars binnen de Ommerschans, in Overijssel’ – ‘van de achter zijde’
Afb.: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Ommerschans“.

Een mooi ideaal, maar de praktijk was minder rooskleurig dan de theorie. De koloniën hielden op te bestaan. Nu tweehonderd jaar later zijn alle koloniën voorgedragen als werelderfgoed. Slaagt de erkenning dan blijven de landloperskoloniën als cultureel erfgoed behouden voor toekomstige generaties.
Johannes van den Bosch was het die doormiddel van heropvoeding en arbeid 200 jaar geleden een einde wilde maken aan armoede. Hij zorgde er voor dat 100.000 landlopers, wezen en paupers naar de Koloniën van Weldadigheid werden gestuurd. De Ommerschans is één van de zeven Koloniën van Weldadigheid. Deze instellingen zijn vanaf 1818 gesticht in Nederland en België. België maakte destijds deel uit van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Woeste gronden in de provincies Overijssel, Drenthe, Friesland en Antwerpen werden omgevormd tot landbouwgebieden, waar misdeelden uit de stad in ‘vrije Koloniën’ een nieuw bestaan konden opbouwen. Geleidelijk groeide het besef dat dit niet altijd goed uitpakte zonder strenge disciplines. Daarom kwamen er ook onvrije Koloniën, met een collectief tewerkstelling en een strafsysteem. Behalve de Ommerschans werden ook Veenhuizen en Merksplas onvrij. De vrije Koloniën zijn Frederiksoord, Wilhelminaoord inclusief Boschoord en Oostvierdeparten, Willemsoord en Wortel. Deze zeven Koloniën zijn in zeven jaar tijd aangelegd, ruim tachtig vierkante kilometer. Ze zijn vanuit één idee ontworpen. De zeven laten de ontwikkeling van het systeem zien, de successen en de mislukkingen. Na de stichting van een nieuwe kolonie paste de maatschappij de opgedane ervaringen toe in de volgende kolonie.

Einde koloniën
Uiteindelijke bleken de koloniën een onmogelijke werkelijkheid. Het lukte maar heel weinig arme families om voorzien van opleiding, spaargeld en werkervaring terug te keren in de gewone maatschappij. Het initiatief kostte bovendien veel meer geld dan voorzien. In 1859 verkocht de Maatschappij van Weldadigheid de onvrije Koloniën Veenhuizen en Ommerschans dan ook aan de staat. Lees verder Ommerschans in de wacht voor werelderfgoed; zomer 2018 valt beslissing →

Hanze: folklore of handel; economie of toerisme; theater of identiteit; historie of een merk? Waar de Hanze tegenwoordig voor staat mag iedereen zelf invullen. Bundeling van zakelijke belangen voor een krachtige economie met vervoer zowel over water als over land.

De IJsselbrug in Kampen begin 1900.
Afb.: OudOmmen.nl

Dat waren in de middeleeuwen de motieven voor de oprichting van de Hanze. Het merk “Hanze” wordt vandaag de dag ingezet als instrument om toeristen te trekken, waarbij de geschiedenis van de Hanze het decor vormt. Echter, er zijn maar weinig overblijfselen die direct naar het historisch koopliedenverband en/of stedenverband verwijzen. Alleen Kampen mag zich gelukkig prijzen een vijftiende-eeuwse IJsselkogge als onderdeel van een lange scheepsbouwtraditie uit de Hanzetijd. Op 10 februari 2016 kwam een IJsselkogge als wrak na een vijf maanden durende duikoperatie boven water van de IJssel.

Kampen
Rond 1160 gingen de eerste groepen Duitse kooplieden (hanzen) in georganiseerd verband op handelsvaart in het Oostzeegebied. De IJssel werd bevaarbaar, waardoor er een kortere route kwam vanuit Duitsland naar het Oost- en Noorzeegebied. Kampen groeide vooral door de handelsvaart uit tot één van de machtigste en toonaangevende steden van Noordwest-Europa. De stad was zo rijk, welvarend en machtig dat het zelf uitmaakte met wie handel werd bedreven. In eerste instantie werd geld verdiend met handel vanuit het zuiden. De blik was ook op het noorden gericht, maar Kampen sloot zich pas in 1441 aan bij het Hanzeverbond, omdat de steden in Holland en Vlaanderen steeds grotere concurrenten werden. Voor de tijd van de Hanze floreerde Kampen al als handelsstad. Rondom de stad was een vijf kilometer lange muur van zeven meter hoog met twintig poorten.

Ommen
Als Hanzestad is ook Ommen dit jaar vertegenwoordigd tijdens de Internationale Hanzedagen in Kampen van 15 tot en met 18 juni. Met medewerking van Ommer ondernemers, scholieren van het Vechtdal College en lokale kunstenaars laat Ommen in Kampen zien wat het te bieden heeft als hart van het Vechtdal. In de stand van Ommen moeten de bezoekers het echte Ommer vakantiegevoel krijgen.

Lees verder Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (5, slot) →

OMMEN – Scholieren van de Sint Bernardusschool in Ommen kregen deze week geschiedenisles in het Streekmuseum. Niet van meester Frank, maar van medescholier Tygo Habers.

Aan de hand van foto’s vertelt Tygo Habers over vliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen bij dit artikel het album “Schoolactiviteiten 2017 Streekmuseum”.

De leerling uit groep 8 had zich goed verdiept in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en met name de vliegtuigen van de geallieerden die tijdens 1940-1945 ook boven Ommen vlogen en waarvan er ook enkele crashten. Tygo wist aan de hand van foto’s en materiaal van neergekomen vliegtuigen veel te vertellen aan zijn klasgenoten. Niet alleen om welke type vliegtuigen het ging maar ook over de afloop van de bemanning.

De geschiedenisles over de oorlog kreeg een extra dimensie door de aanwezigheid van marinier Patrick Makaske van marinebasis Den Helder die in Ommen woont. Makaske vertelde zijn drijfveren om bij het leger te gaan: in een vrij Nederland te kunnen wonen. Aan de hand van een maquette van Ommen legde hij de scholieren uit waar zich tijdens de oorlogsjaren zich zaken afspeelden en waar vandaag de dag nog steeds de oorlog met monumenten in herinnering wordt gehouden. De marinier drukte de scholieren op het hart om op 4 mei altijd de gesneuvelde soldaten blijven te herdenken.
Bron: Harry Woertink – 15 mei 2017