De verwachtingen waren hoog, maar tocht lukte het Rudolph Theodorus baron van Pallandt van Eerde niet om een gouden, zilveren of bronzen plak te pakken op de Olympische Spelen.

R.Th. baron van Pallandt van Eerde deelnemer aan de Olympische Spelen in 1908 (Londen) op het onderdeel kleiduivenschieten.
Afb.: OudOmmen

We hebben het dan over 1908 toen deze telg uit de adellijke familie Van Pallandt wonende op Landgoed Eerde meedeed aan de Olympische Spelen in Londen. De 39-jarige Ommenaar kwam uit op het onderdeel kleiduivenschieten. De baron eindige als laatste. Ook het team waar Van Pallandt onderdeel van was, kon geen potten breken. Het eindigde als vierde en laatste, achter de twee teams van Groot Brittannië en het Canadese team.

Tijd en geld
Van Pallandt was bekend in de schietsport. Hij won een aantal belangrijke internationale wedstrijden. In 1908 kregen de sporters nog geen financiële steun. Rudolph Theodorus baron van Pallandt van Eerde (1868-1913) heeft zelf tijd en geld vrij moeten maken om de eer van Nederland in Londen hoog te kunnen houden. Aangekomen in Londen verwachtten de Nederlandse schutters en pers een uitstekend georganiseerd toernooi. Dit was Londen als hoofdstad van dé sportnatie aan zijn stand verplicht. Het tegendeel was waar. Het terrein en de reglementen waren ondermaats. Dit hadden ze in Nederland veel beter kunnen doen, aldus het Algemeen Handelsblad. Problemen waren er onder andere met het schietterrein. Daarop stonden bomen waardoor de kleiduiven waarop geschoten werd, niet goed te zien waren. Daarnaast straalde het terrein niet uit dat er een wereld-wedstrijd plaats zou gaan vinden. Er stonden enige tenten voor het organisatiecomité, voor de ammunitie, voor de deelnemers en voor ‘verversching’, maar er was geen publieke tribune. Het publiek liet zich ook niet in groten getale zien.

Vier dagen
De wedstrijd vond plaats onder toezicht van de Engelse Clay Bird Shooting Association. Deze vereniging zou banden hebben gehad met de Engelse nationale vereniging van vuurwapenmakers. Volgens De Telegraaf verklaarde dit waarom de wedstrijd, die in één dag afgewerkt had kunnen worden, vier dagen duurde. De deelnemers kregen namelijk de mogelijkheid om heel veel te oefenen. De schutters verschoten hierdoor veel patronen, wat de vuurwapenmakers goed uitkwam. De krant zag dat karrenvrachten ledige hulzen werden afgevoerd. Lees verder Geen medailles voor Ommenaar op Olympische Spelen →

OMMEN – De kans dat het Van Raaltehuis in Ommen blijft behouden is groter geworden nu een nieuwe bestemming voor het pand is gevonden.

Een foto uit 1983 van het Van Raaltehuis genoemd naar predikant A.C. van Raalte (insteek rechts boven).
Foto: OudOmmen

Het gaat om de invulling van een kleinschalige woonzorgvoorziening in combinatie met de locatie van de naastgelegen ijzerwarenwinkel van Takman, die afgebroken gaat worden. Het vervallen huisje aan de dr. A.C. van Raaltestraat staat al jaren leeg met een ongewisse bestemming. Takman, eigenaar van het Van Raaltehuis heeft samen met de Zonnehuisgroep IJssel-Vecht, projectontwikkelaar Coresta en de gemeente een overeenkomst getekend, waarbij alle partijen zich uitspreken alles te doen om tot een haalbaar plan te komen voor de bouw van een woonzorgcomplex, waarbij het Van Raaltehuis behouden blijft. Voor de gemeente gaat het met name om een bestemmingsplanwijziging die de bouw mogelijk maakt van een complex met circa 23 wooneenheden rond een binnentuin. Het woon- en zorgcomplex is bedoeld voor ouderen die niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen. Zij kunnen gebruik maken van zorg van de Zonnehuisgroep vanuit de nabijgelegen locatie De Hoekstee.

Renovatie
Dankzij deze ontwikkeling kan de voormalige theologische school behouden blijven. De intentie is om dit karakteristieke gebouw te renoveren zodat het dienst kan doen als ontmoetingsplek en museum. Daarmee wordt het Van Raaltehuis het kloppend hart van de woonzorgvoorziening. De stichting Van Raaltehuis die zich onder andere inzet voor behoud van het gebouw is bij de plannen betrokken. Takman wil zijn bedrijf verplaatsen naar bedrijvenpark De Rotbrink. Hier heeft Takman de ruimte om verder te groeien. De Stichting Van Raaltehuis is blij met deze ontwikkeling en verheugt zich op de samenwerking met de Zonnehuisgroep. Het was al lange tijd bezig het huisje te bewaren, te renoveren en te zoeken naar een herbestemming om daarmee een prachtig stuk cultureel en historisch erfgoed te bewaren voor de toekomst. Lees verder Behoud dominee Van Raaltehuis in Ommen stap dichterbij →

EERDE – Op 84-jarige leeftijd is zaterdag Irthe André de la Porte – barones van Pallandt overleden. Zij was dochter van Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde en sinds 23 november 2014 weduwe van Charles Henri (Han) André de la Porte.

Irthe André de la Porte – barones van Pallandt in 2009.
Foto: Streekmuseum / Anjo de Jager

Als dochter van baron van Pallandt was Irte André de la Porte, barones van Pallandt erg geïnteresseerd in het verenigingsleven van Ommen en omgeving. Vaak bezocht ze samen met haar zuster plaatselijke activiteiten. Als jong meisjes was Irthe creatief ingesteld en volgde een opleiding in de mode in Engeland en Parijs. Zij was jarenlang werkzaam in een hoedenatelier en trad op 30 augustus 1958 in het huwelijk met Charles Henri André de la Porte. Haar man was directeur van de technische groothandel Merrem & De la Porte. Na de pensionering van Han gingen zij wonen in de villa ‘De Esch’, ontworpen door de architect ir. H. Sangster in de stijl van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright. Deze werd eerder bewoond door hun (schoon)vader, Philip Dirk van Pallandt.

In het gezin Van Pallandt op Eerde werden twee dochters geboren. Op 28 november 1930 zag Erin het levenslicht en op 21 februari 1933 Irthe. Beide baronessen groeiden op Eerde op en gingen er naar de school van de Quakers, waar zowel lager onderwijs als voortgezet onderwijs werd aangeboden. Beiden werden in hun kinderjaren ook lid van het Meisjesgilde van de padvinders aan de Koesteeg.

Bron: Harry Woertink – 18 juni 2017

Als Mark Boumans op 12 mei 2017 afscheid neemt als waarnemend burgemeester van de gemeente Ommen gingen 21 burgemeesters hem al voor op de lijst van (waarnemende)burgemeesters die sinds 1811 aan het hoofd van de gemeente stonden.

Mark Boumans bij een van zijn plichtplegingen.
Foto: Harry Woertink

Werd Ommen voor 1811 misschien niet bestuurd? Zeker wel, maar toen was sprake van ‘burgemeesteren’ en ‘gemeentslieden’. De burgemeesteren bestond uit vier schepenen en vier raden. Het aantal gemeentslieden was acht. De gemeentslieden bezaten hun ambt levenslang, zoals ook de secretaris. De burgemeesteren werden jaarlijks verkozen.

In de achttiende eeuw viel Nederland onder de Franse republiek (1795-1813). Vanaf 1795 vertoefden de Franse troepen ook in Overijssel. Ommen behoorde tot het Departement ‘De monden van de IJssel’. De stadsregering heette: ‘Provisionele Representanten van het Volk van Ommen’. De Franse bestuursorganisatie werd in 1811 in ons land ingevoerd. Stad- en Ambt-Ommen werden verenigd tot de Mairie Ommen. Door Keizer Napoleon werd als burgemeester aangesteld Johannes Amama Chevallerau. Naast hem waren er twee wethouders. Deze bestuursvorm bleef bestaan tot 1818. Toen kwam de oude scheiding van de twee gemeenten Stad-Ommen en Ambt-Ommen weer terug. Tot 1851 hadden beide gemeenten ieder hun eigen burgemeester. Daarna was er een burgemeester voor zowel Stad- als Ambt-Ommen.

Op 23 mei 1923 kreeg Ommen te maken met een eerste herindeling toen de gemeenten Stad-Ommen en Ambt-Ommen samen verder gingen als één gemeente met de naam gemeente Ommen. De namen van de meeste burgemeesters die niet meer in leven zijn worden geëerd met een straatnaam in de woonwijk De Laarakkers. Opmerkelijk is dat de naam van de eerste burgemeester van Ommen verbonden is met de straat waar ook het gemeentehuis staat.

Als enige van de in leven zijnde burgemeesters heeft Bernard Kobes de eer dat een park in Ommen (burgemeester Kobespark) naar hem is vernoemd. Dit als dank voor zijn bemoeienissen om Ommen zelfstandig te houden bij de gemeentelijke herindeling. Tot 2011 werden de burgemeesters van Ommen ook nog eens in herinnering gehouden met hun familiewapen op geschilderde bordjes aan de wand van de muren in het gemeentehuis. Tot dusver heeft Ommen slechts 1 vrouwelijke burgemeester gehad: Marriët Mittendorff. Lees verder Ommen in afwachting nieuwe burgemeester; 22 Ommer burgemeesters op rij →

Harry Woertink (63) stopte drie jaar geleden met zijn werk bij een notariskantoor. Maar van stilzitten is geen sprake.

Vrijwilliger Harry Woertink: ‘Waar ik een hekel aan heb is alleen maar vergaderen. De boel moet draaien!’.
Foto: Hans Bunkers

Hij breidde zijn activiteiten als vrijwilliger uit. Hij is mantelzorger en heeft daarnaast achttien verschillende vrijwilligersactiviteiten. En dan telt hij de tuin en het huishouden niet mee. Harry: “Als mij gezegd wordt ‘jij bent druk’, dan spreek ik dat tegen. Ik ben gewoon prettig bezig.” Wanneer ben je begonnen met vrijwilligerswerk? “Ik doe sinds mijn achttiende jaar vrijwilligerswerk. Ik was betrokken bij de oprichting van de atletiekvereniging en van een basketbalclub. Organiseren ligt mij wel. Ik ben al 40 jaar bestuurslid van het streekmuseum en was vanaf de oprichting betrokken bij de Historische Kring Ommen. Ik ben acht jaar raadslid geweest voor de PvdA en ben daar nog steeds bij betrokken. Andere activiteiten zijn de Ommer molens, de Open Monumentendag en ik ben gids bij stadswandelingen. Ik schrijf graag, ik was ook een tijdlang correspondent voor Ommen bij de regionale omroep en voor de Stentor. Nu schrijf ik nog stukken over de geschiedenis van Ommen voor de website van Oud Ommen. Ik heb me er voor ingezet dat de websites van Streekmuseum, Historische Kring en Oud Ommen samengaan: het is jammer om voor zulke verwante clubs drie afzonderlijke websites te hebben.”

Ketting
“Mijn drijfveer is dat ik het belangrijk vind om je in te zetten voor de lokale gemeenschap. Ik ben op en top Ommer, het is een mooie gemeente. En ik vind, zeker als bestuurslid, dat je je verantwoordelijkheid serieus moet nemen. Ik doe zelf veel, maar dat verlang ik ook van anderen. Ieder zet natuurlijk zijn eigen sterke punten in. Ik zie het als een ketting, de zwakste schakel kan de ketting breken.“ “Waar ik een hekel aan heb is alleen maar vergaderen. De boel moet draaien. Bij het Streekmuseum betekent dat bijvoorbeeld dat de huur betaald moet worden. Dus financieel moet het kloppen. We zijn bij het Streekmuseum met zo’n dertig vrijwilligers, plus een beheerder. We krijgen jaarlijks zo’n 5500 bezoekers, voornamelijk toeristen. Daar voel ik me als bestuurslid verantwoordelijk voor. Trouwens, ook voor Ommenaren is een bezoek de moeite waard. Degenen die ons een bezoek brengen zeggen na afloop vaak: “ik wist niet dat het zo mooi was”.” Lees verder Volgspot op een vrijwilliger – Harry Woertink, voor Ommen en haar geschiedenis →

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen organiseert de komende maanden weer een aantal lezingen. De eerste is op donderdag 29 september met oud-burgemeester Bernard Kobes.

Met een olifant wordt de bus met de Tweede Kamerleden op de Markt in Ommen tegenhouden om het protest tegen de herindeling aan te horen. De leden van het burgercomité “Ommen zelfstandig en uniek” begeleiden de stoet.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Ommen zelfstandig en uniek“.

De lezing begint om 20.00 uur. De entree is vier euro persoon inclusief koffie in de pauze. Om een thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen of telefonisch: 0529-453487.

Bernard Kobes werd op 1 februari 1998 benoemd tot burgemeester van Ommen. De gemeente Ommen is dan al in de strijd gewikkeld van de herindeling. Niets is Bernard Kobes te gek om Ommen als zelfstandige gemeente voort te laten bestaan. Hij leeft ervoor. Diverse bezoeken brengt hij aan politiek Den Haag. En niet zonder succes. Ommen weet dankzij Kobes haar zelfstandigheid te behouden.

Op 19 november 1999 werden in Ommen de leden van de Vaste Kamercommissie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksaangelegenheden ontvangen. Het gezelschap werd ontvangen met een olifant, die de bus de weg wees. De olifant stond symbool voor de boodschap: ‘Een mammoetgemeente, dat nooit.’ Voor de Kamerleden was er koffie en koek en ook een schattige knuffelolifant, zodat ze nog eens aan Ommen denken. Een geniale zet. Dan komt er een Kamerlid bij Kobes en die zegt: “Burgemeester, ik heb twee kleinkinderen. Mag ik twee van die olifanten van u?”. Kobes antwoordt vervolgens: “Als u goed stemt, twee, drie, vier u zegt het maar.” Dezelfde middag trok Ommen massaal naar Zwolle naar een openbare hoorzitting in de Buitensociëteit. Lees verder Bernard Kobes over gemeentelijke herindeling: Lezing donderdag 29 september 20.00 uur →

Ommenaar Bouwe Lolkema is op 7 september 2016 op 84-jarige leeftijd overleden. Hij was ernstig ziek; toch kwam zijn overlijden onverwacht snel.

Archieffoto van Bouwe Lolkema in klederdracht als houtsnijder.
Foto: CCO

Bouwe was bekend als vrijwilliger van het streekmuseum in Ommen. Een echte Fries en als oud-politieman een ferme, lange en stoere kerel. Collegiaal, altijd opgewekt, altijd in voor een praatje en heel actief. Hij was drager van de Eremedaille in goud verbonden aan de Orde van Oranje-Nassau en Ereburger van Baexem.

Als museumvrijwilliger zette Bouwe zich de laatste jaren vooral in voor het onderhoud van de grote museumtuin. Ook als er andere klusjes te doen waren konden we op hem rekenen. Bouwe wist van aanpakken en stimuleerde. “Gelijk afwerken”, was zijn credo. Elke zomer stond Bouwe op de Sallandse markt van het museum met een kraampje als houtsnijder. Renske, zijn vrouw vergezelde hem dan met de kunst van het kantklossen. Ook op andere ambachtsmarkten waren ze samen actief, vaak in Sallandse klederdracht. Tweedehands boeken verhandelen op boekenmarkten was ook één van zijn vele hobby’s. Op de meeste bijeenkomsten van het museum was hij present. Ook de HKO-ledenvergaderingen bezocht hij altijd trouw samen met zijn vrouw.

Begin dit jaar moest hij de boekenmarkten afzeggen, maar voegde er toe dat hij wel van plan was om aan de Sallandse markten mee te doen. Helaas is dat er niet meer van gekomen.
We zullen hem missen!
Mevrouw Renske Lolkema-Oeben en de verdere familie wensen we veel sterkte met het dragen van dit grote verlies.
Namens het Streekmuseum: Harry Woertink

Bron: Harry Woertink – 9 september 2016

Oud brandweerman en oud molenaar Lex Hollak is afgelopen vrijdag – op de dag van zijn 89-stige verjaardag – overleden.

Links: Archieffoto van Lex Hollak.
Rechts: Ommer molens in rouwstand in verband met overlijden oud molenaar Lex Hollak (1927-2016), voor groot formaat: link.
Foto: Cultuurhistorisch Centrum Ommen (l) en Harry Woertink (r)

Hollak, een geboren Ommer, was een bekend persoon in het wereldje van korenmolens en molenaars in Ommen. Voor zijn pensionering bij de gemeente Ommen – waar hij in de buitendienst werkte – was Hollak de contactpersoon van de Ommer molens en door de gemeente aangesteld als molenaar. Hollak verrichte namens de gemeente niet alleen een groot deel van het onderhoud van de windmolens maar was ook de man die de molens regelmatig liet draaien. Niet om er meel mee te malen, maar gewoon omdat hij vond dat stilstand bij molens achteruitgang is.

Ook hielp Hollak de toen nog jonge molenaar Anton Wolters ‘in het zadel’ van molen De Lelie. Wolters wilde graag molenaar worden, maar was nog te jong en had nog niet de vereiste diploma’s. En om de molen niet in andere handen te geven draaide Wolters voordat hij zelf gediplomeerd molenaar was op de papieren van Hollak.

Bijzonderheid was dat Hollak tot aan zijn overlijden zeer betrokken was bij het wel en wee van de Ommer molens. Vanaf het moment van het bekend worden van het overlijden van Lex Hollak staan de molens in Ommen in de zogeheten rouwstand. De molenwieken zijn op de Rooms Katholieke Kerk gericht waarbij de onderste wiek iets rechts van het midden staat. Deze zogeheten ‘Molenseinen’ worden vaker gebruikt voor mensen die nauw bij de molens zijn betrokken.
Bron: Harry Woertink – 27 augustus 2016

Antonie Gerrit Bloem, geboren op 31 december 1859 in Valburg, werkt na zijn studie als kandidaat-notaris in Uitgeest. In 1895 wordt hij tot notaris in Ommen benoemd, als opvolger van notaris F.W.N. baron Mulert.

Notaris Bloem op de fiets bij de Steile Oever.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen de albums “Familie Bloem” en “Fotoalbum familie Bloem”.

In hetzelfde jaar van zijn benoeming trouwt Bloem met Elisabeth Petronella Cornelia van Hunsel uit Den Haag. Ze vestigen zich in Ommen. In 1900 koopt Bloem het woonhuis van burgemeester A.C. Bouwmeester aan de Markt 20, om vandaaruit zijn notarispraktijk uit te oefenen. Bloem laat het huis verbouwen met een serre. In 1914 komt er een plat dak op de woning. Met de aankoop van een naastliggend pand kan de tuin in 1927 uitgebreid worden. Behalve notaris is Bloem ook een aantal jaren plaatsvervangend kantonrechter in Ommen. Uit het huwelijk Bloem en van Hunsel worden twee kinderen geboren: in 1900 zoon Gerardus Johannes Antonie (Gerrit) Bloem en in 1901 dochter Elisabeth Maria Alida (Elisabeth) Bloem. Op 26 oktober 1918 overlijdt dochter Elisabeth Bloem. Ze is dan nog maar 17 jaar. In 1920 haalt de jonge Gerrit Bloem de krant als zoon van de notaris als hij met zijn motor uitwijkt voor een fietser en tegen een boom knalt in Ermelo. “De rijwieler hield zich aan een vrachtauto vast en maakte zich plotseling los. Met een ernstige beenwond en andere kwetsuren is Bloem onmiddellijk per automobiel overgebracht naar Ommen. Het motorrijwiel werd zwaar beschadigd”.

Dienstmeisje -> zie album “Dienstmeisje Jennigje Hellwich”
Dienstmeisje in 1903 is de 23-jarige Jennigje Hellwich uit Besthmen; zij is dochter van Alexander Magnus Hellwich, molenaar op de Besthmenermolen. Jennigje trouwt in dat jaar met de 22-jarige Albert Stegeman. Het gezin Bloem wandelt regelmatig op zaterdagmiddag door de laantjes van het Laarbos. Notaris Bloem is een van de weinigen die dan al in het bezit is van een fotocamera en legt veel op foto vast. Ook heeft de notaris zitting in het bestuur van de Boerenleenbank. In Ommen heeft hij een drukke notarispraktijk met veel verkopingen. Notaris Bloem koopt ook zelf in de loop van de jaren verschillende bezittingen: boerderijen, landhuisjes, grond en ook de dikke steen op de Lemelerberg. Lees verder Antonie Gerrit Bloem, notaris in Ommen van 1895 tot 1928 →

Goed voor Ommen; minder goed voor zijn personeel. Zo kan baron Frederik Eliza Mulert, de bewoner van villa Piet Hein worden omschreven.

Villa Piet Hein op 25 april 1918.
Afb.: OudOmmen

Toen de baron in 1933 overleed gingen al zijn bezittingen over naar de gemeente Ommen. Daaronder viel onder andere het statige pand aan de Zeesserweg 5 in Ommen. Een erfenis waar de gemeente Ommen en haar inwoners nog steeds van profiteren. Maar baron Mulert was soms minder goed voor zijn personeel, zo blijkt uit een krantenartikel van 1925. De baron had kennelijk losse handjes; hij gaf zijn tuinknecht een pak rammel en mishandelde de directeur van het postkantoor. Gevolg was dat de baron als verdachte voor het hekje moest verschijnen van de Rechtbank in Zwolle.

“Voor den politierechter te Zwolle stond terecht Frederik Eliza baron Mülert, 66 jaar, wonende op zijn landgoed in de buurtschap „Zeese” gemeente Ommen, omdat hij op den avond van 29 Juni zijn tuinknecht en huisbewaarder Gerrit van Veelen met een zwaren ebbenhouten stok herhaalde malen geslagen had. Van Veelen was met zijn vrouw naar een concert te Ommen gegaan, nadat hij den baron permissie had gevraagd. De baron had gemeend, dat Van Veelen alleen voor zichzelf verlof vroeg en toen hij ’s avonds merkte, dat de vrouw ook meegegaan was, liet hij hem ophalen, zette zijn stok achter het tuinhek en toen zij thuis kwamen, wilde hij eerst de vrouw slaan. Van Veelen kwam tusschen beiden en kreeg toen een aantal slagen. De baron werd veroordeeld tot de hoogste boete, f 3OO subsidiair 30 dagen hechtenis. Hij had al eens eerder den postdirecteur van Ommen mishandeld; die zaak was toen niet vervolgd.”, aldus het Algemeen Handelsblad van 29 juli 1925. Het zou kunnen dat dit voorval de baron zo heeft aangegrepen dat hij naar Loosduinen verhuisde. Want daar is hij ook overleden op 26 februari 1933. Villa Piet Hein werd in 1906 gebouwd door de zeeofficier. Het huis werd Piet Hein genoemd omdat de baron commandant was van de torpedoboot Piet Hein.

Bron: Harry Woertink – 10 december 2015