Speuren naar spoorverhalen, sporen in Zwolle

Historisch Centrum Overijssel

Open Monumentendag op 13 september heeft het aansprekende thema ‘Sporen’. Het Historisch Centrum Overijssel haakt samen met de werkgroep Spoorhazen uit Assendorp op dit thema in met de tentoonstelling ‘Sporen in Zwolle’.

1e trein na duitse inval 1940 van zwolle naar herfteb.JPGFoto: HCO
De eerste trein die na de duitse inval uit Zwolle vertrekt gaat naar Herfte waar deze kinderen op de Buitenschool worden ondergebracht. De halte Herfte-Veldhoek lag toen aan het lijntje naar Dalfsen bij de tweede spoorwegovergang in de Herfterweg.

U maakt kennis met de ‘persoonlijke’ geschiedenis van het spoor in al haar facetten via foto’s, via de film ‘Sporen in de tijd’ en via persoonlijke relieken van oud-N.S. medewerkers. De Wijk Assendorp in Zwolle staat algemeen bekend als dé spoorwijk van Zwolle. Een groot deel van de huizen is gebouwd voor medewerkers van de N.S. Er is een tijd geweest dat één kwart van de Zwolse bevolking werkzaam was bij het spoor. Maar de snel veranderende tijden en situaties hebben ertoe bijgedragen dat alles omtrent het spoor en haar medewerkers totaal veranderd is. De rijke geschiedenis van het spoor blijft echter bijzonder interessant.

file voor passerende trein.JPGFoto: HCO
File voor het passeren van een trein bij de spoorwegovergang bij de Veerallee, Kamperlijntje, spoorlijn Zwolle – Kampen, rechts het PTTgebouw aan de Westerlaan, ca. 1966.

In 2005 heeft de Werkgroep Ouderen Assendorp besloten de geschiedenis van deze zo kenmerkende periode vast te leggen. Besloten werd om de spoorverhalen van oud-spoormedewerkers op te schrijven en veilig te stellen. De Werkgroep Spoorhazen ging van start ondersteund door het Historisch Centrum Overijssel en de Stichting Welzijn Ouderen-Zwolle. Twee keer per jaar werd door de werkgroep een spoormiddag voor en door Spoorenthousiastelingen georganiseerd. Deze bijeenkomsten bleken een schot in de roos. Ze waren dé gelegenheid om juist die ene oude collega weer tegen te komen. Veel herinneringen kwamen spontaan boven. Alsof het slechts gisteren was dat ze met elkaar werkten en tijdens het middaguur gezamenlijk de warme hap aten, die hun vrouwen trouw iedere dag naar de werkplaats kwamen brengen. Lees verder Speuren naar spoorverhalen, sporen in Zwolle →

Buurtschap Zeesse centraal in historisch tijdschrift De Darde Klokke.

Boeken & Tijdschriften

OMMEN – De buurtschap Zeesse staat centraal in het nieuwe nummer van het historisch tijdschrift De Darde Klokke. “Een parel van natuurschoon in een kleurrijk landschap” is de titel van het verhaal van Dieks Horsman.

Zeesse had een eigen zwembad en een school. Zwier Kampman stond voor de klas. Dit tegen de zin van meester Veenhoven uit de stad. Hij klaagde in 1787 dat hij in zijn inkomen benadeeld werd door minder leerlingen en vroeg de Erfgenamen van het Kerspel Ommen daar een eind aan te maken. Het zwembad van de Vereniging Het Zeesserstrand werd in 1945 gesloten.

Van een stil dromend stadje werd Ommen een van de belangrijkste toeristencentra van Overijssel, is de mening van burgemeester Nering Bögel als hem in 1948 wordt gevraagd zijn Vechtstadje te omschrijven. “In en om Ommen” valt op te maken hoe zestig jaar geleden Ommen werd beleefd juist op het moment dat Ommen 700 jaar stadsrechten vierde.

Verder in het jongste nummer een verhaal van Henk Egberts uit Kerkdriel die jeugdherwinningen naar boven haalt in de periode van 1920-1930. De Kattensloot, Bollemoate en het Schaterbrugje waren voor hem geliefde plekjes.

Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij boekhandel Diek in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 8 september 2008

Website OudOmmen in beweging

De Toren

Met de publicatie van ca. 2100 afbeeldingen en ruim 500 (archief-) artikelen op OudOmmen.nl, wordt al een aardig beeld verkregen van het leven in Ommen en omgeving in lang vervlogen tijden.

Ommen-Lapjesmarkt--.jpgEén van de circa 2100 afbeeldingen die te zien zijn op de website OudOmmen.nl

Zo worden alleen al van de dorpen en buurtschappen in de gemeente Ommen meer dan 700 oude afbeeldingen in groot formaat gepresenteerd.

Om een nog betere indruk te krijgen van het leven van de Ommenaren in de vorige eeuw, worden er de komende maanden ook nog filmfragmenten aan toegevoegd. Oude zwart/wit beelden zonder geluid van bijvoorbeeld een druk bezochte lapjesmarkt op het Kerkplein, diverse activiteiten op de (Varkens-) Markt en boeren aan het werk in Vilsteren.

Maar ook unieke oude kleurenopnames van een optocht op Koninginnedag door de Stationsweg met diverse, met paardenkracht aangedreven praalwagens. In het linker zijmenu op de site is al een voorproefje te zien en via de rubriek “Laatste wijzigingen” wordt voortdurend de laatste stand van zaken met betrekking tot de publicaties bijgehouden, zodat niemand iets hoeft te missen.

Bron: De Toren – 5 september 2008

Nieuw boek ’’Dalmsholt’’ van de Historische Werkgroep Lemelerveld

Boeken & Tijdschriften

Nieuws van de Historische Werkgroep Lemelerveld:

HWL0.jpgNa onze succesvolle uitgave in 2006 van de DVD ’’Lemelerveld 1845-2004’’ en het boekje ’’Dorp in Salland’’ zijn wij verheugd u te kunnen melden dat in het jaar van het 150-jarig bestaan van het kanaal Lemelerveld- Deventer onze nieuwe uitgave, het boek ’’Dalmsholt’’, binnenkort zal verschijnen.

De geschiedenis over de marke Dalmsholt, de omgeving van de Lemelerberg. Over het ontstaan en de ontwikkeling van Lemelerveld (in het veld van Lemele) in de jaren 1850 tot 1930. Over de mensen van toen, arm en rijk. De tegenstelling tussen de rijken (fabrikanten en de boeren) en het arme volk. De macht van de kerk en de opkomst van de kleine arbeiderspartijen.

Een verhaal over het dagelijkse leven van mensen als Willem Maat, de kanaal- graver, Berend Steggink, de koopman en de rijke boeren Job van Nes en Jan Derksen. Over Barend, de schaapherder en zijn vriendin Frieda. En het treurige leven van Lubbert de Kruier en zijn jonge gezin. Hoe Frederik, een natuurmens uit het Dollemansgat, de meest begeerde jonge vrouw uit de hele streek inpalmde, tot groot ongenoegen van de rijke boerenzoons. En nog vele andere verhalen.

En om uw geheugen wat op te frissen, met hier en daar wat historische informatie. Zo wordt er o.a. ruim aandacht besteed aan de besluitvorming en uitvoering van de kanaalbouw. Met verhalen van en over de mensen die het werk uitvoerden. De dialogen in deze historische verhalen zijn – voor zover van toepassing – geschreven in het Lemelervelds dialect.

Het 278 pagina’s tellende boek bevat ruim 50 historische foto’s en tekeningen, waarvan een deel nog niet eerder gepubliceerd. De vriendelijke prijs bedraagt € 12,00. U kunt het boek bestellen via tel. 0572-371437 of 0572-371666. Lees verder Nieuw boek ’’Dalmsholt’’ van de Historische Werkgroep Lemelerveld →

Streekmuseum blijft boeien

Streekmuseum Ommen

OMMEN – Het Streekmuseum laat ook de komende maanden van zich zien en horen. De eerste kennismaking die het publiek kan maken met het museum is op de Uitgaansmarkt vrijdagavond 5 september in het centrum van Ommen.

Foto museumFoto: Museum-Ommen.nl

Daarnaast is het museum samen met de Historische Kring Ommen zaterdag 6 september met een kraam present op de Ommer Vechtdagen. Op zaterdag 13 september is het museum het startpunt van de open monumentendag in Ommen. In het museum wordt had gewerkt aan de voorbereidingen voor nieuwe thema exposities. Zo is vanaf 1 oktober de klederdracht tentoonstelling te bewonderen van Gerridina Nijenhuis-Steen, die eerder te bezichtigen was in het Stedelijk Museum Zwolle. Daarnaast worden voorbereidingen getroffen voor een thema-expositie over vijftig jaar Oranjevereniging Ommen.

Andere activiteiten die op stapel staan zijn de museumnacht op 17 oktober met een vertelling en rondleiding door het centrum onder leiding van Peter Kramer en een optreden van Kleinkoor Excelsior. De bekende taxateur Enno Boer is op 8 november te gast om kunst en antiek te taxeren. “Na een succesvol zomerseizoen wil niet zeggen dat we stil zitten. Ook de komende maanden is er van alles te beleven. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de restauratie van het oude torenuurwerk en biedt het museum een leuke gelegenheid voor groepsbezoeken”, aldus beheerder Henk Soer. De openingstijden van het museum in de molen en tolhuis aan Den Oordt 7 in Ommen zijn dinsdag tot en met vrijdag 10 tot 17 uur; zaterdag van 13 tot 16.30 uur. Lees verder Streekmuseum blijft boeien →

Thema monumentendag “Sporen van vroeger tot nu”

Harry Woertink

OMMEN – Het Ommer Streekmuseum is zaterdag 13 september 2008 het middelpunt van de open monumentendag in Ommen. Thema van de dag is “Sporen van vroeger tot nu”.

open-monumentendag-019--.JPGFoto: Harry Woertink
Ted Aarents neemt als voorzitter van het streekmuseum, uit handen van Leida Bruins, het eerste exemplaar van de brochure in ontvangst.

Behalve de expositie in het museum zelf is het museum het startpunt van een stadswandeling langs tal van bezienswaardigheden in de kom van Ommen. “Het thema is heel breed met vroegere sporen van bewoning, leven en werken, oorlog, dood, geloof, kunst en cultuur. Veel van deze onderwerpen zijn ook onder gebracht in het museum”, legt Leida Bruins uit. Zij is voorzitter van de stichting open monumentendag Ommen. Om de samenwerking te onderstrepen mocht Ted Aarents als voorzitter van het streekmuseum het eerste exemplaar van de brochure in ontvangst nemen, die het thema van de dag beschrijft. Volgens Bruins is er genoeg te zien aan monumenten in Ommen. “Als je maar goed kijkt. Vaak wordt bij monumenten gedacht aan grote gebouwen zoals kastelen en het kleine wordt dan vergeten. Het type woningbouw uit 1949 aan de Wethouder Paarhuisstraat is een goed voorbeeld. Duplexwoningen die samen een eengezinswoning zoude vormen als de woningnood voorbij zou zijn. Intussen zijn het monumenten van vroeger”, aldus Bruins.

Moment voor monumenten is ook eigenlijk het doel van de open monumentendag. “Je ziet vaak nieuwe initiatieven als de aandacht er is voor monumenten. In Vilsteren is door toedoen van een open monumentendag een dagje mooi Vilsteren ontstaan. In de Ommerschans krijgt de oude vesting weer aandacht en is het kerkhof daar beter toegankelijker geworden”. Lees verder Thema monumentendag “Sporen van vroeger tot nu” →

Met Ccoba de oude binnenstad van Kampen verkennen

Ccoba (Cult.comm.bibliotheek)

Ccoba, de culturele commissie van de bibliotheek aan de Chevalleraustraat opent haar seizoen traditiegetrouw met een stadswandeling.

ccoba.JPGOp dinsdag 9 september gaan de mensen van Ccoba samen met belangstellenden de oude binnenstad van Kampen verkennen. Kampen heeft nog een groot aantal oude muurschilderingen en reclames op buitenmuren. In deze wandeling zal veel aandacht gegeven worden aan de geschiedenis en ontstaan van deze schilderingen. Een klein voorproefje is te vinden op: http://www.kiekdeuze.web-log.nl [Klikken op Kampen]. Kampen heeft ook een mooi museum, dat ook zeker de moeite waard is. Na de wandeling kan dit museum op eigen gelegenheid worden bezocht.

De Ccobagroep vertrekt dinsdag 9 september om 9.15 uur per trein vanaf station Ommen naar Kampen. De wandeling start om 11.00 uur en duurt ongeveer anderhalf uur. Deelnemers betalen E 4,00, ‘Vrienden van Ccoba’ : E 2,00. Reiskosten en consumpties zijn voor eigen rekening. Opgave kan in de bibliotheek, maar ook vrijdag 5 september tijdens de Festijn Uitmarkt waar Ccoba met een stand vertegenwoordigd zal zijn.

Ook kan men zich nog opgeven als ‘Vriend van Ccoba’. De kosten hiervoor zijn E 10,- . Dit kan tijdens de openingstijden in de bibliotheek aan de Chevalleraustraat en ook op de Uitgaansmarkt op vrijdag 5 september. Als ‘Vriend van Ccoba’ betaalt men E 2,00 in plaats van E 4,00 voor de activiteiten van Ccoba. De brochure met het volledige programma van Ccoba is af te halen in de bibliotheek. Ook op de website www.bibliotheekommen.nl is het programma na te kijken.

Bron: Culturele Commissie Bibliotheek Activiteiten (Ccoba) – 23 augustus 2008

Uniek psalter na 500 jaar terug in Zwolle

Boeken & Tijdschriften

Het Historisch Centrum Overijssel heeft onlangs een uniek Zwols middeleeuws handschrift kunnen aankopen met steun van de Gemeente Zwolle en Waanders; uitgevers, drukkers en boekverkopers.

Sarijs_3-Folio 022b.jpgFoto: HCO
Gehistoriseerd initiaal met koning David uit het psalter

Het handschrift is een psalter, dat rond 1470 in Zwolle gemaakt moet zijn. De verluchtingen en de tekstuele eigenschappen maken duidelijk dat het handschrift tot de zogenaamde Sarijs-groep behoort. Van de ongeveer 80 nog bekende Sarijs-handschriften is dit het enige psalter. De overige Sarijs-handschriften zijn getijdenboeken. Het psalter bevat een proloog met de betekenis van de psalmteksten, de psalmteksten zelf in de Middelnederlandse vertaling van Johannes Scutken en een aantal cantica (gezangen) en de heiligenlitanie. Het handschrift is zaterdag 23 augustus van 13:00 – 17:00 uur voor het publiek te zien bij het Historisch Centrum Overijssel. Ook de andere 3 handschriften zijn dan te bekijken.

Achtergrondinformatie over het psalter en de andere Sarijshandschriften die het HCO in haar bezit heeft:
De Sarijs-handschriften is een groep teksten die tussen 1475 en 1500 naar alle waarschijnlijkheid in Zwolle gemaakt zijn, of in elk geval door schilders die aan het Fraterhuis in Zwolle verbonden waren, verlucht zijn. Waarschijnlijk hebben leerlingen van de Latijnse school die naast het Fraterhuis gehuisvest waren, de handschriften afgeschreven. De Sarijs-handschriften bevatten uitsluitend religieuze teksten. Vrijwel allemaal zijn ze gemaakt in opdracht van leken. Deze particulieren gebruikten de handschriften als steun en wegwijzer bij hun devote oefeningen. Ze zijn geschreven in de volkstaal, het Middelnederlands. Verreweg de meeste Sarijs-handschriften zijn getijdenboeken, al dan niet gecombineerd met één of meer losse gebeden. Van de ca. 80 – 90 handschriften die nu nog van de Sarijs-groep bekend zijn, is het psalter, dat nu door het HCO verworven is, de enige. Alle andere handschriften zijn getijdenboeken, of gebedenboeken. Lees verder Uniek psalter na 500 jaar terug in Zwolle →

Nieuwe zeilen voor de Westermolen in Dalfsen

Dalfsen

DALFSEN – De Westermolen aan de Molenstraat in Dalfsen kan dankzij nieuwe zeilen weer op volle toeren draaien. De molenaars wisselden zaterdag16 augustus twee zeilen van de vier wieken om.

DSCF0019_edited.JPGFoto: Stichting “Westermolen” Dalfsen
De Westermolen tijdens Molendag

De komende zaterdagen worden alle wieken een nieuw zeil voorzien. Op 13 september, tijdens de open monumentendag en de Overijsselse molendag worden de nieuwe zeilen officieel door de gemeente Dalfsen, als moleneigenaar aangeboden aan de Stichting Westermolen Dalfsen, die de molen beheerd. “Vervanging van de zeilen was hard nodig omdat de oude zeilen na twintig jaar in gebruik geweest te zijn versleten waren. De molen is ook een lesmolen daarom moeten de molenonderdelen perfect te zijn”, aldus moleninstructeur Jan Bandriet, die aangeeft dat het onderhoud van de gemeentelijke molen overigens in prima staat verkeert. “Moet ik daar helemaal boven in?”, vraagt molenaar in opleiding Marjolein de Vries zich hardop af. De bovenhoektouwen van de zeilen boven in de nok moeten los geknoopt worden en de heren hebben uitgemaakt dat de jongste van de ploeg naar boven moet om dit klusje te klaren. Maar bij een molen is overal aangedacht. Op de bovenste zolder, die makkelijker toegankelijker is, bevindt zich een klein luikje van waaruit men bij de touwen kan.

De Vries is een van de weinige vrouwelijke molenaars in opleiding. Dat vrouwen daarbij in de minderheid zijn zal te maken hebben met de zwaarte van de klus. Voor De Vries speelt dat niet mee. “De belangstelling voor molens is er altijd geweest. Voor de oude techniek en hoe het allemaal in elkaar steekt fascineert me”, zegt De Vries, die sinds kort deel uit maakt van de ploeg van vrijwillige molenaars in Dalfsen. Jan Beltman, sinds tien maanden gediplomeerd molenaar mag als laatste onderdeel van het omwisselen de zeilen stuk voor stuk aan de roeden knopen. Moleninstructeur Piet de Jong legt uit dat een molen met zeilen meer wind vangt, maar ze alleen gebruikt worden als het niet te hard waait. Lees verder Nieuwe zeilen voor de Westermolen in Dalfsen →