OMMEN – Op diverse plaatsen in Ommen is stil gestaan bij de slachtoffers die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog waar ook ter wereld zijn omgekomen door oorlogsgeweld of terreur.

Burgemeester Hans Vroomen neemt samen met zijn vrouw de krans in ontvangst voor de kranslegging bij het oorlogsmonument bij het gemeentehuis.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Dodenherdenking 2018”.

De dodenherdenking bij het monument van kamp Erika en bij het oorlogsmonument bij het gemeentehuis werd heel druk bezocht. Herdacht werd dat anderen zich voor de vrijheid van Nederland hebben ingezet met gevaar voor eigen leven, met als landelijke thema “Verzet”.

Kamp Erika
Zo’n 200 belangstellenden waren aanwezig bij het monument van kamp Erika. Hier werd de plechtigheid aan het eind van de middag gehouden. Onder de aanwezigen ook oud-gevangenen en hun familie. “Overgeleverd zijn aan de willekeur van de ander. De gevangen van Kamp Erika waren volledig overgeleverd aan hun bewakers. Het besef wat hier is gebeurd, roept ons op te staan voor de waardigheid van elke mens”, aldus burgemeester Hans Vroomen in zijn toespraak voor afgaande aan het spelen van The Last Post, twee minuten stilte en het zingen van het Wilhelmus. Ook sprak hier de 94-jarige Harry Burgers uit Nijmegen als oud-gevangene van het kamp de aanwezigen toe. Namens de openbare basisschool Nieuwebrug droegen Krijn Braakman, Lisanne Grotenhuis en Anouk Bauwer een zelf gemaakt gedicht voor. Voor Sophie Habers was er het gedicht “Verzet”, het landelijk thema dit jaar voor de herdenking. Na afloop werd de bezoekers van de herdenking koffie aangeboden in het bezoekerscentrum De Besthmenermolen.

Gemeentehuis
“Wat zou jij doen?” “Waar sta ik?” “Waar sta jij?” Dat is wat burgemeester Vroomen de aanwezigen voorlegde bij de dodenherdenking bij het gemeentehuis van Ommen. “Door onze daden kunnen we duidelijk maken dat iedereen er bij hoort”, aldus Vroomen, die een oproep deed zich niet bang te laten maken door haatpredikers, door schreeuwers op de sociale media of door politici die mensen in hokjes drukken. “Door het te laten zien maken we duidelijk dat iedereen mag zijn zoals hij is. Dat is immers het fundament van onze vrijheid”, aldus Vroomen. Lees verder Ommen staat 2 minuten stil voor oorlogsslachtoffers →

OMMEN – Tijdens de Nationale Molendag op zaterdag 12 mei zijn ook de vier molens in Ommen open voor het publiek.

Molen Den Oordt, waar in de voormalige zaagschuur het Streekmuseum is gevestigd, doet mee aan de Nationale Molendag.
Foto: Harry Woertink

Dat zijn molen De Lelie aan het Molenpad. Op deze draai- en maalvaardige molen is als professioneel molenaar Anton Wolters actief. Ook de draai- en maalvaardige molen Den Oordt waar Gerrit van Harten, Roelof Rolleman en Willy Zielman molenaar zijn, is tijdens de Nationale Molendag opengesteld. In de voormalige zaagschuur van de oorspronkelijk houtzaagmolen is het Streekmuseum gevestigd.

Openstelling tijdens de Nationale Molendag geldt ook voor de Besthmenermolen aan de Hammerweg. Hier zijn de molenaars Luuk Vogelzang en Simon van Kampen graag bereid alles te vertellen over de molen en het molenaarsambacht. Op de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg draait Bastiaan Woertink – die onlangs is geslaagd als molenaar van de Gilde van vrijwillige molenaars – samen met leerling-molenaar Gerrit Kieft. De Konijnenbeltsmolen is ‘slechts’ een draaivaardige molen en “draait voor de prins”, een uitdrukking die zoveel zegt dat de wieken wel draaien, maar de maalstenen niet. Deze zijn in de vorige eeuw verwijderd na het aftakelen van de molen en nooit weer teruggeplaatst. Wel leven er bij de Ommer molenstichting plannen om de Konijnbeltsmolen ooit weer maalvaardig te maken.

Beeldbepalend
De molens zijn beeldbepalend voor Nederland en werden eeuwenlang gebruikt voor onder meer het malen van graan, het zagen van hout, het slaan van olie uit zaden en het maken van papier. Als gevolg van de technische ontwikkeling verdwenen molens vanaf het eind van de 19e eeuw steeds meer uit beeld en werden gesloopt. Die zijn gebleven en gerestaureerd zijn nog steeds te bewonderen en de Nationale Molendag is dé gelegenheid om deze waardevolle werktuigen te bekijken. Ruim 900 molens door het hele land zullen draaien en/of malen waarvan het merendeel ook de deuren voor je open zet. Bezoek ook een molen en ontmoet de molenaar!

Bron: Harry Woertink – 2 mei 2018

Hoe verliep de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) in Ommen. De gebeurtenissen zoals die grotendeels in Ommen en omgeving plaatsvonden op rij.

De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen

De oorlog zorgde voor vijf donkere jaren met veel slachtoffers. Bijna de hele Joodse bevolking werd door de Nazi’s van de aardbodem weggevaagd. Van de in Ommen wonende joodse families heeft slechts een enkeling de oorlog overleefd. In het zicht van de bevrijding van Ommen kwamen drie Ommer inwoners om het leven door oorlogsgeweld.

1940
10 mei 1940: Bezetting door Duitsland.
1 juli 1940: Joden mochten niet meer deelnemen aan ‘luchtbescherming’. Gompel en Hartog de Levie, Joop van der Hoek en Hertog de Lange worden ontheven van hun taak.
Crash van een Wellington bommenwerper en de eerste bommen ontploffen op Ommer grondgebied.

1941
10 januari 1941: Alle Joden of personen met tenminste één Joodse grootouder moeten zich laten registeren bij de bevolkingsadministratie.(De legekosten bedragen 1 gulden). In Ommen lieten 83 personen zich registreren. Lees verder Ommen tijdens de Tweede Wereldoorlog →

Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we alle oorlogsslachtoffers. Dit jaar is het thema “2018. Jaar van verzet”.

Het boekje “Aan de bronnen van het verzet” van Jef Last, welke kort na de bevrijding in 1945 is verschenen.
Afbeelding: OudOmmen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de rechtstaat buiten werking gesteld. Er was sprake van willekeur, vervolging, terreur en moord. Verreweg de meeste mensen probeerden er het beste van te maken en gingen zoveel mogelijk door met hun dagelijks leven. Een kleine groep kwam in verzet. Kwam op voor de rechten van anderen. Verzette zich tegen onrecht en onrechtvaardigheid. Hier het slotverhaal met als thema het verzet.

“Verzet je tegen oorlog. Laat hem niet beginnen, want hij kent alleen maar slachtoffers. Niemand zal ooit winnen”

Een keurige ambtenaar
“Een keurige ambtenaar” is de titel van hoofdstuk 3 van het boekje “Aan de bronnen van het verzet” van Jef Last. Dit boekje is kort na de bevrijding in 1945 verschenen. Het boekje gaat specifiek over de belevenissen van Ommenaren in de Tweede Wereldoorlog in Ommen. Eerder genoemd hoofdstuk gaat over de gemeenteambtenaren Carel Lameijer en Bert Bokkers. Lameijer was ambtenaar ter secretarie zoals dat heette. Bokkers was na het begin van de oorlog als jong ambtenaar op de secretarie begonnen. Daardoor hoefde hij zich geen zorgen te maken voor de Arbeitseinsatz in Duitsland. Vanaf 1941 begonnen Lameijer en Bokkers al met het verstrekken van vervalste persoonsbewijzen (PB’s) aan onderduikers, zowel Joods als Nederlands. Een meer veilige manier was het om voor mensen die al waren overleden een PB aan te vragen. Ook kon dit voor personen die 15 jaar waren geworden. Vanaf die leeftijd moest men in het bezit zijn van een Persoonsbewijs. Lameijer en Bokkers werkten op verschillende wijzen aan hetzelfde doel.

In die dagen gold ook vooral wat niet weet, wat niet deert. Bokkers had vooral contact met “Simon”, de commandant van de verzetsgroep in Ommen. Op een bepaald moment werd een verzetsman in de Achterhoek door de Duitsers neergeschoten. Op het lijk vond men een PB, dat in Ommen was afgegeven door Bokkers. Lees verder “2018. Jaar van verzet” (5) →

Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we alle oorlogsslachtoffers. Dit jaar is het thema “2018. Jaar van verzet”.

Jan Houtman tijdens het verzet.
Foto: OudOmmen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de rechtstaat buiten werking gesteld. Er was sprake van willekeur, vervolging, terreur en moord. Verreweg de meeste mensen probeerden er het beste van te maken en gingen zoveel mogelijk door met hun dagelijks leven. Een kleine groep kwam in verzet. Kwam op voor de rechten van anderen. Verzette zich tegen onrecht en onrechtvaardigheid.

Tjitske Houtman: Stille getuigen
“Een bijbeltje met bloed en een portemonnee met een oranje lintje. Het zijn de stille getuigen van een moord op 17 november 1944. Het slachtoffer was mijn vader Jan Houtman. Hij zat in het verzet en werd, tijdens zijn vlucht, door Bikker op een brute wijze vermoord. Ik ben geboren in augustus 1943 en was te klein om me hem te herinneren. Wel heb ik veel over hem gehoord en gelezen. Eerst door de verhalen van mijn moeder en later ook door over hem te lezen. Ik kreeg, toen ik een jaar of acht was, een doos met als opschrift “Herinneringen aan je papa”. Daarin zaten brieven, oude persoonsbewijzen, oorkondes en nog veel meer. Als kind heb je daar nog niet zoveel belangstelling voor. Je kijkt er wel eens naar, maar het zegt je zo weinig. Wat ik me wel goed herinner is het feit dat mijn moeder erg overstuur was van het bericht, dat zeven oorlogsmisdadigers ontsnapten uit de gevangenis in Breda. Dit gebeurde eind december 1952. Onder hen Bikker, de man die mijn vader had vermoord.

Daarna gaat je leven weer verder. Ik volg een opleiding, krijgt een baan. Ik trouw en krijg kinderen en dan ineens rond je veertigste loopt het spaak. Ik denk dat ik heel veel dingen heb weggestopt. Je krijgt het advies om meer over je vader te weten te komen en dat advies heb ik opgevolgd. Zo kreeg ik daardoor een illegaliteitsrapport in handen waarin stond wat mijn vader zoal had gedaan. Het begon met de verspreiding van Trouw. Daarnaast maakte hij de foto’s voor persoonsbewijzen voor onderduikers, joden en piloten. Deze laatsten waren ook bij ons ondergedoken. Verder maakte hij vanaf juni 1944 het krantje De Berichtgever. Hierin stonden de meldingen die via de Engelse zender werden opgevangen. Ook heeft hij meegeholpen met overvallen in Dalfsen en Hardenberg. Lees verder “2018. Jaar van verzet” (4) →

OMMEN – De historische vereniging CCO houdt op zaterdag 5 mei een fietstocht langs de oorlogsmonumenten in de gemeente Ommen.

Afwerpterrein Stegeren 1944-45, in dankbare herinnering aan de verzetsgroep Salland gedragen door de steun en zwijgzaamheid van de bevolking.
Foto: Harry Woertink

De fietstocht met begeleiding start om acht uur in de ochtend bij het Streekmuseum in Ommen. Onderweg worden zowel in de kom van Ommen als in het buitengebied diverse monumenten aan gedaan die herinneren aan de strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog.

De route is ongeveer 25 kilometer lang. Onderweg is een koffiestop. Aan het eind van de ochtend zijn de fietsers weer terug. Daarna is er gelegenheid om de expositie over de Tweede Wereldoorlog in het Streekmuseum te bekijken. Opgave vooraf is niet nodig.
Bron: Harry Woertink – 24 april 2018

OMMEN – De historische vereniging CCO organiseert in samenwerking met oud-gevangenen van Kamp Erika op vrijdag 4 mei een dodenherdenking bij het herinneringsmonument op de Besthmenerberg aan de Hammerweg in Ommen.

Overzicht van de 4 mei herdenking op de Besthmenerberg in 2016.
Foto: Natuurlijk Ommen

In verband met de plechtigheden bij het gemeentehuis op dezelfde avond is de herdenking op de Besthmenerberg in tijd vooruitgeschoven. Zodoende heeft iedereen ook de gelegenheid om de herdenking later op de avond bij het gemeentehuis bij te wonen.
Het monument herdenkt de slachtoffers van het gevangenkamp Erika. Bij het monument staat de tekst: ‘Nederland gedenk. Ter nagedachtenis aan hen die deze weg gingen naar het concentratiekamp Erika, waar tussen ’42 – ’45 talloze Nederlanders zijn vernederd, gemarteld en vermoord’. Kamp Erika was tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) in Duitse handen.

Het programma voor 4 mei 2018 op de Besthmenerberg ziet er als volgt uit:
17:30 uur verzamelen parkeerplaats Steile Oever
17:40 uur vertrek naar het herdenkingsmonument
17:45 uur toespraken/declamaties: a. burgemeester Hans Vroomen; b. Harry Burgers namens oud-gevangen Kamp Erika; c. gedicht Krijn Braakman, Lisanne Grotenhuis en Anouk Bauwer; d. gedicht “Verzet” Sophie Habers
17:58 uur The Last Post
18:00 uur twee minuten stilte
18:02 uur zingen Wilhelmus, twee coupletten, gevolgd door defilé en bloemlegging. De bloemen voor de burgemeester, oud-gevangenen en scholieren worden aangereikt door Tygo Habers.
Na afloop is er gelegenheid om koffie te drinken in het bezoekerscentrum de Besthmenermolen.

Bron: Harry Woertink – 24 april 2018