OMMEN – In de nieuwste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke (nummer 180) aandacht voor Huize Klein Archem.

De Darde Klokke nr. 180.
Afb.: Harry Woertink

Lange tijd is deze villa – omschreven als de parel bij Nieuwebrug – bewoond geweest door freule Woltera van der Wijck en haar ouders. De freule was leidster op de zondagschool in Lemele en leefde eenvoudig. Toen ze in 1978 overleed is zij begraven in het familiegraf in de Faanke, gelegen op korte afstand van haar woonhuis. Verder wordt de geschiedenis van landgoed Archem belicht, ooit eigendom van het klooster in het Duitse Essen en uiteindelijk in het bezit gekomen van de familie van der Wijck.

Ook in De Darde Klokke een verhaal over Gerrit Bloem, zoon van een notaris met passie voor de jacht. Zijn jachtveld was Westerwoud, gelegen aan de oostkant van Ommen. Schoot hij te veel konijnen voor eigen consumptie, dan gingen ze in de weckfles. Bloem was een zuinig man. Omdat hij niet altijd de hoofdprijs wilde betalen voor zijn jachtgeweer weigerde de loop van zijn geweer nog wel eens Jager Bloem presteerde zoveel bunzingvellen te verzamelen en te prepareren dat Toos, zijn vrouw, er uiteindelijk een bontjas aan over hield.

Negentig jaren zang door het Kleinkoor Excelsior wordt eveneens beschreven. Daaruit blijkt dat in 1927 zingende meisjes uit de Brugstraat en enkele heren, die een mannenkoor wilden oprichten elkaar vinden. Samen gingen ze verder als gemengd zangkoor Excelsior. In 1937, tien jaar na de oprichting, werd zelfs een eigen zangconcours gehouden met als voorzitter van het erecomité burgemeester C.E.W. Nering Bögel. Bij het dertig jaar bestaan kwam het koor uit in de klasse “Uitmuntendheid” en ging tijdens een concours in Dalfsen met de eerste prijs naar huis. ’s Avonds maakten de leden daarom een amusante rondrit door Ommen met het treintje van Bemboom, zo valt te lezen.

Als 11-jarige maakt Jaap Moll een angstig avontuur mee in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog. Hij ziet een onbemand raket, de V1, over zijn ouderlijk huis in Ommen op zich afkomen. De raket maakt plotseling een wending en komt neer zo’n tien kilometer buiten Ommen met een afschuwelijke afloop. Tot slot een verhaal over het spel van de Duitsers met de Engelsen, het Englandspiel, dat zijn oorsprong vond in Ommen op het droppingsveld Stegerveld. Abonnees krijgen de jongste uitgave van De Darde Klokke toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij ABCombi aan de Varsenerstraat 7 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 10 augustus 2016

OMMEN – Met de koets naar Ommen. In de oorlogsjaren waren er meer koetsen dan fietsen.

Het jongste nummer van De Darde Klokke.
Afb.: Harry Woertink

Om vanuit de buurtschappen toch de nodige boodschappen te kunnen doen in de kom van Ommen of naar de zondagskerk, was dit vroeger hèt vervoermiddel. Het zijn de jeugdherinneringen van Dieks Horsman die hij beschrijft in het jongste nummer (179) van de kwartaaluitgave van De Darde Klokke. Ook wordt hierin 100 jaar geschiedenis belicht van de boerderij in de Ommer buurtschap Dalmsholte die aaneen door dezelfde familie wordt bewoond.

Gerko Warner vervolgt zijn geschiedenisverhalen over de Joodse gemeenschap in Ommen. Een van hen is Salomon Godschalk die een druk beklante winkel aan de Markt 12 had. Godschalk nam een belangrijke positie in binnen de Joodse gemeenschap. Bij het 25-jarig bestaan van de sjoel in 1881 schonk hij een prachtig bewerkt voorhangsel, ook wel parochet genoemd.

Terug in de tijd is ook het verhaal van OVC’er Rien Habers. De Ommer Voetbal Club (OVC’21) bestaat 95 jaar. Voor Habers aanleiding de voetbalhelden in het zonnetje te zetten, waaronder Jan Makkinga die 27 jaar onafgebroken in het eerste elftal uitkwam.

“Vier generaties Oldeman” luidt de titel van een historisch overzicht van de hand van Ben Wösten. Het waren de klokkenmakers van Ommen. Voordat in de toren van de hervormde kerk in hartje Ommen een elektrisch uurwerk kwam moest Oldeman als klokkenist van de stadsklok dagelijks de kerktrappen op om het torenuurwerk op te winden.

Abonnees krijgen De Darde Klokke toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij ABCombi aan de Varsenerstraat 7 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 21 mei 2016

OMMEN – “Kamp Erika in Ommen mag geen vergeten kamp worden”. Dat stelt het historisch tijdschrift De Darde Klokke.

Het jongste nummer van De Darde Klokke.
Afb.: Harry Woertink

Daarom staat het jongste nummer (178) dit keer helemaal in het teken van kamp Erika tijdens de Tweede Wereldoorlog. “Kamp Erika is een zwarte bladzijde in de geschiedenis waar we niet aan voorbij kunnen”.

Begonnen in de dertiger jaren van de vorige eeuw als Sterkamp van Krishnamurti kwam het natuurgebied aan de voet van de Besthmenerberg in de oorlog 1940-1945 in handen van de Duitse bezetter. Er werden houten barakken gebouwd om gevangenen te huisvesten en het gevangenkamp kreeg de naam kamp Erika. De ontberingen voor de kampbewoners waren vreselijk. Kamp Erika was een verzamelplaats van mensen die door de Duitsers niet werden gerespecteerd. Gevangenen kwamen met de trein naar Ommen en werden lopend naar het kamp gebracht.

Daar begon voor hen een donkere periode. Er werd gescholden, geschreeuwd en geslagen en wie iets durfde te zeggen werd tot bloedens toe afgetuigd. Constante pesterijen, afranselingen en intimidaties waren dagelijkse praktijk. Ook waren publieke afranselingen aan de orde van de dag. In een vuile bunker afgesloten met een luik vol uitstekende spijkers werden gevangenen dagen achtereen zonder voedsel opgesloten. De eerste gevangenen arriveerden op 19 juni 1942. Het aantal gedetineerden bedroeg in dat jaar 1380. Door uitbreidingen van de capaciteit konden 1500 gevangen terecht op kamp Erika. Hiervan werden er 500 tewerk gesteld in Duitsland. Gevangenen uit Erika werden naar kampen in Salzgitter (Heerte) en Sieburg gestuurd. Enkelen zelfs naar Rusland (Oostfront).

Slachtoffers
Musch, Van Putten en Webbink zijn namen van mensen die in koelen bloede op het kamp werden vermoord. Door langdurige mishandeling, ondervoeding en uitputting kwamen in de Tweede Wereldoorlog tientallen gevangenen om. Tot mei 1942 werd in 34 gevallen aangifte van overlijden gedaan op het gemeentehuis van Ommen. Daarnaast werden tientallen gevangenen in ziekenhuizen in de wijde omgeving opgenomen waarvan er zeker 40 eveneens stierven als gevolg van alle martelingen op het kamp. Lees verder Geschiedenis kamp Erika beschreven in nieuwste nummer De Darde Klokke →

OMMEN – In de nieuwste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke (nummer 177) dit keer aandacht voor vluchtelingen. Zij vonden plek op de Besthmenerberg.

De Darde Klokke nummer 177.
Afb.: Harry Woertink

Vier november 1956 is de geschiedenis ingegaan als de dag van het verraad. Het was de dag, waarop het Sovjetleger de Hongaarse Volksopstand, die geruime tijd eerder door studenten op vreedzame wijze was begonnen, neersloeg. In de weken die daarop volgden kwamen er ook groepen Hongaarse vluchtelingen naar Nederland. Het vakantiepark op de Besthmenerberg bood achttien zomerhuisjes aan. Vierentachtig personen, gezinnen en alleenstaanden, kwamen aan op “Vakantievreugd” in Ommen om hier een tijdelijke onderkomen te betrekken en tot rust te komen. Onder de vluchtelingen een verloofd paar die in Ommen in vrijheid trouwde. Verder in De Darde Klokke een verhaal over een verdwenen boerderij in de buurtschap Nieuwebrug. Deze boerderij stond direct naast het eeuwenoude café-restaurant Nieuwebrug. Toen het echtpaar Jan Frederik en Geziena Eggengoor in 1934 waren getrouwd, gingen ze wonen in de pas gebouwde boerderij. Bij de bouw van de boerderij waren het woonhuis en het bedrijfsgedeelte duidelijk van elkaar te onderscheiden. Het stond aan de zuidzijde van het toenmalige café-restaurant dat later na de verwoesting van de boerderij in de Tweede Wereldoorlog is uitgebreid.

Bajes
Ook de bajes van Ommen komt aan bod in de Darde Klokke. Deze stond aan het begin van de Hardenbergerweg. Als de gevangenen ‘s morgens wakker werden, stond de vrouw van de cipier met de koffie klaar. De gevangenis is gebouwd in 1859. De eerste cipier was gerechtsdienaar Gosen Dijkerman. Hij had naast de gevangenis een cipierswoning met een geitenhok. Voordat de kantonnale gevangenis werd gebouwd, bezat Ommen een kleine gevangenis op de hoek Brugstraat/Kerkstraat. Ook de landbouw door dag en tijd is onderwerp. Verder verhalen over het werkkamp Eerde, de Rentmeesterswoning van Landgoed Eerde, de Ommer eierhal en de Ommer traditie in december: de Zuute plassies. Abonnees krijgen De Darde Klokke toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij ABCombi aan de Varsenerstraat 7 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 9 december 2015