Op 6 of 7 december 2017 wordt bekend of het ambacht van molenaar UNESCO Immaterieel erfgoed is.

Voorbeeld van Ommer molens in rouwstand (in verband met overlijden oud molenaar Lex Hollak in 2016).
Foto: Harry Woertink

Vorig jaar maart is het ambacht van molenaar op wind- en watermolens voorgedragen voor de Representatieve Lijst van het UNESCO inzake de bescherming van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Het is de eerste voordracht door Nederland. Op deze lijst staan bijna vierhonderd verschillende elementen van Immaterieel Erfgoed ingeschreven, uit alle delen van de wereld. Het doel is het belang en de betekenis van Immaterieel Erfgoed te onderstrepen. De lijst maakt zichtbaar wat gemeenschappen, groepen en individuen belangrijk vinden. Het Gilde van Vrijwillige Molenaars, het Gild Fryske Mounders, het Ambachtelijk Korenmolenaarsgilde, Vereniging De Hollandsche Molen, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en het Kenniscentrum voor Immaterieel Erfgoed Nederland hebben gezamenlijk deze voordracht voorbereid.

Op 6 en 7 december is het Intergouvernementele Comité van het UNESCO-verdrag bijeen in Zuid-Korea, waar het besluit wordt genomen om het ambacht in te schrijven op de immaterieel erfgoed lijst. Op uitnodiging van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) is Bas de Deugd namens het Molenaarsgilde samen met drie molenaars van de andere organisaties hierbij aanwezig. In Nederland organiseert het ministerie van OCW op die dag een persconferentie in de krijtmolen D’Admiraal in Amsterdam. De vier molenorganisaties maken van deze gelegenheid gebruik om dit moment feestelijk te omkleden. Iedereen is daarbij welkom.

Het ambacht van wind- en watermolenaar is ons immaterieel erfgoed
Met immaterieel erfgoed hebben wij allemaal in ons dagelijks leven te maken. Het is levend erfgoed, omdat het in de harten, hoofden en handen van mensen leeft. Lees verder Ambacht molenaar: UNESCO Immaterieel erfgoed →

OMMEN – Het Streekmuseum Ommen zet de reeks lezingen voort op dinsdag 21 november.

Enkele compilaties uit de tv-documentaire ‘De trein stopt niet in Vilsteren’.
Afbeeldingen: Harry Woertink

De lezing is dit keer niet in het Ommer museum maar op de plek waar het over gaat: in Vilsteren. Thema van de bijeenkomst is ‘Het volgend station is Vilsteren’. In het landgoedcentrum (Erve Borrink) van Landgoed Vilsteren aan de Vilsterse Allee 1 wordt aandacht besteed aan de ontstaansgeschiedenis van Vilsteren en fraaie filmbeelden getoond.

Verder is de KRO tv documentaire uit 1972 uit het stof gehaald met de titel “De trein stopt niet in Vilsteren”. Deze gaat over het leven in Vilsteren met als middelpunt de jachtopziener en de dorpspastoor.

De lezing begint om 20.00 uur. De entree is vier euro per persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via het Streekmuseum in Ommen: email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487. Vervoer naar Vilsteren vanaf Ommen kan eventueel geregeld worden; geef dit dan wel even aan bij de aanmelding.
Bron: Harry Woertink – 7 november 2017

Het Streekmuseum Ommen zet de reeks lezingen voort op dinsdag 21 november. ‘Het volgend station is Vilsteren’ is het eerstvolgende thema.

Eén van de oudste afbeeldingen van Uitspanning Vilsteren (De Klomp).
Afb.: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Vilsteren”

De lezing is dit keer niet in het Ommer museum maar op de plek waar het over gaat: in Vilsteren. Op het landgoedcentrum van Landgoed Vilsteren wordt een film vertoond uit het begin van de zeventiger jaren. Ook wordt aandacht besteed aan de ontstaansgeschiedenis van Vilsteren.

De lezing begint om 20.00 uur. De entree is vier euro per persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via het Streekmuseum in Ommen: email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487. Vervoer naar Vilsteren vanaf Ommen kan eventueel geregeld worden; geef dit dan wel even aan bij de aanmelding.

Bron: Harry Woertink – 2017

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen organiseert dinsdag 17 oktober een lezing over het midwinterhoornblazen.

Jan Mensink uit Junne bezig met het maken van een midwinterhoorn.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Midwinterhoornblazen”.

Het blazen op midwinterhoorns is een traditie voor in de wintermaanden met een groeiend aantal aanhangers. Hoe maak je een hoorn, wanneer wordt er geblazen en waarom. Kortom, alles komt aan bod over dit houten blaasinstrument. Ook enkele midwinterhoornblazers zullen van de partij zijn om op de hoorn te demonstreren. De traditie van het midwinterhoornblazen is het best bewaard gebleven in Twente en de Achterhoek. Ook in Ommen zijn enkele midwinterhoornblazers actief, maar er bestaat nog geen club. Wellicht dat Ommen volgt in het rijtje van plaatsen van actieve midwinterhoornblazers. Als het aan sommige enthousiastelingen ligt worden in Ommen kerstvieringen, kerstmarkten en kerstnachtvieringen, zowel binnen als buiten de kerk opgeluisterd door eigen midwinterhoornblazers.

Boze geesten
Een midwinterhoorn lijkt veel op een alpenhoorn. Het is een licht gebogen hoorn van berken- elzen- of wilgenhout, op ambachtelijke manier gemaakt met een mondstuk, de happe, van vlier of een andere houtsoort, waarop een eenvoudige melodie wordt geblazen. Het blazen heeft iets mysterieus als het gaat om de bijbehorende spannende verhalen over het verdrijven van boze geesten. In de regel wordt geblazen als het schemert en op verschillende locaties vanaf de eerste zondag van Advent (Anbloazen”) tot Driekoningen (“Afbloazen”) op 6 januari. De lezing begint om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is gratis; wel wordt een kleine bijdrage gevraagd die aangewend wordt voor de op te richten club van blazers. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 5 oktober 2017

OMMEN – In Ommen is maandagmorgen 2 oktober 2017 een stille tocht gehouden om de 27 Joodse medeburgers te herdenken die in de Tweede Wereldoorlog in vernietigingskampen zijn omgekomen.

Stille tocht, vooraf aan de Auschwitzreis, om de 27 Joodse medeburgers te herdenken die in de Tweede Wereldoorlog in vernietigingskampen zijn omgekomen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Herdenkingsreis Auschwitz 2017”

Het is deze week 75 jaar geleden dat in Ommen de eerste Joden uit hun huizen werden gehaald en naar kamp Westerbork werden gebracht. De deelnemers van de tocht bestond behalve uit de 68 passagiers die een 5 dagen durende herdenkingsreis naar Auswitsch maken ook uit burgemeester Bas Verkerk en andere belangstellenden. De tocht door het centrum van Ommen ging langs de acht huizen waar de families Van Gelder, Vomberg, Bierman, De Levie, Cohen, Van der Hoek en De Lange woonden. De namen van de slachtoffers werden opgelezen met hun geboortedatum en wanneer ze waren vermoord. Op deze locaties werden enkele jaren geleden al de zogeheten Stolpersteinen geplaatst met hun namen om de Joodse medeburgers niet te vergeten. In de tocht was ook de Joodse begraafplaats opgenomen.

Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is
“Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is”, aldus Kest Jelsma, voorzitter van de organiserende stichting Herdenking Joods Ommen aan het begin van de tocht, daarmee het doel van de tocht en busreis aan te geven. Ook werd aan de hand van een gedicht van stadsdichter Jannes Kuik stilgestaan bij het lot wat de Joden tijdens 1940-1945 is overkomen en dat de Duitse bezetter slechts als doel voor ogen had om de hele Joodse gemeenschap te vernietigen. Na de plechtigheden vertrok de bus met de deelnemers aan de Auschwitzreis. Eerste stop was Zwolle bij het Joods monument aan de Veerallee, waar vandaan de Joden naar Westerbork werden gedeporteerd. Daarna ging de bus naar Sint Johannesga in Friesland waar Joodse mannen uit Ommen in een werkkamp hebben gezeten. Deze mannen zijn net als de andere Joodse Ommenaren naar Kamp Westerbork gedirigeerd. De volgende stop was dan ook Kamp Westerbork. Daarna gaat het gezelschap de grens over naar Dresden voor een eerste hotelovernachting. Woensdag staat een excursie naar de voormalige concentratiekampen Auschwitz I en II op het programma. Auschwitz was vanaf 1942 een van de grootste vernietigingskampen voor Europese Joden. De terugreis is op vrijdag 6 oktober. Dan worden de deelnemers om half twaalf avonds weer in Ommen terugverwacht. Voor de deelnemers is een speciaal informatieboekje samengesteld. Zie hiervoor deze link.

De 27 Ommer Joodse slachtoffers van de Holocaust:

Lees verder Omgekomen Ommer Joodse medeburgers herdacht met stille tocht →

OMMEN – Maandagmorgen 2 oktober vertrekt uit Ommen een bus met 68 deelnemers voor een vijf dagen durende Auschwitzreis.

Als herinnering aan de Joodse samenleving in Ommen. Een gedenksteen met hun namen en een Davidster op de Joodse begraafplaats.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Herdenkingsreis Auschwitz 2017”.

Ze brengen een bezoek aan de voormalige vernietigingskampen in Polen. Organisator van deze herdenkingsreis is de stichting Herdenking Joods Ommen. Auschwitz is een van de meest beruchte concentratiekampen uit de Tweede Wereldoorlog. Naar schatting zijn hier anderhalf miljoen mensen vermoord, daarvan waren 1,1 miljoen Joden. Vanuit Nederland werden meer dan 60.000 Joden, 245 Sinti en Roma, enkele tientallen verzetsstrijders en Jehova getuigen naar Auschwitz gedeporteerd. Minder dan 900 van deze mensen overleefden Auschwitz-Birkenau. 75 jaar geleden, 3 oktober 1942, begon de deportatie ook voor de 27 Ommer Joodse stadgenoten. Die dag werden er eveneens 96 Joodse mannen uit werkkamp Arriën op de trein gezet.

Zolang de herinnering van de Ommer joden blijft, leeft hun naam voort
De Auschwitsreis is er om de Ommer Joodse slachtoffers te herdenken. Voordat de bus de reis begint is er een bezinningsmoment in De Kern in Ommen. De route wordt gevolgd die ook zij gingen. Er is eerst om 8 uur een stille tocht door de Ommer straten, waar de Joden woonden. Op een achttal locaties worden 27 namen op Stolpersteinen genoemd. Deze namen worden tijdens de tocht opgenoemd. Na de voettocht gaat de touringcar naar Zwolle door de Veerallee langs het Joods monument bij de school waar het gymnastieklokaal dienst deed als centrale plek, waar vandaan de Joden naar Westerbork werden gedeporteerd. Daarna gaat de bus naar Sint Johannesga in Friesland waar Joodse mannen uit Ommen in een werkkamp hebben gezeten. Dit is Wite Peal onder Heerenveen. Deze mannen zijn net als de andere Joodse Ommenaren naar Kamp Westerbork gedirigeerd. De tweede stop is dan ook in Westerbork. Daarna gaat het gezelschap de grens over naar Dresden voor een eerste hotelovernachting. De volgende dag wordt de reis voortgezet richting Krakau in Polen. Aan het eind van de middag volgt een bezoek aan de wereldberoemde zoutmijnen van het nabijgelegen Wielickza. Op de derde dag van de reis is er een excursie naar de voormalige concentratiekampen Auschwitz I en II. Auschwitz was vanaf 1942 een van de grootste vernietigingskampen voor Europese Joden. De volgende dag staat een excursie in het oude centrum van Krakau op het programma. De terugreis is op vrijdag 6 oktober. Dan worden de deelnemers om half twaalf avonds weer in Ommen terugverwacht.

Wie zijn ogen opent voor het verleden, begrijpt het heden en de toekomst Lees verder Herdenkingsreis Auschwitz brengt 75 jaar geschiedenis naar boven van Ommer Joodse slachtoffers →

OMMEN – De eerste stappen om energie op te wekken met korenmolen De Lelie in Ommen zijn gezet. Het is technisch mogelijk om met de wieken van de oude molen dagelijks nieuwe energie te leveren.

Grote opkomst bijeenkomst verduurzamen molen de Lelie.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Verduurzamen molen de Lelie”.

Tot deze conclusie kwamen de initiatiefnemers maandag tijdens een informatie en inspiratiebijeenkomst over het verduurzamen van de uit 1846 daterende korenmolen. Belangrijke vraag daarbij is hoe de toekomst van de korenmolen voor de komende jaren verzekerd is. Daarbij gaat het om de continuïteit en de beschikbaarheid van molenaars en de opvolging van de huidige molenaar.

Ook wordt bekeken hoe de financiering van het project rond te krijgen is: van het installeren van de generatoren tot de jaarlijkse exploitatie. Alle vraagpunten worden de komende maanden verder uitgewerkt. Daarvoor wordt onder andere contacten gelegd met Kennispoort regio Zwolle en het Ondernemershuis voor het Vechtdal in Hardenberg. De planning is om dit jaar meer duidelijkheid te krijgen om vervolgens in 2018 groen licht te krijgen voor de uitvoering van het project.

Fluiterbootjes
Als het aan de initiatiefnemers ligt wordt groene stroom aangewend voor het opladen van bijvoorbeeld fluisterbootjes op de Vecht, de toekomstige Vechtzomp en voor ambachtelijke werkplaatsen zoals het bereiden van meel, het zagen van hout en het brouwen van bier. Ook de woningen in de buurt van molen De Lelie zouden in aanmerking kunnen komen voor de schone stroom.

Lees verder Plannen voor opwekking stroom uit molen De Lelie Ommen →

OMMERSCHANS – Wie heeft ideeën om het 200 jarig bestaan van de Koloniën van Weldadigheid in de Ommerschans op een mooie wijze te herdenken. De vereniging Ommerschans organiseert daarom twee informatieavonden om daar achter te komen.

Achter de schermen wordt door de vereniging de Ommerschans al hard gewerkt aan het maken van ‘kolonisten’-kleding.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “200 jarig bestaan Koloniën van Weldadigheid”

De eerste is op dinsdag 3 oktober 19.30 uur in het gemeentehuis van Hardenberg en de tweede op donderdag 5 oktober 19.30 uur in het gemeentehuis van Ommen. Iedereen mag ideeën aanleveren of het nu gaat om een organisatie, bedrijf, sportclub of vereniging. Het kan een item worden wat men eet of meeneemt als souvenir, een evenement, een muziekstuk, theater, kunstwerken of een sporttoernooi. Het maakt niet uit of het een gebaar is, een commercieel idee, een evenement of een beleving. Als het maar in het teken van de Maatschappij van Weldadigheid of kolonie de Ommerschans staat. Het gaat ook niet om een eendaagse activiteit maar om een evenement dat een seizoen (april t/m oktober) duurt. Hiervoor wordt een evenementenkalender gemaakt, zodat de verschillende evenementen elkaar versterken.

Koloniale kleding
De diverse activiteiten die de vereniging de Ommerschans gaan organiseren worden opgefleurd met “kolonisten” zoals deze ook 200 jaar geleden gekleed waren. Achter de schermen wordt al hard gewerkt aan het maken van kleding. Hiervoor worden voorbeelden gebruikt van vroeger. Dames die handig zijn met naald en draad, naaimachine, het knippen van patronen of het breien van kousen zijn wekelijks aan de slag gegaan met de bedoeling deze klus volgend jaar april klaar te hebben. Ook een spinnenwiel is van zolder gehaald om schapenwol te spinnen met de bedoeling om van het garen kousen te breien. Bij evenementen op de Ommerschans zal de koloniale kleding gedragen worden door onder andere bestuursleden van de Vereniging De Ommerschans. Lees verder Ideeën gezocht voor 200 jaar Koloniën van Weldadigheid →

OMMEN – Het is even wennen. De aandachtige voorbijganger zal ook even met zijn ogen knipperen en zich verbazen: ‘Zie ik het wel goed?’.

De gekortwiekte Konijnenbeltsmolen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Gekortwiekte Konijnenbeltsmolen 2017”.

Maar het klopt: de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg in Ommen ziet er deels gekortwiekt uit. In plaats van vier is de molen (voorlopig) voorzien van slechts twee wieken. Een van de wieken – molenaars spreken van roeden – is voor reparatie overgebracht naar een molenmakersbedrijf. Met een hoogwerker is de buitenroede donderdag van de molen verwijderd. Wanneer de roede weer wordt teruggezet is niet bekend. De vraag naar nieuwe roeden is op dit moment groot. Molens die ambachtelijk meel malen hebben begrijpelijk voorrang. Er was echter haast geboden om de gebrekkige roede te verwijderen want een molen moet draaien. Stilstand is voor een molen funest. Ondanks dat het slechts over twee wieken beschikt kan de molen weer draaien.

Boutverbindingen
Reparatie is nodig omdat uit onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is gebleken dat de boutverbindingen van de zogenaamde gedeelde molenroedes niet veilig zijn. Sinds enkele jaren worden deze molenroeden toegepast. Hierbij bestaat de metalen roede (met daaraan twee wieken) niet uit één stuk tussen de 20 tot meer dan 30 meter lang maar worden twee halve roeden in de kop van de molenas met flenzen en bouten aan elkaar verbonden. Van de circa 1200 molens in Nederland is bij 48 molens dat gebrek geconstateerd, waaronder dus bij de Konijnenbeltsmolen. Al deze molens werden in het voorjaar per direct stil gezet. Bij de Vilsterse molen is de roede al eerder weggehaald en wacht eveneens op reparatie. Lees verder Konijnenbeltsmolen in Ommen gekortwiekt: geen 4 maar 2 wieken →

OMMEN – De Open Monumentendag in Ommen is zaterdag niet doorgegaan vanwege de vele regenbuigen.

Waarnemend burgemeester Bas Verkerk hijst de Open Monumentendagvlag in top bij kasteel Eerde.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen het album “Open Monumentendag 2017”

Landgoed Eerde zou het decor zijn van de 31ste Open Monumentendag. De officiële opening ’s morgens om 10 uur durfde de organisatie nog wel aan. Maar die was dan ook in het kasteel zelf gepland, waar de bezoekers droog stonden en bovendien aangenaam naar middeleeuwse kasteelmuziek konden luisteren.

Na toespraken van Leo Bongers namens het organiserend comité en waarnemend burgemeester Bas Verkerk werd buiten in de regen als officiële handeling de Open Monumentendagvlag gehesen. Aangezien ook alle overige activiteiten zich buiten zouden moeten afspelen, met fiets- en wandelroutes op het landgoed, stond de organisatie door de onophoudelijke regenval voor de keus het evenement wel of niet door te laten gaan.

“Genodigden zouden met open koetsen bij het kasteel aankomen en ook een veertiental in historische kleding gestoken fietsers van het Fietsmuseum Ommen. In het zicht van de officiële opening meldden zij zich helaas, maar begrijpelijk af”, aldus Leo Bongers van de Stichting Open Monumentendag Ommen. “Normaal gesproken zijn we gewend dat de eerste deelnemers zich al ver voor de opening melden. Maar nu bleef het publiek weg. De weersvoorspelling voor de komende uren was ook niet best. Daarom restte ons niet anders dan het evenement af te blazen. Bovendien bleek dat enkele fietspaden door de hevige regenval onbegaanbaar waren geworden. Helaas”.
Bron: Harry Woertink – 9 september 2017