OMMEN – Op 11 april 1945 werd Ommen bevrijd van het juk van de Nazi’s. De Canadese militairen van de XII Manitoba Dragoons leverden het grootse aandeel in de bevrijding van Ommen.

Het grafsteen van G.W. Soanes.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Canadese Begraafplaats Holten”.

Helaas moesten tijdens een schermutseling met de Duitse vijand twee Canadese militairen het leven laten in Ommen. Dat gebeurde op 6 april 1945. Op de Stationsweg, ter hoogte van waar toen bakker Hengelaar was gevestigd, werd een Staghound door een vijandelijke Pantzerfaust getroffen, waarbij de inzittenden George Thomas Wilson en Gerald Wilfred Soanes werden gedood.

Plaquette
Een plaquette aan de muur van garage bedrijf Cents houdt dit afschuwelijk moment in herinnering:
Ter nagedachtenis.
Op deze plaats sneuvelden voor de bevrijding van Ommen de 6e april 1945
Lieutenant George Thomas Wilson, 24 jaar en
Trooper Gerald Wilfred Soanes, 22 jaar
Leden van het D Squadron van het 18th Armoured Car Regiment (XII Manitoba Dragoons) Royal Canadian Armoured Corps
“De Darde Klokke”
Deze plaquette is geplaatst op 6 april 1990 door initiatiefnemer De Darde Klokke uit Ommen en bevat tevens een Engelse versie van de tekst.

Wat we weten van beide gesneuvelde Canadese militairen is dat Luitenant George Thomas Wilson (24) afkomstig was uit Winnipeg Manitoba Canada en was ten tijde van zijn overlijden getrouwd met Shelia May Wilson. Zijn ouders waren Horace James Wilson en Minnie M. Tristram. De 22-jarige Trooper Gerald Wilfred Soanes werd geboren op 2 juli 1922 als zoon van Simon en Helen Soanes. Hij werkte eerst als leerling galvaniseerder bij de Hudson Bay mijn en smelterij in Flin Flon, Manitoba voor hij zich op 26 juni 1941 als militair meldde. Hij wilde graag bij de militaire motor-ordonnans. Lees verder 11 april Bevrijdingsdag van Ommen met lezing over Canadese begraafplaats Holten →

OMMEN – Voor de vieringen en herdenkingen die in 2020 in de gemeente Ommen worden gehouden is een speciale stichting opgericht met de naam “Stichting Ommen 75 jaar Vrijheid”.

Het bestuur van de stichting “Ommen 75 jaar vrijheid” met v.l.n.r.: Piet Horinga, Hans van Bruggen, Roos ter Beek, Frits Welink, Alice van den Nieuwboer en Harry Woertink (op de foto ontbreekt Gert Witte).
Foto: Harry Woertink

Initiatiefnemers van deze nieuwe stichting zijn het gemeentebestuur en het plaatselijke 4/5 mei comité. De stichting gaat zich bezig houden met de organisatie, programmering en fondsenwerving van de in het lustrumjaar 2020 te houden activiteiten ter gelegenheid van 75 jaar vrijheid. Voor het bestuur van de stichting is gezocht naar een zo breed mogelijke vertegenwoordiging van de Ommer samenleving en van de organisaties die een rol zullen spelen bij de invulling van de programmaonderdelen. Voorzitter is Roos ter Beek. Namens plaatselijk belang is vertegenwoordigd Frits Welink, tevens vice-voorzitter en Harry Woertink is namens historisch Ommen secretaris van de stichting. Hans van Bruggen voert het penningmeesterschap namens het 4/5 mei comité. De overige leden van het bestuur zijn Alice van den Nieuwboer (Oranjevereniging), Piet Horinga (onderwijs) en Gert Witte namens de stichting Ommer Bissingh.

Doel
Het doel van de stichting is het organiseren of doen organiseren van festiviteiten en herdenkingen ter gelegenheid van 75 jaar bevrijding in 2020 in de gemeente Ommen. Het gaat om activiteiten die passen bij de tijd en de nieuwe generatie met de bedoeling de betekenis van de Tweede Wereldoorlog, de bevrijding en vrijheid voor nu en voor de toekomst naar boven te halen. Verder gaat de stichting zich inzetten om activiteiten die door anderen in 2020 worden georganiseerd zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. Om het financieel plaatje rond te krijgen gaat de stichting op zoek naar geld. Dat kan zijn bij de gemeente, bedrijven, organisaties, subsidiegevers maar ook bij de plaatselijke bevolking. De komende maanden wordt gewerkt aan de invulling van het jaarprogramma. Hiervoor zijn al tal van suggesties aangedragen onder andere door brainstormcessies met diverse organisaties. Deze zullen ook verder betrokken worden bij de definitieve programmering. Het stichtingsbestuur staat nog steeds open voor ideeën op het mailadres: stichtingommen75jaarvrijheid@kpnmail.nl. Lees verder Stichting Ommen 75 jaar Vrijheid werkt aan invulling programma lustrumjaar 2020 →

OMMERSCHANS – “Kan iedereen mij verstaan?”, vraagt gids William Janssen op de Ommerschans aan een groot gezelschap.

Gids William Janssen wijst via “oortjes” de wandelaars op de bijzonderheden op de Ommerschans.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Eerste excursie met ‘oortjes’”.

Dat blijkt het geval te zijn dus kan de excursie van start. Het is zondagmiddag als een groep van ongeveer 35 personen zich heeft gemeld bij de Veldzichthoeve voor een rondleiding over de voormalige vestingwallen van de Ommerschans. Het is voor de organiserende vereniging de Ommerschans de eerste excursie dat de deelnemers de uitleg van de gids met “oortjes” kunnen volgen. Een nieuw audio communicatiesysteem zorgt er voor dat onderweg de gids luid en duidelijk over komt bij de wandelaars. Het maak niet meer uit of je nu naast de gids loopt of een eind er achter. De gids draagt een headset en informeert de wandelaars via de oordopjes. “Eerder kwam het nog wel eens voor dat wandelaars onderweg van het verhaal iets niet meekregen, of je moet eerst wachten tot de groep compleet is. Met dit systeem is dat geen probleem meer. Iedereen kan het verhaal nu goed volgen”, aldus Janssen.

De wandelaars werden tijdens de rondwandeling gewezen op de diverse uitgevoerde werkzaamheden die betrekking hebben over de periode van de schans, zoals de reconstructie van de wal en grachten. Momenteel liggen plannen op tafel die het tijdsbestek moeten aangeven dat de Ommerschans deel uitmaakte van de Koloniën van Weldadigheid. De boerderij De Veldzichthoeve, ooit onderdeel van de landbouwkolonies en toen bekend als “Hoeve 5” gaat het nieuwe informatiecentrum worden van de historische vereniging De Ommerschans. Hier kunnen bezoekers zich aan de hand van informatiepanelen op de hoogte stellen over de geschiedenis van de Ommerschans. De vereniging de Ommerschans organiseert elke maand een rondwandeling door het gebied de Ommerschans. Behalve als verdedigingswerk wordt dan ook veel aandacht besteed aan de Koloniën van Weldadigheid. De Ommerschans was 200 jaar geleden een onvrije kolonie voor “bedelaars en gestraften”.

Bron: Harry Woertink – 24 februari 2019

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen is vanaf vrijdag 1 maart weer open voor het publiek.

Ouderwets kinderspeelgoed tentoongesteld in het Ommer Streekmuseum.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “2019 – Expositie ‘Ouderwets speelgoed’”.

Gedurende de maand maart is ook de thema-expositie te bezichtigen over de Ommer buurtschappen Beerze en Beerzerveld. Deze bijzondere collectie over de historie van beide buurtschappen was al eerder voor de buurtbewoners te zien.

Speelgoed
Het museum bevindt zich in de oude zaagschuur van de molen en voormalig Tolhuis. De verzameling bestaat uit tal van voorwerpen uit de streek. Nieuw dit seizoen is de aandacht voor ouderwets speelgoed. Enkele vitrines laten speelgoed zien dat niet meer in de speelgoedwinkel te koop is. Wat bij de oudere bezoekers gevoelens uit de kinderjaren naar boven zal halen zal heeft de jeugd vaak geen weet van, zoals bijvoorbeeld tollen, kleiknikkers, speeloventjes of dinky toys. Verder is er een grote verzameling aan streekklederdrachten, huistafereeltjes uit vervlogen tijden en een oud schoolklasje te zien. Ook de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de bedelaarskolonie De Ommerschans is uitgebeeld. Een brandspuit uit eind 1800 of het oude uurwerk uit de oudste kerk van Ommen, zijn zo maar enkele voorwerpen die er te zien zijn. De nog werkende korenmolen is van binnen te bezichtigen en draait bij aanwezigheid van de molenaar. In het oude Tolhuis zijn gereedschappen tentoongesteld en is een antieke koets te bewonderen.

Stadswandeling
Het Streekmuseum organiseert in de zomermaanden stadswandelingen met een gids. Ook bestaat de mogelijkheid om tijdens de openingsuren van het Streekmuseum eerst met gids een wandeling te maken door de historische binnenstad van Ommen met aansluitend daarop in de geschiedenis van Ommen te duiken aan de hand van een fotopresentatie geprojecteerd in het museum.

Vrijwilligers gezocht
Een groep van 25 vrijwilligers runt het museum en leiden graag bezoekers rond in het museum, maar het museum is op zoek naar versterking. Ervaring is niet nodig, wel enige verbondenheid met de historie van de streek. De uren en dagen dat een vrijwilliger met meerdere toezichthouders wordt ingeroosterd is een kwestie van overleg.

Openingstijden
Maart en april: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur. Mei t/m augustus: dinsdag t/m vrijdag van 10.00 uur tot 17.00 uur; zaterdag 13.00 uur tot 17.00 uur. September en oktober: dinsdag t/m zaterdag van 13.00 uur tot 17.00 uur. Het Streekmuseum is te vinden aan Den Oordt 7, 7731 CM Ommen, telefoon 0529-453487. Website: http://www.museum-ommen.nl; E-mail: info@museum-ommen.nl.

Bron: Harry Woertink – 21 februari 2019

OMMEN – “Elke molen heeft een verhaal. Het is goed dat die verhalen verteld worden. Dat kan op de moderne wijze zoals met een QR-code op website van de molens te komen”, aldus wethouder Ko Scheele.

Wethouder Ko Scheele toont samen met SOM bestuurslid Ruud Roose het schildje met QR-code en naam van de molen.
Foto: Harry Woertink

De wethouder mocht samen met Ruud Roose van de Stichting Overijssel Molen(SOM) het eerste een schildje aan de muur bevestigen met daarop een QR code en de naam van de molen. Zaterdagmiddag was molen Den Oordt als eerste aan de beurt. Initiatiefnemer is de SOM die ook voor de overige vier molens in de gemeente Ommen – molen De Lelie, de Besthmenermolen, de Konijnenbeltsmolen en de Vilsterse molen – eenzelfde bordje kregen uitgereikt. Vertegenwoordigers van alle Ommer molens waren hiervoor aanwezig in het Streekmuseum.

“De molens zijn de visitekaartjes van Ommen”, aldus Johan Otten, voorzitter van de Ommer molenstichting. “Goed dat op deze wijze informatie over de molens gedeeld wordt”. Otten bedankte de SOM waarbij hij ook de gemeente bij monde van wethouder Scheele betrok. De gemeente voor de inzet voor het behoud van de molens. SOM-bestuurslid Roose benadrukte dat het goed is dat het publiek goed wordt geïnformeerd hoe molens werken en wat er allemaal aan oude technieken om de hoek komt kijken. ”Dat levert meer interesse op in de vorm van donateurs of vrijwilligers.”

Met de QR-code kan informatie over de molen op de website van de Overijsselse molenstichting worden opgevraagd. De code wordt door een QR-lezer in de telefoon omgezet naar de bijbehorende website. Overigens is alle informatie over de molens ook beschikbaar voor wie geen QR-code lezer is. Ga daarvoor naar de website http://www.molensinoverijssel.nl en selecteer dan de juiste molen in de molendatabase.

Bron: Harry Woertink – 9 februari 2019

OMMEN – Op initiatief van de Stichting Overijsselse Molen (SOM) worden alle 65 wind- en watermolens in Overijssel voorzien van een QR-code.

Het schildje met de QR-code voor molen Den Oordt.
Afb.: Harry Woertink

In de gemeente Ommen gaat het om 5 molens. De eer van de eerste Ommer molen is zaterdag 9 februari om 14.00 uur aan molen Den Oordt waar ook het Streekmuseum is gevestigd. Het bijbehorende QR molenschildje wordt dan officieel geplaatst door wethouder Ko Scheele. Hij zal daarbij worden geassisteerd door Ruud Roose, bestuurslid van de SOM. Van alle Ommer molens is bij deze plechtigheid een afvaardiging aanwezig.

Met de QR-code kan informatie over de molen op de website van de Overijsselse molenstichting worden opgevraagd. De code wordt door een QR-lezer in de telefoon omgezet naar de bijbehorende website. Het bestuur van de Stichting Ommer Molens, die drie van de vijf Ommer molens in beheer heeft, is blij met het initiatief van de SOM. “Ommen is een belangrijke toeristische gemeente. Het is daarom goed dat op deze wijze de toeristen alle informatie kunnen vinden over onze molens”, aldus Johan Otten, voorzitter van de Ommer molenstichting.

De SOM gaat voor het begin van het toeristenseizoen alle molens in Overijssel van een QR-code voorzien. Overigens is alle informatie over de molens ook beschikbaar voor wie geen QR-code lezer is. Ga daarvoor naar de website http://www.molensinoverijssel.nl en selecteer dan de juiste molen in de molendatabase.

Bron: Harry Woertink – 3 februari 2019

Vroeger was het een bekende naam als het ging om optochten op Oranjefeesten in Ommen: N.V. Trammelantia.

In 1934 deed Trammelantia mee met een wagen die een locomotief en wagons voorstelde. Op deze wijze werd geprotesteerd tegen de opheffing van de spoorlijn Deventer-Ommen.
Foto: Fam. Hof
Zie voor meer afbeeldingen het album “Feestgroep Trammelantia”.

Een verzamelnaam van een vriendengroep uit Ommen die jarenlang present was met een praalwagen op de grote optocht. Het ging om jonge mannen die elkaar kenden van school of uit de straat met namen zoals Van Aalderen, Bosscher, Gerrits, Lokin, Steen en Wessel. In de twintiger jaren van de vorige eeuw tot na de oorlog waren ze actief op de jaarlijkse Oranjefeesten wanneer ze met een versierde wagen meededen aan de grote historische optocht. In de regel werd dan een ludiek protest uitgebeeld dat zich op dat moment in de gemeente afspeelde.

Trammelantia
In 1927 deed de vriendengroep voor het eerst mee aan de optocht op Koninginnedag en in 1950 voor het laatst. Voor de uitleg van de fantasienaam Trammelantina is weinig fantasie nodig. Met veel heisa en drukte was Trammelantia bijna altijd goed voor een eerste prijs met de optocht. In 1934 deed Trammelantia mee met een wagen die een locomotief en wagons voorstelde. Op deze wijze werd geprotesteerd tegen de opheffing van de spoorlijn Deventer-Ommen. Jammer genoeg heeft het protest niet geholpen, immers een jaar later werd het lijntje van de “Overijsselsche Lokaalspoorwegmaatschappij Deventer-Ommen” (OLDO) toch opgeheven.

In 1936 was op de wagen een imitatie boerderij met rieten dak en een hooiberg gebouwd. Daarmee werd op ludieke wijze aangegeven dat blikken daken op huizen en schuren in de gemeente niet paste. Op Koninginnedag in 1937, toen Trammelantia hun tweede lustrum vierde, was eveneens een eerste prijs voor de Ommer vriendengroep weggelegd. De wagen was versierd met een groot schilderij van Ommen met onder andere een ontwerp van een nieuwe (Vecht-)brug. Daaronder (een deel van) de tekst “De brug is intusschen aangekomen, ons ontwerp is echter niet overgenomen”. Lees verder Trammelantia gaf meer dan 20 jaar kleur aan Oranjefeesten in Ommen →

OMMEN – Het Varsenerveld, de naam zegt het al, is een veld dat ooit bestond uit alleen maar heide en laaggelegen gronden. Aangezien er geen afwatering was, was het veld onbegaanbaar met hoger gelegen stuifbelten.

De veldgronden waren eigendom van de boeren in Varsen en werden onder andere gebruikt voor het weiden van de heideschapen en voor het steken van turf voor eigen gebruik. Het tegenwoordige Varsenerveld maakte als stukje natte heide ooit onderdeel uit van duizenden hectare woeste grond ten noorden van Ommen. Het gebied is tot de twintiger jaren van de vorige eeuw buiten de ontginning gebleven.

Wim van der Heide (rechts), wijst zijn toehoorders op het mooie van het Varsenerveld.
Foto: Harry Woertink

Ontginning
Rond 1930 is een waterleiding door het gebied gegraven, de Onderhaarse leiding. Vanaf die tijd is men ook begonnen met het ontginnen van de gronden en het planten van bomen tot bos. Deze bossen zijn aangelegd als zogeheten productiebos. Dit hout werd toentertijd gebruikt voor onder andere de kolenmijnen in Limburg en als boerengeriefhout zoals afrasteringspalen dakspanten voor boerderijen die met riet of roggestro bedekt waren. In het noordelijkste gedeelte van dit gebied was tot 1982 nog regelmatig de schaapsherder met zijn kudde te zien, die het heidegebied onderhield. Tussen 1982 en 1994 werd er geen onderhoud meer gepleegd. Vanaf 1994 heeft vleesveehouder Leen Noordegraaf als pachter op vrijwillige basis met zijn dieren het beheer op zich genomen met als resultaat dat de vergrassing kon worden teruggedrongen en dat de heide en andere plantjes weer terugkeerden. Op initiatief van Henk Ruiter uit Ommen is het terrein sinds 1998 aan de vergetelheid ontrukt en is elk jaar een vrijwilligersgroep actief van de vereniging Natuur en Milieu uit Ommen. Dankzij de combinatie van grazen, maaien en plaggen rendeert het gebied uitstekend. In 2006 deed het Varsenerveld mee aan het televisieprogramma “De verkiezing van de mooiste plek van Nederland” en is toen tot mooiste plek van Overijssel verkozen en was goed voor een tweede plek in de landelijke finale.

Beheerplan
Een nieuw beheerplan moet ervoor zorgen dat de natuur in het Varsenerveld nog meer kansen krijgt. Eigenaar, pachter en de vereniging van Natuur en Milieu de Vechtstreek in Ommen hebben hiervoor een nieuw plan opgesteld, waarbij ook voor de gemeente Ommen een rol is weggelegd. Aanleiding is dat Wim van der Heide eerder dit jaar het natuurterrein van de gemeente heeft gekocht van de gemeente Ommen om bij zijn landgoed “Woesten Heide” te voegen. Verschillende maatschappelijke groepen zijn betrokken bij het Varsenerveld. De eigenaar die het voor de toekomst wil bewaren, de natuurgroep van de vereniging Natuur en Milieu de Vechtstreek die veel natuurkennis en werkkracht inbrengt, de pachter, die met koeien de begrazing doet en door het bijzondere beheer extra arbeid inzet, de gemeente Ommen die de omringende bossen in het bezit heeft, het waterschap en omwonenden die een sterke band met het gebied hebben en de rust van het gebied koesteren.

Lees verder De natuur in het eeuwenoude Varsenerveld wordt nog mooier →

Als het inwonertal van Beerzerveld zich eind 1800 uitbreidt is er behoefte aan lager onderwijs in het kanaaldorp. Voor die tijd ging het dan om openbaar onderwijs.

De openbare school bij de scholle in Beerzerveld in 1957.
Zie voor meer foto’s het album “Beerzerveld”.

Beerze had toen al een openbare school. De burgemeester van Ambt-Ommen roept via een advertentie sollicitanten op voor de functie van hoofdonderwijzer. Van de tien sollicitanten komen er uiteindelijk drie opdagen. Een examen komt er aan te pas om meester H. ter Beek uit De Velde in 1871 als zodanig aan te stellen. Hij krijgt hiervoor een jaarwedde van 450 guldens en dat is inclusief vrij wonen en tuin.

Openbare school wordt huisartsenpraktijk
Op 4 april 1871 wordt de bouw van een nieuwe school en onderwijzerswoning gegund aan R. Brinkhuis, timmerman in Stad-Ommen voor f 5699,-. De 20 are grond aan het Overijssels Kanaal die hiervoor nodig is kan gekocht worden van de heren Ter Windt en Arntz 20 are voor f 20,- totaal. Op aandringen van de raad moet burgemeester Bouwmeester zich persoonlijk op de hoogte te stellen van de vorderingen die de aannemer maakt met de bouw, of eigenlijk niet maakt. Hij blijkt zich niet te houden aan de datum van de overeengekomen oplevering. Eind 1871 kan uiteindelijk toch een mooi en nieuw schoolgebouw in gebruik worden genomen. De school is gelegen bij de “scholle” over het kanaal aan de Oosterweg/hoek Stenendijk. Veel later wordt de drijvende houten brug als oeververbinding vervangen voor een vaste brug. Dankzij uitbreiding van het aantal leerlingen kan in 1886 een tweede onderwijzer worden aangesteld in de persoon van de heer Arends. Na het vertrek van het eerste hoofd Ter Beek in 1898 wordt Arends hoofd. De school uit 1871 voldoet veel later niet meer aan de eisen. Op 26 augustus 1921 wordt de bouw van een nieuwe school aanbesteed. Aannemer G. Eppink uit Coevorden krijgt deze klus voor f 28.050,-. De levering van schoolbanken en ander meubilair wordt uitgevoerd door Jacques en Zonen uit Steenwijk.

De school heeft in de loop van de jaren stormen moeten overwinnen als het gaat om opheffing als gevolg van te weinig leerlingen. Door de komst in 1907 van een nieuwe gereformeerde school aan de overkant van het kanaal en als in 1924 er ook een hervormde school komt heeft de openbare school te kampen met stevige concurrentie. De hervormde school vestigt zich in een deel van de nog vrij nieuwe openbare school. De openbare school komt telkens in protest als sluiting dreigt. En met succes. Een klein deel van de gemeenteraad wil de school behouden en voert een proces tot aan de Kroon met behoud van de school. Bij sluiting zouden andere openbare scholen op te grote afstand van Beerzerveld komen te liggen. Openbaar vervoer was er niet. Bovendien was het bezwaar dat de kinderen ‘een kale vlakte’ zouden moeten passeren als ze elders naar school moeten. De strijd om het behoud hield gedurende het bestaan maar aan. Hetzelfde lot overkwam meer (openbare) scholen in de buurtschappen en niet alleen die in Ommen. Lees verder Openbare school Beerzerveld na 126 jaar een gesloten boek →

OMMEN – Met uiterste precisie is vorige week door een hijskraan de kap van de Konijnenbeltsmolen in Ommen gelicht.

Foto: André Slotman

Aanleiding was de slechte staat van de rieten kap. De kap is voorlopig vlak naast de molen gelegd in afwachting van een nieuwe rieten kraag. Als de kap klaar is wordt deze weer terug geplaatst en krijgt de molen aan de Zwolseweg 5 bovendien een nieuwe roede. De nieuwe roede ligt al klaar om naar boven getakeld te worden. Wanneer de molen weer in oude staat zal terugkeren is afhankelijk van de restauratiewerkzaamheden die verder nog uitgevoerd moeten worden. De onderhoudstoestand van de oude korenmolen uit 1806 kan nu op verschillende onderdelen worden geïnspecteerd door molenmaker Anne Doornbosch uit Adorp. Bovendien zijn er plannen om in de molen de rechtop staande eikenhouten hoofdas, de zogeheten koningsspil, terug te plaatsen.

De vervanging van een van de roede die in 2014 werd aangebracht, is nodig omdat naderhand uit onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is gebleken dat de boutverbindingen niet veilig zijn. Daarom zijn de afgelopen maanden bij alle molens waar de constructie van twee aan een gelaste roeden zijn toegepast voorzien van nieuwe roedes. Bij de Vilsterse molen is de roede vorige maand vervangen.
Bron: Harry Woertink – 18 december 2018