Beroepen van vroeger van mensen ten dienste van de stad. In deze vervolgserie belichten we hun taak en bijzonderheden. In deel 3, de gemeentegeneesheer.
1902. Dokter Carel Johan Warnsinck met paard en rijtuig op weg naar een patiënt. Voor het paard staat stalknecht R. Bosscher. Verder op de foto een broer van de dokter, die zijn praktijk wel eens waarnam. In het wagentje dokter Warnsinck met zijn dochter. In de deuropening kijkt mevrouw P.H. Warnsinck-Bouwmeester toe.
De geneeskunde verkeerde in de 19e eeuw op het platteland in primitieve staat. Voor veel ziekten en kwalen gebruikte men huismiddelen, die van ouder op ouder werden aangeprezen. Ook de reizende kwakzalver, die op de Bissingh en andere markten kwam had voor veel kwalen een heilzaam middel.
Vereniging de Ommerschans organiseert ook dit jaar rondwandelingen met gids in Ommerschans. Wandel je ook mee?
2019. Wandelen op de Ommerschans en luisteren naar een bewogen geschiedenis.
Bedelaarskolonie Tijdens de anderhalf durende wandeling vertelt de gids over de geschiedenis van het gebied. Met onder meer verhalen over het zwaard van Ommerschans (dat te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden), de muiterij op de schans, de overval door de patriotten. Ook wordt er veel aandacht besteed aan de ruim 700 ha grote straf-en bedelaarskolonie Ommerschans. De gids vertelt ook over de geschiedenis van CTP Veldzicht in Balkbrug die zijn oorsprong vindt in de kolonie Ommerschans. Hoor hoe het dorp Balkbrug onlosmakelijk verbonden is met Ommerschans.
De start van de rondwandeling is om 14.00 uur op de parkeerplaats, bij het kanon, in hartje Ommerschans. Vooraf aanmelden via info@ommerschans.nl. of 06-13629524
De kosten zijn 5 euro per persoon (er is geen mogelijkheid om te pinnen). Basisschoolleerlingen en leden van de vereniging wandelen gratis mee.
De datums van de rondwandelingen zijn: 25 Januari 2026, 22 februari 2026, 29 maart 2026, 26 april 2026, 31 mei 2026, 28 juni 2026, 26 juli 2026, 30 augustus 2026, 27 september 2026. 25 oktober 2026 en 29 november 2026.
Beroepen van vroeger van mensen ten dienste van de stad. In deze vervolgserie belichten we hun taak en bijzonderheden. Dit is deel 2, de stadsklokkenluider.
1979. Stadsklokkenluider Hans Visscher (rechts op laarzen) met twee van zijn hulpen Gait Wunnink (midden) en Mans Kothuis (link) voor het klokkenhuis aan Kerkplein 2.
Over hun bossen en velden langs de Vecht hebben de oude klokken van Ommen eeuwenlang hun stem doen horen. Bij het luiden kantelt de luidklok aan een as en doordat de klepel stil hangt, komt de klok tegen de klepel aan. De klok kantelt vervolgens terug en de andere zijde van de klok komt tegen de klepel. Zij riepen de landman terug van de akker, wanneer het middag en dus etenstijd was. Zij werden geluid als er brand was uitgebroken en de inwoners elkaar hulp en bijstand moesten bieden. In oude tijden werd des avonds om negen uur door het Ave-Maria kleppen bekend gemaakt, dat de poorten zouden worden gesloten en dat het tijd werd voor de avondmaaltijd. Daarom kreeg deze klok de naam van ‘brijklok’.
De stadsklokkenluider, de stadsomroeper, de stadswaagmeester, de stadsuurwerkmaker, de stadsdienaar, de nachtwacht en de lantaarnopsteker.
1928. In dit pand op de hoek Vrijthof/Kruisstraat was de bakkerij van de familie Lemmers gevestigd met de stadswaag. (tegenwoordig Kringloopwinkel). Op de foto een beer aan de ketting met twee ‘berentemmers’ (zigeuners getooid met hoed) die rondtrekken om de beer kunstjes te laten doen en aan het publiek om een bijdrage vragen. Een marechaussee (rechts) is in gesprek met een van deze mannen. Ook 2 militairen kijken mee.
Beroepen van vroeger van mensen ten dienste van de stad. In deze vervolgserie belichten we hun taak en bijzonderheden.
Dit is deel 1 over de stadswaagmeester. Vroeger maakten de boeren zelf boter van de melk en verkochten dat op de wekelijks botermarkt annex eiermarkt. Om te kunnen handelen moest vooraf het juiste gewicht bepaald worden. Dat was het werk van de stadswaagmeester. Het wegen gebeurde op grote weegschalen met balansen, schalen en gewichten.
Stadsrechten
In 1857 voerde de Stad Ommen een stadswaag in. Het recht op een waag was een van de stadsrechten. Handelaren werden verplicht producten zoals kaas en boter door de stadswaagmeester te laten wegen. Een waag bevorderde de eerlijke handel, want de gewichten waren officieel vastgesteld.
De eerste stadswaagmeester die werd benoemd en beëdigd door de stad was Roelof van Aalderen, een gepensioneerde belastingambtenaar, die aan de Schapenmarkt woonde, het tegenwoordige Vrijthof. Hij had thuis ruimte om de waag te stallen. Bij markten ging de waag dan naar buiten, soms hangend aan één van de lindenbomen rondom het plein.
Accijns op wegen
De stad hief waaggeld, een soort accijns op het wegen. Het laten wegen van boter kostte voor een vat 10 cent. Voor andere voorwerpen beneden de 50 kg moest 5 cent betaald worden, dat naar boven opliep met een maximum van 35 cent voor zaken boven de 100 kg.
Op 1 januari 1874 werd Van Aalderen als stadswaagmeester opgevolgd door bakker Hermanus Lemmers, die op de hoek van de Schapenmarkt en Kruisstraat een bakkerij en kruidenierswinkel had. Zoon Hendrik Jan Lemmers, eveneens bakker, volgde zijn vader op in 1888 als stadswaagmeester, op dat moment werd ook een wekelijkse botermarkt ingesteld.
Boterfabriek
Er was nog maar weinig te wegen voor de stadswaagmeester toen eind 1800 de vanuit de boerderij ontstane zuivelbereiding overgenomen werd door fabrieken. Boter werd bijna niet meer verhandeld op de botermarkt. De melk ging immers vanaf toen rechtstreeks naar een boterfabriekje, in 1897 ontstaan aan de Hammerweg. Dit boterfabriekje zou later uitgroeien tot de coöperatieve zuivelfabriek De Vechtstreek.
Einde
In 1925 werd de officiële functie van stadswaagmeester opgeheven. Nog lange tijd daarna waren de haken nog zichtbaar in de bomen op het Vrijthof waaraan de schalen en gewichten gehangen hadden. Een speciale waaggebouw heeft Ommen nooit gehad. Sommige cafés hielden er ook een waag op na, waar café Kouwen aan de Markt de laatste was met een waaginrichting voor het wegen van varkens.
In een volgend deel meer over een oud beroep ten dienste van de stad.
Tekst: Harry Woertink – Foto: collectie OudOmmen.nl
Blijft het fietsmuseum in Ommen bestaan of sluit de deur definitief?
2023. De opening van het Rijwielmuseum door wethouder Alice van den Nieuwboer.
Exploitatietekort Het museum kampt met een behoorlijk tekort op de exploitatiebegroting. Daarom is besloten het eigen pand aan het Kerkplein in de verkoop te zetten. “Ondanks het verkopen van knieperties en vrijwillige bijdragen die dit jaar per persoon hoger waren dan vorige jaren, hebben we helaas nog steeds een behoorlijk tekort op de exploitatiebegroting”, laat het museumbestuur weten en zegt hierover in gesprek te zijn met de gemeente. “Omdat we nog geen duidelijkheid hierover hebben, hebben we besloten ons pand te koop te moeten zetten. Mocht er een koper komen, dan kijken we of we weer een goedkopere locatie kunnen kopen of huren. We hopen dat de gemeente en provincie nog met een goede oplossing komen. Het zal enorm teleurstellend zijn voor al onze vrijwilligers dat dit mooie museum moet ophouden te bestaan. Juist nu we zoveel bezoek vanuit het hele land en vakantiegasten krijgen en zeker een belangrijke bijdrage aan educatie en beleving van het centrum vervullen”, aldus het museumbestuur.
Op 12 januari wordt begonnen met de herinrichting van de Varsenerstraat.
Varsenerstraat van boven (foto uit de brochure van de gemeente Ommen/Van Gelder)
Stadscentrum Gas- en waterleidingen worden verwijderd uit de straat en maken plaats voor een nieuwe gasleiding in het trottoir. Daarnaast wordt een nieuw riool aangelegd. De herinrichting van de Varsenerstraat maakt deel uit van een omvangrijker plan om het stadscentrum aantrekkelijker, veiliger en toekomstbestending te maken. De werkzaamheden duren naar verwachting tot en met juni 2026.
De bewoners zelf realiseren het zich amper, maar Ommen was ooit een mekka voor spirituele zoekers. Uit de hele wereld stroomden mensen naar die groene stip in het Vechtdal om er een nieuwe wereldleraar, zeg maar een nieuwe Jezus, te ontmoeten.
Krishnamurti
Besthmenerberg Het lijkt nog altijd onwerkelijk dat die mensen, afkomstig uit de hele wereld, juist in het oosten van Nederland hun grote idealen vorm wilden geven. Notabene onder leiding van een uit India afkomstige man, Jiddu Krishnamurti (1895-1986), die in hun ogen de messias was. En het lijkt wel heel erg lang geleden dat er een grote wijsgeer rondliep in het Vechtdal. Er werd in die prachtige natuur daar door duizenden mensen uit vijftig verschillende landen gezongen, gemediteerd en gefilosofeerd over een betere wereld. En er werd ook flink gebouwd op het immens grote terrein op de Besthmenerberg, behorend tot het landgoed Eerde, door en voor de nieuwe gemeenschap. Experimenteel vormgegeven gebouwen, waaronder een ziekenhuis, een bank en een postkantoor zijn er uit de grond gestampt.
Hans Vroomen stopt na acht jaar als burgemeester van Ommen.
Hans Vroomen stopt als burgemeester van Ommen.
Nieuwe gemeenteraad Tijdens de nieuwjaarsontmoeting van de gemeente Ommen op donderdag 8 januari heeft Hans Vroomen bekendgemaakt dat hij op 10 april 2026 stopt als burgemeester. Hij heeft die rol dan acht jaar vervuld. Hans Vroomen (63) werd op 18 december 2017 burgemeester van Ommen. In december 2023 begon hij aan zijn tweede termijn. Het is voor Vroomen een bewuste keuze om in april van dit jaar te stoppen als burgervader: “Daarmee kan ik de gemeenteraadsverkiezingen in maart goed begeleiden en de nieuwe raad nog installeren. Daarna start een nieuwe raadsperiode. Een goed moment om mijn taken over te dragen.”
OMMEN – 18 december 2017. Met Hans Vroomen heeft Ommen weer een door de Kroon benoemde burgemeester. Sinds oktober 2015 was in Ommen een waarnemer aangesteld.
Burgemeester Hans Vroomen (r) met plaatsvervangend commissaris van de Koning Eddy van Hijum (l).
Foto: Harry Woertink
42 kandidaten
Eerst in de persoon van Mark Boumans, opgevolgd door Bas Verkerk. Mr. Drs. J.M. Vroomen (55) werd maandag 18 december 2017 tijdens een buitengewone raadsvergadering officieel geïnstalleerd en beëdigd als burgemeester van de gemeente Ommen. Hans Vroomen was één van de 42 kandidaten die voor het burgemeesterschap van Ommen hebben gesolliciteerd. Hij is gehuwd en vader van twee zonen en woont momenteel in Bodegraven. Vroomen is lid van het CDA. Namens deze partij was hij eerder raadslid, wethouder en locoburgemeester in Bodegraven-Reeuwijk en Bodegraven. Tot 1 december was hij lid van het gerechtsbestuur van de Rechtbank Overijssel. Volgens Vroomen is met zijn benoeming als burgemeester een jongensdroom in vervulling gegaan.
Ambtsketting
Wethouder Ko Scheele mocht de nieuwe burgemeester de ambtsketen omhangen. Op de zilveren penning van het keten staat het wapen van Nederland en aan de andere kant het wapen van de gemeente Ommen. Deze ambtsketting moet gedragen worden wanneer hij de gemeenraad voorzit, ingeval van brand, of van oproerige beweging, van samenscholing of andere stoornis der openbare orde zich in het openbaar vertoont, uit kracht van artikel 188 der gemeentewet, of wanneer de burgemeester van enige andere wet persoonlijk in het openbaar bevelen geeft en bij plechtige gelegenheden waar hij namens de gemeente opkomt.
Burgemeesters van Ommen op rij
Totaal gingen 23 burgemeesters Vroomen al voor op de lijst van (waarnemende)burgemeesters die sinds 1811 aan het hoofd van de gemeente stonden. Tijdens de Franse overheersing werd in 1811 werd in ons land de huidige bestuursorganisatie ingevoerd. De gemeenten Stad- en Ambt-Ommen werden verenigd tot de Mairie Ommen. Door Keizer Napoleon werd als burgemeester aangesteld Johannes Amama Chevallerau. Naast hem waren er twee wethouders. Deze bestuursvorm bleef bestaan tot 1818.
De vele droge sneeuw heeft de Lemelerberg, waarvan de hellingen gelegenheid bieden om anderhalve kilometer lange afdalingen te maken, tot een prachtig centrum voor skiliefhebbers gemaakt.
Skiën op de Lemelerberg
Wintersport Uit de krant van 25 januari 1963. “Dat januari de meest voordelige maand is om naar de wintersport te gaan, de échte wintersport in de Alpen en de Dolomieten en het Zwarte Woud, is voldoende bekend. Maar het is even bekend, dat een wintersportvakantie, zelfs in januari, een vrij prijzige affaire blijft. Nu zoudt u zich, om aan dat bezwaar te ontkomen, kunnen voegen bij de kleine schare enthousiaste skiërs, die regelmatig de koene afdaling van de Beabuorster Terp bij Tjerkwerd onderneemt, maar met alle respekt voor die wintersporters: het is toch niet helemaal je dat. Veel dichter kunt u de wintersport-werkelijkheid benaderen op de Lemelerberg, tussen Ommen en Hellendoorn, waar nu een heus Nederlands skicentrum is gevestigd.
OudOmmen.nl 