Verteèl ’t an iedereen hoe mooi’t was, dan zit de volgende keer ’t hele theater barstens vol

Harry Woertink

Ommen – “Verteèl ’t an iedereen hoe mooi’t was. Dan zit de volgende keer ’t hele theater barstens vol. Disse strabante keer’ls verdiend ‘t!”, aldus Arend ten Oever in het dialect na afloop van de streektaalvoorstelling “Uutsprèken” richting publiek.

167-6781_IMGb2w--.jpgFoto: OudOmmen
Een foto uit 2003 van ‘het grootste openluchttheater van Europa’ op de Besthmenerberg

Daarmee sloeg de voorzitter van de stichting Bostheater Ommen twee vliegen in één klap. In de eerste plaats onderstreepte hij het geweldige optreden van de muzikanten die als het aan Ten Oever ligt nog graag weer een keer terug wil zien. En dat het optreden van de regionale muzikanten in het openluchttheater op de Besthmenerberg meer publiek had verdiend. Het publiek genoot van regionale blues, pop, beat, rock, jazz en theater samen gevat in luisterrijke streektaalliedjes, soms vooraf gegaan met een mooi gesproken verhaal opgevoerd door gerenommeerde (pop)muzikanten. Muziek verpakt in een theaterprogramma waarmee de afgelopen maanden Overijssel is doorgetrokken met voorstellingen in diverse theaters.

Bijna tweehonderd belangstellenden waren naar de voorstelling in het bostheater gekomen. Ondanks donkere regenwolken die over de top van de Besthmenerberg dreven bleef het de hele avond droog. Het leek er bijna op of de muziek de regen wegspeelde en warmte in het theater blies. Het podium in het bostheater werd bevolkt door een excellente maar ook bonte verzameling muzikanten, zoals ouwe rot en bluesknakker Bert Vrieling uit Zwolle, de gelouterde rocker Erwin Nijhoff uit Vilsteren, regioman en troubadour Harm Jan Wilbrink uit Dedemsvaart en Thomas Thijs uit Luttenberg als voormalig zanger van de rockband Damaged Brain. Verder Muppetstuff-zanger Rob Bults uit Zwolle en geboren Genemuider Gooswijn van Rees, die allemaal in hun eigen dialect zongen, visueel ondersteund door filmbeelden. Lees verder Verteèl ’t an iedereen hoe mooi’t was, dan zit de volgende keer ’t hele theater barstens vol →

Oude pastorie van dominee Dr. A. C van Raalte weer terug in Ommen

Gebouwen

OMMEN – De oude pastorie waar ooit dominee Dr. A. C van Raalte heeft gewoond is weer terug in Ommen. Op schildersdoek wel te verstaan.

pastorie-010-1600.jpg Aquarel-van-de-pastorie.jpgFoto: Harry Woertink
De aquarel (links) met daarop de oude pastorie heeft een plekje gekregen aan de muur in een van de zalen van het kerkelijk centrum De Kern.

De schilderij is onlangs aangeboden aan het kerkbestuur door familie van dominee W. de Graaf die in de dertigerjaren van de vorige eeuw het initiatief nam tot de bouw van de tegenwoordige kerk aan de Bouwstraat. De aquarel met daarop de oude pastorie heeft een plekje gekregen aan de muur in een van de zalen van het kerkelijk centrum De Kern.

Op de locatie waar de pastorie heeft gestaan aan Den Lagen Oordt kwam later het verenigingsgebouw de Olde Wheeme. Nu is er een bankfiliaal van de Rabobank Vaart en Vechtstreek gevestigd. De pastorie zelf werd zestig jaar geleden afgebroken. Het enige wat nog zichtbaar stamt uit de periode van dominee Van Raalte is de majestueuze beuk naast het bankgebouw, die ooit door Van Raalte zou zijn geplant.

Van Raalte is één van de grondleggers van de Gereformeerde kerk na de Afscheiding in 1834. In Ommen was hij de eerste gereformeerde predikant toen hij in 1839 vanuit Genemuiden in Ommen kwam wonen aan Den Lagen Oordt tot 1844 toen hij Ommen weer verliet. Bij zijn komst had Van Raalte twee kinderen. In Ommen kreeg het gezin nog twee kinderen. De tuin van de pastorie was zo groot dat de dominee er een koe op nahield om zijn gezin van melk te kunnen voorzien. Lees verder Oude pastorie van dominee Dr. A. C van Raalte weer terug in Ommen →

Busritje “Rondje Ommen” volgeboekt, herhaling in september

Gemienschop van 0ll Ommer

hko-oll-ommerb.jpgOMMEN – Het busritje “Rondje Ommen” die het Streekmuseum, de Gemienschop van Oll Ommer en de Historische Kring Ommen op 10 juni organiseren was binnen 1 dag volgeboekt. Er konden maximaal 54 personen mee in de bus.

Maar niet getreurd. Wie zich nu nog aanmeld bij het streekmuseum krijgt te horen dat door de enorme belangstelling in september de toertocht wordt herhaald. De bus vertrekt om 18 uur vanaf het museum en voert door de mooie omgeving van Ommen. Onderweg geven Dieks Horsman en Harry Woertink tekst en uitleg.

Oll Ommer en de HKO hebben nog een gezamenlijke activiteit in petto. Als afsluiting van het seizoen wordt op vrijdag 26 juni een fietstocht gehouden vanaf het Streekmuseum. Na afloop is er voor de deelnemers een gezellige barbecue.

Aanmeldingen voor de fietstocht worden verwacht bij de bestuursleden Dinie Dunnewind of Aldien Pasman.

Bron: Harry Woertink – 5 juni 2009

De Darde Klokke Nr.151 over stadspoorten, kuiperijen, bak- en kookhuisjes

Boeken & Tijdschriften

Ommen – In het nieuwste nummer van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke dit keer aandacht voor de poorten rondom de stad Ommen.

de-darde-klokke-nr151.jpg

Het enige tastbare van de diverse stadspoorten is de grote dikke steen met een gat waarin de deur van de Arriërpoort gedraaid moet hebben op de hoek van de Gasthuisstraat met de Dr. A.C. van Raaltestraat. Maar amateur-historicus Luuk Vogelzang twijfelt aan de juiste plek, vooral omdat de omgeving daar toen niet bebouwd was.

Tot de vele ambachtelijke bedrijvigheid in Ommen behoorde in het begin van 1800 ook enkele kuiperijen. In De Darde klokke wordt melding gemaakt dat er een goede markt was voor het maken van botervaten en boterkisten, die hun weg vonden naar diverse melkfabrieken in Overijssel. Het langst hield de kuiperij van A.Vos het vol aan de Hardenbergerweg. Nadat de roomboter in papier werden verpakt en dus geen gebruik meer werd gemaakt van botervaten en kisten ging men zich toeleggen op het maken van pallets en vleeskuipen.

De werkgroep boerderij- en veldnamenonderzoek van de Historische Kring doet verslag van verdwenen boerderijen en licht een tipje van de sluier op over de inventarisatie van bakhuisjes en kookhuisjes. Het blijkt dat veel bakhuisjes in de loop der jaren verdwenen zijn. Gelukkig zijn er ook veel opgeknapt en goed onderhouden als versiering voor het boerenerf, want daar horen ze thuis, zo is de conclusie.

Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij Bruna aan de Kruisstraat in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 5 juni 2009

Historische Kring Ommen viert verhuizing met open huis

Uncategorized

Ommen – Met een open huis op vrijdagavond 19 juni vanaf 20.00 uur viert de Historische Kring Ommen (HKO) de verhuizing naar een nieuw onderkomen. Vanaf deze week is het nieuwe adres Schurinkstraat 22B in Ommen.

090605_HKO-Schurinkstraat-22B.jpgFoto: HKO
Het nieuwe onderkomen van de Historische Kring Ommen

HKO-leden zijn druk geweest met het overbrengen van het archief, materialen, kasten en meubelen. In de voormalige schilderswinkel van Henk van Elburg kunnen werkgroepen voor archeologie, documentatie, genealogie, dialect en boerderij- en veldnamen weer hun werk doen nadat de voormalige Edith-Laarakkersschool noodgedwongen verlaten moest worden om ruimte te maken voor de Boslustschool, die de school als dependance nodig heeft voor speciaal onderwijs. Voor de HKO betekent dat wel inschikken: de beschikbare ruimte gaat van 140 vierkante meter naar 110 vierkante meter. “Toch kunnen we hier ook prima terecht. Al zal het met de maandelijkse inloop wel eens behelpen zijn als er veel publiek is”, aldus Berend Jan Warmelink, voorzitter van de HKO die bijna 700 leden telt. “Historie leeft, vooral bij ouderen. Als ze een jaar of vijftig, zestig worden, worden ze nieuwsgierig naar hun roots. Dan komen ze bij ons terecht.”

Het gebouw aan de Schurinkstraat is als het aan de HKO ligt een tijdelijk onderkomen. “We hopen over drie jaar bij het Streekmuseum in te kunnen trekken als de nieuwbouw van het streekmuseum een feit is. Cultuur en historie gaan dan hand in hand. Met het museum kunnen we de bezoeker heel veel bieden. Wij hebben een foto-archief met 160.000 historische foto’s. De helft daarvan is nu gedigitaliseerd. Sommige foto’s zijn honderd jaar oud.” Negen jaar heeft de HKO aan de Nering Bögelstraat de school onder de naam “Omme(n)zien” als verenigingsgebouw in gebruik gehad. Ook daarvoor was de vereniging al zwervend. Begonnen in het Streekmuseum, heeft men daarna nog een jaar of twee in het oude Foekerthuus gezeten aan de Julianastraat.

Bron: Harry Woertink – 5 juni 2009

Rondwandeling Ommerschans

Vereniging De Ommerschans

Op zondagmiddag 14 Juni 2009 organiseert de Vereniging de Ommerschans een rondwandeling door de Ommerschans. In deze rondwandeling zal een gids de bezoeker van alles vertellen over het heden, verleden en toekomst van de Ommerschans.

Een historie die al in 1628 begint, als men begint met de aanleg van een verdedigingswerk. In de aangelegde schans krijgt men te maken met ‘Bommen Berend’ en later nog met de Patriotten.

Rond 1819 vestigt de Maatschappij van Weldadigheid zich in de Ommerschans. De Maatschappij van Weldadigheid heeft al in Frediksoord en Willemsoord haar vrije kolonieen gebouwd en zet in de Ommerschans haar eerste onvrije kolonie neer. Volgens berichten is het een van de grootste gebouwen in Nederland in die tijd.

Volgens recent onderzoek stamt ruim 1 miljoen Nederlanders af van de bedelaars en/of paupers uit de kolonies van de Maatschappij van Weldadigheid.
Een bewogen geschiedenis dus die ons heden ten dage nog steeds bezig houdt.

De rondwandeling duurt 1 a 1,5 uur en begint om 14.30u. We starten bij de Balkerweg 72 te Ommerschans. Ook zullen er hier weer boekjes over de Ommerschans te koop zijn. Voor leden van de vereniging is de rondwandeling gratis aan niet leden vragen we een vrijwillige bijdrage. Voor nadere informatie info@deommerschans.nl.

Bron: Vereniging De Ommerschans – 3 juni 2009

Overijsselse streekdrachten – Weerspiegeling van voorbije mode

Boeken & Tijdschriften

Het onderzoek van Wielent Harms naar de Overijsselse streekdrachten vanaf de 18de eeuw tot heden ging uit van een aantal kernvragen. Wat droeg men van de wieg tot het graf? Wat was de signaalfunctie van bepaalde kledingstukken en hoe paste het kleedgedrag in de sociale context?

2008-Overijsselse-streekdrachten.jpgafb.: IJsselacademie Kampen
Overijsselse streekdrachten – Weerspiegeling van voorbije mode

Zijn de streekdrachten in Overijssel altijd statisch gebleven, of kan er verandering en evolutie worden aangewezen? In geografisch opzicht ligt het zwaartepunt op Twente, de regio Kampen en op Staphorst, maar er zijn talrijke uitstapjes naar de rest van de provincie en naar de Noordoost-Veluwe, waar men eenzelfde kleedgedrag had als in de regio Kampen, maar waar de dracht veel langer stand hield. De auteur boorde een unieke combinatie van bronnen aan. Niet alleen wisten hij en Gerry Kleerebezem het weinige dat er in historische collecties aan kledingstukken en accessoires bewaard is gebleven op te sporen en op kleurenfoto vast te leggen, zij maakten ook gebruik van documentatiemateriaal zoals oude prenten, schilderijen en foto’s. Al dit materiaal vormde de basis voor het maken van reconstructies van oude drachten.

Verder stelde de auteur met behulp van vraaggesprekken allerlei gegevens op schrift die voorheen alleen door mondelinge overlevering in omloop waren. Met deze schat aan informatie werd nu voor het eerst een provinciebreed overzicht samengesteld van historische streekdrachten, inclusief reconstructies van inmiddels verdwenen drachten. Het betoog van Harms wordt rijk geïllustreerd met veel foto’s van bewaard gebleven kledingstukken, kostuums en sieraden, en met historische opnames van mensen in dracht en tekeningen en schilderijen waarop streekdrachten voorkomen. Overijsselse streekdrachten. is een standaardwerk geworden, onmisbaar voor iedereen die de cultuur en de geschiedenis van het gewest Overijssel een warm hart toedraagt.

Auteur Wielent Harms, met foto’s van Gerry Kleerebezem; redactie Truus Braaksma
336 pagina’s; gebonden, geïllustreerd in kleur en zwart-wit;
ISBN: 978-90-6697-191-2; Prijs: € 42,50; voor donateurs € 36,13.

Publicatie van IJsselacademie Kampen (2008-204); http://www.ijsselacademie.nl;
038 331 52 35; info@ijsselacademie.nl. Ook te koop bij de erkende boekhandel.
Uiterlijk: 22 x 30 cm, aantal pagina’s 336; gebonden;

Bron: IJsselacademie Kampen – 28 mei 2009

Hooibergen in Nederland – Geschiedenis en behoud van een agrarisch cultuurmonument

Boeken & Tijdschriften

Eeuwenlang was de hooiberg een beeldbepalend element op het Nederlandse platteland en een belangrijk hulpmiddel bij de agrarische bedrijfsvoering. Sinds hooibergen hun functie hebben verloren, raken ze in verval en worden ze opgeruimd.

206-Hooibergen-in-Nederland--.jpgafb.: IJsselacademie Kampen
Hooibergen in Nederland – Geschiedenis en behoud van een agrarisch cultuurmonument

Gelukkig is er de laatste tijd een groeiende belangstelling voor de hooiberg. Bergen worden gerestaureerd of zelfs nieuw gebouwd. Helaas gebeurt dit nogal eens met te weinig kennis van zaken, waardoor afbreuk wordt gedaan aan regionale bouwtradities en het oude cultuurlandschap. Hooibergen in Nederland. Geschiedenis en behoud van een agrarisch cultuurmonument behandelt de geschiedenis en verspreiding van de hooiberg in Nederland. Regionale verschillen komen uitgebreid aan bod. De lezer kan met het boek in de hand een tocht maken langs bewaard gebleven voorbeelden van diverse typen bergen.

Om de bouwer van vandaag behulpzaam te zijn, is een hoofdstuk opgenomen over zelfbouw en worden nuttige tips gegeven met betrekking tot het onderhoud. Daarnaast wordt een tot op heden ontbrekende eenduidige typologie van hooibergen voorgesteld. Een lijst met de belangrijkste publicaties over hooibergen en een verklarende woordenlijst completeren het geheel. Hooibergen in Nederland is leerzaam, fraai vormgegeven en biedt veel kijkplezier, dankzij de tientallen prachtige paginavullende kleurenfoto’s van landschapsfotograaf Henk Frons.

Suzan Jurgens, Marten Jansen, Wim Lanphen; foto’s Henk Frons e.a.
192 pag.; Zwitsers gebonden, geïllustreerd (kleur en zw-w);
ISBN 978-90-6697-193-6, Prijs € 37,50 (excl. verzendkosten)

Publicatie van IJsselacademie Kampen (2008-206); http://www.ijsselacademie.nl;
038 331 52 35;info@ijsselacademie.nl. Ook te koop bij de erkende boekhandel.

Bron: IJsselacademie Kampen – 28 mei 2009

De thesaurus van Gramsbergen – Een zeventiende-eeuws medisch handschrift ontsloten

Boeken & Tijdschriften

Wat te doen als iemand een mug heeft ingeslikt? Bij welke stand van de maan moet men een aderlating toepassen? Hoe geneest een man die door betovering impotent geworden is? Het zijn vragen waarop onze voorouders een antwoord zochten in de geneeskunde.

De-thesaurus-van-Gramsbergen--.jpgAfb.: IJsselacademie Kampen
De thesaurus van Gramsbergen – Een zeventiende-eeuws medisch handschrift ontsloten

In 1987 werd in Gramsbergen een uniek medisch handschrift ontdekt uit de eerste helft van de 17de eeuw. Ten minste drie schrijvers hebben op 350 bladzijden hun kennis van de werking van het menselijk lichaam en hun ervaring met het ontstaan en genezen van ziekten weergegeven. Zij waren afkomstig uit de Duits-Nederlandse grensstreek en hebben zelf een medische praktijk uitgeoefend. Bij de honderden opgetekende recepten en de beschreven kruiden, dierlijke producten en mineralen worden hun medische toepassingen vermeld en soms ook hun nut voor huishoudelijk gebruik. Te lezen is verder dat ook magie en toverij werden ingezet om de werking van medicijnen kracht bij te zetten.

De thesaurus van Gramsbergen is opgebouwd als een drieluik. Het eerste deel bestaat uit inleidingen en commentaren op de verschillende medische en historische achtergronden van het manuscript. Zo is er een beschrijving van de band en de katernopbouw, een onderzoek naar de schrijfhanden, een taalkundige analyse en een genealogisch overzicht van de auteurs van het manuscript. In het tweede deel zijn naast elkaar opgenomen de oorspronkelijke tekst, geschreven in de taal van het Duits-Nederlandse grensgebied, en de vertaling in modern Nederlands. Het derde deel bevat een begrippenlijst, een thematische toegang op de band per folio, literatuurlijsten en een index op de vertaling. Om geïnteresseerden de gelegenheid te geven zelf in de bron te zoeken, is er aan het boek een cd toegevoegd met de volledige brontekst (transcriptie en vertaling) en de afbeeldingen van alle folio’s van het oorspronkelijke manuscript. Met dit nieuwe boek krijgt de lezer een prachtig venster op de inzichten en praktijken van heelmeesters uit de 17de eeuw. Lees verder De thesaurus van Gramsbergen – Een zeventiende-eeuws medisch handschrift ontsloten →

Museum Palthehof Pinkstermaandag geopend

Dalfsen

voorkantpalthehofb6.jpg Op pinkstermaandag 1 juni is museum Palthehof in Nieuwleusen extra geopend.

Tussen half twee en vijf uur kunnen bezoekers de tentoonstelling over het 200 jarig bestaan van het kanaal de Dedemsvaart bezichtigen. Op deze tijdelijke tentoonstelling, die onder de titel “Met dank aan de baron” wordt gehouden, zijn bijzondere voorwerpen te zien.

Ook is er een fotowand met foto’s van rond het kanaal toen dit nog niet gedempt was. Naast deze tentoonstelling is natuurlijk de vaste collectie van het museum te bekijken, evenals de boeken met groepsfoto’s.

Bron: Historische vereniging “Ni’jluusn van vrogger” – 22 mei 2009