Voor het eerst beschrijft een Nederlandse uitgave de scoutingwereld tot in het kleinste detail. Insignes, uniformen, locaties, historische figuren en trivia: een feest van herkenning voor de oudere (ex-) scouts en een prachtig overzicht van het rijke scoutingerfgoed voor de jongere garde en andere geïnteresseerden.

Afb: Ben Golob
De eerste Nederlandse Scouting encyclopedie

Met ruim 1400 trefwoorden en meer dan 800 afbeeldingen in kleur is De Eerste Nederlandse Scouting Encyclopedie met recht het ultieme naslagwerk over Scouting in Nederland, waarvan in 2010 het honderdjarig jubileum wordt gevierd. Auteur Ben Golob heeft overigens niet in de illusie geleefd helemaal compleet te zijn. “Mijn doelstelling was eerder om een mooie verzameling te beginnen. Veel begrippen zijn verloren gegaan en minstens evenveel nieuwe zullen er waarschijnlijk in de toekomst opduiken.” Golob legt uit dat het boek een specifiek Nederlandse insteek heeft: “Ik heb alleen begrippen, namen en afkortingen die gebruikt werden in het Nederlandse padvindersverleden of -heden of woorden die van invloed zijn geweest op Scouting in Nederland. Dus geen regionale of plaatselijke begrippen. Ook vind je niet veel internationale termen in dit boek, maar uitzonderingen bevestigen uiteraard de regel.” Het verschijnen van de encyclopedie valt mooi samen met de festiviteiten rond het honderdjarig bestaan van Scouting in Nederland, in 2010.

Ultiem naslagwerk maakt 100 jaar Scouting in Nederland extra feestelijk
Golob: “In de eeuw dat Scouting nu bestaat, is er uiteraard veel veranderd. Benamingen uit de beginperiode raakten in de loop van de tijd in onbruik of werden vervangen. Ook verdwenen of veranderden insignes en emblemen en hun benamingen. Om deze woorden, benamingen en, niet te vergeten, belangrijke personen te bewaren, besloot ik deze te encyclopedie samen te stellen.

Een boekwerk met beschrijvingen uit de oude padvindersdoos, maar ook met omschrijvingen van hedendaagse feiten.” Ben Golob (1964) was ruim twintig jaar als actief lid en groepsbegeleider verbonden aan een scoutingorganisatie in zijn woonplaats Kerkrade. Eerder verscheen van zijn hand het jeugdboek Het land van Zwach (uitgeverij Allmedia, ISBN 9789076268620). Golob werkte, naast zijn baan als leraar aan een Jenaplan basisschool, enkele jaren aan het manuscript van deze encyclopedie en verzamelde vele honderden afbeeldingen, onder meer afkomstig van diverse verzamelaars van scoutingmateriaal en musea. Lees verder De eerste Nederlandse Scouting encyclopedie →

In juni 1859 verliet de complete bevolking van Schokland het eiland. Nadat een jaar eerder een wetsvoorstel ter ontruiming van Schokland door het parlement was goedgekeurd, moesten de Schokkers, ruim 600 personen, nu elders een nieuw bestaan gaan opbouwen.

Afb: IJsselacademie
Schokland verlaten. Een reconstructie van de ontvolking in 1859.

Hoewel het eiland niet aan de golven van de Zuiderzee werd prijsgegeven, betekende 1859 wel het einde van de bewoningsgeschiedenis van Schokland, die teruggaat tot in de Middeleeuwen.

In de nieuwe publicatie “Schokland verlaten. Een reconstructie van de ontvolking in 1859” worden vragen beantwoord: Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Hoe kwam de beslissing om het eiland te ontvolken tot stand, hoe verliep de uitvoering van dat besluit? En niet in de laatste plaats: hoe verging het de Schokkers nadat ze hun geliefde geboortegrond vaarwel hadden moeten zeggen?

De auteurs Bruno Klappe en Wim Veer vertellen dit boeiende verhaal na minutieus onderzoek van de overgeleverde bronnen: ambtelijke correspondentie, rapporten, Handelingen van Tweede en Eerste Kamer en ingezonden brieven en berichten in de pers. Stapsgewijs, bijna van week tot week en van maand tot maand, volgen we het proces dat uitmondde in de conclusie dat de Schokkers moesten vertrekken. Het boek biedt Klappe en Veer de gelegenheid een antwoord te formuleren op misschien de meest cruciale vraag: was er inderdaad sprake van een min of meer gedwongen ontruiming van Schokland? Of kunnen we beter spreken van een collectieve evacuatie, op basis van vrijwilligheid?

Voor het eerst een compleet overzicht, met de juiste toedracht. Met een reconstructie van de bebouwing (1832-1859), alle kadastrale percelen, bouwgegevens, taxatie en ruime schadeloosstelling. Met nooit eerder gepubliceerd beeldmateriaal: alle overgeleverde portretten en alle overgeleverde bidprentjes van geboren Schokkers. Wie ging waar wonen? Alles is te lezen in Schokland verlaten, een bijzonder vormgegeven gedenkboek en een waardig monument ter nagedachtenis aan een verdwenen bevolkingsgroep.    Lees verder Schokland verlaten. Een reconstructie van de ontvolking in 1859. →

Ommen – In de jongste uitgave van het Ommer historische tijdschrift De Darde Klokke wordt dit keer de buurtschap Besthmen belicht.

Als Marke vindt er in 1853 een opdeling plaats en worden van de gronden in Besthmen verdeeld over 17 erven, waarbij Jonkheer Sandberg van Het Laer het grootste aandeel krijgt.

Er ligt de vraag waar de benaming “Het verloren Kerkhof” vandaan komt en of het klopt dat een van de woningen aan de Batterinkweg binnen één dag is gebouwd. Toen gold namelijk de regel dat wat er staat mag blijven staan mits de woning af is en de schoorsteenpijp rookte.

Verder in De Darde Klokke aandacht voor de oude waterput bij het Streekmuseum. De put van Bentheimer zandsteen is in Duitsland gemaakt en in delen naar Ommen gebracht en opgebouwd bij de boerderij van de familie van der Bent aan de Balkerweg. Door uitbreiding van de woningbouw moest de boerderij worden gesloopt maar kon gelukkig de put bewaard blijven en worden verplaatst op het terrein van het museum.

Een schoolschrift van de Ommer ULO-school in 1944 komt uitgebreid aan bod. Ook alle veranderingen van de laatste jaren aan de Dr. A.C. van Raaltestraat en Den Lagen Oordt door nieuwbouw. Het blijkt dat in het oostelijk gebied van oud Ommen veel is veranderd. Van het oude is alleen het Dr. A.C. van Raaltehuisje nog bewaard gebleven.

Het nieuwe nummer van De Darde Klokke is te koop bij boekhandel Bruna aan de Kruisstraat in Ommen en wordt aan abonnees toegestuurd.

Bron: Harry Woertink – 17 september 2009