Van stal gehaald, kerstgroepen uit alle culturen

Ruim honderd kerstgroepen zijn in het Tinnen Figuren Museum bijeen gebracht voor de familie-tentoonstelling “Van stal gehaald, kerstgroepen uit alle culturen”.

 Kerstgroepen uit alle culturen
Afb.: Tinnen Figuren Museum

Het Tinnen Figuren Museum is blij dat het in december de prachtige kerstgroepencollectie van verzamelaar Jan van Hulst mag exposeren. Van Hulst verzamelt al 20 jaar, wereldwijd, de mooiste en exclusiefste kerstgroepen van inheemse volken, mits die groepen symboliek en authenticiteit uitstralen.

Uit alle werelddelen… Na 1550 verspreidden de Jezuïeten en Franciscanen het christendom buiten Europa. Het evangeliseren werd bemoeilijkt door de taalbarrière. Daarom namen zij kleine kerstgroepen mee om de
communicatie te bevorderen. Men zou kunnen zeggen dat dit didactisch materiaal aan de basis heeft gestaan van de eigen interpretatie die ieder volk heeft gegeven aan kerst. Dit zien wij duidelijk terug in de verscheidenheid van kerstgroepen. Ze zijn sterk beïnvloed door de beeldtradities van het land of
de streek waar ze werden gemaakt.

De os en de ezel werden van stal gehaald en vervangen door karbouw en olifant. In Peru vervangen Lama’s de kamelen. Bij indianen is de stal een wigwam en in Alaska een iglo. Vanzelfsprekend is het Christuskind voor Afrikanen een Afrikaans kind en bij de Chinezen een Chineesje. Vooral de bijfiguren: de herders, de koningen en de omstanders zijn geënt op de eigen volkscultuur. Lees verder Van stal gehaald, kerstgroepen uit alle culturen →

Buitengoed Moesbergen opgeofferd aan villabouw

De zuidkant van de Vechtbrug in Ommen was tot 1900 nog weinig bebouwd. Aan de Voorbrug stonden enkele woningen.

 Het buitenverblijf Moesbergen aan de Zeesserweg omstreeks 1880. De bewoner van toen dokter A.A. Middendorp, geheel rechts, wacht op het inspannen van paard en wagen. Links is nog de koetsierswoning zichtbaar.
Afb.: Streekmuseum Ommen
Zie voor meer foto’s het album: “Buitengoed Moesbergen“.

Verder waren er tapperijen en logementen, onder anderen logement Engbertus Mensink, tegenwoordig hotel De Zon. Een bakkerij, een schoenmaker, een kuiper, een schilder en een smederij. Opmerkelijk was het zogeheten buitenverblijf Moesbergen, gelegen op een bebost terrein tussen de huidige Stationsweg en de Wilhelminastraat met boomgaard, tuin en weilanden. De toegang was vanaf de Zeesserweg, waar een pad met een boogje voor de ingang van de woning liep. Huis Moesbergen viel in 1892 ten prooi aan de slopershamer. De bijbehorende tien hectare tuin en land gingen op aan de bouw van villa’s aan de zuidkant van de Vechtbrug. Alleen de vroegere koetsierswoning op de hoek Zeesserweg/Wilhelminastraat herinnert nog aan de geschiedenis van Moesbergen.

Coninckskamp
Het buitenverblijf wordt in 1744 eigendom van Gerrit Coninck. Hij kocht toen “Het Buitendijks, gelegen buiten Ommen voor de brugge in de buurtschap Zeesse”. In 1800 wordt de kleinzoon Marcelius Coninck eigenaar en is dan geneesheer in Ommen. De eigendom van Coninck was toen tien hectare groot en besloeg nagenoeg het hele gebied tussen de Vecht, het oostelijk gedeelte van de Stationsweg tot aan de Schammelte en werd aangeduid met “Coninckskamp”. Het grasland tussen de Zeesserweg en de Vecht droeg de naam “Het eiland”. Na het overlijden van Marcelius Coninck zijn het zijn drie kinderen Gerhardus Coninck, Alberta Jongkindt-Coninck en Hendrika Coninck die eigenaar zijn van het mooie buitenverblijf kort aan de Vecht. Alleen genoemde Hendrika Coninck woont in het huis. Lees verder Buitengoed Moesbergen opgeofferd aan villabouw →

Tweede jeugd voor historisch juweeltje Tolhekke in Witharen

WITHAREN – Het oude tolhuis “Tolhekke” aan de Balkerweg 60 in Witharen wordt weer in oude glorie hersteld. De restauratie nadert zijn voltooiing.

De buitenkant is zo goed als klaar; binnen wordt nog gewerkt. Ook het erf rondom het tolhuis met boerderij wordt in ere hersteld. Er komt een wit tolhek aan de kant van de weg. Niet om de tolgelden van passanten te heffen, maar om te laten zien hoe het vroeger is geweest.

 Het oude tolhuis “Tolhekke” aan de Balkerweg 60 in Witharen wordt weer in oude glorie hersteld.
Afb.: OudOmmen
Zie voor meer foto’s het album: “Tolhuis (Balkerweg 60)“.

Monument
Cees Zoon (59) kocht in 2011 het leegstaande tolhuis van de familie Nijenhuis compleet met inboedel. De boerderij, een monumentaal pand uit 1856 verkeerde in een slechte maar onaangetaste staat. Om de monumentale status na een ingrijpende renovatie in stand te houden, moet Zoon zich aan strenge regels houden. Daar heeft hij geen moeite mee, want het pand, inclusief deel, tuin, waterput en schuur, vormt een bijzonder historisch juweeltje in Witharen. In het voorjaar van 2014 zijn de bouwvakkers begonnen met dit project, waarmee Zoon twee jaar bezig is geweest om subsidiebronnen aan te kunnen boren. Het gesubsidieerde restauratieplan bestaat vooral uit het verduurzamen van erf en woning. Een nieuw stevig dak, een putboom boven de put, opknappen van het bakhuisje en als allerlaatste het aanpassen van het sanitair. De oorspronkelijk uit Heiloo afkomstige Cees Zoon heeft meer passies dan tijd, maar hoopt toch eind 2016 de restauratiewerkzaamheden af te kunnen ronden. En dan heeft Ommen er een mooi cultureel erfgoed bij en kan een tweede jeugd voor boerderij “Tolhekke” beginnen.

De zelfstandige bioloog Cees Zoon heeft voorafgaande aan de restauratie nog een tijdje gewoond in het oude tolhuis. Het was voor Zoon alsof de tijd stil had gestaan. De keuken met donkerrode plankenvloer, hoge houten plafond waaraan worsten hingen te drogen, keukengerei van vroeger, ouderwetse gaspit, petroleumstel, keukenblok met de lichtgroene hardboard kastdeurtjes, granieten aanrechtblad en de ‘damstenen’ gootsteen. In de kamer pluche tafelkleed, kachel, leunstoel voor het raam en portretten van Koningin Wilhelmina aan de wand. De eerste maanden waren één grote ontdekkingstocht. Overal in het huis, op de zolders, in de kasten en in de schuren vond Cees Zoon spullen uit lang vervlogen tijden. Het tolhuis zou niet misstaan in een openluchtmuseum. Lees verder Tweede jeugd voor historisch juweeltje Tolhekke in Witharen →

Zuute Plassie een aloud Ommer feestbroodje voor de dagen rond Sinterklaas

OMMEN – Sinds 1878 zijn in Ommen Sinterklaas en zuute plassies met elkaar verbonden. Het zuute plassie is een typisch Ommer lekkernij verkrijgbaar rond de tijd van Sinterklaas.

  Links: De Ommer burgemeester Mark Boumans met een zuute plassie. ‘Ik kende ze nog niet, maar ze smaken lekker’.
Rechts: Zuute plassies voor de gemeenteraad van Ommen.
Foto’s: Harry Woertink
Voor Ommenaren zijn zuute plassies een traditie. “Zuute” staat voor zoet en “Plassie” voor broodje, met als voornaamste smaakmakende bestanddelen stroop en anijs. Zuute plassies gaan letterlijk en figuurlijk als zoete broodjes over de toonbank. Omdat ze zo goed in de smaak vallen kan Ommen vandaag de dag nog steeds genieten van dit luxe broodje. Ze worden dagelijks gebakken door de plaatselijke warme bakker. Voor wie ze (nog) niet kent: een zacht stroopbroodje in honingraatvorm gebakken met een doorsnee van 6 cm en 4 cm hoog. Aan de bovenkant goudbruin, binnenin grijsachtig oker en ze zijn het lekkerst met een beetje boter. Lees verder Zuute Plassie een aloud Ommer feestbroodje voor de dagen rond Sinterklaas →

Expositie melkveehouderij in museum Palthehof

Nu het succesvolle seizoen voor museum Palthehof in Nieuwleusen met de tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog is afgelopen, gaat men zich voorbereiden op de expositie voor volgend jaar.

voorkantpalthehofb6.jpgAls onderwerp is gekozen voor de melkveehouderij en alles wat daar mee te maken heeft. De titel is al bekend: “Met het gat in de boter”. In de wintermaanden worden er in het museum nog een aantal theevisites gehouden en is er een fototentoonstelling tussen kerst en oudjaar.

Inbrengochtend
Voor de tentoonstelling “Met het gat in de boter” wordt evenals in andere jaren gewerkt met bruiklenen vanuit de bevolking. Daarvoor wordt op 31 december een inbrengochtend gehouden. Dan kan iedereen voor een jaar materiaal aan het museum beschikbaar stellen dat te maken heeft met de melkveehouderij door de jaren heen. Naast algemene voorweerpen moet men daarbij denken aan documenten en foto’s met betrekking tot een bijzondere prestaties van een koe, schetsen van dieren, circulaires van melkfabrieken, notulenboeken en andere documenten van bijv. dierenverenigingen, zakjes waarin melkgeld werd bezorgd, prijzen van veekeuringen enz. Kortom alles wat met koeien en kalveren te maken heeft.
Bron: Museum Palthehof – 5 november 2015

Riet Vosjan draagt voorzitterschap Stichting Open Monumentendag Ommen over

 OMMEN – Na acht jaar bestuurslid te zijn geweest van de Stichting Open Monumentendag Ommen heeft Riet Vosjan afscheid genomen.

Riet Vosjan tijdens de opening van Open Monumentendag 2015 in Lemele.
Foto: Hans Steen

Vanaf 2007 bekleedde Vosjan de functie van voorzitter. Het voorzitterschap is overgenomen door Leo Bongers, die al een jaar in het bestuur heeft meegedraaid. Tijdens het afscheid memoreerde bestuurslid Dick de Boer de activiteiten van Vosjan. Daarbij bleef ook de inzet niet achterwege en haar stiptheid van vergaderen.

Volgens de afscheid nemende Vosjan heeft zij altijd met veel plezier een bijdrage geleverd om de Open Monumentendagen tot een succes te maken. “Maar op een gegeven moment komt de leeftijd kijken en wordt het tijd om het stokje over te dragen aan iemand anders”, aldus Vosjan.
Bron: Harry Woertink – 3 november 2015

Museumboerderij Herbert staat garant voor 1 uur kijkplezier

Oud-Bergentheim – Bezoekers van museumboerderij van Herman Herbert raken niet uitgekeken. Er zijn allerhande spullen uit vroegere tijden te bewonderen.

 Museumboerderij Herbert staat garant voor 1 uur kijkplezier.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album: “Oud Bergentheim – Museumboerderij Herbert”.

Als het mooi weer is en fietsers zijn te verwachten, zijn in de regel de schuren aan de Molinksweg 5 in de oude buurtschap Oud Bergentheim geopend van maandag tot en met zaterdag. Bij de ingang van dit bijzondere museum geen haperde kassa’s want de bezoekers kunnen een vrijwillige bijdrage deponeren in een melkbus voor een goed doel. Het museum kent ook geen te kort aan vrijwilligers, want Herbert doet en kan het allemaal zelf. Geen op tilt slaande computers met database over de tentoongestelde voorwerpen. De onbetaalde museumdirecteur Herbert weet het allemaal uit het hoofd: wat het is; waar het vandaan komt, waar het voor heeft gediend en ook wat hij er voor heeft betaald. “Of er ook spulletjes te koop zijn?”. Herbert lacht en zegt hoofdschuddend: “Neen. In dit museum is niets te koop! Ik vind het veel te mooi om het aan iedereen te laten zien”.

6000 artikelen
“Museum. Zeer groot assortiment. Ongeveer 6.000 artikelen! Spulletjes uit grootmoeders tijd. Een wereld van herkenning. Ongeveer 1 uur kijkplezier!”, aldus de tekst van het bord bij de ingang om de bezoekers naar binnen te trekken. Herman Herbert (62) is onlangs met werken gestopt als portier bij de Hardenbergse buizengigant Wavin. Hij heeft nu alle tijd om bezoekers in het museum rond te leiden. Het aantal bezoekers dat langs komt wordt door hem bijgehouden en staat voor dit jaar op bijna 500.

Kijkplezier
Behalve twee tot de nok gevulde schuren met oude spullen, variërend van televisies en radio’s, typmachines, autopeds, bromfietsen, gereedschappen is ook het boerenerf helemaal gevuld met oude landbouwmachines. “Vorige week had ik hier mensen uit Lochem op bezoek. Ze waren hier tweeëneenhalf uur lang te kijken. Is dat geen kijkplezier?”. Lees verder Museumboerderij Herbert staat garant voor 1 uur kijkplezier →

Monument Erve Volkerink in Beerze wordt opgeknapt

BEERZE – Met de renovatie van Erve Volkerink wordt de Ommer buurtschap Beerze nog mooier. Het Rijksmonument aan de Beerzerweg 27 wordt flink onderhanden genomen.

 Erve Volkerink in de steigers
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album: “Beerzerweg 27 (Erve Volkerink)”.

Daarmee blijft de monumentale boerderij bewaard voor toekomstige generaties. Vanwege het authentieke karakter werd Beerze in 1992 van rijkswege als beschermd dorpsgezicht aangemerkt. Hier staan de gebouwen nog op hun oorspronkelijke plek, ingebed in een oeroud boerenlandschap. Aan de Beerzerweg liggen maar liefst negen monumentale boerderijen op rij. Veel panden dateren nog van vóór 1800. Diverse opstallen bevatten nog wanden met strovlechtwerk.

Rijksmonument
Sinds 12 oktober 2012 mogen Jenne en Ingrid van der Velde zich eigenaar noemen van de oude boerderij en gingen er toen met hun gezin wonen. Er werd een boomgaard aangelegd met oude Hollandse appel- en perenbomen. Verder werden plannen gemaakt hoe de boerderij na een renovatie en restauratie er uit zou kunnen zien. Bepalend daarbij was uiteraard het Rijksmonument. Samen met een architect, een bouwbegeleider, de gemeente Ommen, het Oversticht, de Rijkdienst voor Cultureel Erfgoed en aannemer Dijkhuis uit Hardenberg is drie jaar lang aan deze plannen gewerkt en getekend. Het geheel kreeg uiteindelijk vorm en – nog belangrijker – uitvoering. Wat het bijzonder maakt is dat het project ook als leer-werkervaring is opgezet. De provincie Overijssel onderschrijft het belang van behoud van het culturele erfgoed. Het project Erve Volkerink mocht dan ook een bedrag van 95.134,35 euro subsidie tegemoet zien voor de renovatie. Voorwaarde was wel dat voor tenminste één leerling in de restauratiebouw een werkplek werd gerealiseerd om de toekomst van vakmensen voor restauraties te waarborgen. Op 2 oktober 2015 was het zover dat na drie jaar voorbereiding een officiële start gemaakt kon worden met de bouwwerkzaamheden. Gedeputeerde van de provincie Overijssel Hester Maij onthulde samen met Ingrid van der Velde, RIBO-leerling Jorian en oud-bewoner Henk Schuurman het bouwbord. Lees verder Monument Erve Volkerink in Beerze wordt opgeknapt →

Kennis gidsen molen Den Oordt op peil

OMMEN – In het Streekmuseum in Ommen is de cursus Molengids van start gegaan. Molen Den Oordt maakt onderdeel uit van het museum en die wil graag de kennis van de rondleiders op peil houden.

 Een bezoek aan de molens zelf ontbreekt evenmin in de opleiding, op de eerste cursusdag was dat de ‘eigen’ molen Den Oordt.
Foto: Harry Woertink

Speciaal voor het museum hebben de molenaars Simon van Kampen en Luuk Vogelzang de cursus Molengids ontwikkeld. Beide molenaars maken deel uit van de Stichting Ommer Molens. De stichting stimuleert het molenbehoud en vindt het belangrijk dat molens op een aantrekkelijke manier onder de aandacht van de samenleving worden gebracht. “Dit kan de molenaar niet alleen. Iedere molen heeft baat bij een groep enthousiaste vrijwilligers, die activiteiten rondom de molen organiseren en bezoekers veilig kunnen rondleiden”, aldus molenaar Luuk Vogelzang van de stichting Ommer Molens.

Met ongeveer tien deelnemers maakte de cursus een goede start. De opleiders-molenaars hebben de Molengidscursus zelf ontwikkeld met daarin veel aandacht over de geschiedenis van de molen. Ook de veiligheid op de molen wordt behandeld en hoe een groep op de molen rondgeleid moet worden. Daarnaast alles over de techniek van de molens. Hoe werkt een molen, wat gebeurt er op de steenzolder, hoe werkt het wieksysteem en waar voor dient het kruirad, het vangtouwen of wipstok. Een bezoek aan de molens zelf ontbreekt evenmin in de opleiding. Op de eerste cursusdag was dat de “eigen” molen Den Oordt.

De cursisten waren onder de indruk van het reilen en zeilen van de oude monumentale molens die tegenwoordig een aantrekkelijke toeristische attractie zijn geworden. De cursus bestaat uit een aantal verschillende woensdagmorgens. De Molengidsen besluiten de cursus met het in ontvangst nemen van een certificaat. Voor meer informatie over deze cursus: Streekmuseum Ommen, telefoon 0529-453487. Lees verder Kennis gidsen molen Den Oordt op peil →

De Stekkenkamp werkt aan toekomst landgoed

Landgoed de Stekkenkamp kent geen adellijke bewoners en bezit ook geen kasteel. Toch gaat de geschiedenis van het bijna 100 hectare grote landgoed aan de Beerzerweg in de Ommer buurtschap Zeesse ver terug.

 De Stekkenkamp, Beerzerweg 5.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s bij dit artikel of het album: “Landgoed De Stekkenkamp“.

Het begint in 1748. Toen werd de authentieke boerenhoeve aan de Beerzerweg 5 gebouwd. De hoeve stond in de oude Marke Zeesse, bekend als de Erve Ramelman, later Ramerman. De boerderij De Stekkenkamp met bijbehorende grond behoorde tot de bezittingen van baron Philip Dirk van Pallandt van Eerde, die het in 1913 heeft geërfd van zijn oom Rudolf Theodorus van Pallandt van Eerde. De naam de Stekkenkamp dankt het landgoed aan de eikels die er op de hoge es werden gezaaid. Baron van Pallandt liet dan later op diverse plekken van zijn landgoed Eerde deze jonge eiken als stekken planten. Zo is de naam “De Stekkenkamp” ontstaan.

In 1916 komt vanuit Zuid-Holland Jacob van der Boon op de Stekkenkamp als pachter wonen. Na vier jaar onderbreking, als de Stekkenkamp tussen 1928 en 1932 bewoond wordt door de familie G. van Mullem, vertrekt Van der Boon in 1938 uit de Stekkenkamp. In hetzelfde jaar koopt Hendrik Jan Lemmers, bakker aan het Vrijthof te Ommen, de Stekkenkamp voor zijn enige zoon Herman. Deze wilde geen bakker maar boer worden. Herman Lemmers trouwde met Bertha Eggengoor. Ze gaan van start met een gemengd boerenbedrijf en tevens een kampeerterrein en overnachtingsmogelijkheid. Vooral in het begin kwamen er veel padvinders en jeugdgroepen. Naast de boerderij met koeien, varkens en kippen, bouwland en het kampeerterrein hield hij zich in de wintermaanden bezig met bosbouw. In de jaren vijftig werden de varkens weggedaan. De camping werd steeds drukker. Er werden toiletgebouwen gebouwd, de hooiberg werd winkel en het achterhuis kantine. De faciliteiten voor de camping werden uitgebreid. Er kwam een kantoor, een nieuwe kantine en een woning voor de kantinebeheerder, een nieuwe winkel, een woning voor de beheerder, een speeltuin met kinderzwembad, een derde toiletgebouw en een groot parkeerterrein.

Tot begin jaren negentig bleef de camping veel gasten trekken. Toen eiste de gemeente dat er op het terrein riolering aangelegd moest worden. Vanwege de afstand tot de openbare weg waren de kosten voor aanleg dusdanig hoog dat dit voor de camping niet rendabel was. Mede door het gebrek aan opvolging en de leeftijd van de oude Lemmers werd de kampeervergunning na 55 jaar ingeleverd en was het einde camping. Lees verder De Stekkenkamp werkt aan toekomst landgoed →