OMMEN – Door de coronamaatregelen is Dodenherdenking op 4 mei 2020 anders dan in voorgaande jaren verlopen.

Bloemen op het monument Kamp Erika
Foto: Harry Woertink

Het advies was om thuis te blijven en in de woonkamer of de tuin alle slachtoffers te herdenken die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog om zijn gekomen. Ceremonies werden afgelast. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei riep Nederlanders op om de vlag de hele dag halfstok te hangen. Normaal gesproken mag dat pas vanaf 18.00 uur.

Kransen en bloemen
In Ommen werden bij verschillende monumenten kransen en bloemen gelegd. Door alle beperkingen in verband met het Coronavirus werd niets officieel georganiseerd. Ieder die dat wilde bezocht in de loop van de dag een monument om bloemen achter te laten. Bij het oorlogsmonument aan de muur van het Ommer gemeentehuis legde burgemeester Hans Vroomen en Klazien Wienen van het 4 en 5 mei comité een krans. Dat deden Hans van Bruggen van de Stichting Ommen 75 jaar Vrijheid en Alice van den Nieuwboer namens de Oranjevereniging Ommen ook.

Bij het nieuwe monument op de Besthmenerberg, dat herinnert aan gevangenenkamp Erika, werden in de loop van de dag ook bloemen gelegd. Er waren vazen met water geplaatst. Ook werd het monument door bezoekers gemarkeerd met kleine kiezelsteentjes. Het monument geeft weer hoe vroeger de houten barakken van het kamp er uit hebben gezien waar de gevangenen werden vernederd, gemarteld en vermoord.

Bron: Harry Woertink – 4 mei 2020

OMMEN – Het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO) is de komende maanden met het Streekmuseum tijdelijk gehuisvest aan de Brugstraat 34 in Ommen.

De bedoeling was om met ingang van 11 april – de Bevrijdingsdag van Ommen – een thema-expositie te openen over “Ommen 75 jaar Vrijheid”. Door de Coronavirus moeten echter de museumdeuren gesloten blijven voor het publiek. Het museum heeft daarom nu de grote etalages van het leegstaande winkelpand in gebruik om toch een klein deel van de expositie te kunnen laten zien. Ingerichte vitrines staan naar de straatkant gericht en ook is een doorlopende filmpresentatie vanaf de buitenkant van het tijdelijk museum te bekijken met onder andere de bevrijding van Ommen door de Canadese soldaten.

Aan de hand van foto’s wordt verder een impressie getoond van de Ommer Joodse gemeenschap. Ook over het georganiseerd verzet is een etalage ingericht. “We hopen op deze wijze toch nog iets van de bevrijding van Ommen voor een groot publiek te laten zien” zegt Harold Dokter die bij het CCO verantwoordelijk is voor museumzaken. “Er was door onze vrijwilligers al veel werk verricht om een boeiende expositie in te richten, maar dat moest halverwege stopgezet worden”.

De tijdelijke verhuizing van het CCO naar een winkelpand heeft te maken met de op stapel staande verbouwing van het huidige Streekmuseum bij molen Den Oordt. Met ingang van 1 april was daarom ook een deel van het expositiemateriaal verhuisd naar de Brugstraat. De verwachting is dat begin volgend jaar het vernieuwde museum bij de molen in gebruik genomen kan worden.

Bron: Harry Woertink – 30 april 2020

Ommen stond van 1 augustus tot en met 10 augustus 1950 volledig op z’n kop met de komst van ruim 7500 padvinders uit binnen- en buitenland op het “Nationaal Kamp”, ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de Nederlandse Padvinders Vereniging.

Kaart van het Nationaal Kamp, afgedrukt in Walkie Talkie no. 1.
Zie voor meer afbeeldingen het album “Nationaal Kamp”.

Voor Ommen een gigantisch groot evenement, waar meerdere locaties bij betrokken waren, met de Padvindersboerderij als hoofdkwartier. Koningin Juliana bracht een bezoek aan Ommen en een dag later was ook prins Bernhard te gast op het Nationaal Padvinderskamp.

Walkie Talkie
Tijdens het 10-daagse Nationaal Kamp werd een krant uitgegeven met de naam “Walkie Talkie” die telkens verslag deed van de evenementen. Hoofdredacteur was Carel Enkelaar. De redactie en administratie van Walkie Talkie waren gevestigd in de Padvindersboerderij aan de Koesteeg. Walkie Talkie werd dagelijks uitgegeven in een oplage van 12000 exemplaren. Behalve verslagen bevat de krant ook foto’s, tekeningen en advertenties. De bijna 70 jaar oude kranten zijn in het bezit gekomen van de website OudOmmen.nl en zijn vanaf nu door iedereen te lezen. Het gaat om indrukwekkende verhalen die een goed beeld geven van het verloop van het jubileumkamp in 1950. De kranten staan hier: Walkie Talkie

Locaties
De 7000 Nederlandse en 500 buitenlandse padvinders en verkenners, samen goed voor driehonderd verkennerstroepen, sloegen in de zomer van 1950 hun tenten op langs de Vecht en Regge. Als locaties deden dienst kampeerterrein Ada’s Hoeve en De Hoge Oever (Eerde). Verder in Junne en op de Vilsterense heide. De kuil van De Wolfskuil werd gebruikt als plek voor kampvuren en opvoeringen. Het terrein aan de Koesteeg was gedurende het evenement de Kampbrink met een restaurant goed voor 1200 gasten, tentenstraat en podium. Hier was ook plek ingeruimd voor een 11 meter hoge totempaal en Brinkpoort. Tegenover de ingang van de Brink stond de huishoudschool van Ommen. Dit houten gebouwtje met rieten kap was het onderkomen voor de vrouwen die aan het Nationaal Kamp meededen en toen de naam “Squaw Shelter”, schuilhut voor vrouwen kreeg. Lees verder Padvinders vieren jubileum met Nationaal Kamp in Ommen – Walkie Talkie doet verslag →

OMMEN – Ben Wösten (81) uit Ommen heeft vandaag een koninklijk onderscheiden gekregen in de graad van Lid in de Orde van Oranje-Nassau.

Ben Wösten (archieffoto)
Foto: Harry Woertink

Hij kreeg deze koninklijke onderscheiding voor het vrijwilligerswerk dat hij heeft gedaan en nog steeds doet voor onder andere het Streekmuseum, de Darde Klokke en de Kringloopwinkel. Burgemeester Hans Vroomen verraste vanmorgen de niets vermoedende Wösten persoonlijk met een telefoontje om hem mee te delen dat hij voorgedragen is om gedecoreerd te worden. Door de Coronavirus moet de daadwerkelijke uitreiking van het lintje nog even achterwege blijven. Later dit jaar komt er één landelijk moment waarop het opspelden van het lintje alsnog zal gebeuren. De Staatscourant publiceert vandaag om 13.00 uur een speciale editie, waar in landelijk de gedecoreerden worden aangekondigd.

Actief
Herman Bernard (Ben) Wösten, geboren in 1939 in Barger-Oosterveld, gemeente Emmen, verhuisde samen met zijn gezin in 1970 voor zijn werk naar Ommen. Al in zijn jonge jaren was Wösten geïnteresseerd in lokale geschiedenis. Na een loopbaan bij de vakbond ging hij zich daarin verder verdiepen. Voor het historisch tijdschrift de Darde Klokke is Wösten verhalen gaan schrijven. Een vijftigtal artikelen van zijn hand leidde er toe dat in 2017 een boek uitkwam onder de titel: “Ommen in vijftig verhalen”. Over zijn geboortedorp Barger-Oosterveld schreef Wösten maandelijks een verhaal voor de plaatselijke dorpskrant. Ook deze verhalen zijn gebundeld in boeken: “Vrogger” (Vroeger) en “Barger-Oosterveld, heden en verleden”.

Wösten is voorts vrijwilliger bij het Streekmuseum, onderdeel van het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO), waar hij lid is van de werkgroep boerderij- en veldnamen. De werkgroep heeft bijvoorbeeld alle 450 boerderijen in de Ommer buurtschappen in kaart gebracht. Ook is Wösten vrijwilliger bij het Kringloopbedrijf Ommen. Eerder was Wösten actief betrokken bij het vroegere natuurinformatiecentrum in de Besthmenermolen en bij de organisatie van de Ommer Molendagen. Verder is Wösten bestuurslid van de IJsvereniging in Ommen geweest, voorzitter van de Stichting Meerdaagse Reizen 55-plus in Ommen en secretaris van de Bouwbond afdeling Barger-Oosterveld en actief in de Landarbeidersbond.

Gerrit Jan Hallink
Behalve Wösten is ook Gerrit Jan Hallink uit Lemele (geboren 1959) gedecoreerd in de graad van Lid in de Orde van Oranje Nassau. Hij is actief in het kerkelijk werk van Lemele, voorzitter van Plaatselijk Belang Lemele en lid van de werkgroep oude ambachten en werktuigen van ’t Lemels Arfgoed. Daarnaast is hij 8 jaar gemeenteraadslid geweest voor de Lokale Partij Ommen.

Bron: Harry Woertink – 24 april 2020

OMMEN – Het bestuur van de stichting Ommer Bissingh Evenementen heeft naar aanleiding van de persconferentie van Minister-President Rutte aangaande de bestrijding van Covid-19 op dinsdag 21 april, helaas moeten besluiten om alle evenementen voor de zomer van 2020 af te gelasten.

Dit geldt ook het Blaasorkestenfestival dat in het eerste weekend van september wordt gehouden.

De Ommer Bissingh in 2019
Foto: Stichting Ommer Bissingh Evenementen

Geen Ommer Bissingh
Hoe bijzonder dit is, blijkt wel uit het gegeven dat ervoor zover bekend alleen in de oorlogsjaren 1940-1945 geen Ommer Bissingh (jaarmarkt) is gehouden. “Als bestuur, commissies en vrijwilligers van de stichting Ommer Bissingh Evenementen vinden we dit natuurlijk heel erg jammer, maar de gezondheid van een ieder staat op de eerste plaats”, aldus het bestuur.

Het bestuur van de Ommer Bissingh wenst alle direct of indirect getroffenen veel sterkte toe in de komende tijd. We zien u graag in goede gezondheid op onze evenementen in 2021. Pas goed op jezelf en op elkaar.

Bron: Stichting Ommer Bissingh Evenementen – 22 april 2020

OMMEN – In de vroege ochtend van woensdag 11 april 1945 kwamen Canadese troepen via de brug over de Vecht Ommen binnen. Ommen was bevrijd.

Vandaag, 75 jaar na dato, hebben burgemeester Hans Vroomen en Harry Woertink van de Stichting Ommen 75 jaar vrijheid, een krans gelegd bij de plaquette die herinnert aan deze bevrijding.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “75 jaar bevrijding”.

Burgemeester Hans Vroomen: “Vanmorgen hebben we in alle stilte en rust een krans gelegd. Door de huidige omstandigheden hebben we dit anders en kleiner moeten doen dan vooraf gepland. Ik had bedacht om vandaag te zeggen: We zijn vrij! Maar ik realiseer me dat die vrijheid vandaag beperkt is. Door de maatregelen die getroffen zijn om het coronavirus in te dammen kunnen veel dingen niet. Met de kranslegging willen we toch op gepaste manier onze eer betuigen aan diegene die zo hard gevochten hebben voor de bevrijding van onze gemeente. Ik vind het daarom mooi om te zien dat er vandaag zoveel vlaggen hangen in Ommen. Maar niet alleen in Ommen zelf, ook in de andere plaatsen in onze gemeente wordt of is op gepaste wijze aandacht besteed aan de bevrijding 75 jaar geleden. Deze saamhorigheid doet mij goed. En juist deze saamhorigheid zorgt ervoor dat we samen door deze periode heen komen, daar ben ik van overtuigd.”

Plaquette voor de Canadese bevrijder
De krans is vanmorgen gelegd bij de koperen plaquette aan de muur van het gemeentehuis in Ommen. Deze plaquette herinnert aan de bevrijding van Ommen door The Black Watch van de XII Manitoba Dragoons, onderdeel van het Canadese leger. De plaquette is op 5 mei 2001 aangeboden door het Comité Welcome Veterans.

Chocola en vrede
Zoals dat 75 jaar geleden ook gebeurde zijn vandaag op ruime schaal chocolarepen uitgedeeld in Ommen. Alle verzorgingscentra en woningen waar ouderen gehuisvest zijn bezocht om in de brievenbus een reepje chocola achter te laten. In verzorgingscentrum Oldenhaghen zijn 200 reepjes achter gelaten waar de verzorging toezegde dat de reepjes op de goede plek komen. Het Kerkplein is vanaf vandaag omgedoopt tot “Plein van de Vrede” waar voor vandaag tal van activiteiten zouden plaatsvinden. Supermarkt Jumbo deed ook vandaag mee aan deze chocola-actie.

Bron: Harry Woertink – 11 april 2020

Op woensdag 11 april 1945 werd Ommen bevrijd. Beerzerveld en Beerze waren al eerder bevrijd. Er werd op de grens van Den Ham en Ommen in de laatste dagen nog volop strijd gevoerd tussen nog aanwezige Duitse soldaten en voornamelijk het verzet.

Op de grens van Ommen en Mariënberg herinnert een monument aan de periode 1940-1945, een beeld van een treurende moeder met kind.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen het album “Verzet WO2”.

Op 5 april 1945 achtervolgde een groep verzetsmensen Duitse soldaten in de richting van Beerze. In een open veld werden Geert Oosterveen en Gerrit Willem Nijboer uit Beerzerveld alsmede Hendrik Jan Schipper uit Westerhaar bij een vuurgevecht dodelijk getroffen. Ook vielen er enkele zwaar gewonden onder de verzetsstrijders. Met behulp van een aantal Canadese gevechtsvoertuigen werd het pleit beslecht. Dit gevecht met het einde van de oorlog in zicht, staat bekend als de “Slag bij de Vosseboer”. De vreugde van de bevolking ging voor de familieleden van de gesneuvelden gepaard met onvoorstelbaar leed. Deze periode van de oorlog weet Henk Schuurman uit Beerze, toen 9 jaar, zich nog goed te herinneren:

Herinneringen
“Beerze beleefde begin april 1945 een spannende week. De bevrijders hadden Beerzerveld op 5 april al bereikt. In Ommen zelf moest tot 11 april gewacht worden. In die tussentijd gebeurde er van alles. Je hoorde dat Gait-Willem van Kromhof (G.W. Nijboer) op 6 april het leven verloren had bij een vuurgevecht met Duitse soldaten in het Flier. Op een dag verschenen er in Beerze een paar Canadese pantserwagens die zich ook weer terugtrokken. De volgende dag liepen er Duitse soldaten in Beerze. Ze verbleven bij Meisterboer. Cor Smit, onderduiker bij Tiks, ging vermomd als boerenknecht daar poolshoogte nemen. Een gevaarlijke onderneming, die goed afliep. Er gingen geruchten rond dat we de nacht zouden moeten doorbrengen in de ruterdelle, in het bos achter Withaar, om te schuilen. Men was bang voor beschietingen en branden. Gelukkig kwam het niet zover. In die week begonnen veel Duitsers te vluchten. Vaak met paard en wagen. Er kwamen hele kolonnes volgepakte wagens uit de richting Ommen. De paarden werden door zweepslagen opgejaagd, want de Duitsers hadden haast. Lees verder Angstigste oorlogsdagen in Beerze – Herinneringen van Henk Schuurman →

Ommen – Zaterdag 11 april is het 75 jaar geleden dat Ommen van de Duitse bezetter is bevrijd. Dat willen we ondanks de huidige situatie in de wereld niet ongemerkt voorbij laten gaan.

11 april – De vlag mag uit
Afbeelding: Ronald Bakker

De Stichting Ommen 75 jaar Vrijheid en VechtdalLeeft TV hebben daarom de handen ineen geslagen en vragen de bevolking van Ommen massaal mee te doen.

Massaal vlaggen filmen
Het plan is als volgt: Ommenaren hangen op zaterdag 11 april aanstaande de vlag uit. Maar dat niet alleen, want daar kunnen de inwoners een filmpje of een foto van maken en insturen naar vlag@ommen75jaarvrijheid.nl.

Op 11 april zal ook VechtdalLeeft TV met een camera door de gemeente gaan om zoveel mogelijk wapperende vlaggen vast te leggen. Met alle filmpjes en foto’s maakt VechtdalLeeft TV dan een mooie compilatie.

Vlaggenprotocol
De vlag, zonder wimpel mag naar buiten om 6.45 uur, het moment van zonsopgang en moet met zonsondergang gestreken worden. Eerder of later vlaggen kan, maar dan moet de vlag verlicht zijn.

Bron: Ronald Bakker – 3 april 2020

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de rechtsstaat buitenwerking gesteld. Er was sprake van willekeur, vervolging, terreur en moord.

Jan Houtman
Afbeelding: OudOmmen

Verreweg de meeste mensen probeerden er het beste van te maken en gingen zoveel mogelijk door met hun dagelijks leven. Een kleine groep kwam in verzet. Kwam op voor de rechten van anderen. Verzette zich tegen onrecht en onrechtvaardigheid. Jan Houtman (1917-1944) was één van deze dappere mensen. Hij zorgde voor de verspreiding van de toen illegale krant Trouw in Ommen en omgeving. Verder maakte hij foto’s voor vervalste persoonsbewijzen voor onderduikers, piloten en joden. Begin 1943 bracht hij bij hem thuis geallieerde piloten onder en verzorgde hij ook het verdere transport. Jan Houtman maakte vanaf juni 1944 het krantje ‘De Berichtgever’. Hierin stonden de meldingen die via de Engelse zender werden opgevangen. Houtman was betrokken bij de kraak van een distributiekantoor voor bonkaarten in Dalfsen. De verzetsgroep waar Houtman lid van was, had een schuilplaats in Rechteren onder de gemeente Dalfsen. Jan Houtman had samen met zijn ouders en broer Peter een werkplaats aan de Balkerweg in Ommen. De hele familie Houtman was actief in het verzet en was af en toe ondergedoken op de toen nog nieuwe, maar zeer afgelegen boerderij van de familie Van der Heide aan de Dwarsdijk 5.

Bruut vermoord
Helaas haalt Jan Houtman niet het einde van de oorlog. Hij moet het verzetswerk bekopen met de dood. Op het moment dat Houtman bezig is met daden van verzet wordt hij op 17 november 1944 op brute wijze vermoord nadat hij is aangehouden door de Kontroll Kommando-man Herbertus Bikker van het gevreesde Kamp Erika uit Ommen. Houtman is in het bezit van een blik benzine en vertelt die voor kleding geruild te hebben in Hoonhorst. Op de boerderij van Klink, waar hij goed bekend is, wil hij dat uitleggen in bijzijn van Bikker. Maar Houtman probeert dan te vluchten. Hij wil via de achterdeur weg, maar deze deur is vastgebonden. Bikker schiet op hem, waardoor Houtman gewond raakt. Houtman weet te vluchten achter de op stal staande koeien. Weer schiet Bikker en doodt Houtman. De 27-jarige Houtman laat echtgenote en dochtertje Tjitske achter.

Jan Houtman ligt begraven op de begraafplaats aan de Hardenbergerweg in Ommen. Vele jaren later schrijft dochter Tjitske die haar vader niet gekend heeft het volgende: “Een bijbeltje met bloed en een portemonnee met een oranje lintje. Het zijn de stille getuigen van een moord op 17 november 1944. Het slachtoffer was mijn vader Jan Houtman. Hij zat in het verzet en werd, tijdens zijn vlucht, door Bikker op een brute wijze vermoord. Ik ben geboren in augustus 1943 en was te klein om me hem te herinneren. Wel heb ik veel over hem gehoord en gelezen. Eerst door de verhalen van mijn moeder en later ook door over hem te lezen. Ik kreeg, toen ik een jaar of acht was, een doos met als opschrift “Herinneringen aan je papa”. Daarin zaten brieven, oude persoonsbewijzen, oorkondes en nog veel meer. Als kind heb je daar nog niet zoveel belangstelling voor. Je kijkt er wel eens naar, maar het zegt je zo weinig. Wat ik me wel goed herinner is het feit dat mijn moeder erg overstuur was van het bericht, dat zeven oorlogsmisdadigers ontsnapten uit de gevangenis in Breda. Dit gebeurde eind december 1952. Onder hen Bikker, de man die mijn vader had vermoord. Daarna gaat je leven weer verder. Ik volg een opleiding, krijgt een baan. Ik trouw en krijg kinderen en dan ineens rond je veertigste loopt het spaak. Lees verder Dapper verzetswerk kost Jan Houtman het leven →

De Koloniën van Weldadigheid in Ommerschans heeft het European Heritage Label (Europees erfgoedlabel) gekregen.

‘Gezigt op het gesticht voor bedelaars binnen de Ommerschans, in Overijssel, van de achter zijde’.
Afbeelding: OudOmmen

De Europese Commissie heeft op 31 maart dit label toegekend aan tien erfgoederen die een belangrijke rol spelen in de geschiedenis en totstandkoming van cultureel Europa of in totstandkoming van de Europese Unie. In Europa zijn nu in totaal 48 erfgoederen met het Europese erfgoedlabel. In Nederland hebben het Vredespaleis, Herinneringscentrum Kamp Westerbork en het Verdrag van Maastricht dit label.

Wethouder Ko Scheele is trots op het behalen van deze prestigieuze titel: “Fijn dat Ommen in deze moeilijke tijd ook positief nieuws heeft. De benoeming is een erkenning voor het vele werk dat de vrijwilligers van de Ommerschans hebben verricht. De Ommerschans heeft, omdat er niet veel gebouwen meer bewaard zijn gebleven, vooral haar verhaal. Dan is een informatiecentrum erg belangrijk. Daar kunnen we nu met extra motivatie mee aan de slag.”

De Koloniën van Weldadigheid
De Koloniën van Weldadigheid zijn opgericht in het begin van de 19de eeuw om armoede te bestrijden via werk in speciaal daarvoor ingerichte landbouwkoloniën. Ruim 1 miljoen Nederlanders en Belgen hebben voorouders die in de Koloniën van Weldadigheid gewoond en gewerkt hebben. De Koloniën van Weldadigheid hebben de levens van veel van onze voorouders ingrijpend veranderd. Maar ook onze kijk op bijvoorbeeld zorg, onderwijs en detentie. De bezoekerscentra in Nederland en België brengen die geschiedenis samen voor het voetlicht voor huidige en toekomstige generaties.

De Koloniën van Weldadigheid kennen vier bezoekerscentra. Dit zijn Museum de Proefkolonie in Frederiksoord, Bezoekerscentrum Kolonie 5-7 in Merksplas (Vlaanderen BE), het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen en verder het te ontwikkelen bezoekerscentrum bij de Ommerschans.

Bron: Harry Woertink – 2 april 2020