Wegwijs worden gemaakt in de provincie. In dit reisboek wordt Ommen 75 jaar terug omschreven als volgt:

Hotel De Zon aan de Voorbrug, met verderop (rechtsachter) de Vechtbrug en naar links de Zwolseweg. Links fotohandel Terra en groenteboer Ophof. Zichtbaar achter is het Kantongerecht aan de Markt.

V.V.V. INLICHTINGEN-ADRES: D. Oppedijk, Vrijthof 9, tel. 44. Inlichtingen-bureau: Voorbrug 15 Juni-15 Sept. geopend 9-12 en 2—5. Zaterdag 9-12.

LIGGING: Gemeente gelegen aan de rivier de Vecht in het Oude Salland, 25 km ten Oosten van Zwolle.

SAMENSTELLING: De gemeente bestaat uit de Stad Ommen en 2 dorpen, n.l. Lemelerveld en Lemele, 22 buurtschappen, t.w., Vilsteren, Beerzerveld, Vinkenbuurt, Giethmen, Archem, Arriën, Varsen, Besthmen, Eerde, Ommerschans, Ommerveld, Junne, Zeesse, Witharen, Emsland, Stegeren, Ommerbos en Rotbrink, Laarakkers en Dante, Arriërveld, Stegerveld en Dalmsholte.

GESCHIEDENIS: De oorsprong van de naam is niet juist na te gaan. De uitgang „men” wijst op Saksische oorsprong, vroeger waarschijnlijk Omheim of Omhen naar de heim of heem, dat de Utrechtse bisschoppen hier bezaten. De aanwezigheid van een bisschopshof bij de Veerstal aan de Vecht of de hereweg van Salland uit naar Drente, wijst hier mogelijk op de oorsprong van de plaats. Aan deze belangrijke rivierovergang werd een kerkje gebouwd (vast staat vóór 1200), waarna de hof werd gesticht. Stadsrechten werden verleend door de bisschop van Utrecht in 1248.

BEVOLKING: Aantal inwoners per 1 Jan. 1950: mannen 5731, vrouwen 5384, totaal 11.115 waarvan pl.m. 6000 Ned. Herv., 3200 Gereform., 1100 R.K. en de rest andere of geen gezindte.

BESTAANSBRONNEN: Landbouw, veeteelt, veenderij, kleinindustrie en vreemdelingenverkeer. Handel: bloeiende markt.

VERBINDINGEN: Trein: Richting Zwolle, Emmen en Almelo via Mariënberg. Bus N.V. Salland: Richting Zwolle en Deventer. Bus D.A.8.0.: Richting Hoogeveen. Bus E.D.S.: Richting Hardenberg. Bus: Winkel: Richting Almelo.

ENIGE INSTELLINGEN: Gemeentehuis: Brugstr. 1. Geopend 9-12, tel. 2; met gem.archief. Politiebureau (Kazerne Rijkspolitie), Hammerweg 25, tel 8.
P.T.T. te Ommen. Geopend dagel. 8.30-12.30 en 14-19 u., Zaterdags 8.30-13 u. Hulpkantoren te Lemele en Lemelerveld. Bibliotheken: Nutsbibliotheek, Voorbrug. Boekenparadijs, Brugstraat 15. Onderwijs: Openb. en Prot. Chr. Ulo, 8 Openb. en 11 Bijz. 1.0.- scholen, Quakerschool Eerde met voorbereidend l.o..; voor het l.o. een dependance van de Quakerschool in Huize Vilsteren, Chr. Lagere landbouwschool, Lagere nijverheidsschool, Ned. Herv. Kleuterschool, Nutskleuterschool „Edith”.

KERKEN: Ned. Herv. kerken 15), resp. te Ommen, Lemele, Lemelerveld, Beerzerveld en Vinkenbuurt. Geref. kerken (2), resp. te Ommen en Lemelerveld; Geref. kerken (art. 31 K.0.) (2), te Ommen en Lemelerveld; R.K. kerken (2) te Ommen en Vilsteren.

BEZIENSWAARDIGHEDEN: Kasteel Eerde aan de weg Ommen—Almelo, ongeveer 5 km van Ommen. Van 1706 af in het bezit van het geslacht Van Pallandt. Het landgoed bezit prachtige oude boomgroepen en krentenbomen (bloei omstreeks Pasen). Toegang tot het inwendige van ’t kasteel wordt niet toegestaan.
Landgoederen: Beerze, Archem, Junne, Het Laar (gemeentelijk), Vilsteren, Park 1813, Lemelerberg, Archemerberg, Steile oever, Besthmerberg. Uitgezonderd voor Eerde en Vilsteren, zijn wandelkaarten vereist. Deze zijn o.a. verkrijgbaar in ’t V.V.V.- bureau.

AMUSEMENT EN SPORT: Concertzaal: Hotel De Zon.

Hengelsport: De Vecht, De Regge en Ommerkanaal. Vrij, behoudens toestemming grondeigenaren. Kamperen: Beerze, Junne, Zeesse, Nieuwebrug, alle met onderdak. Hoogengraven, landgoed Beerze, landgoed Archem, zonder onderdak. (Kamperen zonder vergunning van B. en W. zowel in tenten als in boerderijen is verboden. Vergunningen te verkrijgen ter gemeentesecretarie). Kampeerterrein van de Ned. Jeugdgemeenschap op de Besthmerberg met openluchttheater, waar ’s zomers openluchtspelen worden opgevoerd. Paardensport: inlichtingen bij hotel Stegeman en Ruiterconsul A.N.W.8., C. E. W. Nering Bijogel. Tennis: Quakerschool „Eerde” te Eerde. Voetbal: Sportterreinen Het Laar, Lemelerveld, Vilsteren, Eerde en Beerze. Watersport: De Vecht en Regge. Inl. Hotel de Zon.

Zwemmen: baden resp. te Ommen (Zeesserstrand), Lemelerveld, Beerze, Eerde, Vilsteren en Junne.

FOLKLORE: Viering Palm-Pasen. Trouwen in kleedwagens. Ommerbissing 2e Dinsdag in Juli. Op het platteland en buurtschappen: Overijsselse klederdracht. Wekelijkse marktdag: ledere Dinsdag.

WANDELINGEN: 1. Ommen—Het Laar door het Laar naar Meertje-Dikke Den— Reggemarsdijk— IJskelder-hotel Paping terug Ommen (1 1/2 u.). Wandelkaarten in hotels en gemeentehuis. 2. Ommen—Stationsweg—Spoorwegovergang— Wolfskuilstraat, Wolskuil-huize Bargsigt terug Ommen (1 uur). 3. Ommen—Zeesserweg tot 2e spoorwegovergang—over de spoorlijn door Eerder bossen—Meertjes—weg Ommen —den Ham terug Ommen (2 uur). 4. Bondswandeling A.N.W.B. route Vilsteren—Ommen—Lemelerberg—Lemele terug Ommen (4 uur).

FIETSTOCHTEN: 1. Ommen—Zeesserweg—le rijwielpad links—Junne— via Stuw over de Vecht—Stegeren—Hoogengraven— terug Ommen (1 uur). 2. Ommen—Stationsweg—spoorwegovergang— voor zuivelfabr. linksaf-Bergweg—Besthmen—Steile Oever—Nieuwebrugterug Ommen (1 uur). 3. Ommen—Zwolseweg—Laarbrug—over deze brug linksaf—via spoorwegovergangen—Giethoren—via Giethemervoetbrugterug Ommen (1 1/2 uur). 4. Ommen—Stationsweg—Nieuwebrug—via oude Raalterweg naar Lemelerveld-zuidelijk plm. 300 m langs kanaal, le zandweg linksaf, Zonnebloem—Lemele—café Bergsicht—terug Ommen (2 uur). Uitvoeriger gegevens in Gids Ommen.

HOTELS EN RESTAURANTS: „De Zon” (C), Voorbrug 1, tel. 10. „Het Zwarte Paard”, Kruisstraat 8, tel. 26.
„Stegeman” (C), Voorbrug 11, tel. 28. „Paping” (C), Stationsweg 29, tel. 11. „Park 1813″ (C), tel. Lemele 213. „De Wiltzangh” (B).

GARAGES: K. Hurink, Markt 1, tel. 112
D. Luttekes, Stationsw. 24, tel. 71 (b.g.g. 105) A. J. Steen, Julianastr. 22, tel. 192.
G. J. Spaai, Hammerweg 14, tel. 75.

BANKINSTELLINGEN: A. Eshuis Gzn., Zeesserweg 8, tel. 177. Ned. Handel Mij. N.V., Voorbrug 10, tel. 70. Incasso-Bank N.V., Zeesserweg 5, tel. 49. Coop. Boerenleenbank Ommen, Bouwstr. 24, tel. 155.

LITERATUUR: Beschrijving van Ommen tot 1831: C. E. W. Nering Bögel (verkrijgbaar bij de burgemeester). – Ommen 1831-1940: Dr. M. Vente. Geschiedenis van Ommen: G. Steen en W. Veldsink.
VVV gids Ommen.

Tekst: Harry Woertink – Foto: OudOmmen.nl