HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Betaal’n of opschriem’n? (5)

De kleine buurtwinkels zoals op de foto, zijn allemaal verdwenen. Ook de mensen die daarbij hoorden zijn verdwenen, die net als hier op de foto altijd ‘achter’ bezig waren.

08031901ON--.jpg Wie kent ze nog, de kleine buurtwinkels, zoals deze van Frederik van Lenthe in Witharen.

Ook bijna verdwenen zijn de winkeldeuren met een bel en klepel die, zodra je de deur een beetje hardhandig open deed, de bel heel nijdig en langdurig met veel kabaal heen en weer deed slingeren. Of het was een al iets moderner kruidenier met op de deur een elektrisch deurcontact waarbij de zoemer met een hees kreungeluid door bleef gaan als je de deur onbedoeld op een kier liet staan. Verdwenen is ook het grote kasboek dat hier nog pontificaal naast de weegschaal ligt en daarmee ook verdwenen het onbegrensde vertrouwen wat de winkelier had in het betaalgedrag van zijn klanten. Uiteindelijk betaalden die wel, aan het eind van de week, of soms na een halfjaar. Hoewel er ook kleine zelfstandigen waren die zelf schuldig waren aan het lakse betaalgedrag, ze stuurden maar één keer in het jaar een afrekening!

Als kleine jongen hoorde ik hoe mijn moeder na een klein praatje, hier de boodschappen stuk voor stuk opnoemde waarna ze ook in die volgorde bijeengezocht werden. Met af en toe een vraag er tussen door van ‘hoeveel” gingen alle boodschappen via de toonbank in de tas. Zodra het laatste zorgvuldig in de tas stopte kwam de onvermijdelijke vraag, ‘ betaal.’n of op-schriem’n?’ Deze gang van zaken en een winkelier die schijnbaar geen enkel belang scheen te hechten aan betalen of geld, opende een hele grote snoephorizon voor mij. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Betaal’n of opschriem’n? (5)

Eeuwenoud paasgebruik “eiertikken” op Tweede Paasdag

OMMEN – Tweede Paasdag wordt weer een grote drukte verwacht bij het eiertikken op het Kerkplein in Ommen. Na de kerkgang begint rond elf uur het traditionele eiertikken, waar het de bedoeling om de eieren zo lang mogelijk heel te houden.

BQ034-2bw--.jpg Foto: OudOmmen
1962 – Eiertikken op Paasmaandag

Dit eeuwenoude paasgebruik wordt overeind gehouden door de Gemienschop van Oll Ommer. Op Tweede Paasdag zijn het Gerard Martens, Tiny Martens-van Dijk, Kees Keizer en Dinie Keizer-Martens die z´n 2000 hard gekookte eieren aan de man of vrouw brengen. Ze posteren zich op het plein voor de Hervormde kerk met de tot de rand toe gevulde kisten met eieren. De spelregels zijn daarbij als volgt: er worden groepjes van vier personen gevormd, die met een ei, diep weggestoken in hun knuisten waardoor alleen de bovenkant zichtbaar blijf, aan het tikken slaan. Scherp op scherp en stomp tegen stomp. Wie het laatste ei van de medespelers stuk tikt krijgt de getikte eieren als overwinning.

De Ommer familie Martens zorgt al drie generaties lang voor het koken en verkopen van de eieren. Gerrit Jan Martens zorgde er voor dat begin 1900 het eiertikken een populair spel werd. Bij Martens ging het aanvankelijk meer op de knikkers dan het spel. Met een aardappelmandje vol eieren in de aanslag wachtte hij de kerkgangers op die bij hem een eitje konden kopen. De kinderen rolden er ’s middags mee op de Koeksebelt. Het handeltje ging over van vader op zoon. Lees verder Eeuwenoud paasgebruik “eiertikken” op Tweede Paasdag

Paasvuur in Ommen

OMMEN – In samenwerking met de gemeente houdt de Gemienschop van Oll Ommer op Tweede Paasdag in Ommen weer een paasvuur.

BQ019-1bw--.jpg Foto: OudOmmen
1954 – Burgemeester van Reeuwijk ontsteekt het paasvuur aan de Zeesserweg

De paasbult wordt 24 maart om 20.00 uur aangestoken door de voorzitter van Oll Ommer, Evert makkinga.
Het toekomstige sportpark Westbroek is de locatie van het paasvuur, te bereiken via de Arrierveldsweg.

Palmpasen, eiertikken, eierzoeken en paasvuur zijn vaste paastradities in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 17 maart 2008

De uitslag van de Ommer Palmpasenoptocht 2008

OMMEN – Daniëlle Bakker heeft de hoofdprijs gewonnen van de pampasenoptocht in Ommen. Zij won het door het historische tijdschrift Darde Klokke beschikbaar gesteld uurwerkje.

Keuring van de zwaantjes

De 44 zwaantjes op stok die meededen waren dit keer weer heel mooi versierd. Na de keuring van de paasstokken in het kerkelijk centrum De Kern trok de optocht veel bekijks. Als een processie trok de jeugd vooraf gegaan door de muziekvereniging Soli Deo Gloria door Ommen met onder andere langs het bejaardencentrum Oldenhaghen. Vaak koste het de kinderen veel moeite de zwaar afgeladen sierstokken om hoog te houden. Daarom was de assistentie van de meelopende ouders welkom.

De palmpasenoptocht waarin een kleurige stoet kinderen meeloopt, is een jaarlijkse activiteit van de Gemienschop van Oll Ommer die deze traditie beschermt en in ere houdt. De broodzwaantjes of haantjes die ze op een versierde stok meedragen achter de muziek aan, zijn volgens oude traditie opgemaakt. Bij de beoordeling van de mooiste versierde paasstok is de jury dan ook kritisch. In het gebruik van de materialen. “Een paasstok moet voldoen aan de voorwaarden zoals die een halve eeuw ook golden”, zegt Gerrie Horsman, die met Frouwke Doezeman en Ali Pot zitting heeft in de jury. “We letten vooral op of bij het opsieren van de palmpasen gebruik gemaakt is van een geschilde stok. Verder dat versiering bestaat uit palmtakjes, rozijnen, paaseitjes en een sinaasappel”. De meeste voldeden daar ook wel aan, ondanks dat de versieringen vaak heel creatief waren. Volgens de jury lag de kwaliteit van de versierde zwaantjes dicht bij elkaar. Alle deelnemers kregen als beloning een reep chocola en een sinaasappel, terwijl de mooiste zwaantjes van de deelnemers, verdeeld in leeftijdscategorieën, in aanmerking kwamen voor een geldprijsje. Lees verder De uitslag van de Ommer Palmpasenoptocht 2008

HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Pasen komt met vuur (4)

Van de vele tradities die er zijn rond Pasen, zijn er ook een aantal die nog steeds plaats vinden in Ommen. Het zijn: de palmpasenoptocht, het befaamde eiertikken en het branden van verschillende paasvuren.

ca1960_Palmpasen-optocht.jpgFoto: HKO.
In Ommen wordt de traditie van de palmpasenoptocht levend gehouden. Wie de mooiste versierde stok heeft, die volgens de regelen der kunst is gemaakt, wint een prijs.

Door de Reformatie zijn de feestelijke en bijzondere activiteiten die eerst op de zondagen vielen in Ommen een dag verschoven. Zo wordt de palmpaasoptocht al jarenlang, net als komende zaterdag, voor Palmzondag gehouden. Het veelbezochte eiertikken en het paasvuur zal traditiegetrouw op de tweede paasdag, op de maandag gehouden worden. Rond Vilsteren en Lemelerveld branden zondagavond de vreugdevuren al en zullen hier de hemel langzaam rood kleuren. Voor mensen die van paasvuren houden een geluk, je kan er in deze buurt dus op twee avonden naar toe! Dat het in het verleden met het paasvuur ook anders is geweest lezen we in de ‘Oprechte Ommer Courant’ van 2 april 1932. Onder het kopje ‘Plaatselijk Nieuws’ staat het volgende: ‘Bij de viering van het Paaschfeest, is het een zeer oude gewoonte, om paaschvuren te ontsteken. Op den 2en Paaschdag kon men dan ook wijd en zijd de heldere vlammen den horizon zien verlichten. Alleen niet in Ommen! Wel lag hier en daar een hoop takken, die men in brand stak, maar een echt paaschvuur, liefst met een “teerton”, zooals men die vroeger in Ommen gewoon was, schijnt tot het verleden te behoren. Het is werkelijk jammer, dat zoo vele oude gebruiken in verval geraken. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Pasen komt met vuur (4)

VROOLIJK PAASCHFEEST

In de bibliotheek aan de Chevalleraustraat staat in de vitrines een kleine collectie Paaskaarten van de verzamelaar Jan Veneman.

0803082b-.jpg Foto: Jan Veneman

In vroeger jaren was het heel gebruikelijk om met Pasen, net als met de Kerst een kaartje te sturen. Communicatie gebeurde tot de jaren zestig hoofdzakelijk via de post en de feestdagen waren een mooie gelegenheid om iets van je te laten horen aan familie en vrienden.

De oudste kaart van de verzameling dateert van 1902 en behalve Nederlandse kaarten, zijn er ook Engelse, Duitse en Franse kaarten te zien.

Rond de Paasdagen is de bibliotheek een aantal dagen gesloten:
• Ommen op vrijdag 21 maart, zaterdag 22 maart en maandag 24 maart. De uitleningen beginnen weer op woensdag 26 maart.
• Lemele op maandag 24 maart. Hier beginnen de uitleningen weer op donderdag 27 maart.

De bibliotheek wenst een ieder een ‘VROOLIJK PAASCHFEEST’ toe. Lees verder VROOLIJK PAASCHFEEST

‘Grootvorstin van Drenthe’s stroomen…’, dialezing over het Reestdal

Dinsdag 18 maart komt, op uitnodiging van Ccoba, de commissie culturele activiteiten van de bibliotheek in Ommen, Jan Dijkema vertellen over de geschiedenis en de ontwikkeling van het reestdal.

08030801b.JPG Foto: Culturele Commissie Bibliotheek Activiteiten

Het Reestdal behoort tot één van de mooist bewaard gebleven beekdalen van Nederland. Het gebied is erg afwisselend. Het oude en kleinschalige landschap met zijn monumentale boerderijen en oude esgehuchten kent een bijzondere flora en fauna. Het Reestdal is een oud cultuurlandschap. Het zijn de boeren geweest, die het lanschap hebben ingericht. Op veel locaties staan prachtige oude boerderijen met hun eigen kenmerken.
In het reservaat Meeuwenveen/Takkenhoogte mag sinds een paar jaar de natuur weer helemaal opnieuw beginnen. Landbouwgronden zijn afgegraven en veel water kwam er voor terug. Het gebied verandert voortdurend en inmiddels is de bijzondere flora en fauna van vroeger opnieuw te bewonderen.

Jan Dijkema is als vrijwilliger nauw betrokken bij het Reestdal en kan er met veel liefde over vertellen.

De dia-lezing vindt plaats in de bibliotheek aan de Chevalleraustraat en begint om 20.00 uur.
De toegang bedraagt E 4,00 inclusief koffie en cake. Ccoba-vrienden betalen E 1,00.

Bron: Culturele Commissie Bibliotheek Activiteiten – 8 maart 2008

Tentoonstelling: “En toen waren er nog maar negen”

Vanaf 15 maart tot en met 4 mei 2008 is er voor het eerst een educatieve tentoonstelling te zien in het Historisch Centrum Overijssel: En toen waren er nog maar negen.

Foto: Historisch Centrum Overijssel

Foto van Klaus Seckel. Klaus Seckel is één van de negen kinderen die achterbleven op Eerde. Hij hield tijdens zijn verblijf op Eerde een dagboek bij. Hierin staan bijvoorbeeld verhalen over de uitstapjes die de leerlingen maakten, maar ook bijvoorbeeld over zijn gevoelens, dat hij zich in de steek gelaten voelde door zijn Nederlandse vriend op het moment dat de Joodse leerlingen van de andere leerlingen gescheiden werken in 1941. Het dagboek zelf is niet te zien op de tentoonstelling, wel een uitgave ervan uit het begin van de jaren ’60.

Deze tentoonstelling is gemaakt door leerlingen voor leerlingen en gaat over leerlingen die in de jaren voorafgaand aan en tijdens de Tweede Wereldoorlog in Overijssel probeerden zo normaal mogelijk hun leven te leiden. Maar was het leven toen wel zo normaal?

Kind in oorlogstijd
Ursula, Ernst, Hermann, Bernd, Walter, Rosemarie, Ernst, Walter en Klaus. Tieners waren ze, de joodse jongeren die in de jaren dertig een veilig onderkomen dachten te vinden op de Quakerschool in kasteel Eerde te Ommen. Hun dromen werden wreed verstoord door de Duitse inval. Hun leven eindigde in de concentratiekampen.

Zeventig jaar later deden twee HAVO 3-klassen van het Vechtdalcollege uit Ommen onderzoek naar het leven van deze joodse scholieren. Zij maakten samen met Herinneringscentrum Kamp Westerbork, Historisch Centrum Overijssel en Kunst & Cultuur Overijssel een tentoonstelling en twee korte films over de leerlingen van kasteel Eerde. Het resultaat was een professionele tentoonstelling, die een goed beeld geeft van het leven van een kind in oorlogstijd. Na Ommen, Vught en het Verzetsmuseum in Leeuwarden is de tentoonstelling nu bij het Historisch Centrum Overijssel in Zwolle te zien. Lees verder Tentoonstelling: “En toen waren er nog maar negen”

Leerlingen Staphorst maken tentoonstelling over joodse werkkampen

Leerlingen uit groep 7 van de Prins Mauritsschool in Staphorst werken momenteel aan de voorbereidingen voor een historische tentoonstelling.

Foto: Kunst & Cultuur Overijssel

Deze unieke tentoonstelling belicht diverse aspecten van het leven in de drie joodse werkkampen die Staphorst heeft gekend: Beugele, het Wijde Gat en Kamp Koenraad. De expositie die aansluitend op de Bevrijdingsdag van Staphorst (14 april) wordt geopend is van 18 april tot 1 november 2008 te zien in het pand van de Historische Vereniging Staphorst, het Koetshuus. Zowel scholen uit Staphorst en omgeving als inwoners en andere geïnteresseerden kunnen de tentoonstelling bezoeken.

De drie joodse werkkampen hebben bestaan van begin 1942 tot de wegvoering van de gevangenen op 3 oktober in hetzelfde jaar. Op een klein aantal plekken in Staphorst zijn sporen van de kampen terug te vinden. De leerlingen maken kennis met de geschiedenis van de kampen aan de hand van boeken, foto’s en door het afnemen van interviews. De opgedane kennis verwerken ze in een tentoonstelling. Omdat er tot nog toe weinig bekend is over het dagelijks leven in de drie kampen, is deze tentoonstelling een uniek project.

Drijvende kracht achter het project is Gert Jan Westhoff, leerkracht van groep 7 van de Prins Mauritsschool en deskundige op het gebied van de Tweede Wereldoorlog in Staphorst. Lees verder Leerlingen Staphorst maken tentoonstelling over joodse werkkampen