Ondanks alle weelde en comfort in onze westerse landen, ziet men toch nog in alle steden bedelaars en daklozen, zelfs met het bestaan van O.C.M.W., Poverello, of andere hulpbiedende instanties. Zolang bedelaars de mensen niet lastig vallen maakt men het hen ook niet moeilijk.

Maar dit is in het verleden niet altijd zo geweest. In vorige eeuwen werd bedelarij hard aangepakt met wettelijke verboden, zonder dat er evenwel aan de oorzaken ervan iets gedaan werd. In de Oostenrijkse tijd (1713-1792) werd in dit verband in augustus 1749 een ordonnantie uitgevaardigd “regarderende de landloopers en ledighgangers“. De stedelijke overheid klaagde namelijk over

“het misbruyck bij hen, even schandalig en hinderend voor de goede burgers, dat veroorzaekt wordt door vele mensen die liever lui zijn dan werkende, en afkerig van ene eerlycke kostwinning, hun inkomen verwerven door te bedelen, niets anders doende dan dwalen in de straeten … bovendien de aalmoezen gebruikend om zich in talrycke slechte gelegendheden her en der te bedrinken aen graenjenever … Het excuus van deze luiaerds is steeds dat zy gene stiel kennen en gene mogelijkheid tot werken“

Zelfs door deze krasse taal uit 1755 van de begoeden uit de samenleving, was tien jaar later blijkbaar nog niets veranderd. Want hare Majesteit Maria-Theresia (1) gaf op 14 december 1765 opnieuw een ordonnantie uit “regarde vande bedelaers ende vaguebonden”. Het bleef dweilen met de kraan open.

Zo’n dertig jaar later werden onze gewesten dan overspoeld door de Franse Revolutie (1792 – 1814).
De instellingen van het Ancien Régime werden afgeschaft en de maatschappij werd totaal veranderd. Bij velen was er toen totale ontreddering. De bedelarij nam toen enorme proporties aan. Volgens een rapport van 27 december 1800 van prefect Doulcet de Pontécoulant waren er alleen al in het département van de Leie (West-Vlaanderen) méér dan 10.000 bedelaars en dit op een bevolking van circa 460.000 inwoners !
Men zou toen proberen door het oprichten van liefdadigheidsateliers werk te verschaffen aan bedelaars die nog bekwaam waren te werken. Zij zouden er opgeleid worden om te kunnen spinnen en weven. Maar tenslotte pak-ten ook de Fransen het probleem toch meest repressief aan. In heel het Franse rijk (waartoe ook onze streek behoorde) werden een 80-tal bedelaarsgestichten geopend. Een decreet van Napoleon uit 1808 bepaalde dat bedelaars in een gesticht zouden terechtkomen en landlopers moesten naar de gevangenis. Maar ook de Franse tijd ging voorbij zonder dat een serieuze oplossing gevonden werd voor de bedelarij.

Na de Slag van Waterloo (18 juni 1815) , met de ondergang van Napoleon, werden onze gewesten herenigd met Nederland (1815-1830). Maar ook nu werd de bedelarij verder bestreden. Willem, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden schreef in januari 1823:
“ … om ten ernstigste de hand te houden aan de uitvoering der bestaande verordeningen tot wering der bedelarij; om degenen, welke gevonden zullen worden strijdig met die verordeningen te behandelen, of aan de regtbanken over te leveren, of in de bedelaars werkhuizen te doen opnemen…”

Het optreden van de overheid had blijkbaar toch resultaat want het bedelaarswerkhuis van Brugge zat weldra overvol. In de eerste zes maanden van 1823 werden 89 bedelaars aangehouden. Toen werden in juli van dit jaar 130 personen uit Brugge overgebracht naar de kolonie “ Ommerschans “ in de gemeente Ommen – provincie Overijssel- in het noorden van Nederland.
Lees verder Een bedelaar – landloper uit Roksem →

Het boekje Kanaalverhalen dat de Historische Vereniging “Ni’jluusn van vrogger” op 15 mei heeft uitgegeven is ruim een maand later al volledig uitverkocht.

Afb.: Historische vereniging “Ni’jluusn van vrogger”
De voorzijde van het boek “Kanaalverhalen”, herinneringen aan het verdwenen kanaal de Dedemsvaart.

Het werd uitgegeven in het kader van de 200-jarig bestaan van het kanaal de Dedemsvaart. De redactie van de historische vereniging stelde het samen uit verhalen van mensen die in Nieuwleusen langs het kanaal hebben gewoond. Er komt geen herdruk van Kanaalverhalen.

Begin juli zal er door “Ni’jluusn van vrogger” een tweede boekje worden uitgegeven over het kanaal. Dit keer niet met alledaagse verhalen maar met geschriften die in het verleden zijn geschreven en die een beeld geven hoe men toen tegen kanaal en zijn omgeving aankeek. Ook zal ik dat boekje een en ander over de familie Van Dedem zijn te vinden. De titel van het nieuwe boekje is “Kanaalgeschriften”.

Bron: Historische vereniging “Ni’jluusn van vrogger” – 19 juni 2009

Volgende week rolt de nieuwsbrief “‘t Zuute Plassie” No. 12 in bijna 300 digitale brievenbussen met deze keer een special over “De grote brand in Ommen” in 1832.

Nieuwsbrief “‘t Zuute Plassie” No. 12

In “‘t Zuute Plassie” deze keer de laatste stand van zaken m.b.t. de activiteiten rondom het webarchief OudOmmen.nl in “Uit het jasje gegroeid (2)”. Leuke ‘historische’ uitdagingen wachten nog op enthousiaste mensen die, in de lijn van de doelstelling van OudOmmen: “zoveel mogelijk historische informatie voor iedereen toegankelijk maken”, ambities en/of ideeën hebben voor (een deel van) het traject wat begint met het ‘opgraven’ van historische informatie en eindigt met het publiceren hiervan.

Met trots verwijzen we naar een recensie van de Overijsselse Bibliotheek Dienst (OBD) “Website Oud-Ommen: interactief en actueel” waarbij wordt afgesloten met de tekst: “Kortom: Oud-Ommen is een voorbeeld voor samenstellers van websites van historische verenigingen, vooral wat betreft interactiviteit en actualiteit en zou niet misstaan bij een verkiezing van de historische website van het jaar.”

Verder een special over “De grote brand in Ommen” in 1832, een artikel van Jan Lucas die ruim dertig jaar geleden ook is gepubliceerd in “De Darde Klokke”, het tijdschrift van “De Gemienschop van 0ll Ommer”. De achtste augustus 1832 was een dag die velen lang zou bijblijven. Wat was de oorzaak dat in een kort tijdsbestek 30 woonhuizen en 2 schuren volledig in de as werden gelegd? In de nieuwsbrief ook een pagina grote afbeelding van één van de mooiste foto’s uit het webarchief.

De oplage van de door OudOmmen uitgegeven tweemaandelijkse nieuwsbrief “‘t Zuute Plassie” groeit gestaag en telt inmiddels bijna 300 stuks. Aanmelden voor de nieuwsbrief kan heel eenvoudig door alleen het mailadres in te voeren in het linker zijmenu van de site. Maar let er wel op dat het juiste mailadres wordt ingevoerd, want wij krijgen nog steeds regelmatig foute email-adressen door. Als u volgende week zaterdag 20 juni nog geen nieuwsbrief heeft ontvangen is het eerder ingevoerde mailadres waarschijnlijk niet correct en kunt u zich het beste opnieuw aanmelden. Als u het mailadres correct invoert (en verzend) en u krijgt de melding “Er is een bevestiging verzonden naar uw e-mailadres” is de aanmelding gelukt. U ontvangt binnen een paar minuten een mailbericht met een link waarmee u de aanmelding kan bevestigen. Als bij de aanmelding de mededeling “Dit e-mailadres is reeds bekend” verschijnt, is uw email adres al eerder geregistreerd bij OudOmmen voor de nieuwsbrief. Als u in dat geval de nieuwsbrief toch niet ontvangt is er iets met uw mail-account aan de hand en kunt u het beste contact opnemen met uw provider.

Bron: OudOmmen.nl – 12 juni 2009