Janny van der Linde – van Dorth wint dialectdictee Ommen

In De Garve in Beezerveld is Janny van der Linde – van Dorth winnaar geworden van het Ommer dialectdictee dat jaarlijks door de Bibliotheek Ommen en Landstede Welzijn wordt georganiseerd.

 Foto: Bibliotheek Ommen
Schrijver Tiny Jansen (l) en winnaar Janny van der Linde (r)

Twee fouten had zij slechts gemaakt bij het invullen van de juiste betekenis van de vijftig gevraagde dialectwoorden. De woorden werden uitgelicht uit een verhaal dat werd geschreven door Tiny Jansen – de Lange, de winnaar van vorig jaar. De schrijfster had voor haar verhaal geput uit allerlei gebeurtenissen in de familie- en vriendenkring die meer dan veertig jaar geleden plaats vonden. Op humoristische wijze werden allerlei streken van de jongelui uit die tijd voor het voetlicht gehaald. Haar permanenten met een gloeiende pook, de ruiten van de school kapotschieten en geen zin in school hebben, de jeugd uit die tijd kon er ook al wat van.

Alleen de woorden umsgeliek [doorgaans] en everdassen [hagedissen] wist Janny van der Linde niet goed te omschrijven. Voor de rest wist de Ommerse, die in Daarle geboren is en daarna in Den Ham en Dedemsvaart heeft gewoond en zodoende heel wat verschillende varianten van het Sallands dialect heeft opgepikt, alles correct te benoemen. Zij treedt met deze overwinning in de voetsporen van haar echtgenoot die vier jaar geleden won.

Het dialectdictee was met bijna tachtig deelnemers uitstekend bezocht en zal in 2011 dan ook zeker een vervolg krijgen. Lees verder Janny van der Linde – van Dorth wint dialectdictee Ommen

Als een Phoenix uit de as herrezen, icoon in de Bouwstraat authentiek hersteld

De kern van het oude Ommen lag vroeger langs de Brugstraat en rondom de kerk. In de nabijheid van de kom lagen nog betrekkelijk veel onbebouwde terreinen, waar ruimte was voor boerenbedrijfjes van niet al te grote omvang.

 Foto: Dia Ruiter
Fig. 1. Bouwstraat 6-7 Ommen “gemeentelijk monument” april 2010

Zo ontstonden in de 18e eeuw langs de Bouwstraat (de naam zegt het al) bouw- of boerenbedrijven. Enkele hiervan waren begin 20e eeuw nog in gebruik als boerenbedrijf. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw zijn veel oude panden in de kern van Ommen gesloopt en hebben plaats gemaakt voor woon- en winkelpanden. Oorspronkelijk was het pand in de Bouwstraat een stadsboerderij, daarna koetshuis en weer later een winkel.

Het pand is sinds de tachtiger jaren van de vorige eeuw een gemeentelijk (gevel) monument. Een gemeente kan besluiten een bijzonder pand op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen. Dit gebeurt vaak als een pand van plaatselijk of regionaal belang is. In tegenstelling tot een Rijksmonument is er voor een gemeentelijk monument nauwelijks of geen subsidie beschikbaar. Ook mag een gemeentelijk monument in vervallen staat niet worden afgebroken omdat het een beschermde status heeft. De eigenaar van het pand moet alle restauratiekosten zelf betalen. In het economische verkeer heeft een gemeentelijk monument daarom maar een geringe waarde.

Van 1700 tot 1900 woonden in de Bouwstraat op nummer 6 en 7 voornamelijk landbouwers en ambachtslieden. In 1904 brandde de oude stadsboerderij gedeeltelijk af. Het restant werd gesloopt en herbouw vond plaats door Hendrik Jan Gerrits, hotelhouder van Het Zwarte Paard. In de voorgevel van het pand werd een grote deur geplaatst voor het stallen van koetsen ten behoeve van de gasten van hotel Het Zwarte Paard. Na de 2e wereldoorlog kwam het koetshuis in het bezit van de familie Bemboom. In het pand werd een winkel gevestigd i n huishoudelijke artikelen en speelgoed. Het pand heeft 35 jaar lang deze winkelfunctie gehad. De familie Bemboom heeft nooit overwogen het pand te verkopen. Een van de familieleden heeft in 2009 het initiatief genomen om het pand te laten restaureren. Lees verder Als een Phoenix uit de as herrezen, icoon in de Bouwstraat authentiek hersteld

“Besthmener Molen” in feestelijke stemming.

Voor zover een molen in feestelijke stemming kan verkeren is dat bij de “Besthmener Molen” nu zeker het geval. En daar zijn twee redenen voor.

09082603(1280)wr.jpgFoto: Simon van Kampen
Donderdag 31 maart zal de “Besthmener”molen na een toch nog langdurige restauratie worden “opgeleverd” van draaivaardige naar maalvaardige molen.

De in opleiding zijnde molenaar op deze molen Simon van Kampen uit Luttenberg slaagde deze maand voor het examen als molenaar. Hij heeft het examen met goed gevolg afgelegd op de olie-pelmolen in Rijssen. Het aantal gediplomeerde molenaars bij de onder beheer staande molens van de “Stichting Ommer Molens” is hierdoor gestegen tot 4, zodat het aantal draai-uren zeker opgevoerd kan worden.

Verder zal donderdag 31 maart de “Besthmener”molen na een toch nog langdurige restauratie worden “opgeleverd” van draaivaardige naar maalvaardige molen. Er is een nagenoeg compleet nieuw binnenwerk aangebracht samen met molenstenen en toebehoren. De feestelijke heropening zal zeker binnen afzienbare tijd plaatsvinden.

Bron: Harry Woertink – 29 maart 2010

Verzetsman Jan Hendrik Seigers belicht tijdens expositie over de 65-jarige bevrijding in Streekmuseum

OMMEN – In het Ommer Streekmuseum zijn tijdens de expositie over de 65-jarige bevrijding unieke documenten te zien van de Ommer verzetsman Jan Hendrik (Jan) Seigers (1919-1997). Het gaat om diverse onderscheidingen en medailles die Seigers heeft ontvangen voor zijn heldendaden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

 Foto OudOmmen
Een foto van Jan Hendrik Seigers tijdens de oorlog (l) en in 1989 (r).

In het Ommer Streekmuseum zijn tijdens de expositie over de 65-jarige bevrijding unieke documenten te zien van de Ommer verzetsman Jan Hendrik (Jan) Seigers (1919-1997). Het gaat om diverse onderscheidingen en medailles die Seigers heeft ontvangen voor zijn heldendaden tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de periode1940-1945 was Seigers op vele fronten actief in het verzet. Hij wist Joodse families onder te brengen en geallieerde vliegers te verbergen en verder te vervoeren. Ook voerde hij gewapend verzet tegen de onderdrukking van de Duitsers. In verzetskringen was Seigers ook bekend onder de naam Jan van Ommen.

Jan Seigers werd geboren in het Ommer kerkdorp Lemele. Al in 1940 wordt hij opgenomen in de ondergrondse Orde Dienst. Als Joodse mensen moeten onderduiken wordt als eerste bij Seigers aangeklopt. Zijn werkterrein komt ook buiten Lemele te leggen in onder andere de verzetsgroep Veenendaal. In 1942 gaat Seigers wonen in het bosrijke en heuvelachtige gebied van Ommen De Wolfskuil. In een heuvel wordt een onderaards verblijf gemaakt. Voor buitenstaanders niet te ontdekken en in de omgeving afgezet met prikkeldraad. Bemanningen van Engelse en Amerikaanse vliegtuigen die door Duitsers naar beneden zijn geschoten vinden bij Seigers onderdak. Ook ontvluchte Franse krijgsgevangenen vinder er een schuiloord. Veel succes is er bij het opvangen, verbergen en verder vervoerden van geallieerde piloten. Via de Enschedese verzetsman Johannes ter Horst zet Seigers totaal 70 piloten op de ontsnappingslijn Venlo, België, Frankrijk en Spanje naar Engeland. Het huis in de Wolfskuil, met zijn geheime schuilplaats, is een veilig onderkomen geweest.

Om een gewapend verzet te kunnen voeren wordt op 12 juni 1944 de Knokploeg Ommen opgericht. Van korte duur, want bij het zoeken naar vliegers van een geallieerd vliegtuig net buiten Ommen wordt Seigers samen met de verzetsmannen Wicher Dam en Ge Jansen na een beschieting overmeesterd. Lees verder Verzetsman Jan Hendrik Seigers belicht tijdens expositie over de 65-jarige bevrijding in Streekmuseum

Palm, palm, pasen, eikoerei, als het nog één keer zondag is dan krijgen wij een ei

OMMEN – Isa Waterink is zaterdag winnaar geworden van het mooist versierde broodzwaantje van de palmpasenoptocht in Ommen.

 Foto: Hans Steen

Zij mocht als hoofdprijs het Darde Klokke-uurwerkje in ontvangst nemen. Na de keuring van de palmpasenstokken maakten de deelnemers met muziek van Soli Deo Gloria een korte optocht langs het verzorgingscentrum Oldenhaghen.

De palmpasenoptocht is een jaarlijkse activiteit van de Gemienschop van Oll Ommer. De broodzwaantjes of haantjes moeten volgens oude traditie versierd zijn. Bij de beoordeling van de mooiste versierde paasstok kijkt de jury dan ook kritisch naar het gebruik van de materialen. Vooral ook wordt gelet of gebruik is gemaakt van een geschilde stok en versiering van palmtakjes, rozijnen, paaseitjes en een sinaasappel. De meeste voldeden daar aan volgens de jury bestaande uit Gerrie Horsman, Frouwke Doezeman en Ali Pot.

Alle deelnemers kregen als beloning een reep chocola en een sinaasappel, terwijl de mooiste zwaantjes van de deelnemers, verdeeld in leeftijdscategorieën, in aanmerking kwamen voor een geldprijsje.
Uitslag
Allermooiste zwaan en De Darde Klokkeprijs: Isa Waterink.
Groot: 1. Jonne Maathuis; 2. Wouter Vosjan; 3. Vera Kleinherenbrink
Middel: 1. Emma Grotemarsink; 2. Quiten Waterink; 3. Muriël van Marle.
Klein: 1. Bjorn van Marle; 2. Niels Zwinselman; 3. Kim Kuipers.

Voor meer foto’s: Lees verder Palm, palm, pasen, eikoerei, als het nog één keer zondag is dan krijgen wij een ei

Speciale thema expositie geopend over de 65-jarige bevrijding in het streekmuseum van Ommen

 OMMEN – In het streekmuseum van Ommen wordt vrijdag 9 april een speciale thema expositie geopend over de 65-jarige bevrijding. Er zijn verschillende voorwerpen tentoongesteld die herinneren aan de periode 1940-1945.

Foto: OudOmmen – ontvangen van Albert Ziëck – Stichting “Leven achter prikkeldraad 1940-1945”
Uniek op de expo is een jas die gedragen werd door een gevangene, de heer A.K. van Leerdam, van het voormalig gevangenkamp Erika. De letters SK staan voor “Straf Kompagnie”. Deze compagnie bestond uit een groep gevangenen die in een aparte barak zaten. De groep van 10 tot 15 man werd nog wreder behandeld en kregen nog minder te eten dan de rest. Men kwam in de “Straf Kompagnie” omdat er een vluchtpoging was gedaan of brutaal gedrag had getoond. De hoofden werden kaalgeschoren en hun zeer lange werkdagen bestond uit exerceren, het in ontvangst nemen van ontelbare slagen en schoppen. Meer informatie over de jas verkrijgbaar tijdens de expositie in het museum.

Ook zijn onderscheidingen van Ommer verzetsmensen te zien. Van verzetsman Jan Hendrik Seigers zijn er onder anderen onderscheidingen die hij kreeg uit Engeland, Frankrijk en Amerika. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Seigers op vele fronten actief in het verzet. Hij wist Joodse families onder te brengen en geallieerde vliegers te verbergen en verder te vervoeren. In Ommen richtte hij de Knok Ploeg Ommen op.

Verder wordt een klankbeeld getoond van foto’s die tijdens de bevrijding in Ommen zijn gemaakt. Ook is er een maquette van kamp Erika.

Openingstijden: dinsdag t/m vrijdag van 10.00 -17.00 uur; zaterdag van 13.00-16.30 uur. Groepen ook na afspraak buiten de normale openingstijden.


Op vrijdag 9 april trekt een leger van oude militaire voertuigen door Ommen

OMMEN – In het kader van het bevrijdingsfeest trekt op vrijdag 9 april ook een leger van oude militaire voertuigen door Ommen.

Zij rijden van Nijverdal naar Balkbrug als ‘Geallieerde troepen’ uit de periode van de Tweede Wereldoorlog. De bedoeling is om s middags op De Voormars een korte stop te maken. Het gaat om leden van Keep Them Rolling die als ‘soldaten’ het wel en wee uit van de geallieerden uitbeelden met originele kleding, voertuigen, wapens en velduitrusting van toen.

Bron: Harry Woertink – 26 maart 2010

Zondag 11 april wordt herdacht dat vijfenzestig jaar geleden Ommen werd bevrijd

OMMEN – Met het luiden van de klokken van de Hervormde kerk in de vroege ochtend van zondag 11 april wordt herdacht dat vijfenzestig jaar geleden Ommen werd bevrijd van het juk van de nazi’s.

R003-1bw--.jpgFoto: OudOmmen
De terugkeer van de luidklokken, die in 1943 door de Duitsers uit de Hervormde Kerk zijn weggevoerd

Om het feest van de bevrijding te onderstrepen wordt de bevolking opgeroepen om 11 april de nationale driekleur uit te steken. Het luiden van de gemeenteklokken – een kwartier lang – begint 11 april om zes uur in de ochtend. Om de vijf jaar wordt dit ritueel gehouden waarbij altijd de bevolking van Ommen vroeg uit de veren is om bij het luiden van de klokken aanwezig te zijn. Ook wordt dan het Wilhelmus gezongen.

Vroeger trokken de Ommenaren zelf aan de touwen die met de klok verbonden waren. Maar met de komst van een mechanisch luidsysteem is het nu een kwestie van het omzetten van een schakelaar. Luiden de klokken normaal bij aanvang van een kerkdienst, rouw of trouw en het binnenroepen van de burgers in de stad, op 11 april gaat het om het feest van de bevrijding te vieren.

De twee gemeenteklokken zelf hebben niet de bevrijding van Ommen in 1945 in kunnen luiden. Ze werden namelijk op 16 en 17 april 1943 uit het klokkenhuis weggehaald om in Duitsland te worden gesmolten voor de wapenindustrie. Zover is het echter niet gekomen, want in november 1945 komt het bericht dat de klokken uit Ommen terug zijn gevonden in Hamberg. Op 12 maart 1946 werden de gemeenteklokken weer terug geplaatst. Dat geldt helaas niet voor de klok uit de Gereformeerde Kerk en de kerkklokken uit Beerzerveld en Vilsteren, die nooit weer zijn terug gekomen.

De bevrijding van Ommen door de Canadezen kwam uit zuidelijke richting. Op 6 april 1945 passeren al soldaten van de Manitoba Dragoons de grens bij Den Ham. De brug over de Regge in de buurtschap Nieuwebrug is opgeblazen en Ommen wordt bereikt via de brug over de Regge in Archem. Die is door de Duitsers vergeten. Lees verder Zondag 11 april wordt herdacht dat vijfenzestig jaar geleden Ommen werd bevrijd

Monumenten in de gemeente Ommen die strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog zichtbaar maken

OMMEN – In de gemeente Ommen zijn mede op initiatief van De Darde Klokke tal van monumenten geplaatst die de strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog zichtbaar maken.

Oorlogsmonumenten 007(1000)wr.jpgFoto: Harry Woertink
Herdenkingsmonument aan de muur van het gemeentehuis aan de Chevalleraustraat.

De rotonde op de kruising Hammerweg/Lemelerweg heeft de naam Manitoba rotonde en herinnert aan het Canadese leger of de XII Manitoba Dragoons. Dit Canadese Cavalerie Verkennings Regiment, was in velen delen van het vasteland van Europa, ook in deze regio, zeer actief.

Een plaquette aan de muur van autoshowroom Cents aan de Stationsweg. Hier sneuvelden voor de bevrijding van Ommen op 6 april 1945 de Canadese soldaten luitenant George Thomas Wilson en trooper Gerald Wilfred Soanes door een vijandelijke Panzerfaust.

Een gedenkplaat aan de muur van het oude gemeentehuis op de plek waar op 11 april 1945 de Canadese Black Watch over de oude Vechtbrug kwam om de stad Ommen te bevrijden.

Een koperen plaat op de muur van het gemeentehuis ter herinnering aan de bevrijding door de Canadezen in april 1945, aangeboden door Comité Welcome Veterans op 5 mei 2001.

Een gedenksteen op de Joodse begraafplaats om de Joodse inwoners van Ommen, die in 1942 en 1943 werden weggevoerd blijvend te eren.

Een groot stenen herdenkingsmonument aan de muur van het gemeentehuis, ter herinnering aan de strijd voor de vrijheid tegen de onderdrukking in de oorlogsjaren 1940-1945. Lees verder Monumenten in de gemeente Ommen die strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog zichtbaar maken

Tweede Paasdag eiertikken in de muziektent op de Markt

OMMEN – Tweede Paasdag wordt weer een grote drukte verwacht bij het eiertikken in Ommen. Rond elf uur begint het traditionele eiertikken, waar het de bedoeling is om de eieren zo lang mogelijk heel te houden.

 Foto: OudOmmen
Eiertikken op Paasmaandag in 1970, met v.l.n.r.: G. Veurink, Joh. Hurink, H. Oldeman en A. Makkinga.

Vanwege werkzaamheden op het Kerkplein is dit keer het eiertikken verplaatst naar de muziektent op de Markt. Dit eeuwenoude paasgebruik wordt overeind gehouden door de Gemienschop van Oll Ommer. De spelregels zijn daarbij als volgt: er worden groepjes van vier personen gevormd, die met een ei, diep weggestoken in hun knuisten waardoor alleen de bovenkant zichtbaar blijf, aan het tikken slaan. Scherp op scherp en stomp tegen stomp. Wie het laatste ei van de medespelers stuk tikt krijgt de getikte eieren als overwinning.

Op Tweede Paasdag is het de familie Martens die z´n 2000 hard gekookte eieren aan de man of vrouw brengen. Ze zorgen al drie generaties lang voor het koken en verkopen van de eieren. De oude Gerrit Jan Martens zorgde er voor dat begin 1900 het eiertikken een populair spel werd. Bij Martens ging het aanvankelijk meer op de knikkers dan het spel. Met een aardappelmandje vol eieren in de aanslag wachtte hij de kerkgangers op die bij hem een eitje konden kopen. De kinderen rolden er s middags mee op de Koeksebelt.

Het handeltje ging over van vader op zoon. In de oorlogsjaren kwam er weinig van terecht. Pas in 1952 werd de traditie weer nieuw leven ingeblazen. Dat was mede te danken aan Oll Ommer. Spoedig liep in de loop der jaren het aantal verkochte eieren op van enkele honderden tot een paar duizend exemplaren. Nu is het al jaren zo dat Gerard Martens met zijn zwager Kees Keizer zich kort voor ’t paasweekeinde terug trekken in een schuurtje op het platteland. Daar staat een oud kookpot. Die wordt zaterdag voor Pasen flink opgestookt om de eieren te koken. Lees verder Tweede Paasdag eiertikken in de muziektent op de Markt

Fietstocht langs oorlogsmonumenten in Ommen

OMMEN – De Darde Klokke organiseert op zondag 11 april een fietstocht langs oorlogsmonumenten in Ommen.

De fietstocht met begeleiding start om acht uur in de ochtend op de parkeerplaats van het gemeentehuis. Onderweg worden zowel in de kom van Ommen als in het buitengebied diverse monumenten aan gedaan die herinneren aan de strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog. De route is ongeveer 25 kilometer lang.
Halverwege de ochtend zijn de fietsers weer terug. Opgave vooraf is niet nodig.

Bron: Harry Woertink – 26 maart 2010