Dit jaar wordt gevierd dat het zeventig jaar geleden is dat Nederland werd bevrijd van het juk van de Nazi’s. Deze viering blijft ook in Ommen niet onopgemerkt.

Links: Een Canadese tank passeert hier op 11 april 1945 een zwaar beschadigde woning bij de Vechtbrug.
Rechts: De bevrijding van Ommen 11 april 1945. De vlaggen zijn uit. De mensen lopen op de zwaar gehavende Vechtbrug. Bij het toenmalige gemeentehuis hangen de ramen uit de sponningen. Ook het rechter winkelpand van toen horlogerie van der Kolk is zwaar beschadigd. Op de achtergrond de Hervormde kerk.

Foto’s: OudOmmen

Voor Ommen is 11 april de Bevrijdingsdag. Die dag worden ’s morgens om 06.00 uur de klokken geluid van de Hervormde kerk als teken dat de Canadese soldaten Ommen bevrijdden. Verder wordt op 11 april om 11.00 uur bij het gemeentehuis een nieuw monument voor alle oorlogsslachtoffers uit Ommen onthuld. In de Carrousel is ‘s middags om 14.00 uur een lezing en wordt ‘s avonds om 20.00 uur een herdenkingsconcert georganiseerd in de Gereformeerd kerk. Vanaf 11 april is er in het Streekmuseum ook een thema-expositie te zien in het kader van “Ommen 70 jaar bevrijd”.

Klokluiden en vlaggen uit op 11 april 2015
Ommen werd bevrijd in de vroege morgen op 11 april 1945 toen de Canadese bevrijders uit zuidelijke richting de Vechtbrug passeerden. Het gemeentebestuur alsmede de gezamenlijke organisaties bestaande uit de Oranjevereniging, het 4 mei comité, de Historische Kring Ommen en de Gemienschop van Oll Ommer doen een beroep op de inwoners van Ommen om zaterdag 11 april massaal de nationale driekleur uit te steken. Op de Bevrijdingsdag van Ommen worden ‘s morgens om zes uur de klokken geluid van de Hervormde Kerk. Ze luiden de intocht in van de Canadese bevrijders die zeventig jaar geleden vanuit het zuiden Ommen binnentrokken. Om de vijf jaar wordt deze traditie van het klokluiden gehouden.

Expositie in het Ommer Streekmuseum “Ommen 70 jaar bevrijd”
In het kader van 75 jaar begin van de Tweede Wereldoorlog en dat Nederland 70 jaar in vrede en vrijheid leeft organiseert het Streekmuseum in samenwerking met de HKO een thema-expositie “Ommen 70 jaar bevrijd”. Er zijn verschillende voorwerpen tentoongesteld die herinneren aan de periode 1940-1945. Lees verder 1945 – 2015 Herdenken en vieren in vrijheid →

OMMEN – Met als titel: “Bijen, bloemen en boerderijen” dit keer in het nieuwste nummer van De Darde Klokke aandacht voor het oude beroep van imker.

Op erve “Wolfskamp” in de buurtschap Giethmen is nog een bijenstal actief en ook in de buurtschap Junne wordt nog steeds honing gewonnen en verhandeld als hobby. Verder in de jongste uitgave van het historisch tijdschrift de geschiedenis van Huis Beerze, gebouwd in 1925 met als eerste eigenaar Baron Bentinck tot Buckhorst. Ook hoe Stegeren en Arriën aan een ‘ramp’ zijn ontsnapt door capriolen van een Ommer dienstplichtig militair. Verder een beschrijving van de primitieve omstandigheden waarin vroeger door mensen met een beroep in de buitenlucht hun boterham moesten eten: in de openlucht met in de winter een open vuurtje tot een comfortabele schaftwagen compleet met toilet.

In De Darde Klokke ook het Sinterklaasfeest en de rituelen met Oud- en Nieuwjaar. Tot in de zestiger jaren werd in Ommen de Goedheiligman ingehaald in de haven van de inmiddels gedempte Ommerkanaal. Met de jaarwisseling ontbrak het thuis niet aan oliebollen, appelflappen en knieperties. Op de laatste dag van het jaar was het “slepen” een (baldadige) traditie waarbij alles wat bij iemand op het erf stond bij een ander weer werd neergezet. Het carbidschieten en op Nieuwjaarsdag een paar centen proberen op te halen met het “’Niejoar winn’n” waren vroeger leuke bezigheden voor de kinderen. Op de avond van 31 december 1950 was Ommen voor de radio toen smid Luttekes met twaalf slagen op het aambeeld het Nederlandse volk een goed nieuwjaar toewenste met de Ommer spreuk: “’t Giet ôw goed bi’j all wa’j doet – ’t Volk van Ommen”.

Het nieuwe kwartaal blad van de Historische Kring Ommen nummer 173 is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen en wordt bij de abonnees bezorgd.

Bron: Harry Woertink – 30 november 2014

OMMEN – In hoeverre kunnen Ommer cultuurhistorische instanties met elkaar samenwerken? Is een overkoepeling wellicht een juiste aanpak?

Voorafgaande aan het overleg werd door de HVA de mogelijkheid geboden om het Kalkovenscomplex te bezichtigen. Rechts de turfboot en op de achtergrond de realisatie van een vroegere scheepshelling.
Foto: OudOmmen

Met als insteek ‘Samen staan we sterk’ passeerden deze vragen en mogelijkheden van samenwerking de revue op de bijeenkomst van vertegenwoordigers van achtereenvolgens de Gemienschop van Oll Ommer, stichting Oud Ommen.nl, Stichting Ommer Molens, Tinnenfigurenmuseum, Vereniging Ommerschans, De Darde Klokke, Natuurinformaticentrum Ommen, Historische Kring Ommen en Streekmuseum Ommen. Deze bijeenkomst werd gehouden op dinsdag 9 september 2014 in de Turfschuur van museum De Kalkovens in Dedemsvaart, onderdeel van de Historische Vereniging Avereest (HVA). Met 1750 leden en een korps van 90 vrijwilligers is Dedemsvaart een voorbeeld van hoe het in de praktijk kan. Vooral ook omdat de HVA als vereniging niet alleen een museum bestiert maar daarnaast ook nog een klein theater in de oude Gashouder. HVA-voorzitter Barend Rooseboom liet aan de hand van voorbeelden zien hoe de HVA functioneert. Voor de gemeente Hardenberg is Rooseboom bovendien voorzitter van een overkoepeling van Hardenbergse cultuurhistorische instanties. Rooseboom pleitte voor het belang van één aanspreekpunt voor cultuurhistorisch Ommen, waarbij voor de toekomst een samenwerking met de overkoepeling van Hardenberg niet wordt uitgesloten. Met aanwezige vertegenwoordigers is afgesproken dat zij de mogelijkheden binnen hun bestuur bespreken. Binnenkort wordt dan een vervolggesprek gehouden.

Voorafgaande aan het overleg werd door de HVA de mogelijkheid geboden om het Kalkovenscomplex te bezichtigen. Ook werd een kijkje genomen in de Gashouder en in de Turfboot van de HVA. Met elkaar fraai industrieel erfgoed dat nog bewaard is gebleven. Momenteel wordt bij het museum hard gewerkt aan de realisatie van een vroegere scheepshelling in combinatie met een timmermanswerkplaats en smederij.

Bron: Harry Woertink – 10 september 2014

De binnenstad van Leeuwarden was zaterdag 6 september 2014 het doel van het reisje voor de medewerkers van De Darde Klokke.

De groep uit Ommen op bezoek in Leeuwarden.
Foto’s: Harry Woertink

Met als gids Harry Woertink werd een historische stadswandeling gemaakt langs de vele bezienswaardigheden in Leeuwarden (Ljouwert). Een wandeling door de tijd, van de middeleeuwen tot en met de 20ste eeuw, langs kerken, paleizen, herenhuizen, gasthuizen en weeshuizen. De deelnemers waren erg onder de indruk over het mooie dat Leeuwarden te bieden heeft. Hoogtepunten van de wandeling waren onder andere een bezoek aan de Grote kerk met de graven van de Nassau’s, de hofjes en ook de museale grutterswinkel waar koffie werd gedronken met Oranje koek. Met uitzicht over de oude Waag was er s middags een lunch. Op het terras van het Stads café werd als afsluiting van de indrukwekkende stadswandeling nog even nagenoten.

Leeuwarden is de hoofdstad van de provincie Friesland en telt ongeveer 108.000 inwoners. Leeuwarden mag in 2018 samen met de Maltese hoofdstad Valletta de titel ‘Culturele Hoofdstad van Europa’ dragen. De jury met vertegenwoordigers uit het Europese en Nederlandse culturele veld, verkoos Leeuwarden boven Eindhoven en Maastricht. Met 617 rijksmonumenteninschrijvingen staat Leeuwarden in de top-15 van Nederlandse monumentengemeenten. Ook heeft de stad beschermde stadsgezichten zoals de binnenstad met singels. Naast de rijksmonumenten zijn er 375 beeldbepalende panden. Leeuwarden kent een rijke geschiedenis van de Nassau’s, voorvaderen van onze koninklijke familie. Bekende Leeuwarders worden in ere gehouden met (stand)beelden. Een keur van Nederlandse en Friese dichters vertellen hun poëzie op bijna 40 stenen die verspreid over de stad in het plaveisel zijn gelegd.

Lang niet alles kon in een dag bekijken worden; zeker niet als we daar ook nog eens alle musea aan zouden doen. De bezienswaardigheden van deze dag op rij:

1. Oldenhove. Een onafgebouwde scheve kerktoren. Aan de Oldehoofdsterkerkhof staat de scheve 40 meter hoge, gotische toren uit 1529-1532, de Oldehove. In 1529 werd bouwmeester Jacob van Aaken door kerk- en stadsbestuur aangesteld om een nieuwe kerktoren te bouwen. Toen de toren tien meter hoog was, begon hij aan de kant van de traptreden te verzakken. Er werd geprobeerd loodrecht door te bouwen, waardoor de toren behalve scheef, ook krom werd. De fundering van lagen kalk en klei was blijkbaar niet berekend op het gewicht, want de toren verzakte steeds meer. Na drie jaar was de Oldehove veertig meter hoog en hing hij anderhalve meter uit het lood. De bouw werd gestopt en ook de nieuwe kerk, die bouwvallige Sint Vituskerk moest vervangen, kwam er niet. Later zijn de hoge spitsboogramen en de portalen in de onderste geleding dichtgemetseld voor de soliditeit van de toren. Een klomp baksteen die ooit hét statussymbool van Leeuwarden had moeten worden, is desondanks de trots van elke Leeuwarder. De toren is in de zomermaanden te beklimmen en geeft prachtige vergezichten over Leeuwarden en wijde omgeving. Naast de Oldehove een standbeeld van Fries dichter en Nederlands staatsman Pieter Jelles Troelstra 1860-1930). Lees verder Een wandeling door de tijd: de binnenstad van Leeuwarden →

OMMEN – In de nieuwste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke aandacht voor bakkers en bakkerijen in Ommen.

Afb.: Harry Woertink

Gerrit Hengelaar opende in 1936 een nieuwe bakkerij aan de Stationsweg in Ommen en kreeg van zijn ouders bij de opening voor de winkelkassa 7,14 guldens mee om te kunnen wisselen. Dat was toen evenzoveel als een weekloon. Eerst als dokterswoning van de wethouder, later een kruidenierswinkel van Albert Heijn en nu een opticien, schrijft het pand Brugstraat 22 in Ommen een rijke geschiedenis. Van het oude pand is alleen nog de gevelsteen bewaard gebleven. Een soort protestbord in oud Nederlands met daarop een kat, muis en uil. Deze door de eerste Ommer huisarts aangebrachte gevelsteen prijkt nu op de muur van het klokkenhuis van de Hervormde kerk met als tekst: ‘O uil gij doet mij onrecht, die muis is mij toegezegd. Ja kat, gij moet weten, ongegund brood wordt het meest gegeten’.

Verder dit keer in de kwartaaluitgave van de Historische Kring Ommen een opsomming van de vroegere bewoners van de Markt. Als vroeger klonk “Ga je mee naar de stangen”, dat was dat algemeen bekend dat de kinderen speelden op de ijzeren stangen die daar waren geplaatst om het vee bij elkaar te houden van de wekelijkse veemarkt. De Markt was ook een trefpunt voor de Ommenaren waar ook de muziektent een belangrijke bijdrage leverde. Vooral in de zomermaanden waren er tal van activiteiten. Op- en rondom de muziektent vonden muziek- koor en gymnastiekoptredens plaats. Het nieuwste nummer 172 van De Darde Klokke is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen en wordt bij de abonnees bezorgd.

Bron: Harry Woertink – 26 augustus 2014

OMMEN – De naam lijkt griezelend, maar verklaarbaar: ‘de Duvelshut’. Dit is de huisnaam van een boerderij aan de Emslandweg in Ommen.

Ooit heeft hier, op de woeste gronden van Varsen, een jagershut gestaan met de naam ‘de Duvelshut’. Deze historische naam kan afkomstig zijn van het potkacheltje binnen, in de volksmond ‘een duveltje’, maar kan ook slaan op de gronden in de omgeving, die vroeger geen ‘duvel’ waard waren, zeg maar niks tot weinig. De naam ‘de Duvelshut’ is altijd gebleven als huisnaam voor de boerderij. In het nieuwste nummer van het historische tijdschrift De Darde Klokke wordt een tipje van de sluier opgelicht als het gaat over de bewoongeschiedenis. Verder wordt in de nieuwste uitgave een eeuwenoude boerderij in de buurtschap Arriën beschreven. Het gaat om de oude boerenerve ‘Otmans’, die al zes generaties lang bewoond wordt door een familie met de naam ‘Veurink’. De voorlaatste bewoner werd ‘Otmans Jaan’ genoemd of te wel Jan Cesar Karel Veurink. Dochter Berendina heeft samen met echtgenoot Wim Mulder de bewoning voortgezet en ook de nazaten dienen zich inmiddels aan.

In de jongste uitgave worden de spotlights gericht op de geschiedenis van kasteel Eerde en de familie Van Pallandt. Verder wordt Huize Het Laar belicht. In De Darde Klokke ook een verhaal over de nog steeds vermiste Duitse vlieger Konrad Sommer. In een strijd tussen 20 Duitse jagers en 50 Amerikaanse vliegtuigen werden op 10 februari 1944 zestien Duitse vliegtuigen als vogels uit de lucht geschoten. Aan de Beerzerhaar stort in de moerassige grond een Duits vliegtuig. In 1998 vindt nog weer een berging plaats, waar resten van één vlieger naar boven gehaald worden. Echter de sporen van de inzittende Sommer blijven nog steeds onvindbaar en worden na 70 jaar nog steeds vermist.

Het nieuwste nummer 171 is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen en wordt bij de abonnees bezorgd.

Bron: Harry Woertink – 7 mei 2014

OMMEN – Het leven van ‘Mientie van ’n Brul’ is één van de onderwerpen in de nieuwste uitgave (nummer 170) van het driemaandelijks tijdschrift De Darde Klokke.

Ze heeft gewoond op de plek waar nu het gemeentehuis van Ommen staat. Mientie (1908-1999) woonde ook dicht bij het kanaal en de brug, daarom werd ze ook wel aangeduid met ‘Mientie bi’j de brugge’. Dankzij vele brieven van haar wordt inzicht gegeven kan haar leven op de boerderij waar os en paard werden ingezet voor het dagelijkse werk. Ook de oorlogsherinneringen van de hoofdpersoon worden beschreven en dat ze in haar jeugd het fietsen nooit heeft geleerd.

Verder uitgebreid de geschiedenis van de in 1914 opgerichte maar inmiddels ter ziele gegane openbare school in Dalmsholte. De grond voor de bouw van de school was een schenking van de bewoners. De eerste schooljuf kwam met de trein toen die nog heen en weer pendelende tussen Deventer en Ommen. Vijfentwintig jaar geleden werd het 75 jarig bestaan van de school uitbundig gevierd.

In de schaapskooi van de laatste schaapherder van Witharen wordt nu kunst gemaakt en getoond. De vier ongetrouwde broers, Gerrit, Hendrik, Berend en Herman die daar hun leven hebben gesleten zijn onderwerp in het nieuwe nummer.

Abonnees krijgen het tijdschrift toegestuurd. Losse exemplaren zijn te koop bij Bruna in de Kruisstraat.
Bron: Harry Woertink – 12 februari 2014

OMMEN – De belangstelling voor geschiedenis groeit. Deze conclusie is afkomstig van de verschillende organisaties in Ommen die zich toeleggen op de (lokale) historie.

De Vechtbrug in 1926. Nostalgische gevoelens bij het zien van plaatjes van vroeger, echter een brug als toen zal de Vechtbrug in Ommen nooit meer worden.
Foto: Harry Woertink

Bij de Historische Kring Ommen (HKO), de vereniging van Oud Ommenaren ‘Gemienschop van Oll Ommer’ en ook op de website OudOmmen is sprake van een toenemende interesse. Dit is vooral merkbaar bij bijeenkomsten die gehouden worden waar geschiedenis onderwerp van gesprek is. Bij de site OudOmmen gaat het vooral om het aantal bezoeken op de website. “Het aantal kijkcijfers voor de maand januari op onze website brak op alle fronten een uniek record”, aldus Tjeerd de Leeuw van http://www.OudOmmen.nl. De website OudOmmen heeft in haar bijna acht jarig bestaan veel historisch materiaal verzameld en gepubliceerd op haar webarchief als het gaat om de geschiedenis van Ommen en omgeving. “De belangstelling voor onze website toont een nog steeds stijgende lijn. We hadden in januari qua kijkcijfers op alle fronten de hoogste score ooit”, zegt De Leeuw.

Ook Harry Woertink, betrokken bij verschillende in Ommen opererende instanties op historisch gebied constateert een toenemende belangstelling. “De belangstelling voor de geschiedenis is de laatste jaren almaar groter geworden. Tien jaar geleden besteedde de TV nauwelijks aandacht aan ons verleden en was geschiedenis letterlijk iets van vroeger. Maar nu ligt dat anders. Oud is nu in, en het studieobject van de historicus groeit met de dag. Een prima zaak, want historisch besef is leuk en bovendien keihard nodig als tegenwicht in een onstuimige wereld. Voor mij is geschiedenis iets dat bruggen slaat. Verbindingen legt en heldere inzichten verschaft”, aldus Woertink. Het drie maandelijks historisch tijdschrift De Darde Klokke deelt in dit succes met ruim duizend abonnees. Sinds de HKO het nieuwe verenigingsgebouw ‘Ommen(n)zien’ in de Carrousel in gebruik heeft met meer openingsuren is ook hier de belangstelling toegenomen.

De website OudOmmen breidt haar activiteiten uit. Er wordt binnenkort een start gemaakt met een serie de mens achter de historie. “Wat weten we van die mensen zelf en wat is er na een generatie nog over die mensen bekend?”, is de vraag die OudOmmen zich zelf heeft gesteld. Om deze leemte te vullen gaat OudOmmen.nl bekende maar ook vooral minder bekende/onbekende Ommenaren letterlijk en figuurlijk in beeld brengen. “De mens achter alle historie is nog onderbelicht. Zonder mensen waren er geen verhalen geweest of waren die verhalen niet interessant of niet compleet”, aldus De Leeuw.

Oud Ommenaren die bereid zijn zich te laten interviewen kunnen zich melden bij de stichting OudOmmen.nl: info@OudOmmen.nl of ’s avonds telefonisch: 0529-452945.

Bron: Harry Woertink – 6 februari 2014

OMMEN – In het nieuwste nummer van De Darde Klokke aandacht voor de oude boerenschoolmeesters in de marke Giethmen.

Was een boer niet dom dan volgde al gauw een aanstelling als schoolmeester om de kinderen in de wintermaanden het lezen, schrijven en rekenen aan de kinderen in de marke te leren. Voor de school in Giethmen was dat in 1789 Gerrit Jan Warmelink. Deze familie weet het onderwijs geven aan de kinderen drie generaties lang vast te houden. Daarom ook dat de familie Warmelink de bijnaam kreeg “de Meister”, vertaald als ‘de Meester”. Een boerderijen in de buurtschap met de naam “Meesters Hendek” verwijst nog naar deze oude geschiedenis.

In het kader van verdwenen Ommer bedrijven dit keer aandacht voor kruidendrogerij “Angelica”. Als boerencoöperatie vestigt het bedrijf zich in 1951 aan de Haven Oost in Ommen. Er worden kruiden en gewassen gedroogd voornamelijk bestemd als grondstof voor pillen, poeders en drankjes. Ondanks branden in 1952 en 1965 weet de kruidendrogerij zich telkens uit de as te herrijzen, totdat uiteindelijk door de malaise het doek valt in 2006 en de gemeente de gebouwen aankoopt voor woningbouw. Verder wordt de geschiedenis van kasteel Eerde ende familie Van Pallandt beschreven en wordt honderd jaar padvinderij in Ommen belicht. Ook de honderd jaar geschiedenis van Park 1813 op de Lemelerberg is onderwerp van het historische tijdschrift van de Historische Kring Ommen.

Het nieuwste nummer 169 is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen en wordt bij de abonnees bezorgd.

Bron: Harry Woertink – 21 november 2013

Binnen de Historische Kring Ommen (HKO) is de werkgroep Tweede Wereldoorlog actief. De groep houdt zich bezig met de plaatselijke oorlogsgebeurtenissen in de periode 1940-1945.

1943 – Groep gevangenen met bewaker en de boer waar zij voor werkten.
Foto: OudOmmen

Regelmatig worden vragen van derden beantwoord die met de oorlog te maken. De werkgroep organiseert de dodenherdenking op de Besthmenerberg, heeft een fietstocht langs oorlogsmonumenten uitgezet. Voor De Darde Klokke worden bijdragen geleverd die betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog.

Werkzaamheden van de werkgroep WO II zijn momenteel het inventariseren van boeken die zijn uitgekomen over de WO II waarbij Ommen betrokken is. Verder wordt gewerkt aan het samenstellen van een slachtofferlijst met alle omgekomen Ommenaren sinds de Tweede Wereldoorlog tot aan heden. De bedoeling is om binnen de gemeente Ommen een gedenkmonument op te richten waarop al deze personen worden vermeld. Er wordt een onderzoek gestart naar het conserveren van een houten barak die mogelijk op Kamp Erika heeft gestaan. Nieuwe leden voor de werkgroep zijn altijd welkom. De volgende vergaderingen van de werkgroep zijn op 18 november en 17 december vanaf 19.30 uur in de Carrousel.

Voor meer informatie over de werkgroep WO II bij onze contactpersoon Jan Scholten; mailadres: jan.scholten2@gmail.com.

Bron: Harry Woertink – 15 november 2013