Binnen de Historische Kring Ommen (HKO) is de werkgroep Tweede Wereldoorlog actief. De groep houdt zich bezig met de plaatselijke oorlogsgebeurtenissen in de periode 1940-1945.

1943 – Groep gevangenen met bewaker en de boer waar zij voor werkten.
Foto: OudOmmen

Regelmatig worden vragen van derden beantwoord die met de oorlog te maken. De werkgroep organiseert de dodenherdenking op de Besthmenerberg, heeft een fietstocht langs oorlogsmonumenten uitgezet. Voor De Darde Klokke worden bijdragen geleverd die betrekking hebben op de Tweede Wereldoorlog.

Werkzaamheden van de werkgroep WO II zijn momenteel het inventariseren van boeken die zijn uitgekomen over de WO II waarbij Ommen betrokken is. Verder wordt gewerkt aan het samenstellen van een slachtofferlijst met alle omgekomen Ommenaren sinds de Tweede Wereldoorlog tot aan heden. De bedoeling is om binnen de gemeente Ommen een gedenkmonument op te richten waarop al deze personen worden vermeld. Er wordt een onderzoek gestart naar het conserveren van een houten barak die mogelijk op Kamp Erika heeft gestaan. Nieuwe leden voor de werkgroep zijn altijd welkom. De volgende vergaderingen van de werkgroep zijn op 18 november en 17 december vanaf 19.30 uur in de Carrousel.

Voor meer informatie over de werkgroep WO II bij onze contactpersoon Jan Scholten; mailadres: jan.scholten2@gmail.com.

Bron: Harry Woertink – 15 november 2013

OMMEN – In het nieuwste nummer van De Darde Klokke wordt dit keer weer een verdwenen boerderij beschreven op de Rotbrink.

Het gaat om een groot boerenhuis met een onderschoer, een grote deel met een paardenstal en koestal. De bewoners werden aangesproken met “Ni’jlaand”, de huisnaam van de boerderij. In het voorhuis was een grote kamer “’n heerd” genoemd met bedsteden en daarvoor de groene gordijnen, waarin we vooral in de koude wintermaanden heerlijk warm en knus sliepen, herinnert een van de bewoonsters zich nog. Ook de oorlogsjaren op de Rotbrink krijgt aandacht.

Hi In het kader van 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden wordt verder in De Darde Klokke de Franse overheersing van 1795 tot 1813 belicht. Ook Ommen heeft hiermee te maken gehad, waarbij Patriotten en Prinsgezinden tegenover elkaar kwamen te staan. Lodewijk Napoleon was in 1809 in de buurt, maar Ommen miste het koninklijk bezoek. Dat kwam omdat de afslag van de Hessenweg werd gemist. Daarom ging de Ommer burgemeester alsnog de koning achterna en haalde de stoet in bij Gramsbergen. De koning liet zich niet onbetuigd. Voor de armen van Ommen werd van de vriendelijke koning een formidabel bedrag van duizend gulden ontvangen. Daarom werd enkel weken daarna een deel van dit bedrag besteed aan een vrolijke avond voor de burgers van Ommen.

Het nieuwste nummer 168 van de Historische Kring Ommen is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen en wordt bij de abonnees bezorgd.
Bron: Harry Woertink – 15 september 2013
(redactie OudOmmen: zie ook Index Darde Klokke)

OMMEN – Een aantal tradities rondom Pasen worden in Ommen nog steeds levend gehouden. Eén daarvan is de grote palmpaasoptocht, waarin een kleurige stoet kinderen meeloopt.

Foto: http://www.fotoarchief.nu
Palmpasen optocht in de jaren 60

De zwaantjes of haantjes die ze op een versierde stok meedragen achter de muziek aan, zijn volgens oude traditie opgemaakt. Voor de palmpasenoptocht op de tweede zaterdag voor Pasen is de Gemienschop van Oll Ommer de organisator. Oll Ommer is een vereniging met in Ommen geboren leden en zich daarom ‘Ommer’ noemen. Inwoners die niet in Ommen zijn geboren worden als ‘Ommenaar’ aangeduid.

Zwaantje
“Op de versierde stok zit vaak een broodhaantje, maar in Ommen heten dat zwaantjes”, weet Marietje Luttekes. “Toen ik in de Canon van Ommen ook las over “haantjes” heb ik de uitgever van het boek een berichtje gezonden, dat het anders is. Ik had eerst al aan verschillende mensen uit Ommen van mijn leeftijd en ouder gevraagd waar zij vroeger mee rondliepen: ‘Zwaantjes op een stökkien’ was het antwoord.” Voor de deelnemers van de optocht zijn geldprijsjes te winnen, terwijl er voor de allermooiste versierde zwaantje de ‘Zilveren zwaan’ te winnen was, een miniatuur zwaantje van zilver en beschikbaar gesteld door het historisch tijdschrift De Darde Klokke’. “Elk jaar lieten we een zilveren zwaantje maken voor de mooiste versierde zwaan op stok. Toen die niet meer te leveren waren hebben we als prijs gekozen voor een klokje of een een horloge”, aldus Albert van der Vegt van De Darde Klokke, die daarmee aangeeft dat het om een zwaantje op een stok gaat en niet om een haantje.
Foto’s: Harry Woertink
Workshop “Zwaantie op een stokkie” op initiatief van de Gemienschop van Oll Ommer in het Streekmuseum van Ommen. Zie ook video Workshop “Zwaantie op een stokkie” van Frank Tamis

Workshop
“Hoe maak je eigenlijk een palmpasenstok?”, was vaak een vraag aan het adres van het bestuur van Oll Ommer. Daarom werd zaterdag 16 maart 2013 in het Streekmuseum een workshop gehouden voor belangstellenden. “Zeg maar een demonstratie hoe een palmpasenstok gemaakt moet worden. We doen dit ook om de belangstelling voor de jaarlijkse palmpasenoptocht niet terug te laten lopen”, legt Gerrit Steen, voorzitter van Oll Ommer uit. Ongeveer tien kinderen vergezeld van hun ouders of grootouders waren zaterdag naar het streekmuseum gekomen om uitleg te krijgen. Een een goede zet die in de smaak viel. Aandacht voor tradities begint breed aan te slaan, zo bleek. Lees verder Oll Ommer houdt Paastradities levend – Palmpasenoptocht, eiertikken, paasvuur, paasnetje en paaseieren eten →

OMMEN – Het ‘Bliekie’ was vroeger dè speelplek voor de Ommer jeugd. Je kon er spelen, voetballen, zwemmen of zomaar in het gras liggen.

En op weg er naar toe kwam je langs een vuilstort, waar altijd wel iets smeulde en rookte. Het stonk naar verbande schoenzolen en je kon er interessante dingen vinden. Het speelveldje bevond zich tussen rivier de Vecht en molen Den Oordt en werd vroeger ook gebruikt door de Ommer huisvrouwen om er het wasgoed te bleken, vandaar de naam ‘Bliekie’. Oud Ommernaar Henk van Elburg kan zich het allemaal nog herinneren en mijmert over vroeger in het nieuwste nummer van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke.

Verder wordt in De Darde Klokke een zoektocht uigezet naar een vergeten kunstschilder. Zijn naam is Dorel van der Heide, die veel heidelandschappen schilderde, waarvan een groot deel de Lemelerberg als onderwerp heeft.

Om vroeger in het Ommerbos te komen of naar de Rotbrink moest de Rotbrinksbrug gepasseerd worden. De brug over het Ommerkanaal werd ook wel ‘Klumpies brugge’ genoemd, een verwijzing naar de huisnaam van de boerderij die het dichtst bij de brug gelegen was en eigendom van de familie Timmerman. Zij haalden het tolgeld binnen met een klomp bevestigd aan een stok die de passerende schippers werd toegestoken. Dieks Horsman verhaalt over verdwenen boerderijen op de Rotbrink.

Het nieuwste nummer 166 is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen en wordt deze week bij de abonnees bezorgd.

Bron: Harry Woertink – 23 februari 2013
(redactie OudOmmen: zie ook Index Darde Klokke)

Ommen – Het lekkerste suikergoed kwam vroeger uit Ommen. Onder de naam ‘Tumtum’ werden snoepjes geproduceerd in een fabriek aan de Hammerweg/hoek De Kamp.

Foto: HKO
Onder de naam ‘Tumtum’ werden snoepjes geproduceerd in een fabriek aan de Hammerweg/hoek De Kamp

In het nieuwste nummer van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke wordt in de geschiedenis van de Ommer Suikerwerkfabriek gedoken. Jan Peters uit Deventer en Chris de Graaf uit Amsterdam beginnen in 1920 onder de naam ‘Moenania’ een snoepfabriek met een vijftal medewerkers. De productie van snoepjes en hoestmelange wordt in 1960 verplaatst naar Deventer omdat er geen uitbreidingsmogelijkheden zijn en de grondprijs in Ommen voor nieuwbouw te duur wordt bevonden. Verder in het nieuwe nummer de geschiedenis over de boerderij van Peter Klomp op het Garstenkamp, daar waar nu serviceflat De Stadshaghen staat. Peter Klomp was een markante boer steevast met een zwarte Staphorster pet op zijn hoofd.

In het kader van verhalen over vroeger gaat het dit keer weer over Beerze. Als eigenaar van verschillende boerenhoeven besluit het provinciebestuur van Overijssel in 1714 verschillende goederen te verkopen. Aanleiding is de slechte financiële positie. Met de verkoop moet die verbeterd worden. Maar het duurt dan nog bijna vijftig jaar voordat erven Hesselink in Beerze van eigenaar verwisseld. De geschiedenis van het gemengd zangkoor De Lofstem wordt beschreven door iemand die al meer dan zestig jaar lid is van dit koor. Volgend jaar viert De Lofstem het 85-jarig bestaan. Met de oprichting van voetbalvereniging OVC weet in 1921 de toen twintigjarige Hartog de Levie de Ommenaren voor het eerst in clubverband aan het voetballen te krijgen. In De Darde Klokke een verhaal over de Joodse medeburger van Ommen.

De Darde Klokke is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen. Abonnees krijgen het nieuwe nummer automatisch toegestuurd.

Bron: Harry Woertink – 29 november 2012
(redactie OudOmmen: zie ook Index Darde Klokke)

OMMEN – In het nieuwe nummer van het Ommer historisch tijdschrift ‘De Darde Klokke’ (nummer 164) dit keer een beschrijving van de Joodse familie Vomberg.

De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
V.l.n.r.: Mozes, Rachltje (Vomberg-Vos), Levie en Manuel.
Foto: OudOmmen

Via een briefkaart die Levie Louis Vomberg stuurde op de vooravond waarop zijn familie op transport wordt gesteld naar Polen laat Vomberg weten dat hij zijn vrienden “op deze wereld niet meer terug zal zien”. Vomberg was slager en woonde aan de Vechtstraat 1 in Ommen. Pas in november 1947 kwam er bericht van het Rode Kruis dat het gezin Vomberg in 1943 in Sobibor in Polen was omgebracht.

Verder aandacht aan de geschiedenis van het erf Hesselink in Beerze en zijn bewoners. De boeren van Beerze moesten hand- en spandiensten verrichten voor de havezathe Beerze, die van 1328 tot de eerste helft van de achttiende eeuw aan de Marsdijk heeft gestaan.

Begonnen als thuisnaaister wordt Johanna van Buren (1881-1962) uit Hellendoorn telefoniste bij de PTT. Zo kreeg zij meer tijd om gedichten te schrijven in haar eigen streektaal. Via een wekelijkse column in het Twentsch Volksblad wist ze heel Twente en Salland te boeien. Dit jaar is het vijftig jaar geleden dat de bekende streektaaldichteres in het bejaardentehuis Oldenhaghen in Ommen overleed. De Darde Klokke beschrijft uitvoerig het leven van Johanna van Buren, aangevuld met ‘varsies’ van de streektaaldichteres zelf. Lees verder De Darde Klokke met o.a. de Joodse familie Vomberg →

Het oude centrum van Groningen en de Groninger gasthuizen was zaterdag 14 april 2012 de bestemming van het reisje van de medewerkers van De Darde Klokke.

De Darde Klokke in oud Groningen
Foto’s Hans Steen (meer foto’s onderaan artikel)

Na afloop waren de deelnemers erg onder de indruk en hadden vooraf niet kunnen bedenken dat Groningen zo mooi was met zoveel historische gebouwen. Met de auto naar Hoogeveen werd vanuit Hoogeveen de reis per spoor voortgezet. Bij aankomt werd de hal bekeken. In de Jugendstil stationshal bevinden zich tegeltableaus met afbeeldingen van Arbeid, Tijd, Post Telegrafie en de Groninger stedenmaagd. Gebouwd in 1896, gerestaureerd in 1999. Voor het station staat het Peerd van Ome Loeks.

Te voet ging het groepje van ongeveer twintig personen verder naar het Gronings museum. De bijzonder gevormde paviljoens van het Groninger Museum zijn sinds 1994 omringd door water. Bij het hoofdgebouw de grote vierkante goudgele toren. Dit is het depot van het museum. De kleur refereert aan het Gronings Goud, de schat die de museumcollectie eigenlijk is. Groningen kende vroeger een grote Joodse gemeenschap. In deze Joodse buurt een synagoge (rechts), in 1906 gebouwd in Moorse stijl. Links op de hoek het oudste café van de stad. Huis de Beurs, daterend van 1795. Daar werd een heerlijke kop koffie gedronken.

Op de Vismarkt staat links de Korenbeurs, gebouwd in 1865 en versierd met drie beelden: Mercurius, (de Romeinse god van handel en winst) Neptunes (god voor water en zee) en Ceres (god van de landbouw). Nu biedt het ruimte aan een AH-supermarkt. De rij ramen boven in de zijgevels boden veel daglicht om het graan te keuren. Op deze plek werd al sinds 1750 graan verhandeld. Lees verder De Darde Klokke in oud Groningen →

OMMEN – In de gemeente Ommen zijn mede op initiatief van De Darde Klokke tal van monumenten geplaatst die de strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog zichtbaar maken.

Foto: Harry Woertink
Herdenkingsmonument aan de muur van het gemeentehuis aan de Chevalleraustraat.

De rotonde op de kruising Hammerweg/Lemelerweg heeft de naam Manitoba rotonde en herinnert aan het Canadese leger of de XII Manitoba Dragoons. Dit Canadese Cavalerie Verkennings Regiment, was in velen delen van het vasteland van Europa, ook in deze regio, zeer actief.

Een plaquette aan de muur van autoshowroom Cents aan de Stationsweg. Hier sneuvelden voor de bevrijding van Ommen op 6 april 1945 de Canadese soldaten luitenant George Thomas Wilson en trooper Gerald Wilfred Soanes door een vijandelijke Panzerfaust.

Een gedenkplaat aan de muur van het oude gemeentehuis op de plek waar op 11 april 1945 de Canadese Black Watch over de oude Vechtbrug kwam om de stad Ommen te bevrijden.

Een koperen plaat op de muur van het gemeentehuis ter herinnering aan de bevrijding door de Canadezen in april 1945, aangeboden door Comité Welcome Veterans op 5 mei 2001.

Een gedenksteen op de Joodse begraafplaats om de Joodse inwoners van Ommen, die in 1942 en 1943 werden weggevoerd blijvend te eren.

Een groot stenen herdenkingsmonument aan de muur van het gemeentehuis, ter herinnering aan de strijd voor de vrijheid tegen de onderdrukking in de oorlogsjaren 1940-1945. Lees verder Monumenten in de gemeente Ommen die strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog zichtbaar maken →

OMMEN – De Darde Klokke organiseert op zondag 11 april een fietstocht langs oorlogsmonumenten in Ommen.

De fietstocht met begeleiding start om acht uur in de ochtend op de parkeerplaats van het gemeentehuis. Onderweg worden zowel in de kom van Ommen als in het buitengebied diverse monumenten aan gedaan die herinneren aan de strijd en verzet in de Tweede Wereldoorlog. De route is ongeveer 25 kilometer lang.
Halverwege de ochtend zijn de fietsers weer terug. Opgave vooraf is niet nodig.

Bron: Harry Woertink – 26 maart 2010