OMMEN – Na 40 jaar aan de Brugstraat in Ommen te hebben gezeten heeft zaterdag 16 juni 2018 om 17.00 uur de Hema de deuren definitief gesloten van het pand Brugstraat 10 in Ommen.

Een blik in de Hema-winkel aan de Brugstraat in Ommen op de laatste verkoopdag.
Foto: OudOmmen.nl
Zie voor meer foto’s het album “Brugstraat 10 – Hema”.

Op 28 juni opent Hema een nieuwe winkel aan de Varsenerstraat 16 in Ommen. Wat er met het winkelpand aan de Brugstraat gaat gebeuren is nog niet bekend. Ommen was in 1978 blij met de komst van de Hema (De afkorting “Hema” betekent “Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam”). Henk Wiechers uit Hardenberg was de grondlegger van de Hema-winkel. Eerder was hier een winkel met werkplaats gevestigd van loodgieters- en installatiebedrijf Dijks en Steen. Zij hadden in 1970 hun winkelpand verbouwd omdat de panden die aan de zuidkant van de Brugstraat stonden waren gesloopt voor de aanleg van de nieuwe Hessel Mulertbrug en om het verkeer vlotter te laten doorstromen. Daarvoor liep de N34 tussen de Vecht en het toenmalige gemeentehuis aan de Markt.

Vanaf de oude brug tot de Burggraven werden aan de oostkant achtereenvolgens de woning en winkel van horlogemaker van der Kolk gesloopt en de woning en vroegere bakkerij van Stevens. Ook de winkel en woning van schoenmaker Van Kesteren ontkwamen niet aan de slopershamer. Hetzelfde lot onderging de winkel en woning van de dames Corté. Aan de Julianastraat werd de woning van Veurink gesloopt. Het voormalige Groene Kruisgebouw kon blijven staan. Dit alles om de aanleg van de nieuwe brug en de weg over de Markt te kunnen realiseren. Zoals gezegd bleef het pand van Dijks en Steen gedeeltelijk overeind, waaronder hun werkplaats. In 1978 werd het pand aangekocht door Wiechers uit Hardenberg, die daar ook een Hema vestiging had. De werkplaats van Dijks en Steen werd vergroot en zo kon veertig jaar geleden op 11 mei 1978 de Hema in Ommen officieel worden geopend. In de tachtiger jaren van de vorige eeuw werd ook het pand ernaast, waar eerder een bloemenwinkel en later Sportiek waren gevestigd bij de Hema-winkel aangetrokken en werd boven een snookercentrum geopend.

Youp
De Ommer Hema-vestiging kreeg veel aandacht in het nieuws toen cabaretier Youp van ‘t Hek in 1995 de Hema-worstverkoopsters uit Ommen opvoerde in zijn oudejaarsconference als voorbeeld van de ‘provincialen’ die Amsterdam voortaan maar beter kunnen mijden. Lees verder Hema Ommen na 40 jaar Brugstraat nu naar Varsenerstraat →

WITHAREN – Als onderdeel van het jaar van de Ommerschans organiseert Plaatselijk Belang Witharen op zaterdag 25 augustus een unieke belevingswandeling met het thema “De verborgen vaart”.

Halverwege de 19e eeuw werd er vol energie begonnen met graven, maar de Vaart kwam nooit af.
Afb.: Harry Woertink

Het gaat om een vijf kilometer lange wandeling langs de vaart die er nooit kwam, ook wel genoemd de Nieuwe Vaart of in de volksmond ’t Voartien. De wandeling wordt afgewisseld met een boot- en huifkartocht. De start is bij het Tolhuis aan de Balkerweg 60 in Witharen. Om 9.30 uur wordt het evenement geopend; vanaf 10.00 uur start elk half uur een groep van ongeveer 15 deelnemers met een gids.

Geschiedenis in beeld
De initiatiefnemers willen met deze belevingswandeling de geschiedenis van De Nieuwe Vaart tussen Balkbrug en Ommen in beeld brengen. De vaart zou de verbinding gaan vormen tussen het kanaal de Dedemsvaart in Balkbrug met de kolonie de Ommerschans en de Vecht in Ommen. Het graven van de vaart werd echter een lijdensweg voor de toenmalige kolonisten van de Ommerschans. “Er werd vol energie begonnen met graven, maar de Vaart kwam nooit af”. De aanleg stuitte op een witte zandrug in Witharen. Het te graven kanaal zou eigendom moeten worden van de Maatschappij van Weldadigheid en de Stad Ommen. De Maatschappij van Weldadigheid had zich inmiddels in 1854 van de verplichtingen kunnen ontdoen door de Stad Ommen negen duizend guldens aan te bieden, waarmee de aanleg van een kunstweg van Ommen via Ommerschans naar Balkbrug kon worden bekostigd, die op 1 Januari 18 57 gereed kwam, de huidige Balkerweg.

Programma
Het programma voor deze zaterdag bestaat uit een gevarieerde wandeling over landerijen, afgewisseld met een boot- en huifkartocht langs de restanten van deze Nieuwe Vaart, die uiteindelijk is vastgelopen op het witte zand in Witharen. Onderweg wordt het verhaal van het ontstaan van deze omgeving door ‘zwervers’ verteld. Bij de start van de route wordt een film getoond en een toneelstuk opgevoerd. Het Tolhuis van Witharen staat aan de weg tussen Balkbrug en Ommen. Het Tolhuis is ook de plek waar aandacht wordt besteed aan het voedsel dat in die tijd werd geteeld en gegeten. Lees verder Verborgen Vaart in Witharen terug met belevingswandeling →

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen is op zoek naar vrijwilligers voor rondleidingen of toezicht tijdens de openingsuren van het museum.

Het museum bevindt zich in de oude zaagschuur van de molen en voormalig Tolhuis aan Den Oordt 7 in Ommen.
Foto: Harry Woertink

Er is een groot team van vrijwilligers voor het museum beschikbaar echter dat kunnen er altijd meer worden, vandaar deze oproep. Ervaring is niet nodig, wel enige verbondenheid met de historie van de streek. Het museum bevindt zich in de oude zaagschuur van de molen en voormalig Tolhuis aan Den Oordt 7 in Ommen.

De opleiding en begeleiding van de vrijwillige medewerkers (m/v) geschiedt in eigen beheer. Het gaat om een gevarieerde vrijwilligersjob. De uren en dagen dat een vrijwilliger met meerdere toezichthouders wordt ingeroosterd is een kwestie van overleg. Dat kan op een morgen of op een middag zijn van dinsdag tot en met zaterdag. Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met de beheerder van het Streekmuseum: Harold Dokter, Den Oordt 7 in Ommen, telefoon 0529-453487 of per e-mail: info@museum-ommen.nl.
Bron: Harry Woertink – 17 mei 2018

OMMEN – Met vier draaiende molens was zaterdag de Nationale Molendag in Ommen een groot succes.

Met slechts twee wieken was de Konijnebeltsmolen aan de Zwolseweg de meest in het oog springende molen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Nationale molendag 2018”.

Alle molens hadden honderden bezoekers over de vloer. Bijna de hele dag was er wel wind om de wieken te kunnen laten draaien van de molen De Lelie, molen Den Oordt, de Besthmenermolen en de Konijnbeltsmolen. Meest opvallende molen was deze laatste aan de Zwolseweg, die ondanks dat hij is gekortwiekt tot twee wieken, toch volop draaide.

De molenaars hadden het druk om uit te leggen hoe molens hun werk doen. Vooral ook ouders met jonge kinderen kwamen de molens bezoeken. Kinderen hebben vaak veel belangstelling voor de eeuwenoude ambacht werktuigen. Bij de Konijnenbeltsmolen kon de jeugd een opblaaskoe melken, goed voor een bekertje ranja en bij Den Oordt was er vertier met een groot springkussen.

Bij herhaling moest molenaar Bastiaan Woertink van de Konijnenbeltsmolen uitleggen waarom de molen slechts twee wieken heeft. Van de circa 1200 molens in Nederland is bij 48 molens eenzelfde gebrek geconstateerd, dus moeten die roeden vervangen worden, zo was zijn uitleg. De boutverbindingen van de zogenaamde gedeelde molenroedes zijn niet veilig, heeft onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed uitgewezen. Maar het komt allemaal weer goed, weet de molenaar: de verwachting is dat eind oktober de molenwieken weer compleet zijn.

Energie
Gerrit Kieft van de Ommer Molenstichting vertelt dat er plannen zijn om de molen energie op te laten wekken om zo de fluisterbootjes van de tegenover de molen gelegen rederij Peters van stroom te kunnen voorzien. Ook moet de Konijnenbeltsmolen weer maalvaardig worden het aan de molenaars ligt. Meest belangrijkste onderdeel van het binnenwerk van de molen is de zogeheten Koningsspil. “We hebben een hele oude eikenboom op de kop weten te tikken en die ligt momenteel bij een houtzagerij om op juiste lengte en breedte gezaagd te worden”, aldus Kieft die als het aan hem ligt ook graag wil dat de huidige korenmolen Den Oordt weer ingericht wordt als zaagmolen, zoals dat honderd jaar geleden en verder terug ook het geval was.

Bron: Harry Woertink – 12 mei 2018

OMMEN – Een groep van 20 personen heeft zaterdag 5 mei 2018 een fietstocht gemaakt langs oorlogsmonumenten. Dit in het kader van 5 mei Bevrijdingsdag.

Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Fietstocht langs oorlogsmonumenten 2018”.

De fietstocht werd georganiseerd door de historische vereniging CCO. In Ommen en naaste omgeving zijn verschillende monumenten die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Begin en eindpunt was het Streekmuseum waar na de 30 kilometerlange tocht een kijkje werd genomen in de expositie over de Tweede Wereldoorlog. Bij de meeste monumenten werd even stil gehouden en werden de bijzonderheden verteld. Bij het monument van verzetsstrijder Frits Herbert Iordens op Landgoed Eerde werden bloemen gelegd. Deze eer was weggelegd aan de ‘jongste’ deelnemer Robert Schuurman uit Lemele. Ook de boerderij De Vosseboer van de familie Veurink werd bezocht, bekend om de slag bij de Vosseboer, waar het verzet strijd leverde tegen Duitse soldaten. Hier was tevens een koffiestop gepland waar de deelnemers genoten in het zonnetje voor de boerderij. Dankzij de mooie weersomstandigheden werd het een gedenkwaardige fietstocht die bij alle deelnemers grote indruk maakte.

In Ommen en naaste omgeving zijn verschillende monumenten die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Dit is een fietstocht langs deze oorlogsmonumenten met als start en eindpunt: Streekmuseum Ommen.

Route: Den Oordt – Julianastraat – Chevalleraustraat – Hamsgoren – Gasthuisstraat – 11 April Plein – Brugstraat – Markt – Stationsweg – Hammerweg – Besthmenerberg – Steile Oever – Meertjesweg – Kasteel Eerde – Junnerdijk – Beerzerhaar – De Vosseboer – Junnerweg – Stegerdijk – Spijkerweg -Hoogengraven – Arriën – Hardenbergerweg – Den Lagen Oordt – Jan Houtmanstraat – Den Oordt.

“Kom vanavond met verhalen hoe de oorlog is verdwenen en herhaal ze honderd malen. Alle malen zal ik wenen” Lees verder Ommenaren op de fiets langs oorlogsmonumenten →

OMMEN – Op diverse plaatsen in Ommen is stil gestaan bij de slachtoffers die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog waar ook ter wereld zijn omgekomen door oorlogsgeweld of terreur.

Burgemeester Hans Vroomen neemt samen met zijn vrouw de krans in ontvangst voor de kranslegging bij het oorlogsmonument bij het gemeentehuis.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Dodenherdenking 2018”.

De dodenherdenking bij het monument van kamp Erika en bij het oorlogsmonument bij het gemeentehuis werd heel druk bezocht. Herdacht werd dat anderen zich voor de vrijheid van Nederland hebben ingezet met gevaar voor eigen leven, met als landelijke thema “Verzet”.

Kamp Erika
Zo’n 200 belangstellenden waren aanwezig bij het monument van kamp Erika. Hier werd de plechtigheid aan het eind van de middag gehouden. Onder de aanwezigen ook oud-gevangenen en hun familie. “Overgeleverd zijn aan de willekeur van de ander. De gevangen van Kamp Erika waren volledig overgeleverd aan hun bewakers. Het besef wat hier is gebeurd, roept ons op te staan voor de waardigheid van elke mens”, aldus burgemeester Hans Vroomen in zijn toespraak voor afgaande aan het spelen van The Last Post, twee minuten stilte en het zingen van het Wilhelmus. Ook sprak hier de 94-jarige Harry Burgers uit Nijmegen als oud-gevangene van het kamp de aanwezigen toe. Namens de openbare basisschool Nieuwebrug droegen Krijn Braakman, Lisanne Grotenhuis en Anouk Bauwer een zelf gemaakt gedicht voor. Voor Sophie Habers was er het gedicht “Verzet”, het landelijk thema dit jaar voor de herdenking. Na afloop werd de bezoekers van de herdenking koffie aangeboden in het bezoekerscentrum De Besthmenermolen.

Gemeentehuis
“Wat zou jij doen?” “Waar sta ik?” “Waar sta jij?” Dat is wat burgemeester Vroomen de aanwezigen voorlegde bij de dodenherdenking bij het gemeentehuis van Ommen. “Door onze daden kunnen we duidelijk maken dat iedereen er bij hoort”, aldus Vroomen, die een oproep deed zich niet bang te laten maken door haatpredikers, door schreeuwers op de sociale media of door politici die mensen in hokjes drukken. “Door het te laten zien maken we duidelijk dat iedereen mag zijn zoals hij is. Dat is immers het fundament van onze vrijheid”, aldus Vroomen. Lees verder Ommen staat 2 minuten stil voor oorlogsslachtoffers →

OMMEN – Tijdens de Nationale Molendag op zaterdag 12 mei zijn ook de vier molens in Ommen open voor het publiek.

Molen Den Oordt, waar in de voormalige zaagschuur het Streekmuseum is gevestigd, doet mee aan de Nationale Molendag.
Foto: Harry Woertink

Dat zijn molen De Lelie aan het Molenpad. Op deze draai- en maalvaardige molen is als professioneel molenaar Anton Wolters actief. Ook de draai- en maalvaardige molen Den Oordt waar Gerrit van Harten, Roelof Rolleman en Willy Zielman molenaar zijn, is tijdens de Nationale Molendag opengesteld. In de voormalige zaagschuur van de oorspronkelijk houtzaagmolen is het Streekmuseum gevestigd.

Openstelling tijdens de Nationale Molendag geldt ook voor de Besthmenermolen aan de Hammerweg. Hier zijn de molenaars Luuk Vogelzang en Simon van Kampen graag bereid alles te vertellen over de molen en het molenaarsambacht. Op de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg draait Bastiaan Woertink – die onlangs is geslaagd als molenaar van de Gilde van vrijwillige molenaars – samen met leerling-molenaar Gerrit Kieft. De Konijnenbeltsmolen is ‘slechts’ een draaivaardige molen en “draait voor de prins”, een uitdrukking die zoveel zegt dat de wieken wel draaien, maar de maalstenen niet. Deze zijn in de vorige eeuw verwijderd na het aftakelen van de molen en nooit weer teruggeplaatst. Wel leven er bij de Ommer molenstichting plannen om de Konijnbeltsmolen ooit weer maalvaardig te maken.

Beeldbepalend
De molens zijn beeldbepalend voor Nederland en werden eeuwenlang gebruikt voor onder meer het malen van graan, het zagen van hout, het slaan van olie uit zaden en het maken van papier. Als gevolg van de technische ontwikkeling verdwenen molens vanaf het eind van de 19e eeuw steeds meer uit beeld en werden gesloopt. Die zijn gebleven en gerestaureerd zijn nog steeds te bewonderen en de Nationale Molendag is dé gelegenheid om deze waardevolle werktuigen te bekijken. Ruim 900 molens door het hele land zullen draaien en/of malen waarvan het merendeel ook de deuren voor je open zet. Bezoek ook een molen en ontmoet de molenaar!

Bron: Harry Woertink – 2 mei 2018

Hoe verliep de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) in Ommen. De gebeurtenissen zoals die grotendeels in Ommen en omgeving plaatsvonden op rij.

De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen

De oorlog zorgde voor vijf donkere jaren met veel slachtoffers. Bijna de hele Joodse bevolking werd door de Nazi’s van de aardbodem weggevaagd. Van de in Ommen wonende joodse families heeft slechts een enkeling de oorlog overleefd. In het zicht van de bevrijding van Ommen kwamen drie Ommer inwoners om het leven door oorlogsgeweld.

1940
10 mei 1940: Bezetting door Duitsland.
1 juli 1940: Joden mochten niet meer deelnemen aan ‘luchtbescherming’. Gompel en Hartog de Levie, Joop van der Hoek en Hertog de Lange worden ontheven van hun taak.
Crash van een Wellington bommenwerper en de eerste bommen ontploffen op Ommer grondgebied.

1941
10 januari 1941: Alle Joden of personen met tenminste één Joodse grootouder moeten zich laten registeren bij de bevolkingsadministratie.(De legekosten bedragen 1 gulden). In Ommen lieten 83 personen zich registreren. Lees verder Ommen tijdens de Tweede Wereldoorlog →

Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we alle oorlogsslachtoffers. Dit jaar is het thema “2018. Jaar van verzet”.

Het boekje “Aan de bronnen van het verzet” van Jef Last, welke kort na de bevrijding in 1945 is verschenen.
Afbeelding: OudOmmen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de rechtstaat buiten werking gesteld. Er was sprake van willekeur, vervolging, terreur en moord. Verreweg de meeste mensen probeerden er het beste van te maken en gingen zoveel mogelijk door met hun dagelijks leven. Een kleine groep kwam in verzet. Kwam op voor de rechten van anderen. Verzette zich tegen onrecht en onrechtvaardigheid. Hier het slotverhaal met als thema het verzet.

“Verzet je tegen oorlog. Laat hem niet beginnen, want hij kent alleen maar slachtoffers. Niemand zal ooit winnen”

Een keurige ambtenaar
“Een keurige ambtenaar” is de titel van hoofdstuk 3 van het boekje “Aan de bronnen van het verzet” van Jef Last. Dit boekje is kort na de bevrijding in 1945 verschenen. Het boekje gaat specifiek over de belevenissen van Ommenaren in de Tweede Wereldoorlog in Ommen. Eerder genoemd hoofdstuk gaat over de gemeenteambtenaren Carel Lameijer en Bert Bokkers. Lameijer was ambtenaar ter secretarie zoals dat heette. Bokkers was na het begin van de oorlog als jong ambtenaar op de secretarie begonnen. Daardoor hoefde hij zich geen zorgen te maken voor de Arbeitseinsatz in Duitsland. Vanaf 1941 begonnen Lameijer en Bokkers al met het verstrekken van vervalste persoonsbewijzen (PB’s) aan onderduikers, zowel Joods als Nederlands. Een meer veilige manier was het om voor mensen die al waren overleden een PB aan te vragen. Ook kon dit voor personen die 15 jaar waren geworden. Vanaf die leeftijd moest men in het bezit zijn van een Persoonsbewijs. Lameijer en Bokkers werkten op verschillende wijzen aan hetzelfde doel.

In die dagen gold ook vooral wat niet weet, wat niet deert. Bokkers had vooral contact met “Simon”, de commandant van de verzetsgroep in Ommen. Op een bepaald moment werd een verzetsman in de Achterhoek door de Duitsers neergeschoten. Op het lijk vond men een PB, dat in Ommen was afgegeven door Bokkers. Lees verder “2018. Jaar van verzet” (5) →

Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we alle oorlogsslachtoffers. Dit jaar is het thema “2018. Jaar van verzet”.

Jan Houtman tijdens het verzet.
Foto: OudOmmen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de rechtstaat buiten werking gesteld. Er was sprake van willekeur, vervolging, terreur en moord. Verreweg de meeste mensen probeerden er het beste van te maken en gingen zoveel mogelijk door met hun dagelijks leven. Een kleine groep kwam in verzet. Kwam op voor de rechten van anderen. Verzette zich tegen onrecht en onrechtvaardigheid.

Tjitske Houtman: Stille getuigen
“Een bijbeltje met bloed en een portemonnee met een oranje lintje. Het zijn de stille getuigen van een moord op 17 november 1944. Het slachtoffer was mijn vader Jan Houtman. Hij zat in het verzet en werd, tijdens zijn vlucht, door Bikker op een brute wijze vermoord. Ik ben geboren in augustus 1943 en was te klein om me hem te herinneren. Wel heb ik veel over hem gehoord en gelezen. Eerst door de verhalen van mijn moeder en later ook door over hem te lezen. Ik kreeg, toen ik een jaar of acht was, een doos met als opschrift “Herinneringen aan je papa”. Daarin zaten brieven, oude persoonsbewijzen, oorkondes en nog veel meer. Als kind heb je daar nog niet zoveel belangstelling voor. Je kijkt er wel eens naar, maar het zegt je zo weinig. Wat ik me wel goed herinner is het feit dat mijn moeder erg overstuur was van het bericht, dat zeven oorlogsmisdadigers ontsnapten uit de gevangenis in Breda. Dit gebeurde eind december 1952. Onder hen Bikker, de man die mijn vader had vermoord.

Daarna gaat je leven weer verder. Ik volg een opleiding, krijgt een baan. Ik trouw en krijg kinderen en dan ineens rond je veertigste loopt het spaak. Ik denk dat ik heel veel dingen heb weggestopt. Je krijgt het advies om meer over je vader te weten te komen en dat advies heb ik opgevolgd. Zo kreeg ik daardoor een illegaliteitsrapport in handen waarin stond wat mijn vader zoal had gedaan. Het begon met de verspreiding van Trouw. Daarnaast maakte hij de foto’s voor persoonsbewijzen voor onderduikers, joden en piloten. Deze laatsten waren ook bij ons ondergedoken. Verder maakte hij vanaf juni 1944 het krantje De Berichtgever. Hierin stonden de meldingen die via de Engelse zender werden opgevangen. Ook heeft hij meegeholpen met overvallen in Dalfsen en Hardenberg. Lees verder “2018. Jaar van verzet” (4) →