Aan de noordkant van Ommen aan de Hessenweg West 1 staat boerderij “Erve Slotman”.

2018. Boerderij Erve Slotman
Klik op deze link voor meer foto’s boerderij Erve Slotman

Nieuwbouwwijkje
Ooit was hier herberg “Bisschopshaar” gevestigd voor de Hessenrijders. De boerderij kreeg na vijftien jaar leegstand in 2017 weer een woonbestemming. Dit na een grondige restauratie met als resultaat een boerderij met rieten dak, erf, hooiberg en wagenschuur die er oogstrelend uitziet en is een sieraad voor de omgeving is. De boerderij was ooit eigendom van de familie Slotman. De laatste officiële bewoonster was Gerritdina Slotman. Sinds het overlijden in 2003 van Gerrtdina Slotman heeft het pand leeg gestaan. Projectontwikkelaar Credo uit Oosterbeek koopt dan vervolgens de boerderij van de erfgenamen met de bedoeling op de plek een klein nieuwbouwwijkje te realiseren. Dit zorgt voor veel weerstand. De sloop van de historische boerderij is voor velen onacceptabel en ook omwonenden beginnen zich te roeren. Ze wensen geen nieuwe bebouwing in hun achtertuin.

Boerderij weer bewoond
In 2005 komt een onderzoek naar de historische waarde van de boerderij. Dit ook met de bedoeling de boerderij op de monumentenlijst te krijgen. Verder worden mogelijkheden tot herstel en renovatie onderzocht. Intussen blijft er weinig meer overeind van het pand dat ook voor korte tijd nog eens wordt gekraakt. Het onderzoek komt niet verder dan dat sprake is van een karakteristieke boerderij op een historische plek, maar te veel verbouwingen hebben het origineel van de boerderij aangetast. Dan in 2016 kopen Ferdinand en Gerla Schuurhuis de inmiddels vervallen boerderij met de bedoeling deze op te knappen en vervolgens met hun kinderen Vera, David en Rachel te gaan bewonen. Er komt opnieuw verzet uit de buurt als de familie het bestemmingsplan wil wijzigen. Maar toch lukt het de familie Schuurhuis uiteindelijk de plannen voor restauratie en renovatie van de boerderij tot een goed einde te brengen en kan de inmiddels gerestaureerde boerderij weer bewoond gaan worden. Ook de hooiberg en de wagenschuur zijn dan weer in oude glorie hersteld.

Herberg Ommerhaar (Bisschopshaar)
De historie is dat op de plek van de huidige boerderij in 1662 een herberg verscheen. Eerst onder de naam “Grote Oude Haar” of “Ommer Haar”, genoemd naar de omliggende woeste gronden. De laatste kastelein van de herberg was Jan Bisschop en vanaf toen kreeg de herberg de naam “Bisschopshaar”. De herberg was strategisch gelegen aan de brede zandweg de Hessenweg met de kruising van de weg naar de Ommerschans. Om handelswaar in een z’n korte mogelijke tijd te kunnen vervoeren werd vroeger gebruik gemaakt van zogeheten Hessenrijders. Vanuit Duitsland trokken vol beladen wagens door paarden getrokken met als eindbestemming Zwolle of via de Achterhoek over de Veluwe naar Amersfoort, Utrecht of Amsterdam. Vaak was men in konvooien om struikrovers tegen te gaan. Om dorstige kelen te laven en hongerige magen te vullen verschenen aan de Hessenwegen verschillende herbergen. In de gelagkamers werd niet alleen gedronken maar ook geslapen. In de oude gelagkamer van de Bisschopshaar is de oorspronkelijke tekst op de muur van de toenmalige herberg teruggeplaatst:
“Door lange reizen over ’t veld wordt men ten leste ingesteld.
Maar overvalt de nacht u hier, treed binnen hier tapt men wijn en bier.
Hier tapt men nat, al uit het vat en dit ook zonder schromen.
Wie vloeken laat en borgen haat, mag hier vrij binnen komen.”

Einde Hessenrijders
Andere pleisterplaatsen aan de Hessenweg op Ommer grondgebied waren: “Het Zwarte Paard”, de “Roozeboomshaar” en de “Hongerige Wolf”. In de 19de eeuw werd begonnen met het verharden van zandwegen, zodat de speciale Hessenwegen overbodig raakten. Als de doorgaande route bij Ommen langs de Vecht komt te liggen is het einde herberg. Al gauw is het dan ook einde Hessenrijders.

Erve Slotman
In 1881 wordt Gerrit Jan Slotman eigenaar om van de herberg een boerenwoning te maken. De laatste officiële bewoonster was de ongetrouwde Gerritdina Slotman. Zij was als boerin volop actief totdat ze 5 januari 2003 op 81-jarige leeftijd komt te overlijden. De inwonende zuster Martha Aaltje Slotman overleed al eerder: op 16 april 1987. Sinds het overlijden in 2003 van Gerritdina heeft het pand leeg gestaan en was niet meer dan een bouwval.

Tot dus november 2017 toen was aan Vera, David en Rachel Schuurhuis de eer om de voorgeschiedenis af te sluiten met een gedenksteen in de muur van de boerderij met daarop de tekst: “Deze steen is gelegd door Vera – David- Rachel – November 2017 – 1662 Herberg Ommer Haar – 1881 Boerderij Erve Slotman”.

2006. Boerderij Erve Slotman.

Klik op deze link voor het verhaal over de Hessenrijders

Tekst/foto’s: Harry Woertink