Aan Adri Knappert (1904-1991) is postuum de Legion of Honor Award toegekend. De officiële uitreiking vindt plaats op 12 september 2026 op Landgoed Eerde.

1943. Adri Knappert met een aantal van haar onderduikertjes in ’t Weversnest aan de Steile Oever in Ommen.
Klik op deze link voor meer foto’s van Adri Knappert en ’t Weversnest

Scouting
De award is toegekend door de Four Chaplains Memorial Foundation Neder land voor de bijzondere verdiensten van Adri Knappert tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Ze heeft tijdens de oorlog dertien Joodse kinderen onderduik verleend, zodat zij allen de oorlog hebben overleefd. Na de oorlog heeft zij kinderen opgevangen van NSB’ers die gevangen waren gezet. Adri Knappert heeft geen familieleden in leven. Een groot deel van haar leven heeft zij gewijd aan Scouting. Céline Blom zal als voorzitter van Scouting Nederland de award in ontvangst nemen.

Baron Philip van Pallandt
De levensloop van Adri is voor een groot deel bepaald door Philip baron van Pallandt. Adri kwam met hem in contact in de tijd dat zij in Den Haag woonde en trainingen gaf op Landgoed Eerde voor de Nederlandse Padvinders. Philip van Pallandt is in 1889 geboren in Den Haag en heeft daar de eerste jaren gewoond. Tijdens zijn reizen was Van Pallandt bevriend geraakt met Robert Baden-Powell, de oprichter van Scouting. Hij werd een scoutleider in de beginjaren van de Nederlandse Scouting. De groep die hij in Den Haag begon, werd jaren later en na een aantal fusies de HWS Baron van Palllandtgroep in Den Haag. In 1913 erfde Van Pallandt op 23-jarige leeftijd het landgoed en kasteel Eerde nabij Ommen. Hij ging er wonen en liet al in dat jaar de eerste padvinders op Landgoed Eerde kamperen. In 1923 deed Van Pallandt de Ada’s Hoeve, de padvindersboerderij en omliggende terreinen over aan de Nederlandse Padvinders. Ook in Ommen werd een Scoutinggroep naar hem vernoemd.

’t Weversnest
Knappert kon haar vaardigheden als padvindster goed toepassen bij de opvang Hulpverlening Al direct na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog pakte Adri haar taak als scout in de hulpverlening op. In de meidagen van 1940 hielp ze samen met leiding en de padvindsters van haar groep vluchtelingen en zette ze zich in voor vervolgde landgenoten.
Op 2 april 1941 werden alle Nederlandse Scoutingorganisaties verboden. Adri, die bij het NPG werkte als beroepskracht, raakte hierdoor haar baan en dus haar inkomen kwijt. Met haar trainingen kwam ze al regelmatig op landgoed Eerde, waardoor ze daar bekend was met de omgeving en eigenaar Philip baron van Pallandt. De baron bood haar aan om naar het landgoed te komen en liet haar het huis ’t Weversnest aan de Steile Oever op het Landgoed huren. Het was aanvankelijk de bedoeling dat ze daar inkomsten had door kamers te verhuren aan toeristen.

Quakerschool
Op Kasteel Eerde, niet ver van haar huis, was voor de oorlog een Internationale Quakerschool gevestigd. Op die school zaten 22 Duits-Joodse kinderen die in de jaren 30 uit Duitsland waren gevlucht. Van Pallandt was betrokken bij het Utrechts Kindercomité, een organisatie die Jood se kinderen liet onderduiken. Maclaine Pont was hier actief en bevriend met Philip. Hij hielp mee met het vinden van onderduikadressen en bracht Maclaine in contact met Adri. Adri had een groot hart. Van de kamerverhuur aan toeristen is het nooit echt gekomen. De toeristen werden vervangen door Joodse kinderen. Enkele kinderen bij ‘t Weversnest. Uiteindelijk verbleven er tijdens de periode 1943-1944 dertien kinderen in ’t Weversnest, van wie negen voor langere tijd. Hun leeftijd varieerde van 5 tot 13 jaar.

Tante Adri
Ze gaf ze onderwijs in moed, uithoudingsvermogen, overleven en respect voor de natuur en de naasten. Door allerlei activiteiten met de kinderen te ondernemen, beleefden de kinderen een relatief onbezorgde tijd. De kinderen noemden haar Tante Adri. In het bos maakte ze een schuilplaats waar de kinderen zich konden verstoppen. De kinderen zelf wisten niet waar die schuilplaats voor was. Het is zeer opmerkelijk dat de onderduik zo’n twee jaar niet is ontdekt. Niet ver van ‘t Weversnest was concentratiekamp Erika. Adri zei daar later over dat anderen veel gevaarlijker werk deden en dat het voor haar vanzelfsprekend was. De situatie werd toch te gevaarlijk. Begin 1944 gingen Adri en de kinderen met behulp van Ankie Stork van het Utrechts Kindercomité naar Lemele en Hellendoorn. Op landgoed Eelerberg bij Hellendoorn was veel ruimte, maar na al te veel vragen reisde ze met de kinderen naar koloniehuis Zonneoord in Ede. Onderweg zorgde Adri voor een ontspannen sfeer en zongen ze Scoutingliedjes. Zonneoord was een tehuis voor kinderen met een geestelijke handicap. Om niet op te vallen moesten de kin deren bij bezoek van Duitsers net doen alsof ze een handicap hadden. Ze verbleven zes weken in Zonneoord. Bij terugkeer in Hellendoorn bleek dat de situatie niet verbeterd was. Ankie was in de tussentijd gearresteerd en dus moest Adri zelf naar alternatieve opvang zoeken. Het bleek niet mogelijk om de hele groep op één plek onder te brengen, dus werden de kinderen in de nadagen van 1944 verdeeld. Adri zelf dook onder bij de familie Stork in Nijverdal en later in Ede waar ze de bevrijding meemaakte. Alle dertien kinderen hebben de oorlog overleefd.

Yad Veshem
Na de bevrijding gaat Adri terug naar ’t Weversnest. Kamp Erika is dan in gebruik als gevangenis van NSB’ers die op hun veroordeling wachten. Opnieuw begint ze een noodopvang. Nu voor de kinderen van deze NSB’ers. Want Adri hielp ieder kind in nood. Scouting Na de oorlog was Adri één van de officieren die de Marva (Marine Vrouwenafdeling) hielp op te bouwen. In 1946 was ze het hoofd van de Marva in Huizen. Na haar diensttijd kwam ze terug bij het NPG als trainster en van 1946 tot 1948 was ze lid van het hoofdbestuur van de NPG. Ze woonde toen weer op Landgoed Eerde.
Op 31 mei 1988 ontving Adri, evenals enkele dappere personen uit Lemele, de Israëlische Yad Vashem onderscheiding Recht vaardige onder de Volkeren, voor hulp aan Joodse kinderen en volwassenen. Adri nam de onderscheiding niet persoonlijk in ontvangst. Haar gezondheid liet het niet toe. Adri is overleden op 5 mei 1991 in Ommen.

Tekst: Harry Woertink – Foto: OudOmmen.nl