Het was voor de deelnemers aan de excursie op de Lemelerberg deze week even schrikken.

Landschap Overijssel organiseerde een excursie op de Lemelerberg met zo’n 40 belangststellenden. 

Heide
De Lemelerberg vanaf de Ledeboerweg in Lemele had alles weg van een slagveld: honderden omgezaagde bomen en diepe sporen van zware machines. Dit alles om in het natuurgebied tweede/derde van de oorspronkelijke heide terug te brengen.
Landschap Overijssel werkt sinds 2018 aan het herstel van de heide op de Lemelerberg. Bomen worden gezaagd en groot materieel rijdt af en aan. De Natura 2000-maatregelen laten al duidelijk resultaat zien, zo constateerden de deelnemers. Op plekken waar tot voor kort nog bos stond, groeien al jonge struikheide en jeneverbes. Waar langer geleden is gewerkt, breidt de heide zich verder uit.

Excursie
Landschap Overijssel organiseerde een excursie op de Lemelerberg met zo’n 40 belangststellenden. De werkzaamheden kon bekeken worden en nog meer hoe dat bijdraagt aan het behoud van de heide en wat dit betekent voor planten, dieren én bezoekers. Verteld werd over de bijzondere flora en fauna, de geschiedenis van de Lemelerberg en de werkzaamheden die hier plaatsvinden. Ook werd de houten vakantiechalet bezocht dat de Twentse bankier Abraham Ledeboer 100 jaar geleden als bouwpakket in onderdelen uit Oostenrijk liet overkomen en op 60 meter hoogte door hem werd teruggebouwd.

Natura 2000
Om de heide op de Lemelerberg te behouden en beschermen en aan Natura 2000-doelen te voldoen, is het noodzakelijk 150 hectare bos om te vormen tot heide. De afgelopen jaren is daarvan al 110 hectare afgerond. Monitoring door de provincie Overijssel laat zien dat dit nodig is om de heide gezond en sterk te houden. De werkzaamheden vinden plaats op verschillende plekken in het natuurgebied en worden verspreid over drie jaar.

Unieke natuur
Het heidelandschap is zeldzaam geworden in Nederland: bijna 90 procent is in de afgelopen honderd jaar verdwenen. De Lemelerberg is dus een bijzonder natuurgebied met heide, jeneverbessen, stuifzand en veel verschillende diersoorten zoals de zandhagedis, de nachtzwaluw en het heideblauwtje. Deze soorten kunnen alleen op de heide en in een open landschap leven. Om deze soorten te behouden, is het belangrijk dat er genoeg open ruimte en licht blijft. Sommige bomen, zoals dennen en sparren, groeien snel en verdringen de heide. Door gericht bos om te vormen naar heide, zorgt Landschap Overijssel ervoor dat de unieke natuur op de Lemelerberg behouden blijft en versterkt wordt.

De Lemelerberg ontstond in de ijstijd, toen gletsjers vanuit het noorden zand en keileem opstuwden. Door de eeuwen heen groeide hier een uitgestrekt heidelandschap, waar bijzondere planten en dieren leven die je bijna nergens anders meer vindt. Omdat de natuur hier kwetsbaar en zeldzaam is, heeft de Lemelerberg een Natura 2000-status.

Zie ook de eerder in 2018, 2020 en in 2024 verschenen artikelen over het weer zichtbaar maken van de Lemelerberg:
De Lemelerberg wordt weer zichtbaar deel 1:

Tekst en foto’s: Harry Woertink