(Oud)Ommen historisch belicht met ‘Olde Vechte’, ‘Mulertsdiekie’ en ‘Makkinga’s mölle’.

1910. Makkinga’s mölle op den Oord met de molenkolk, naar een (vrije) pentekening van Sam van Beek.

De molen van Smit en Helmich
Op de plek waar nu Huize Olde Vechte staat aan de Zeesserweg in Ommen stond vóór 1900 een windmolen van de firma Smit en Helmich. Met deze molen werd gerst tot gort gepeld. Ook werd uit koolzaad en lijnzaad (zaad van vlas) olie geslagen. De molen werd gesloopt en op deze plaats het nog bestaande herenhuis gebouwd door notaris F.W.N.Baron Mulert die in 1847 notaris in Ommen werd. Ook werd hier het notariskantoor ondergebracht. De notaris kon rechtstreeks van zijn huis over het dijkje ‘Mulertdiekie’ richting ‘Makkinga’s mölle’ aan Den Oordt wandelen.

Lees verder Ommen historisch belicht (3) ‘Olde Vechte’ en ‘Makkinga’s mölle’ →

Het herstellen in oude glorie van ‘Makkinga’s mölle’ inspireerde Jan Woelders tot het maken van een gedicht, natuurlijk zoals we van hem gewend zijn, in de moedersproake.

1912. Zaagmolen Ommen.

De möl’ns van Omm(en)

In ’t harte van’t Vechtdal ligt het mooie stadje Omm,
woar de Regge en Vecht rustig deur stroom’m.
En woar de toerist’n graag komt, om doar rustig te kun’n weg droom’m,
doar stoat ök de vief trotse koornmöl’ns van Omm,
die woelige tied’n deurstond’n.

Hun wiek’n draai’n sierluk rond met waai’n van de wind,
Met elke draai een echo ut verleed’n, alle viefe eensgezind.
De möllenoar dut gesteudig zien wark, met alle geduld,
maald ut koor’n, en zorgt dat de maalzak’n weer wut ‘e vult.
Tiedloze tafereel’n , die nooit goat verveel’n.

Een traditie die nooit ‘v leur’n mag goa, dat mut bliem bestoan,
met oale verhaal’n van vrögger, ut harde wark met de haand.
De boer’n die mud zaai’n um te kun’n oost’n van’t laand 
Um dan dize mooie bodemriekdom’m
Te kun’n loat’n maal’n in iene van möl’ns in Omm.

Maar dize möl’ns bint deur de joar’n, weer in ere hersteld noar oalde glorie
De mölle op Den Oordt wut weer ‘n zaagmölle, noar oalde historie  
Met vulle vriewilligers wut der an ‘e warkt, dat maakt Omm zo mooi.
Een zeskantige stellingmölle uniek in zien soort
“Makkinga’s mölle”, ‘n zaagmölle, en hij is te zien op Den Oordt.

Jan Woelders, aug 2024.

In Beerze wordt op donderdag 8 augustus een oogstdag gehouden met als thema ‘Beleef Beerze’.

Een impressie van de in 2003 gehouden Oogstdag in Beerze.
Zie het album Oogstdag Beerze 2003 voor meer foto’s

Oogst van rogge
De oogstdag staat in het teken van het oogstproces van de rogge. Met een oude dorskas wordt de rogge gedorst. Bezoekers van dit zomer-evenement maken verder kennis met het leven op het platteland, oude ambachten, de prachtige natuur en het rijke erfgoed van Beerze. 

In de volksmond was het al “Makkinga’s mölle”, maar nu is het officieel: de molen aan Den Oordt krijgt de naam van de oorspronkelijke molenbouwer Roelof Makkinga.

De officiële onthulling van de naam ‘Makkinga’s mölle’ met links wethouder Bart Jaspers Faijer en rechts Berend Jan van den Boomen, voorzitter van de Stichting Ommer Molens.
Zie voor meer foto’s het album “2024 – Onthulling nieuwe naam ‘Makkinga’s mölle’“.

Mölle
De officiële onthulling van de nieuwe naam Makkinga’s mölle (waar het Ommer dialectwoord “Mölle” staat voor “Molen”) vond zaterdag plaats op de jaarlijkse Ommer Molendag door wethouder Bart Jaspers Faijer.

Van de 23 buurtschappen die de gemeente Ommen vóór 1923 telde is Beerzerveld de jongste. Beerzerveld heeft zijn ontstaan te danken aan het veen en de naam werd ontleend aan de vroegere marke Beerze.

De in 2014 vervangen Kloosterdijkbrug over het kanaal Almelo-De Haandrik, in de volksmond: ‘De Brugge’. Om de doorvaartbreedte te vergroten zijn destijds alle beweegbare bruggen vervangen waaronder ook die van Beerzerveld. De brug tussen de Stenendijk en de Schuurmanstraat wordt de ‘Neie Scholle’ genoemd wat verwijst naar een hier eerdere gelegen scholle (vlotbrug).
Zie voor meer foto’s het album Beerzerveld

Kanaal en brug
Het Overijssels kanaal (nu Almelo – De Haandrik) werd omstreeks 1855 gegraven. Het kanaal had in het veengebied een belangrijke afwatering- en transportfunctie voor het vervoer van de afgestoken turf. Door deze ingrepen werd bewoning mogelijk van dit, voorheen natte en moeilijk toegankelijke gebied.

Het Nederlandse landschap is vrijwel geheel door mensenhanden gevormd.

Het onontgonnen Beerzerveld is één van de weinige gebieden met restanten van het hoogveenlandschap
Zie voor meer foto’s het album “Beerzerveld”.

Onontgonnen
Door de eeuwen heen zijn woeste gronden ontgonnen. Het leverde nieuwe landschappen op. Verlaten heidevelden en zandverstuivingen werden omgevormd tot keurig ingedeelde en bewoonde landbouwgronden. Aan de Beerzerhooiweg lijkt het erop dat de ontginners een stuk vergeten zijn: het Beerzerveld, gelegen tussen de Vennedijk en de Mariënbergerdijk. Het onontgonnen Beerzerveld is één van de weinige gebieden met restanten van het hoogveenlandschap, zoals het altijd geweest is.

Het bestuur van de vorig jaar opgerichte stichting Hospice Ommen is hard bezig om in Ommen een hospice van de grond te krijgen.

Johan Schinkelshoek en Alice Makkinga, covoorzitters van de stichting Hospice Ommen, bij het beoogde pand aan de Zeesserweg 5

Bieding
Dat het pand aan de Zeesserweg 5 in Ommen voor dit doel ter beschikking komt is nog lang niet zeker. Het proces van de verkoop van het pand loopt namelijk nog. Als het aan de stichting Hospice Ommen ligt, komt de beoogde hospice in het markante pand aan de Zeesserweg 5. Maar dan zal de stichting eerst een bieding moeten doen op het als Piet Hein bekendstaande pand, in 1933 door baron F.E. Mulert via zijn testament ter beschikking gesteld aan de gemeente Ommen en ondergebracht in de Baron Mulertstichting met als oorspronkelijk doel het te exploiteren als inrichting voor verpleging van zieken.

ARRIEN – In de buurtschap Arriën zijn sporen ontdekt van vroegere akkers zoals die vanaf de Late Bronstijd tot in de Romeinse tijd als landbouwsysteem werd gebruikt voor de verbouw van primitieve graansoorten.

De brink in de oude buurtschap Arriën met in het midden het kunstwerk een kalfje van oud ijzer.

2000 jaar geheimen bewaard
Het gaat om Celtic fields ook wel raatakkers genoemd. Celtic fields in Arriën bieden inzicht in het vroegere boeren. Dat Arriën, gelegen dicht bij de Vecht, al heel lang wordt bewoond is wel bekend maar dat in de prachtige natuur van Arriën cultuurhistorische waarden verstopt liggen was niet eerder bekend. Deze velden hebben de afgelopen tweeduizend jaar geheimen bewaard over hoe de vroegere agrariërs boerden. Nu, door nieuw archeologisch onderzoek, kunnen deze geheimen worden blootgelegd.

Een stap terug in de tijd. Zo ervaren bezoekers het kleinste museum van Ommen.

Museum ‘De tijd van toen” in Arriën is er voor jong en oud. Links geeft museumvrijwilliger Derk de Lange uitleg.
Zie voor meer foto’s het album “Museum ‘De tijd van toen’“.

Het museum in de Ommer buurtschap Arriën aan de Ridderinkweg 1a draagt dan ook de toepasselijk naam “De tijd van toen”. Het is Gea Woertink-de Jonge, die samen met enkele enthousiaste vrijwilligers het museum beheerd.