“In een ledenvergadering van de winkeliersvereniging Ommen is besloten in het komende winterseizoen een cursus Engels voor de leden te organiseren”.
1905. Het Vrijthof met op de achtergrond de hervormde kerk. Het plein diende tevens als speelplaats van de openbare school aan de oostkant van het plein.
Service aan Engelse gasten bevorderen Bovenstaande tekst dat gaat over een cursus Engels viel te lezen in de Ommer krant begin zestiger jaren van de vorige eeuw. Het was opgevallen dat Ommen door steeds meer vakantievierende buitenlanders wordt bezocht. “Het aantal vreemdelingen, dat des zomers Ommen bezoekt wordt jaarlijks groter en vooral de Engelsen hebben een voorkeur voor onze gemeente. Meer kennis van de Engelse taal zal de service aan deze gasten bevorderen”, schrijft de krant.
De natuurlijke rijkdom van het stadje aan de Vecht werd al heel vroeg ontdekt door vakantiegangers, toen nog aangeduid als ‘vreemdelingen’.
1953. Met de bouw in de dertiger jaren van tien rietgedekte woningen aan het Edith-Hof, toen bestemd voor gezinnen met lage inkomens, zorgde Van Pallandt voor de eerste sociale woningbouw in Ommen.
Vreemdelingen Het begon met de nationale padvinderij en de Sterkampen, die beiden Ommen als basis hadden. Zij zorgden ervoor dat jaarlijks horden mensen naar Ommen kwamen. De in 1903 geopende spoorlijn Zwolle-Ommen heeft daar ook een hele positieve bijdrage aan geleverd.
Natuurlijke rijkdom De natuurlijke rijkdom van Ommen werd al vroeg ontdekt door de nationale padvinderij hetgeen geleid heeft tot der huidige ontwikkeling van het toerisme. Eén/derde van het totale oppervlak van de gemeente Ommen (180 m2) is bedekt met bos en hei. Het uitgebreide gebied rondom Ommen kent een verscheidenheid aan landschappelijk schoon. Weilanden, bossen, heidevelden en zandverstuivingen worden afgewisseld met schilderachtige landgoederen en buurtschappen. Kenners van het Nederlandse natuurschoon beschouwen het Ommer landschap dan ook als het mooiste en veelzijdigste, wat Overijssel te bieden heeft.
Ze zijn er weer: de zuute plassies, een traditioneel stroopbroodje dat alleen Ommen kent en in de laatste maanden van het jaar verkrijgbaar is bij de bakkers in Ommen.
Zuute plassies zijn het lekkerst met een klein beetje boter.
Trots Zuute plassies zijn al bijna anderhalve eeuw een typisch Ommer lekkernij. Elk zichzelf respecterende stad of dorp heeft haar eigen specialiteit. Zo zijn er Bosschebollen, Dalfser moppen of Zwolse balletjes. Ommen heeft zuute plassies als specialiteit en daar zijn ze best trots op.
De Ommer buurtschappen zijn ontstaan vanuit de vroegere Marken. Ondanks dat Ommen 14 van deze Marken telde is het aantal buurtschappen rond Ommen veel groter.
De klok met vermelding van de Ommer buurtschappen aangeboden in 1956 door de gemeenteraad ter gelegenheid van de officiële ingebruikstelling van het gemeentehuis aan de Markt.
Cijfers en letters In wat nu de gemeente Ommen is was vroeger sprake van Marken. Totaal werd Ommen gevormd door 14 verschillende Marken. Vier ten noorden van de Vecht: Varsen, Arriën, Stegeren en Ommen. En tien ten zuiden van de Vecht: Vilsteren, Giethmen, Besthmen, Zeesse, Archem, Junne, Beerze, Eerde, Lemele en Dalmsholte. De gemeente Ommen telde na de opheffing van de Marken in de negentiende eeuw totaal 24 buurtschappen. Na samenvoeging van de gemeenten Ambt-Ommen en Stad-Ommen op 23 mei 1923 tot één gemeente werd overgegaan tot nummering van woningen en andere gebouwen door middel van bordjes met letters en cijfers. Op één na (de letter Q) werden alle 26 letters van het alfabet hiervoor gebruikt. De letters correspondeerden met de secties van het Kadaster en de nummers met de volgorde van de gebouwen in de desbetreffende buurtschappen.
Voor Ommen (De Kom) werd de letter A gebruikt en voor de volgende 24 buurtschappen was de letter B voor Vilsteren. Verder ging het met de C: Giethmen; D: Lemele; E: Lemelerveld; F: Archem; G: Besthmen; H: Eerde; I: Junne; J: Zeesse; K: Beerze; L: Beerzerveld; M: Stegeren; N: Arriën; O: Varsen; P: Vinkenbuurt; R: Ommerschans; S: Ommerveld; T: Witharen; U: Emsland; V: Ommerbos/Rotbrink; W: Laarakkers/Dante; X: Arriërveld; IJ: Stegerveld en tot slot de Z: Dalmsholte.
Eén bult van ongeveer 80 meter hoog: de Lemelerberg.
Schaapskudde op de Lemelerberg. Zie voor meer afbeeldingen het album “Schapen op Lemelerberg“.
Heidelandschap De afgelopen jaren heeft Landschap Overijssel in natuurgebied de Lemelerberg heel veel heide teruggebracht. Vanaf de top van de Archemerberg kun je het hele heidelandschap zien. Vlaktes met struikheide, af en toe een boompje, open zandverstuivinkjes en kleine kruidenrijke akkertjes. Al die afwisselende plekken in het landschap zijn ontstaan en aangelegd na het weghalen van bos. Dat klinkt best tegenstrijdig, maar eeuwenlang bestond de berg uit een uitgestrekt heidelandschap. Pas in de vorige eeuw hebben wij op grote schaal bomen aangeplant voor onder meer de mijnindustrie. Om de heide weer robuust te maken, is het bos nu weggehaald.
Het zwembad zou er niet moeten komen omdat het een concurrent zou gaan worden voor het zwembad in Vroomshoop, althans zo luidde de kritiek van de tegenstanders. En wie mocht het zwembad in Den Ham officieel openen?
“Hier staat u op een punt, dat vrijwel uniek is in geheel Europa”.
1965. Derk Stegeman (links) met schaapherder Hendrik Jan Bennink.
Dat zei ons de heer Derk Stegeman uitbater van het restaurant De Lemelerberg. We stonden zo’n 80 meter boven A.P. op het hoogste punt van de veel bezongen en nog meer bezochte Lemelerberg, één der mooie schakels in de prachtige Overijsselse heuvelrug.
In het Historisch Museum in Ommen is een tijdelijke expositie te zien van houtsnijkunst van de hand van Jan Damman (1898-1980).
Het Ommer boertje, een houten beeldje als souvenir van de hand van beeldsnijder Jan Damman.
Liefhebberij In de tijdelijke expositie gaat het om kleine uit de handgesneden houten beeldjes als souvenirs, engeltjes met bazuinen en Atlassen voor hang- en staartklokken. Een en ander is bewaard en verzameld door familieleden van de ambachtelijke houtsnijder. Uit liefhebberij sneed Damman in de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw, met de hand verschillende voorwerpen uit hout. Zijn hobby zorgde uiteindelijke een grote afzet van de snijkunst, want bijna niemand anders kon zo uit de hand engelen en Atlassen snijden. De vraag was dan ook groot, met name bij antiquairs. “Ze komen per auto en laden de beeldjes in. Als ik aan de verzoeken wilde voldoen zou ik dag en nacht engeltjes moeten maken maar dan zou ik er zelf waarschijnlijk spoedig ook een zijn”, liet beeldsnijder Damman zich ooit eens ontvallen. Voor Damman dan ook geen auto die buiten stond waarmee hij zo nodig snel door het land kon razen. Ook hoefde hij niet uit te breiden, geen personeel aan te trekken en geen balans op te maken in december. Damman had alle tijd en vond met zijn beeldjes een mooie dekking van de kosten voor sigaren.
Afvalhout Damman was met zijn houtsnijwerk een uniek persoon. Uiterst secuur wist hij met mesjes bazuinengelen en Atlassen voor ouderwetse hang- en staartklokken te maken. Hij begon morgensvroeg in het schuurtje van de door zijn gezin bewoonde rijtjeswoning aan de Cortenaerstraat in Ommen. Daar werkte hij door tot 3 uur in de middag om vervolgens in de tuin te gaan werken of van een fijne sigaar te genieten.
OudOmmen.nl 