In juni 1859 verliet de complete bevolking van Schokland het eiland. Nadat een jaar eerder een wetsvoorstel ter ontruiming van Schokland door het parlement was goedgekeurd, moesten de Schokkers, ruim 600 personen, nu elders een nieuw bestaan gaan opbouwen.

Afb: IJsselacademie
Schokland verlaten. Een reconstructie van de ontvolking in 1859.

Hoewel het eiland niet aan de golven van de Zuiderzee werd prijsgegeven, betekende 1859 wel het einde van de bewoningsgeschiedenis van Schokland, die teruggaat tot in de Middeleeuwen.

In de nieuwe publicatie “Schokland verlaten. Een reconstructie van de ontvolking in 1859” worden vragen beantwoord: Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Hoe kwam de beslissing om het eiland te ontvolken tot stand, hoe verliep de uitvoering van dat besluit? En niet in de laatste plaats: hoe verging het de Schokkers nadat ze hun geliefde geboortegrond vaarwel hadden moeten zeggen?

De auteurs Bruno Klappe en Wim Veer vertellen dit boeiende verhaal na minutieus onderzoek van de overgeleverde bronnen: ambtelijke correspondentie, rapporten, Handelingen van Tweede en Eerste Kamer en ingezonden brieven en berichten in de pers. Stapsgewijs, bijna van week tot week en van maand tot maand, volgen we het proces dat uitmondde in de conclusie dat de Schokkers moesten vertrekken. Het boek biedt Klappe en Veer de gelegenheid een antwoord te formuleren op misschien de meest cruciale vraag: was er inderdaad sprake van een min of meer gedwongen ontruiming van Schokland? Of kunnen we beter spreken van een collectieve evacuatie, op basis van vrijwilligheid?

Voor het eerst een compleet overzicht, met de juiste toedracht. Met een reconstructie van de bebouwing (1832-1859), alle kadastrale percelen, bouwgegevens, taxatie en ruime schadeloosstelling. Met nooit eerder gepubliceerd beeldmateriaal: alle overgeleverde portretten en alle overgeleverde bidprentjes van geboren Schokkers. Wie ging waar wonen? Alles is te lezen in Schokland verlaten, een bijzonder vormgegeven gedenkboek en een waardig monument ter nagedachtenis aan een verdwenen bevolkingsgroep.    (meer…)

Ommen – In de jongste uitgave van het Ommer historische tijdschrift De Darde Klokke wordt dit keer de buurtschap Besthmen belicht.

Als Marke vindt er in 1853 een opdeling plaats en worden van de gronden in Besthmen verdeeld over 17 erven, waarbij Jonkheer Sandberg van Het Laer het grootste aandeel krijgt.

Er ligt de vraag waar de benaming “Het verloren Kerkhof” vandaan komt en of het klopt dat een van de woningen aan de Batterinkweg binnen één dag is gebouwd. Toen gold namelijk de regel dat wat er staat mag blijven staan mits de woning af is en de schoorsteenpijp rookte.

Verder in De Darde Klokke aandacht voor de oude waterput bij het Streekmuseum. De put van Bentheimer zandsteen is in Duitsland gemaakt en in delen naar Ommen gebracht en opgebouwd bij de boerderij van de familie van der Bent aan de Balkerweg. Door uitbreiding van de woningbouw moest de boerderij worden gesloopt maar kon gelukkig de put bewaard blijven en worden verplaatst op het terrein van het museum.

Een schoolschrift van de Ommer ULO-school in 1944 komt uitgebreid aan bod. Ook alle veranderingen van de laatste jaren aan de Dr. A.C. van Raaltestraat en Den Lagen Oordt door nieuwbouw. Het blijkt dat in het oostelijk gebied van oud Ommen veel is veranderd. Van het oude is alleen het Dr. A.C. van Raaltehuisje nog bewaard gebleven.

Het nieuwe nummer van De Darde Klokke is te koop bij boekhandel Bruna aan de Kruisstraat in Ommen en wordt aan abonnees toegestuurd.

Bron: Harry Woertink – 17 september 2009

Deze week laat de Historische Vereniging in Nieuwleusen een nieuw boekje verschijnen met verhalen over het 200-jarige kanaal de Dedemsvaart.

Het is het septembernummer van het kwartaalblad dat geheel gevuld is met verhalen die zijn aangeleverd in het kader van “Verhaal over het kanaal”, de uitdaging aan iedereen om een verhaal of belevenis te schijven over het jubilerende kanaal. Nadat de oproep aanvankelijk weinig respons opleverde, was het aantal verhalen dat uiteindelijk binnenkwam boven verwachting. Het waren er zelfs zoveel dat ze niet allemaal in het nu te verschijnen kwartaalblad konden worden opgenomen. Daarom is besloten om de niet geplaatste verhalen in het volgende kwartaalblad op te nemen.

Sommige verhalen in het septembernummer zijn heel persoonlijk. De meeste artikelen zijn geschreven als proza, maar er zijn ook een enkele gedichten opgenomen. Het blad is rijkelijk geïllustreerd met foto’s. Het boekje kan worden gezien als een vervolg op het in het voorjaar verschenen en al snel uitverkochte boekje “Kanaalverhalen”. De verwachting is dan ook dat dit kwartaalblad even vlug zijn weg zal vinden naar belangstellenden. Het kwartaalblad wordt toegezonden aan de leden van de vereniging en is in de losse verkoop voor € 4,50 te koop bij “De Blijde Boodschap”, “The Readshop” en bij museum Palthehof. Ook zal het op de a.s. zaterdag te houden Koninginnemarkt worden aangeboden in de kraam van de Historische Vereniging.

Bron: Historische vereniging “Ni’jluusn van vrogger” – 14 september 2009