OMMEN – De ledenbijeenkomst van de Historische Kring Ommen op donderdag 30 oktober staat in het teken van Sallandse klederdracht en de handelsbetrekkingen die Vriezenveen vroeger onderhield met Rusland.

Foto: HKO
Levende paspop bij de, door de HKO op 25 oktober 2005 georganiseerde historische modeshow.

De bijeenkomst wordt gehouden in zaal De Kern aan de Bouwstraat en begint om 20.00 uur. Diena Poortier komt vertellen over kleding, zoals die in deze regio werd gedragen in de vorige eeuw. Hierbij maakt zij gebruik van levende paspoppen!

Daarna is het podium voor Gerrit Haakmeester. Zijn verhaal gaat over de zogeheten. “Rusluie”, die in de 18e eeuw vanuit Vriezenveen handelsbetrekkingen hadden aangeknoopt met het verre Sint Petersburg. De handelaren reisden met paard en wagen naar Rusland, een tocht van drie tot vier weken.

Haakmeester heeft in 1992 de reisroute van deze textielhandelaren nog eens per koets overgedaan. Aan de hand van dia’s zal hij vertellen over de Rusluie en over zijn eigen reis. Over deze reis is ook een boek verschenen.
Bron: Historische Kring Ommen – 17 oktober 2008

OMMEN – Op deze foto is het restant van de sloop van enkele huizen aan de Bouwstraat te zien. Zo werd ruimte gemaakt voor de nieuw te bouwen gereformeerde kerk.

Foto: OudOmmen
Door het slopen van enkele huizen aan de Bouwstraat werd ruimte gemaakt voor de nieuw te bouwen gereformeerde kerk. De oude kerk, op de foto nog fier rechtop, ging ook tegen de vlakte.

De oude kerk, hier op de foto nog fier rechtop, viel ook ten prooi aan de slopershamer. De daarop volgende bouwactiviteit was toen voor Ommer begrippen een heel grote en ingrijpende. Wat minstens net zo ingrijpend was in het Ommer leven kwam in 1932 iets langzamer en minder duidelijk zichtbaar van de grond. In dit geval moeten we ook meer spreken van in de grond. Langs de Hammerweg was men namelijk begonnen met het aanleggen van buizen voor een drinkwaterleidingnet. De pomp op dezelfde foto nog zo duidelijk op de voorgrond aanwezig, zou vanaf nu langzaam maar zeker uit het straatbeeld verdwijnen.

De gemeenteraad was in een eerdere vergadering akkoord gegaan met de aanleg van een waterleidingnet in Ommen. In de vergadering van mei komt men weer op allerlei manieren met deze nieuwe voorziening in aanraking. Er zaten meer haken en ogen aan dit eerder genomen besluit dan men verwacht had. Zo werd er in veel gemeentes fel geageerd tegen de hoge tarieven. Vooral tegen het verplichte extra tarief wat gehanteerd werd als men vee had. Per koe of paard werd een bedrag van 1,50 per jaar gerekend. Dit verplichte vee-tarief zorgde voor heel wat opschudding in Overijssel. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Een huusie met een ton (14) →

OMMEN – Ongeveer op de plek van het plaatselijk strand staat één van de laatste beroeps(Vecht)vissers, de heer Kievit, zijn netten te inspecteren. Ze zijn er niet meer de Vechtvissers.

Foto: HKO
Er is een tijd geweest dat ook deze visser geen droog brood in de Vecht kon verdienen, zo slecht was de visstand.

Er is een tijd geweest, ook al was het toen rendabel, dat ook deze visser geen droog brood in de Vecht kon verdienen, zo slecht was de visstand. Met het verbeteren van de waterkwaliteit en het aanbrengen van vistrappen is ook de visstand toegenomen. De visotter, hoe graag hij ook een vis lust, zal wel niet terugkomen. De Oprechte Ommer Courant van 2 januari 1915 vermeldt onder de plaats Vroomshoop; ‘Voor eenige dagen gelukte het den visscherjager Tuin alhier weer een vischotter te bemachtigen, een buitenkansje voor den man, daar de huid duur betaald wordt.’ De otters waren schijnbaar toen al zo zeldzaam dat het de krant haalde.

Een eindje vanaf het stadsstrand staat onze wulp die een sierlijke straal water de Vecht inspuit. Bij de voorgenomen plaatsing van de ‘Wulp’ als stadsfontein, hadden enkele hobbyvissers bezwaar aangetekend. Die waterstraal zou de vissen ernstig kunnen verontrusten, wat weer nadelig kon zijn voor de hengelaars. Het bezwaar is ongegrond verklaard en de Wulp heeft zich op een vaste plek aan de Vecht genesteld. Ondertussen zijn de bezwaren zelf opgedroogd en zitten er nu zo af en toe vissers bijna onder de Wulp te vissen. Omdat het vissen in openbare wateren alleen mocht en mag met de nodige vergunningen waren daar vroeger ook al richtlijnen voor. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Vissen in de Vecht (13) →

OMMEN- Een spiksplinternieuwe rage veroverde begin jaren zeventig Nederland. Het heette ‘paaMtten’. Je moest, het liefst met een aantal verschillende mensen, op een paal gaan zitten. Die paal was minimaal een aantal meters hoog, hoe hoger, hoe mooier, en stond bij voorkeur ook nog midden in een vijver.

Foto: HKO
Wilden deze ‘dakzitters’ een record vestigen of vroegen ze aandacht voor een bepaalde zaak? Het is helaas niet meer te achterhalen.

Boven op de paal was een klein plateautje gemaakt, soms zelfs een stoel, waar de deelnemer op kon gaan zitten. Bovendien waren aan de paal ook nog een paar korte steuntjes bevestigd waar hij of zij de voeten op kon laten rusten. Al heel snel kwamen er verschillende varianten van het paalzitten. Als het maar hoog was waar je op, of in kon zitten. Alles om te zorgen dat een bepaald feest, of een zaak maar in het nieuws kwam. Of dit ook de aanleiding en het doel van deze dakzitter op de foto is weten we niet meer. Een foto in de regionale krant met een dakzitter op het dak deed het bier daaronder zeker weten weer meer stromen dan voorheen. Vooral als de zitter ook nog een aansprekend record op zijn paal of anders gevestigd had. Het werden soms regionaal heel bekende figuren. Er zijn zeker in die jaren heel wat mensen geweest die gedacht hebben, ‘wat een moderne fratsen!’ ‘Ze weten van gekkig-heid niet, wat voor nieuws ze nou weer moeten bedenken, om in het nieuws te komen!’ Daar tegenover had je de sommige voorstanders die het zelfs een sport vonden.

In de Oprechte Ommer Courant van februari 1932 wordt heel anders over deze ‘sport’ geschreven. Onder het kopje ‘Een weerzinwekkende vertooning’ vinden we het volgende: ‘Amerika maakt school in Engeland. Op een kunstijsbaan te Londen is Maandag de weerzinwekkende vertooning begonnen -waarvan de VS de ‘primeur’ hadden- van mannen en vrouwen, die probeeren hoe lang zij het kunnen uithouden om bovenop een paal te zitten. Niet om de, overigens twijfelachtige eer, maar om het lieve geld, een eerste prijs van £10. De palen zijn 3 meter hoog en van boven voorzien van een platformpje ten behoeve van de zitsters en zitters. Maandag den eersten dag, waren er vier vrouwen en drie mannen die meedongen ten aanschouwen van het publiek want het is een openbare vertooning. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Paalzitters en dakzitters (12) →

Op de foto het toen nog onverwarmde buitenbad dat Ommen als grote recreatiegemeente al vrij vroeg liet bouwen. Hiervoor werd gezwommen in de Vecht en de toenmalige VVV had hier dan ook voorzieningen voor getroffen.

In de Oprechte Ommer Courant van 21 mei 1932 staat hoe het afliep met een ongeoefende zwemmer die het waagde te gaan zwemmen in de Vecht. Een buitenbad, zoals op deze foto, was er toen in Ommen nog niet.

In de krant van februari 1932 staat een verslag van de laatst gehouden VVV-vergadering. Er is op initiatief van de plaatselijke VVV een badhuisje geplaatst aan de Vecht, de meningen hierover zijn nogal verdeeld. Het badhuisje leverde namelijk vanaf de Zeeseroever geen fraai gezicht op. Voordat de stevige discussie losbarstte bracht de voorzitter dank aan den heer Postma die bestek en tekening maakte.

Eén van de eerste dingen waarover men viel was het ontbreken van deurtjes, het aanbrengen hiervan was dan ook een eerste vereiste. Omdat het huisje wegneembaar was, zou het ook verplaatst kunnen worden, bijvoorbeeld naar een terrein in Zeesse. Hiertegen bleken nogal wat bezwaren te bestaan, men vond de afstand te groot en het toezicht zeer gering omdat de omgeving daar zeer stil is. Ook werd in overweging gegeven om het huisje te draaien met de achterkant naar de Zeeserweg.

De heer Weijers meende dat een reddingsboei in de dichte nabijheid geplaatst moest worden. Die laatste opmerking kon wel van iemand zijn met een helderziende blik. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Reddingsboei in buitenbad (11) →

OMMEN – In de nieuwe uitgave van De Darde Klokke krijgt Witharen dit keer alle aandacht Van de hand van Jan van der Veen wordt de geschiedenis van de pioniers van Wiuiaren beschreven die gaat van woeste grond naar groene weiden.

De naam van de Ommer buurtschap is afkomstig van ‘Wijtharen”, met als betekenis het verre zand vanuit Ommen gezien, gelegen temidden van een groot moerasgebied. Met de invoering van tolheffing in 1809 profiteerde de Stad-Ommen van Witharen. Het tolhuis aan de Balkerweg 60 staat er nog steeds. Vanuit de kamer in de boerderij kon de tolgaarder beide zijden van de weg in de gaten houden. Voor paard en wagen moest 15 cent tol betaald worden.

In 1926 kwam een einde aan de tolheffing. De jeugd in Witharen moest vroeger lopend naar school naar Ommen, Ommerveld, Ommerschans of Arriërveld. De vooruitgang was dan ook groot toen in 1927 de gereformeerde school geopend kon worden. De school is altijd van grote betekenis geweest voor Witharen. Het schoolhoofd had een landbouwakte zodat de jeugd van Witharen in de wintermaanden ook in landbouw onderricht kon worden. Daarmee waren drie diploma’s in de wacht te slepen: met vrucht, met veel vrucht en met héél veel vrucht. Behalve Witharen krijgt ook de Ommerschans aandacht in het historische tijdschrift van de Historische Kring Ommen en worden oorlogshandelingen in het Ommerveld verhaald.

De Darde Klokke is te koop bij boekhandel Diek in Ommen.

Bron: Ommer Nieuws – 11 juni 2008

Dit is de Julianastraat, dezelfde straat waar men nu het grote vracht- en landbouwverkeer trachten te weren omdat dit niet meer te combineren is met het overige drukke verkeer.

Een boer heeft zijn koeien opgehaald en loopt door de Julianastraat om ze in alle rust naar een andere weide te brengen.

In de verte zijn nog de huizen op Den Oord te zien. De boer op de foto heeft zijn koeien opgehaald om ze te ‘verweiden’. In alle rust gaan ze over deze straat naar een andere weide, waar een nieuwe voorraad mals en jong gras wacht. Heel vroeger had men geen afgepaalde weiden waar men koeien liet grazen, maar liet men ze onder de hoede van een koeherder op de gezamenlijke gronden weiden. Tegen de avond kwam dan, hopelijk voldaan, het hele spul terug. Niet overal had men deze herderlijke gewoonte met het gehoornde vee.

Dit las ik in de Oprechte Ommer Courant van 27 februari 1915, met daarbij als extra nog het recept voor een zeer speciale pannenkoek: ‘In Drenthe, onze provincie met de alleroudste overblijfselen, zeden en gewoonten, bestaan nog een drietal boo-en met daarbij behoorende booheeren. Dat zijn koeschuren met koe-herdersverblijven. Naar de boo-en worden de koeien gedreven van Lichtmis (2 februari) tot Kerstmis, en gedurende dien tijd neemt de boo-heer -even over de grens ‘boe-mann’ genoemd- de zorg voor het vee waar. De instelling moet wel zeer oud wezen, want de woordvorm boo (uit te spreken als boe) vindt men in het oud-Hoogduits, oud-Saksisch en Angelsaksch terug als ‘bu’ en in het Sanskriet als ‘bhu’ voor het begrip woning. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Onder de hoede van de koeherder (10) →

Op de foto het idyllisch gelegen tolhuis aan de oude Laarbrug in 1954 /55. De aanleg van de nieuwe betonnen brug iets noordelijker, is boven de oude brug nog net te zien.

Het idyllisch gelegen tolhuis aan de oude Laarbrug in 1954 /55.

In het Ommer Nieuwsblad van zaterdag 25 juni 1955 wordt een hoofdartikel gewijd aan de weg in wording naar de inmiddels nieuwe Laerbrug. (Zo deftig oud met een e werd het toen nog gespeld!) Vooral de hoeveelheid materiaal, 900 ton paklaag op een stukje weg van 500 meter vond men imposant. De oude brug op de foto is waarschijnlijk opgebouwd of gedeeltelijk gemaakt van de restanten van de brug die op 6 april 1945 tijdens de bevrijding van Ommen is opgeblazen. De terugtrekkende Duitsers wilden hiermee de opmars van de Canadezen zoveel mogelijk hinderen.

Vrij snel na de oorlog besluit de gemeenteraad van Ommen, in het voorjaar van 1947, om de weg naar Vilsteren te verbeteren. Misschien viel daar het provisorisch oplappen van deze brug ook onder. Men was heel rap en slagvaardig in die tijd, want in datzelfde jaar komt deze verbetering ook al tot stand. Het tolhuis met bijhorende ophaalbrug die er voor de oorlog lag, behoorde met de andere tolhuizen in Ommen tot een beproefd middel om aan geld te komen voor de aanleg en onderhoud van wegen. Daarom is in 1839 meteen de tol ingesteld toen Ommen haar gedeelte van de weg, Ommen via Vilsteren naar Zwolle, had aanlegd. In Ommen staan nog twee orgi-nele oude tolhuizen. Het ene is het tolhuis in de buurtschap Witharen, waarvan de tarieven besproken werden in de krant van 1917. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Tol betalen in halve centen (8) →

Deze foto is vroeger al eens geplaatst met een vermaning dat je met minder snelheid nog meer van de natuur kan genieten. Nu kijken we met heimwee naar de rust op deze zonovergoten weg.

‘Snelverkeer op de weg door Eerde’ leidde in de dertiger jaren al tot ingezonden brieven naar de Oprechte Ommer Courant

Op de foto het tolhuis (met er voor een klompenhok) op de splitsing van de weg Ommen, Lemele en Den Ham. Schijnbaar was de weg door Eerde nogal in trek bij gemotoriseerd verkeer, vandaar dat deze weg door al dat toegenomen snelverkeer ook snel verhard werd. De plaatselijke bevolking die nog met paard en wagen deze mooie weg nam, had hier soms erg veel moeite mee. De Oprechte Ommer Courant van 23 januari 1932 vermeldt: “Ter hoogte van den Hoogen Oever, op den weg Ommen-Eerde sloeg dinsdagmiddag een paard gespannen voor een driewielige sleepkar op hol. De voerman werd van zijn kar geslingerd en moest ernstig gewond naar dokter Pos alhier vervoerd, die directe overbrenging naar een ziekeninrichting noodig achtte.”

Een landbouwer uit Den Ham ergert zich aan de overheid die wat aan de gevaarlijke weg moet doen. Hij schrijft een brief naar de krant. Daarin stelt hij dat men de boeren niet alleen financieel tenonder wil laten gaan maar nu schijnbaar ook nog “lichamelijk ten gronde” wil richten. Hij vindt dat naast de verharding op de kunstweg een zandpad moet zijn “zoodat de rechter-raderen door het zand gaan en de wagen eenigzins een rem vond in het losse zand”. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Remmen bij de Steile Oever (7) →

De kleine buurtwinkels zoals op de foto, zijn allemaal verdwenen. Ook de mensen die daarbij hoorden zijn verdwenen, die net als hier op de foto altijd ‘achter’ bezig waren.

Wie kent ze nog, de kleine buurtwinkels, zoals deze van Frederik van Lenthe in Witharen.

Ook bijna verdwenen zijn de winkeldeuren met een bel en klepel die, zodra je de deur een beetje hardhandig open deed, de bel heel nijdig en langdurig met veel kabaal heen en weer deed slingeren. Of het was een al iets moderner kruidenier met op de deur een elektrisch deurcontact waarbij de zoemer met een hees kreungeluid door bleef gaan als je de deur onbedoeld op een kier liet staan. Verdwenen is ook het grote kasboek dat hier nog pontificaal naast de weegschaal ligt en daarmee ook verdwenen het onbegrensde vertrouwen wat de winkelier had in het betaalgedrag van zijn klanten. Uiteindelijk betaalden die wel, aan het eind van de week, of soms na een halfjaar. Hoewel er ook kleine zelfstandigen waren die zelf schuldig waren aan het lakse betaalgedrag, ze stuurden maar één keer in het jaar een afrekening!

Als kleine jongen hoorde ik hoe mijn moeder na een klein praatje, hier de boodschappen stuk voor stuk opnoemde waarna ze ook in die volgorde bijeengezocht werden. Met af en toe een vraag er tussen door van ‘hoeveel” gingen alle boodschappen via de toonbank in de tas. Zodra het laatste zorgvuldig in de tas stopte kwam de onvermijdelijke vraag, ‘ betaal.’n of op-schriem’n?’ Deze gang van zaken en een winkelier die schijnbaar geen enkel belang scheen te hechten aan betalen of geld, opende een hele grote snoephorizon voor mij. Lees verder HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Betaal’n of opschriem’n? (5) →