1961. Mestkarren van G.J. Paarhuis die een boerderij had waar de uitrijkant zich bevond aan toen Achter de Geuren, nu Tuinstraat.
Achter de Geuren “Bij besluit van den burgemeester zijn enkele straatnamen gewijzigd. Door den aanleg van de Emmastraat is een gedeelte van Achter de Geuren in deze straat opgenomen, waardoor laatstgenoemde straat in twee deelen is gesplitst Het gedeelte van broodbakkerij van Elburg tot de tuin van Gerrits in de Walstraat blijft thans Achter de Geuren heeten terwijl het stuk Walstraat van Gerrits tot Horsman vervalt en opgenomen wordt in Achter de Geuren.
foto: Winter 1979. Sneeuw ruimen in de Gasthuisstraat
We tellen de dagen af van het oude jaar en gaan richting 2026.
De website OudOmmen.nl heeft het afgelopen jaar de lezer met veel plezier mogen bedienen met de historie van Ommen en omstreken. Ook in het nieuwe jaar willen we ons daar weer graag voor inzetten!
Wij wensen iedereen een gelukkig en een gezond 2026!
1946. De Vecht in Ommen met hoog water. Achter is molen Den Oord te zien en op de voorgrond de brug over de Vecht
Een verhaal van vroeger over de Vecht die toen vaak buiten haar oevers trad.
Houten dammen “De menschen, die aan de oevers van deze kleine, maar wilde rivier wonen, weten wat dat beteekent. Zij zijn door vele overstroomingservaringen wijs geworden en ze nemen hun maatregelen, tegen den tijd, dat ijs en sneeuw, ver over de grenzen gaan smelten. Dan worden stallen ontruimd en voor de deeldeuren van de oude Saksische boerderijen in de buurt van Gramsbergen en Ommen, Dalfsen en de heerlijkheid Rechteren verrijzen houten dammen, die het water moeten keeren.
Brug bij Ommen Want het water komt. Met dreunend geweld perst het zich een weg onder de nieuwe betonnen brug bij Ommen.
Vroeger een stadsboerderijtje, later koetshuis, daarna winkel/woonhuis en nu het mooiste woonhuis aan de Bouwstraat.
Bouwstraat 6 en 7, (gemeentelijk monument) in kerstsfeer.
Gemeentelijk monument Vanwege de feestdagen is het voormalig woon/winkelpand aan de Bouwstraat feestelijk versierd en niet te missen door passsanten. We hebben het over het pand van de familie Bemboom, ooit door de gemeente gerangschikt als gemeentelijke monument.
“Het rustige Ommen, dat alleen op marktdagen een meer dan gewone bedrijvigheid kent, is een oud stadje met een veelbewogen historie.”
1939. Gezicht op Ommen met de op 29 september 1937 officieel in gebruik genomen nieuwe brug over de Vecht
Verkeersbrug “In de laatste jaren heeft men aan de verbetering van het wegennet groote aandacht besteed, zoodat men ‘zonder schokken’ het landelijk gelegen ‘stedeke’ kan bereiken. Een belangrijke verbetering die kortgeleden tot stand kwam is de nieuwe verkeersbrug over de Vecht, het riviertje door de Romeinen met “Fectio” aangeduid en ook genoemd Fehta (h = ch),waarin de beteekenis van “velieren” en “varen” wordt teruggevonden”, zo valt te lezen in een tijdschrift uit 1939 dat de aandacht op Ommen legt.
Stadsrechten “Het was in de eerste helft der 13e eeuw dat de Bisschop van Utrecht, begrijpende dat er om de oproerige edelen in bedwang te houden, geen beter middel was, dan den opkomenden derden of burgerstand te begunstigen, het besluit nam het getal steden in het Oversticht te vermeerderen, waartoe hij in 1248 aan Ommen de stadsrechten, een bijzondere privilegie in die dagen, verleende.
Waterputten waren er niet alleen voor het drinkwater, maar dienden bij brand ook als bluswater.
1913. De Brugstraat met de stadspomp aan de noordkant van de Herv. kerk. In 1930 is het pand achter de pomp verbouwd tot winkel met bakkerij voor de familie Hurink. Zie voor meer afbeeldingen het album “(Stads-) putten en pompen“.
Vrijthof Op het plein van het Vrijthof houdt een steen met inscriptie een oude brandput uit 1860 in herinnering. Toen in 1985/1986 het Vrijthof opnieuw werd ingericht is deze vroegere brandput gemarkeerd met een granieten deksel van 1 bij 1 meter met daarop de tekst: “Brandput, anno 1860”. Deze ondergrondse brandput kwam tevoorschijn bij de renovatie van de riolering en bestrating op het Vrijthof. Deze put was opgebouwd uit stenen die op elkaar waren gestapeld met een diameter van ca 1,5 meter en liep naar boven toe taps toe en afgedekt met hout en circa tachtig centimeter zand. Om de put niet te beschadigen heeft men deze laten zitten en weer afgedekt. In het kader van de werkzaamheden is toen een granieten steen er bovenop geplaatst om aan te geven dat hier een put onder de grond zit (Het putdeksel is dus in 1986 gemaakt).
Koud- of warmwater; het maakt allemaal niet uit: met een simpele draai vloeit het water rijkelijk uit de kraan. Dat was vroeger niet zo. Dan moest je met een emmer naar een van de stadspompen.
1970. Links de stadspomp aan de Varsenerstraat met rechts Sander Makkinga voor zijn huis (nu Jumbo).
Zie voor meer afbeeldingen het album “(Stads-) putten en pompen“.
Luxe
Het was al een luxe wanneer iemand een pomp in huis had. Om (grond)water uit de pomp te krijgen moest je de zwengel op en neer bewegen. Eeuwenlang waren de Ommenaren voor water aangewezen op gemeenschappelijke waterputten. De putten waren voorzien van een putpaal en een zwengel. Later werd de put deze ingeruild voor een pomp.
Putmeester De stad was opgedeeld in zogenaamde putwijken. De inwoners van die wijken waren zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van de putten met aan het hoofd een putmeester. In Stad-Ommen waren de volgende publieke waterputten. 1. Herv.kerk noordzijde; 2. Herv. kerk zuidzijde; 3. Vrijthof; 4. Bouweinde zuid; 5. Middenstraat; 6. Varsenerstraat; 7. Achterstraat; 8. Markt west; 9. Markt oost; 10. Bouweinde.
Daar waar de rivieren de Vecht en de Regge samenvloeien ligt in het prachtige landschap het vanouds bekende stadje Ommen.
1906. Het (inmiddels gedempte) Ommerkanaal met op de achtergrond de brug (Klumpies brugge) die toegang gaf tot De Rotbrink/Ommerbos (tegenwoordig brandweerkazerne).
Toeristische trekker Het mooie van Ommen werd al vroeg ontdekt door de nationale padvinderij hetgeen geleid heeft tot der huidige ontwikkeling van het toerisme. Eén/derde van het totale oppervlak van de gemeente Ommen (180 m2) is bedekt met bos en hei. Het uitgebreide gebied rondom Ommen kent een verscheidenheid aan landschappelijk schoon. Weilanden, bossen, heidevelden en zandverstuivingen worden afgewisseld met schilderachtige landgoederen en buurtschappen. Kenners van het Nederlandse natuurschoon beschouwen het Ommer landschap dan ook als het mooiste en veelzijdigste, wat Overijssel te bieden heeft. Het stadje Ommen aan de Vecht is sinds jaar en dag een toeristische trekker van formaat. Iedereen weet waar Ommen ligt. Ommen is gek met al die toeristen. Rondom het stadje liggen prachtige landgoederen met kasteel Eerde, Huize Vilsteren, Huis Archem en aan de rand van Ommen Huize Het Laar. Ommen telt maar liefst vijf molens. In de molen Den Oord is het Streekmuseum gevestigd. Een ander uniek museum is het Nationaal Tinnen Figurenmuseum in het voormalige gemeentehuis aan de Markt.
Doorwaardbare plaats Oorspronkelijk is Ommen een nederzetting nabij een doorwaadbare plaats in de Vecht. De geschreven geschiedenis is na te gaan tot ongeveer het jaar 1200. De naam “Umme” wordt reeds vermeld in 1133. Het stadsrecht werd in 1248 verleend door Bisschop Otto III. Wie de plattegrond van Ommen bekijkt valt duidelijk de ronde vorm op van het stadje. Vrij nauwkeurig is na te gaan waar de oude stadswallen hebben gelegen en op welke plaatsen de Bruggepoort, de Varsenerpoort en de Arriërpoort hebben gestaan. Buiten Ommen liep de Hessenweg, een eeuwenoude handelsroute, die zijn naam heeft te danken aan de kooplieden uit de Duitse graafschap Hessen. Zij vervoerden met enorme wagens met daarvoor krachtige paarden hun waardevolle goederen door heel Europa. Vrijwel de enige bebouwing langs de Hessenwegweg bestond uit herbergen. Op Ommer grondgebied was De Hongerige Wolf de eerste herberg op de route. Eén van de oudste was herberg De Rooseboomshaar, die op stadsgronden in de Marke Arriën was gelegen. Verder kwam op het kruispunt van de Hessenweg en de weg naar de Ommerschans herberg De Bisschopshaar te staan. Richting Zwolle bevond zich in Varsen nog herberg Het Zwarte Paard. In de jaren 1864-1865 werd een kanaal gegraven van Dedemsvaart naar Ommen. Hierdoor kon de scheepvaart vanwege de lage waterstand in de Vecht vanuit Ommen nu met grotere schepen over het kanaal via Dedemsvaart richting Hasselt naar Zwolle varen.
Om duidelijk de grens aan te geven tussen de Ommen en de buurtschap Arriën is 19 april 2007 op initiatief van Plaatselijk Belang Arriën een plaatsnaambord geplaatst met het opschrift ‘Arriën’. Juist op de grens die de buurtschap scheidt met die van de kom van Ommen.
Grens Ommen/Arriën bepaald door burgemeester Kok en PB-voorzitter René Jansen
‘Historisch verantwoord’ ‘Om het naderende geweld uit Ommen tegen te gaan’ grapte René Jansen, voorzitter van Plaatselijk Belang Arriën. Ondanks de ludieke actie, is het voor PB Arriën ernst omdat de nieuwbouw vanuit Ommen steeds verder op rukt richting Arriën. Burgemeester Gerrit Jan Kok was door Plaatselijk Belang uitgenodigd om de officiële handeling te verrichten. Aan de hand van oude kadasterkaarten werd Kok overtuigd dat de grens van de vroegere Marke Arriën gelijk loopt met het beekje Galgengraven. Daarom is aan het eind van de Hardenbergerweg waar het beekje de weg kruist het bord geplaatst. ‘Historisch verantwoord’, was de reactie van Kok.
Gemeenschap Arriën We hebben geen gemeenschappelijke gronden meer, maar wel een gemeenschappelijk doel: het voortbestaan van de gemeenschap Arriën’, aldus Jansen, die met een knipoog naar de geschiedenis wist dat er tussen marken bijna altijd ruzie was om de grenzen. ‘Daarom willen we graag duidelijke herkenbare grenzen’. Doorsneden met de N34 ligt het werkgebied van PB Arriën tussen Galgengraven en Hoogengraven met aan de ene kant de Vecht en aan de andere kant het Ommerkanaal.
Maar er lijkt gelukkig licht aan de horizon te komen. Er zijn plannen voor vernieuwing van de woning Gasthuisstraat 11. Een makelaar biedt het als nieuwbouw aan onder de naam ‘Stegeman’s Erf’. Gasthuisstraat 13 heeft sinds enkele maanden een nieuwe eigenaar en zal na een opknapbeurt weer bewoond gaan worden.
OudOmmen.nl 